Đọc văn bản Cảnh khuya Tiếng suối trong như tiếng hát xa Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà Nguyên tiêu Rằm tháng giêng.. Ha
Trang 1TaiLie u.VN
Trang 2u.VN
NGỮ VĂN TIẾT 45 CẢNH KHUYA, RẰM THÁNG GIÊNG
I - GIỚI THIỆU CHUNG:
1.TÁC GIẢ: 1890- 1969
2.Tác phẩm:
Trang 3u.VN
I - GIỚI THIỆU CHUNG:
1.TÁC GIẢ: 1890- 1969
2.TÁC PHẨM:- Hoàn cảnh sáng tác: Chiến
khu Việt Bắc (1947- 1948)
Trang 4u.VN
Việt Bắc
Trông lên Việt Bắc cụ Hồ sáng soi
Hang Pác Bó Suối Lê nin
Trang 5u.VN
I - GIỚI THIỆU CHUNG:
1.TÁC GIẢ: 1890- 1969
2.TÁC PHẨM:- Hoàn cảnh sáng tác: Chiến
khu Việt Bắc (1947- 1948)
- Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt
II- ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
1 Đọc văn bản
Cảnh khuya
Tiếng suối trong như tiếng hát xa Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà
Nguyên tiêu ( Rằm tháng giêng).
Phiên âm Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên Yên ba thâm xứ đàm quân sự,
Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền
2 Chú thích
xa hoa nhà
viên thiên thuyền
3 Bố cục: 2/2
CẢNH KHUYA
4 Phân tích
Trang 6CẢNH KHUYA NHƯ VẼ NGƯỜI CHƯA NGỦ
CHƯA NGỦ VÌ LO NỖI NƯỚC NHÀ
Trang 7u.VN
I - GIỚI THIỆU CHUNG:
1.TÁC GIẢ: 1890- 1969
2.TÁC PHẨM:
II- ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
CẢNH KHUYA
a Hai câu đầu:
- Tiếng suối trong như tiếng hát xa
So sánh: Âm thanh êm đềm, trong
trẻo,mang sức sống và hơi ấm con người - Trăng lồng cổ thụ bóngilồng hoa
Điệp từ: Cảnh vật đan xen, lung linh, huyền ảo.
=> Tình yêu thiên nhiên của Bác
Rừng núi trăng khuya
b Hai câu cuối
- Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ lo nỗi nước nhà
(Say mê cảnh thiên nhiên) (Nỗi lo việc nước)
=> Tình yêu thiên nhiên hoà vào tình yêu nước
Lo nỗi nước nhà
RẰM THÁNG GIÊNG
Trang 8Yên ba thâm xứ đàm quân sự,
Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.
Phiên âm
Dịch thơ
Rằm xuân lồng lộng trăng soi,
Sông xuân nước lẫn mầu trời thêm xuân;
Giữa dòng bàn bạc việc quân,
Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền.
Trang 9u.VN
I - GIỚI THIỆU CHUNG:
1.TÁC GIẢ: 1890- 1969
2.TÁC PHẨM:
II- ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
CẢNH KHUYA
a Hai câu đầu:
- Tiếng suối trong như tiếng hát xa
So sánh: Cảnh Trong trẻo, đầm ấm
- Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa
Điệp từ: Cảnh vật đan xen, lung linh, huyền ảo.
=> Tình yêu thiên nhiên của Bác
Rừng núi trăng khuya
b Hai câu cuối
- Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ lo nỗi nước nhà
(Say mê cảnh thiên nhiên) (Nỗi lo việc nước)
=> Tình yêu thiên nhiên hoà vào tình yêu nước
Lo nỗi nước nhà
RẰM THÁNG GIÊNG
-Kim dạ, nguyên tiêu, nguyệt chính viên
Đêm rằm, vào lúc trăng tròn nhất
-Xuân giang thuỷ thiên
điệp từ: đất trời tràn ngập sắc xuân
a Hai câu đầu:
Trang 10Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.
Dịch thơ Rằm xuân lồng lộng trăng soi Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân; Giữa dòng bàn bạc việc quân,
Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền.
Trang 11u.VN
I - GIỚI THIỆU CHUNG:
1.TÁC GIẢ: 1890- 1969
2.TÁC PHẨM:
II- ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
CẢNH KHUYA
a Hai câu đầu:
- Tiếng suối trong như tiếng hát xa
So sánh: Cảnh Trong trẻo, đầm ấm
- Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa
Điệp từ: Cảnh vật đan xen, lung linh, huyền ảo.
