Bài giảng ngữ văn 7 bài 12 rằm tháng giêng (nguyên tiêu) 4

- Là vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc và CẢNH KHUYA; RẰM THÁNG GIÊNG Nguyên tiêu Tiết 45: Đọc – Hiểu văn bản... - Hai bài thơ được viết vào thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp khi

Trang 1

BÀI GIẢNG NGỮ VĂN LỚP 7

Trang 4

TaiLieu.VN

Trang 5

Bài 12- Văn bản CẢNH KHUYA; RẰM THÁNG GIÊNG (Nguyên tiêu)

Trang 6

Vài hình ảnh Bác theo thời gian

Trang 7

- Hồ Chí Minh (1890-1969), quê ở Kim

Liên, Nam Đàn, Nghệ An.

- Là vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc và

CẢNH KHUYA; RẰM THÁNG GIÊNG (Nguyên tiêu)

Tiết 45: Đọc – Hiểu văn bản

Đọc - Tiếp xúc văn bản:

1/ Tác giả:

?

Nêu những Nét cơ bản

về tac giả

Hồ Chí Minh ?

?

Sựnghiệp Sáng tác thơ

ca của Bác

Trang 8

Một số tác phẩm chính

Trang 9

* Tác gia văn học :

Văn chính luận : Bản

án chế độ thực dân Pháp, Tuyên ngôn Độc lập, Lời kêu gọi toàn quốc kháng

chiến …

Truyện ký : Varen và Phan Bội Châu, Vi hành …

Th ơ : Nhật kí trong tù, Thơ

Hồ Chí Minh …

Trang 10

- Hai bài thơ được viết vào thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp khi Bác đang ở Chiến khu Việt Bắc.

- Cảnh Khuya: năm 1947

- Rằm tháng giêng: năm 1948

? Hoàn cảnh sáng tác hai bài thơ

CHIẾN KHU VIỆT BẮC

Bài 12- Văn bản:

I Đọc - Tiếp xúc văn bản:

1/ Tác giả:

3/Đọc

CẢNH KHUYA Tiếng suối trong như tiếng hát xa, Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ, Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.

1947 (Hồ Chí Minh)

Yêu cầu đọc: giọng đọc chậm,thanh thản, sâu lắng, chú ý nhịp thơ trong từng câu

RẰM THÁNG GIÊNG

(Nguyên tiêu) PHIÊN ÂM

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên, Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên;

Yên ba thâm xứ đàm quân sự,

Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.

1948 (Hồ Chí Minh)Dịch nghĩa:

Đêm nay,đêm rằm tháng giêng,trăngđúng lúc tròn nhất Sông xuân, nước xuân tiếp giáp với trời xuân;

Nơi sâu thẳm mịt mù khói sóng bàn việc quân, Nửa đêm quay về trăng đầy thuyền.

Trang 11

1/ Tác giả:

3/ Đọc

2/ Tác phẩm:

Trang 12

4/ Thể Thơ:

Thất ngôn tứ tuyệt

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên, Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên;

Yên ba thâm xứ đàm quân sự,

Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.

1948 (Hồ Chí Minh) Dịch thơ:

Rằm xuân lồng lộng trăng soi, Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân;

Giữa dòng bàn bạc việc quân, Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền.

(Xuân Thuỷ dịch)

? Phiên âm và dịch thơ có gì khác nhau?

? Hai bài thơ có gì giống và khác nhau

- Giống nhau: Cùng tác giả, cùng thời gian, nơi sáng tác cùng viết về cảnh trăng đẹp, cùng được viết theo thể thơ tứ tuyêt

- Khác nhau:một bài viết bằng tiếng Việt, một bài viết bằng tiến Hán

? Nhận xét cách gieo vần ở hai bài thơ

- Gieo vần ở cuối câu 1, 2, 4

Trang 13

1) Cảnh khuya :

a) Cảnh khuya trên rừng việt Bắc

Chiến khu Việt Bắc

Tiếng suối trong như tiếng hát xaTrăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa

- Âm thanh: Tiếng suối, Tiếng hát

- Hình ảnh: Trăng, cây cổ thụ, hoa

II Đọc – Hiểu văn bản

? Hai câu thơ miêu tả cảnh gì?

Vào thời điểm nào?

? Bức tranh cảnh khuya trên rừng Việt Bắc Được vẽ nên với những chi tiết nào

? Biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng

ở hai câu đầu

Trang 14

Chiến khu Việt Bắc

- Hình ảnh: Trăng

nào trong bức tranh

-> Vẻ đẹp về hình ảnh, vẻ đẹp của ánh trăng rừng

Trang 15

cảm nhận được vẻ đẹp của đêm trăng rừng như thế nào?

