Dịch nghĩa Đêm nay, đêm rằm tháng giêng, trăng đúng lúc tròn nhất Sông xuân, nước xuân tiếp giáp với trời xuân; Nơi sâu thẳm mịt mù khói sóng bàn việc quân, Nửa đêm quay về trăng đầy
Trang 1
Trang 2Kiểm tra bài cũ
Trang 3
Vọng Lư sơn bộc bố
( Xa ngắm thác núi Lư)
Nam quốc sơn hà
( Sông núi nước Nam)
Bánh trôi nước
Hồi hương ngẫu thư
( Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê)
Nhận xét về thể thơ của các văn bản trên?
Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt
Trang 4Trình bày những hiểu biết của em về Bác Hồ
kính yêu? đời trong hoàn Hai bài thơ ra
Trang 5Việt Bắc
Trông lên Việt Bắc cụ Hồ sáng soi
Hang Pác BóSuối Lê nin
Trang 6Rằm tháng giêng.
(Nguyên tiêu)
Phiên âm
Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên,
Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên;
Yên ba thâm xứ đàm quân sự,
Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền
Dịch nghĩa
Đêm nay, đêm rằm tháng giêng, trăng đúng lúc tròn nhất Sông xuân, nước xuân tiếp giáp với trời xuân;
Nơi sâu thẳm mịt mù khói sóng bàn việc quân,
Nửa đêm quay về trăng đầy thuyền
Dịch thơ
Rằm xuân lồng lộng trăng soi
Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân;
Giữa dòng bàn bạc việc quân,
Trang 7Cảnh khuya
Tiếng suối trong như tiếng hát
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ
Chưa ngủ vì lo nỗi nước
Nguyên tiêu
( Rằm tháng giêng).
Phiên âm
Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính
Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân
Yên ba thâm xứ đàm quân sự,
Dạ bán quy lai nguyệt mãn
xa,hoa
nhà
viên,thuyền
thiên;
Xác định vần của từng bài thơ?
Trang 8Bài 12 – Tiết 45: Văn bản
d, Thể thơ : Thất ngôn tứ tuyêt
II Tìm hiểu văn bản
Bài thơ “Cảnh khuya” và
“Rằm tháng giêng” có điểm gì chung về cấu trúc tác phẩm và phương thức
biểu đạt ?
1 Bài “ Cảnh khuya”
* Hai câu đầu:
Trang 9Với những nét cảnh gì?
Chỉ ra những biện pháp nghệ thuật tác giả sử dụng để miêu
tả cảnh rừng Việt Bắc đêm trăng?
Em đã học bài thơ nào miêu tả tiếng suối?
Cách so sánh như thế giúp
em cảm nhận tiếng suối trong thơ Bác có vẻ đẹp gì
mới mẻ?
Nghệ thuật tạo hình và điệp từ “ lồng” trong câu thơ thứ hai giúp em hình dung ra khung cảnh như thế
nào?
Trang 10II Tìm hiểu văn bản.
Bài 12 – Tiết 45: Văn bản
* Hai câu đầu:
* Hai câu cuối:
- Cảnh Trăng ngàn Việt Bắc lung linh, huyền ảo, hoà hợp, hữu tình
Trang 11Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà
Em hãy làm rõ vai trò của câu thơ thứ 3 – câu chuyển của bài
thơ này
Từ đó em nhận ra vẻ đẹp nào trong tâm hồn Bác?
Đọc đến câu thơ thứ 3, em hiểu Bác Hồ “chưa ngủ”
là vì sao ?
Trang 12Bài 12 – Tiết 45: Văn bản
* Hai câu đầu:
* Hai câu cuối:
- Cảnh Trăng ngàn Việt Bắc lung linh, huyền ảo, hoà hợp, hữu tình
- Cảm nhận cảnh vật tinh tế, tài tình
Trang 13Vì sao Bác lại lo lắng
đến thế?
Điều đó thể hiện tình cảm gì của Bác với đất nước, với nhân dân?
Bài “ Cảnh khuya” gợi em nhớ đến bài thơ nào đã được học ở lớp 6 cũng viết về Bác ?