=> Tình yêu thiên nhiên của Bác
Rừng núi trăng khuya
b Hai câu cuối
- Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ lo nỗi nước nhà
(Say mê cảnh thiên nhiên) (Nỗi lo việc nước)
=> Tình yêu thiên nhiên hoà vào tình yêu nước
Lo nỗi nước nhà
RẰM THÁNG GIÊNG
-Kim dạ, nguyên tiêu, nguyệt chính viên
Đêm rằm, vào lúc trăng tròn nhất
-Xuân giang thuỷ thiên
điệp từ: đất trời tràn ngập sắc xuân
=> Không gian cao rộng tràn ngập ánh trăng và sắc xuân
-Yên ba, thâm xứ, đàm quân sự Cảnh vật vừa thực vừa huyền ảo
- Nguyệt mãn thuyền
a Hai câu đầu:
Sông nước trăng xuân
b Hai câu cuối:
Lạc quan, tin tưởng
Trang 12u.VN
Rằm tháng giêng.
Phiên âm Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên, Xuân giang xuân thủy tiếp xuân thiên; Yên ba thâm xứ đàm quân sự,
Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.
Dịch thơ Rằm xuân lồng lộng trăng soi Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân; Giữa dòng bàn bạc việc quân,
Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền.
Trang 13u.VN
I - GIỚI THIỆU CHUNG:
1.TÁC GIẢ: 1890- 1969
2.TÁC PHẨM:
II- ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
CẢNH KHUYA
a Hai câu đầu:
- Tiếng suối trong như tiếng hát xa
So sánh: Cảnh Trong trẻo, đầm ấm
- Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa
Điệp từ: Cảnh vật đan xen, lung linh, huyền ảo.
=> Tình yêu thiên nhiên của Bác
Rừng núi trăng khuya
b Hai câu cuối
- Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ lo nỗi nước nhà
(Say mê cảnh thiên nhiên) (Nỗi lo việc nước)
=> Tình yêu thiên nhiên hoà vào tình yêu nước
Lo nỗi nước nhà
RẰM THÁNG GIÊNG
-Kim dạ, nguyên tiêu, nguyệt chính viên
Đêm rằm, vào lúc trăng tròn nhất
-Xuân giang thuỷ thiên
điệp từ: đất trời tràn ngập sắc xuân
=> Không gian cao rộng tràn ngập ánh trăng và sắc xuân
-Yên ba, thâm xứ, đàm quân sự
Cảnh vật vừa thực vừa ảo
- Nguyệt mãn thuyền
=>Sự kết hợp giữa hiện thực và lãng mạn,phong thái lạc quan
a Hai câu đầu:
Sông nước trăng xuân
b Hai câu cuối:
Bàn bạc việc quân
Lạc quan, tin tưởng
Trang 15* Bài “Rằm tháng giêng”:
- Lạc quan, tin tưởng vào ngày thắng lợi.
- Thao thức lo cho vận mệnh của dân tộc.
- Cảm nhận tinh tế, tài tình.
- Cảnh đêm rằm tháng giêng khoáng đạt, vằng vặc ánh trăng, tràn ngập sức xuân.
- Ung dung, vững vàng lãnh đạo kháng chiến.
Trang 16u.VN
Hoạt động nhóm (thời gian: 3 phút)
Về nghệ thuật, hai bài thơ có điểm gì chung và có nét gì riêng ? Hãy lựa chọn chữ cái đầu các dữ liệu sau:
a, Được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật, sử dụng thi liệu thơ Đường, vừa cổ điển vừa hiện đại.
b, Cấu trúc tác phẩm: Tả cảnh, tả tâm trạng.
c, Nghệ thuật sử dụng hình ảnh và từ ngữ giàu chất tạo hình, cái thực và cái ảo đan xen, hài hoà.
d, Có sáng tạo về cách ngắt nhịp, điệp ngữ chuyển tiếp.
e, Trong thơ có hoạ có nhạc, hàm súc.
g, Nghệ thuật tả khái quát không gian cảnh vật.
Nhóm 1: Tìm điểm chung.
Nhóm 2: Những nét riêng
của từng bài.
C¶nh khuya R»m th¸ng giªng
Trang 17u.VN
a , Được viết theo thể thơ thất ngôn
tứ tuyệt Đường luật, sử dụng thi
liệu thơ Đường, vừa cổ điển vừa
hiện đại.
c , Nghệ thuật sử dụng hình ảnh và
từ ngữ giàu chất tạo hình, cái thực
và cái ảo đan xen, hài hoà.
d , Cấu trúc tác phẩm: Tả cảnh, tả
tâm trạng.
e , Trong thơ có hoạ có nhạc, hàm
súc.
thuật của từng bài thơ.
thuật của hai bài thơ.
g, Nghệ thuật tả khái quát không gian, cảnh vật.
b , Có sáng tạo về cách ngắt nhịp, điệp ngữ chuyển tiếp.