- Hình ảnh: Trăng

-> Cảnh trăng đẹp, nên thơ ở chiến khu Việt Bắc

So sánh: Tiếng suối – tiếng hát ? Điệp từ ''lồng'' được sử dụng

trong câu thứ 2 tạo cho bức tranh trăng rừng điều gì?

? Giải thích ý nghĩa của từ “Lồng”?-> Lồng: kết hợp hòa quyện của các sự vật trong thiên nhiên

? Câu thơ thứ hai, chú ý vào từ ngữ em thấy biện pháp nghệ thuật nào đã được

sử dụng

Điệp từ: Lồng

=> Cảnh trăng đẹp, nên thơ ở

chiến khu Việt Bắc.

Trang 16

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủChưa ngủ vì lo nỗi nước nhà

Hai câu thơ cuối tập trung miêu

tả điều gì

b) Tâm trạng nhà thơ

? Để thể hiện tâm trạng, tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì?

- Điệp ngữ: “ chưa ngủ”:

? Điệp ngữ ấy góp phần thể hiện tâm trạng của nhà thơ như thế nào?

-Điệp ngữ " Chưa ngủ" đặt cuối câu 3 đầu câu 4 là 1 bản lề mở ra 2 phía tâm trạng trong cùng 1 con người niềm say mê cảnh thiên nhiên và nỗi lo việc nước Hai nét tâm trạng ấy thống nhất trong con người Bác, thể hiện sự hoà hợp thống nhất giữa nhà thơ và người chiến sĩ trong vị lãnh tụ.

Trang 17

b) Tâm trạng nhà thơ

- Điệp ngữ: “ chưa ngủ”:

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà

? Chúng ta hiểu được tâm trạng gì

ở Bác qua hai câu thơ cuối?

- Lo lắng cho vận mệnh của đất nước, niềm say mê với vẻ đẹp thiên nhiên.

Trang 18

a) Hai câu thơ đầu:

? Hai câu thơ đầu vẽ ra khung cảnh gì?

- Cảnh đêm rằm tháng giêng với'' Rằm xuân lồng lộng ''

Cảnh đêm rằm trên sông

Trang 19

Từ “ Lồng lộng” thuộc loại từ nào đã học?

Trang 20

- Từ láy ( Lồng lộng);

Điệp từ ( xuân).

? Điệp từ Xuân biểu thị ý nghĩa gì-> Nhấn mạnh vẻ đẹp, gần gũi, nên thơ, và sức sống của mùa xuân đang tràn ngập cả không gian

Trang 21

? Hai câu thơ đầu vẽ ra khung cảnh không gian như thế nào?

Trang 22

Giữa dòng bàn bạc việc quânKhuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền

Trong hai câu cuối, xuất hiện hình ảnh nào

- Hình ảnh con người giữa đêm rằm tháng giêng.

b) Hai câu thơ cuối

Hình ảnh con người

? Con người có việc làm nào?

- Bàn việc quân

? Đặt trong đề tài thơ kháng chiến của Bác

em hiểu như thế nào về chi tiết bàn việc quân?

- Bàn công việc kháng chiến.

Trang 23

Một số hình ảnh Bác Hồ hoạt động ở chiến khu Việt Bắc 1947

Trang 24

Câu hỏi

Em có nhận xét gì về tình cảm của Bác trong chi tiết trên?

Tại sao phải bàn bạc việc quân trên thuyền?

ĐÁP ÁN

Lo toan công việc kháng chiến thể hiện tình yêu cách

mạng, yêu nước Con thuyền chở người kháng chiến lướt trên sông trăng giữa không gian trời nước bao la, hòa hợp, gắn bó cùng thiên nhiên.

( Hồ Chí Minh)

Thảo luận nhóm 4 – thời gian 3 phút:

Trang 25

Giữa dòng bàn bạc việc quânKhuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền

b) Hai câu thơ cuối

Hình ảnh con người

? Hai câu thơ cuối cho ta thấy tình cảm và phong thái của Bác như thế nào?

=>Tình yêu cách mạng, yêu

nước, Phong thái ung dung

tự tin, lạc quan của Bác

- Qua bài thơ ta thấy trăng trong thơ Bác rất đẹp Chính vầng trăng ấy thể hiện phong thái ung dung, tâm hồn thanh cao của vị lãnh

tụ dân tộc mang cốt cách nghệ sĩ, nhà hiền triết phương đông

Trang 26

* Ghi nhớ : SGK/ 143.

Trang 27

1 Học thuộc hai bài thơ Nêu cảm nhận của em sau khi học xong hai bài thơ.

VỀ NHÀ

- Học thuộc lòng hai bài thơ

- Học nội dung bài

- Chuẩn bị kiểm tra Tiếng Việt 1 tiết.(Học

từ tuấn 1-> 11, phần Tiếng Việt)

Trang 28

TaiLieu.VN -Thác Bản

Định dạng
Số trang	28
Dung lượng	5,92 MB