Trang 14Bài 12 – Tiết 45: Văn bản
Cảnh khuya Rằm tháng giêng
( Hồ Chí Minh).
I Đọc – Chú thích
II Tìm hiểu văn bản
* Hai câu đầu:
* Hai câu cuối:
- Cảnh Trăng ngàn Việt Bắc lung linh, huyền ảo, hoà hợp, hữu tình
- Cảm nhận cảnh vật tinh tế, tài tình
1 Bài 1: “ Cảnh khuya”
- Thao thức lo cho vận mệnh của dân tộc
2 Bài 2: “Rằm tháng giêng”
* Hai câu đầu:
Bài 12 – Tiết 45: Văn bản
Trang 15Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.
Trang 16Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên
Rằm xuân lồng lộng trăng soi
Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân;
Hãy chỉ ra những hình ảnh và nhận xét nghệ thuật miêu tả những hình ảnh đó trong câu
thêm vào ?
Trang 17* Hai câu đầu:
Thứ năm ngày 29 tháng 11 năm 2007 Bài 12 – Tiết 45: Văn bản
Trang 18Cảnh thiên nhiên Hình ảnh Bác.
* Bài “ Cảnh khuya”:
- Cảnh Trăng ngàn Việt Bắc lung linh, huyền ảo, hoà hợp, hữu tình
* Bài “Rằm tháng giêng”:
- Cảnh đêm rằm tháng giêng khoáng đạt, vằng vặc ánh trăng, tràn ngập sức xuân
- Cảm nhận cảnh vật tinh tế, tài tình
- Thao thức lo cho vận mệnh của dân tộc
Trang 19Yên ba thâm xứ đàm quân sự,
Giữa dòng bàn bạc việc quân,
Trên nền không gian tràn ngập sức xuân, nổi bật lên hình ảnh nào ?
Em hiểu gì về công việc của Bác ?Trong việc họp bàn phong thái của người thế nào ?
Trang 20Cảnh thiên nhiên Hình ảnh Bác.
* Bài “ Cảnh khuya”:
- Cảnh Trăng ngàn Việt Bắc lung linh, huyền ảo, hoà hợp, hữu tình
- Cảm nhận tinh tế, tài tình
- Thao thức lo cho vận mệnh của dân tộc
* Bài “Rằm tháng giêng”:
- Cảnh đêm rằm tháng giêng khoáng đạt, vằng vặc ánh trăng, tràn ngập sức xuân
- Ung dung, vững vàng lãnh đạo kháng chiến
Trang 21Rằm tháng giêng.
Phiên âm
Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên,
Xuân giang xuân thủy tiếp xuân thiên;
Yên ba thâm xứ đàm quân sự,
Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền
Dịch thơ
Rằm xuân lồng lộng trăng soi
Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân;
Giữa dòng bàn bạc việc quân,
Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền
Trong câu thơ cuối em thích nhất hình ảnh nào?
So với bản phiên âm, câu cuối bản dịch thơ có thêm những từ nào?
Trang 22thuyền” mang ý nghĩa biểu tượng Đó là ý nghĩa gì ?Tâm trạng của Bác lúc
ấy ra sao ?
Trang 23* Bài “Rằm tháng giêng”:
- Lạc quan, tin tưởng vào ngày thắng lợi
- Thao thức lo cho vận mệnh của dân tộc
- Cảm nhận tinh tế, tài tình
- Cảnh đêm rằm tháng giêng khoáng đạt, vằng vặc ánh trăng, tràn ngập sức xuân
- Ung dung, vững vàng lãnh đạo kháng chiến
Trang 24lại có âm hưởng lạc
quan đến thế ?
