Bài giảng ngữ văn 7 bài 12 rằm tháng giêng (nguyên tiêu) 5

Dịch nghĩa Đêm nay, đêm rằm tháng giêng, trăng đúng lúc tròn nhất Sông xuân, nước xuân tiếp giáp với trời xuân; Nơi sâu thẳm mịt mù khói sóng bàn việc quân, Nửa đêm quay về trăng đầy

Trang 1

TaiLieu.VN

Trang 2

Lựa chọn câu trả lời đúng về đặc điểm của thể thơ

thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.

1, Bài thơ gồm :

C 3 phần

B 2 phần D 4 phần ( đề,thực, luận, kết)

2, Số chữ trong câu và số câu trong bài:

A 4 câu, mỗi câu 8 chữ C 4 câu, mỗi câu 5 chữ

D Không qui định về số câu, chữ

3, Cách gieo vần của bài thơ:

A Vần được gieo ở tiếng cuối các câu 1, 2, 3

B Vần được gieo ở tiếng cuối các câu 2, 4, 6, 8

C Vần được gieo ở tiếng cuối các câu 2, 4

D Vần được gieo ở tiếng cuối các câu 1, 2, 4, luôn mang thanh bằng

và chỉ có một vần ( độc vận )

A 4 phần (khai, thừa, chuyển, hợp)

B 4 câu, mỗi câu 7 chữ

Trang 3

Trình bày những hiểu biết của em về Bác Hồ

kính yêu? đời trong hoàn Hai bài thơ ra

Trang 4

Việt Bắc

Trông lên Việt Bắc cụ Hồ sáng soi

Hang Pác BóSuối Lê nin

Trang 5

Rằm tháng giêng.

(Nguyên tiêu)

Phiên âm

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên,

Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên;

Yên ba thâm xứ đàm quân sự,

Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền

Dịch nghĩa

Đêm nay, đêm rằm tháng giêng, trăng đúng lúc tròn nhất Sông xuân, nước xuân tiếp giáp với trời xuân;

Nơi sâu thẳm mịt mù khói sóng bàn việc quân,

Nửa đêm quay về trăng đầy thuyền

Dịch thơ

Rằm xuân lồng lộng trăng soi

Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân;

Giữa dòng bàn bạc việc quân,

Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền

Trang 6

Cảnh khuya

Tiếng suối trong như tiếng hát

Trăng lồng cổ thụ bóng lồng

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ

Chưa ngủ vì lo nỗi nước

Nguyên tiêu

( Rằm tháng giêng).

Phiên âm

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính

Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân

Dạ bán quy lai nguyệt mãn

xa,hoa

nhà

viên,thuyền

thiên;

Xác định vần của từng bài thơ?

Trang 7

d, Thể thơ : Thất ngôn tứ tuyêt.

II Tìm hiểu văn bản

Bài thơ “Cảnh khuya” và

“Rằm tháng giêng” có điểm gì chung về cấu trúc tác phẩm và phương thức

biểu đạt ?

Cảnh thiên nhiên Hình ảnh Bác

* Bài “ Cảnh

khuya”

Trang 8

Với những nét cảnh gì?

Chỉ ra những biện pháp nghệ thuật tác giả sử dụng để miêu

tả cảnh rừng Việt Bắc đêm trăng?

Em đã học bài thơ nào miêu tả tiếng suối?

Cách so sánh như thế giúp

em cảm nhận tiếng suối trong thơ Bác có vẻ đẹp gì

mới mẻ?

Nghệ thuật tạo hình và điệp từ “ lồng” trong câu thơ thứ hai giúp em hình dung ra khung cảnh như thế

nào?

Trang 10

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà

Em hãy làm rõ vai trò của câu thơ thứ 3 – câu chuyển của bài

thơ này

Từ đó em nhận ra vẻ đẹp nào trong tâm hồn Bác?

Đọc đến câu thơ thứ 3, em hiểu Bác Hồ chưa ngủ là

vì sao ?

Trang 11

- C¶m nhËn c¶nh vËt tinh tÕ, tµi t×nh.

Trang 12

Vì sao Bác lại lo lắng

đến thế?

Điều đó thể hiện tình cảm gì của Bác với đất nước, với nhân dân?

Bài “ Cảnh khuya” gợi em nhớ đến bài thơ nào đã được học ở lớp 6 cũng viết về Bác ?

Trang 13

mệnh của dân tộc.

- C¶m nhËn c¶nh vËt tinh tÕ , tµi t×nh

* Bài “Rằm tháng giêng”:

Trang 14

Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.

Trang 15

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên

Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên

Hãy chỉ ra những hình ảnh và nhận xét nghệ thuật miêu tả những hình ảnh đó trong câu

thêm vào ?