Rằm tháng giêng Cảnh khuya
Trang 18u.VN
I - GIỚI THIỆU CHUNG:
1.TÁC GIẢ: 1890- 1969
2.TÁC PHẨM:
NGỮ VĂN TIẾT 45 CẢNH KHUYA, RẰM THÁNG GIÊNG
II- ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
CẢNH KHUYA
a Hai câu đầu:
- Tiếng suối trong như tiếng hát xa
So sánh: Cảnh Trong trẻo, đầm ấm
- Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa
Điệp từ: Cảnh vật đan xen, lung linh, huyền ảo.
=> Tình yêu thiên nhiên của Bác
Rừng núi trăng khuya
b Hai câu cuối
- Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ lo nỗi nước nhà
(Say mê cảnh thiên nhiên) (Nỗi lo việc nước)
=> Tình yêu thiên nhiên hoà vào tình yêu nước
Lo nỗi nước nhà
RẰM THÁNG GIÊNG
-Kim dạ, nguyên tiêu, nguyệt chính viên
Đêm rằm, vào lúc trăng tròn nhất
-Xuân giang thuỷ thiên
điệp từ: đất trời tràn ngập sắc xuân
=> Không gian cao rộng tràn ngập ánh trăng và sắc xuân
-Yên ba, thâm xứ, đàm quân sự Cảnh vật vừa thực và ảo
- Nguyệt mãn thuyền
=>Sự kết hợp giữa hiện thực và lãng mạn,phong thái lạc quan
a Hai câu đầu:
Sông nước trăng xuân
b Hai câu cuối:
Bàn bạc việc quân
* GHI NHỚ: SGK
Lạc quan, tin tưởng
Trang 19tại
Yêu nước
- Bút pháp cổ điển, hiện đại.
- Phong thái ung dung.
- Tâm hồn thi sĩ và tinh thần chiến sĩ.
Sông nước trăng xuân
Bàn bạc việc quân
GIÊNG
Trang 20u.VN
I - GIỚI THIỆU CHUNG:
1.TÁC GIẢ: 1890- 1969
2.TÁC PHẨM:
NGỮ VĂN TIẾT 45 CẢNH KHUYA, RẰM THÁNG GIÊNG
II- ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
CẢNH KHUYA
a Hai câu đầu:
- Tiếng suối trong như tiếng hát xa
So sánh: Cảnh Trong trẻo, đầm ấm
- Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa
Điệp từ: Cảnh vật đan xen, lung linh, huyền ảo.
=> Tình yêu thiên nhiên của Bác
Rừng núi trăng khuya
b Hai câu cuối
- Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ lo nỗi nước nhà
(Say mê cảnh thiên nhiên) (Nỗi lo việc nước)
=> Tình yêu thiên nhiên hoà vào tình yêu nước
Lo nỗi nước nhà
RẰM THÁNG GIÊNG
-Kim dạ, nguyên tiêu, nguyệt chính viên
Đêm rằm, vào lúc trăng tròn nhất
-Xuân giang thuỷ thiên
điệp từ: đất trời tràn ngập sắc xuân
=> Không gian cao rộng tràn ngập ánh trăng và sắc xuân
-Yên ba, thâm xứ, đàm quân sự Cảnh vật vừa thực vừa ảo
- Nguyệt mãn thuyền
=>Sự kết hợp giữa hiện thực và lãng mạn,phong thái lạc quan
a Hai câu đầu:
Sông nước trăng xuân
b Hai câu cuối:
Bàn bạc việc quân
* GHI NHỚ: SGK
Lạc quan, tin tưởng
III- LUYỆN TẬP
Trang 21Sao đưa thuyền chạy thuyền chờ ………….
( Đi thuyền trên sông Đáy).
2, … … … … đòi thơ,
Việc quân đang bận xin chờ hôm sau.
( Tin thắng trận).
3, Kháng chiến thành công ta trở lại
………… hạc cũ với xuân này.
( Cảnh rừng Việt Bắc).
3, Việc quân việc nước bàn xong
Gối khuya ngon giấc bên song ………
( Đối trăng)
trăng theo
Trăng xưa
trăng nhòm Trăng vào cửa sổ
Trang 22u.VN
Hướng dẫn học ở nhà
Học thuộc lòng hai bài thơ.
Sưu tầm những bài thơ của Bác có hình ảnh trăng.
Soạn bài “Thành ngữ” :
- Trả lời các câu hỏi ở phần I, II.
- Sưu tầm các câu thành ngữ.