Trang 25* Bài “Rằm tháng giêng”:
- Lạc quan, tin tưởng vào ngày thắng lợi
- Thao thức lo cho vận mệnh của dân tộc
- Cảm nhận tinh tế, tài tình
- Cảnh đêm rằm tháng giêng khoáng đạt, vằng vặc ánh trăng, tràn ngập sức xuân
- Ung dung, vững vàng lãnh đạo kháng chiến
Trang 26Tổng kết:
Hoạt động nhóm ( thời gian: 3 phút )
Về nghệ thuật, hai bài thơ có điểm gì chung và có nét gì riêng ? Hãy lựa chọn chữ cái đầu các dữ liệu sau:
a, Được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật, sử dụng thi liệu thơ Đường, vừa cổ điển vừa hiện đại
b, Cấu trúc tác phẩm: Tả cảnh, tả tâm trạng
c, Nghệ thuật sử dụng hình ảnh và từ ngữ giàu chất tạo hình, cái thực
và cái ảo đan xen, hài hoà
d, Có sáng tạo về cách ngắt nhịp, điệp ngữ chuyển tiếp
e, Trong thơ có hoạ có nhạc, hàm súc
g, Nghệ thuật tả khái quát không gian cảnh vật
Nhóm 1: Tìm điểm chung.
Nhóm 2: Những nét riêng
của từng bài C¶nh khuya R»m th¸ng giªng
Trang 27Tổng kết:
a, Được viết theo thể thơ thất ngôn
tứ tuyệt Đường luật, sử dụng thi
liệu thơ Đường, vừa cổ điển vừa
hiện đại
c, Nghệ thuật sử dụng hình ảnh và
từ ngữ giàu chất tạo hình, cái thực
và cái ảo đan xen, hài hoà
Những điểm chung về nghệ
thuật của hai bài thơ.
g , Nghệ thuật tả khái quát không gian, cảnh vật
b, Có sáng tạo về cách ngắt nhịp, điệp ngữ chuyển tiếp
Rằm tháng giêng Cảnh khuya
Trang 28Tổng kết:
Hai bài thơ toát lên phong thái và những vẻ đẹp gì trong tâm hồn Bác ?
Qua hai bài thơ, em thấy Việt Bắc là nơi như thế
nào ?
Qua hai bài thơ toát lên những vẻ đẹp trong tâm hồn Bác:
-Tình yêu thiên nhiên tha thiết, tư chất cất cách nghệ sĩ tuyệt vời
- Lòng yêu nước thiết tha, sâu nặng, hết lòng vì nước vì dân
- Phong thái ung dung, sự tài ba của nhà lãnh đạo kháng chiến
- Niềm lạc quan cách mạng, tin tưởng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến
- Nhà lãnh đạo cách mạng và nhà thơ lớn thống nhất hoà hợp trong con người Hồ Chí Minh
Trang 29* Bài “Rằm tháng giêng”:
•Tổng kết: 1, Nghệ thuật
2, Nội dung
* Ghi nhớ: ( SGK – 143)III Luyện tập
- Cảm nhận tinh tế, tài tình
- Thao thức lo cho vận mệnh của dân tộc
- Lạc quan, tin tưởng vào ngày thắng lợi
- Cảnh đêm rằm tháng giêng khoáng đạt, vằng vặc ánh trăng, tràn ngập sức xuân
- Ung dung, vững vàng lãnh đạo kháng chiến
Trang 30Bài tập 1:
Hai bài thơ đã gợi cho em những cảm nghĩ gì về Bác và thơ Bác?
Trang 31Bài tập 2: Điền những cụm từ miêu tả trăng: trăng theo,
sau và cho biết tên các bài thơ đó
1, Dòng sông lặng ngắt như tờ
Sao đưa thuyền chạy thuyền chờ …………
( Đi thuyền trên sông Đáy)
2, … … … … đòi thơ,
Việc quân đang bận xin chờ hôm sau
( Tin thắng trận)
3, Kháng chiến thành công ta trở lại
………… hạc cũ với xuân này
( Cảnh rừng Việt Bắc)
3, Việc quân việc nước bàn xong
Gối khuya ngon giấc bên song ………
( Đối trăng)
trăng theo
Trăng xưa
trăng nhòmTrăng vào cửa sổ
Trang 32HỌC THUỘC LÒNG HAI BÀI THƠ.
SƯU TẦM NHỮNG BÀI THƠ CỦA BÁC CÓ HÌNH ẢNH TRĂNG SOẠN BÀI “THÀNH NGỮ” :
- TRẢ LỜI CÁC CÂU HỎI Ở PHẦN I, II.
- SƯU TẦM CÁC CÂU THÀNH NGỮ.
Trang 33
TaiLieu.VN