Trang 16

- Cảnh đêm rằm tháng giêng khoáng đạt, vằng vặc ánh trăng, tràn ngập sức xuân

- C¶m nhËn c¶nh vËt tinh tÕ, tµi t×nh

- Thao thức lo cho vận mệnh của dân tộc

Trang 17

Trên nền không gian tràn ngập sức xuân, nổi bật lên hình ảnh nào ?

Em hiểu gì về công việc của Bác ?Trong việc họp bàn phong thái của người thế nào ?

Trang 18

- C¶m nhËn tinh tÕ, tµi t×nh.

- Ung dung, vững vàng lãnh đạo kháng chiến

Trang 19

Rằm tháng giêng.

Phiên âm

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên,

Xuân giang xuân thủy tiếp xuân thiên;

Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền

Dịch thơ

Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền

Trong câu thơ cuối em thích nhất hình ảnh nào?

So với bản phiên âm, câu cuối bản dịch thơ có thêm những từ nào?

Trang 20

Hình ảnh “trăng ngân đâỳ thuyền” mang ý nghĩa biểu tượng Đó là ý nghĩa gì ?

Tâm trạng của Bác lúc

ấy ra sao ?

Trang 21

- Lạc quan, tin tưởng vào ngày thắng lợi

- C¶m nhËn tinh tÕ, tµi t×nh

Trang 22

Vì sao “ Rằm tháng giêng” lại có âm hưởng lạc

quan đến thế ?

Trang 23

- C¶m nhËn tinh tÕ, tµi t×nh

Trang 24

Tổng kết:

Hoạt động nhóm ( thời gian: 3 phút )

Về nghệ thuật, hai bài thơ có điểm gì chung và có nét gì riêng ? Hãy lựa chọn chữ cái đầu các dữ liệu sau:

a, Được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật, sử dụng thi liệu thơ Đường, vừa cổ điển vừa hiện đại

b, Cấu trúc tác phẩm: Tả cảnh, tả tâm trạng

c, Nghệ thuật sử dụng hình ảnh và từ ngữ giàu chất tạo hình, cái thực

và cái ảo đan xen, hài hoà

d, Có sáng tạo về cách ngắt nhịp, điệp ngữ chuyển tiếp

e, Trong thơ có hoạ có nhạc, hàm súc

g, Nghệ thuật tả khái quát không gian cảnh vật

Nhóm 1: Tìm điểm chung.

Nhóm 2: Những nét riêng

của từng bài C¶nh khuya R»m th¸ng giªng

Trang 25

Tổng kết:

a, Được viết theo thể thơ thất ngôn

tứ tuyệt Đường luật, sử dụng thi

liệu thơ Đường, vừa cổ điển vừa

hiện đại

c, Nghệ thuật sử dụng hình ảnh và

từ ngữ giàu chất tạo hình, cái thực

và cái ảo đan xen, hài hoà

Những điểm chung về nghệ

thuật của hai bài thơ.

g , Nghệ thuật tả khái quát không gian, cảnh vật

b, Có sáng tạo về cách ngắt nhịp, điệp ngữ chuyển tiếp

Rằm tháng giêng Cảnh khuya

Trang 26

Qua hai bài thơ toát lên những vẻ đẹp trong tâm hồn Bác:

-Tình yêu thiên nhiên tha thiết, tư chất cất cách nghệ sĩ tuyệt vời

- Lòng yêu nước thiết tha, sâu nặng, hết lòng vì nước vì dân

- Phong thái ung dung, sự tài ba của nhà lãnh đạo kháng chiến

- Niềm lạc quan cách mạng, tin tưởng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến

- Nhà lãnh đạo cách mạng và nhà thơ lớn thống nhất hoà hợp trong con người Hồ Chí Minh

Trang 27

- C¶m nhËn tinh tÕ, tµi t×nh.

Trang 28

Bài tập 1:

Hai bài thơ đã gợi cho em những cảm nghĩ gì về Bác và thơ Bác?

Trang 29

Bài tập 2: Điền những cụm từ miêu tả trăng: trăng theo,

trăng xưa, trăng vào cửa sổ, trăng nhòm, vào những câu thơ

sau và cho biết tên các bài thơ đó

1, Dòng sông lặng ngắt như tờ

Sao đưa thuyền chạy thuyền chờ …………

( Đi thuyền trên sông Đáy)

2, … … … … đòi thơ,

Việc quân đang bận xin chờ hôm sau

( Tin thắng trận)

3, Kháng chiến thành công ta trở lại

………… hạc cũ với xuân này

( Cảnh rừng Việt Bắc)

3, Việc quân việc nước bàn xong

Gối khuya ngon giấc bên song ………

( Đối trăng)

trăng theo

Trăng xưa

trăng nhòmTrăng vào cửa sổ

Trang 31

TaiLieu.VN

Định dạng
Số trang	31
Dung lượng	3,65 MB