Bài giảng ngữ văn 7 bài 12 cảnh khuya 5

Nội dung -Tả cảnh suối rừng Việt Bắc trong một đêm trăng đẹp và nói lên nỗi thao thức của Bác Hồ kính yêu Cảnh khuya Tiếng suối trong/ như tiếng hát xa, Trăng lồng cổ thụ/ bóng lồng hoa

Tiết 44

CẢNH

KHUYA

Hồ Chí Minh

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả-Hồ Chí Minh( 19/5/1890 – 2/9/1969)

+ Gia đỡnh:

-Sinh ra trong một gia đỡnh nhà nho yờu nước ở Nghệ An Cha là cụ Nguyễn Sinh Sắc Mẹ là cụ Hoàng Thị Loan

+ Bản thõn:

-Là người yờu nước, dành trọn cuộc đời cho dõn, cho nước, cho sự nghiệp cỏch mạng

+ Sự nghiệp:

-Là người lãnh đạo nhân dân ta đấu

tranh giành độc lập và xây dựng chủ

nghĩa xã hội

- Là nhà thơ lớn, là danh nhân văn hoá thế giới

-Được UNESCO ghi nhận và suy tụn là

“Anh hựng Giải phúng dõn tộc Việt Nam, nhà văn húa lớn”.

I Tìm hiểu chung

2 Đọc – tìm hiểu bài thơ

a Hoàn cảnh sáng tác

-Viết vào mùa thu 1947 khi chiến dịch Việt Bắc đang diễn

ra vô cùng ác liệt

b Nội dung

-Tả cảnh suối rừng Việt Bắc trong một đêm trăng đẹp và

nói lên nỗi thao thức của Bác Hồ kính yêu

Cảnh khuya

Tiếng suối trong/ như tiếng hát xa,

Trăng lồng cổ thụ/ bóng lồng hoa.

Cảnh khuya như vẽ / người chưa ngủ

Chưa ngủ /vì lo nỗi nước nhà.

Hang Pác Bó

I Tìm hiểu chung

3 Thể thơ:

Thất ngôn tứ tuyệt

4 Phương thức biểu đạt:

Miêu tả kết hợp biểu cảm

II Phân tích

1.Hai câu thơ đầu

Câu 1

Tiếng suối trong như tiếng hát xa

-> So sánh độc đáo, lấy động tả tĩnh

->Cảnh đẹp, gần gũi ấm áp, gợi cảm

=>Sự sống thanh bình của thiên nhiên

rừng núi trong đêm

Câu hỏi thảo luận

So sánh và nhận xét cách tả tiếng suối của các nhà thơ sau với câu Tiếng suối trong như tiếng hát xa của Hồ Chí Minh

Côn Sơn suối chảy rì rầm

Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai

(Nguyễn Trãi)

Cũng có lúc chơi nơi dặm khách

Tiếng suối nghe róc rách lưng đèo

(Nguyễn Khuyến)

Tiếng suối trong như tiếng ngọc tuyền

(Thế Lữ)

=> Trong thơ Hồ Chớ Minh tiếng suối gần gũi, ấm ỏp

hơn cả

II Phân tích

1.Hai câu thơ đầu

Câu 1 Tiếng suối trong như tiếng hát xa

-> So sánh, lấy động tả tĩnh

-> Cảnh đẹp, gần gũi ấm áp, gợi cảm

=>Sự sống thanh bình của thiên nhiên rừng núi trong đêm Câu 2: Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa

-> Sử dụng điệp từ, hai vế tiểu đối, ngôn ngữ thơ trang

trọng, điêu luyện,

=>Vẻ đẹp lung linh, huyền ảo

Thiên nhiên trong trẻo, tươi sáng, gần gũi gợi niềm vui

sống cho con người

Vẻ đẹp cổ điển

2 Hai câu sau

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ

Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà

-> Điệp ngữ, so sánh

=>Vỡ chưa ngủ mà thấy cảnh đẹp

Chưa ngủ vì cũn trằn trọc, lo lắng cho vận mệnh của đất nước

Hỡnh ảnh chiến sĩ cộng sản Hồ Chớ Minh

Vẻ đẹp hiện đại

III Tổng kết

1.Biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng trong bài Cảnh

khuya

A.Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt, lời ít ý nhiều

B.Ngôn từ điêu luyện, hình ảnh gợi cảm

C.Kết hợp miêu tả và biểu cảm

D.Cả ba phương án trên

Đáp án: D

2 Nội dung của bài thơ Cảnh khuya là:

A.Cảnh thiên nhiên tươi đẹp, lộng lẫy

B.Tình yêu tha thiết với thiên nhiên, đất nước

C Phương án A và B

D Lòng yêu thương mênh mông của Bác với dan công, bộ

đội

IV Luyện tập

Bài1 2 bài thơ “Cảnh khuya”, “Rằm thỏng giờng” được

viết theo phương thức biểu đạt nào?

a.Tự sự b.Biểu cảm

c.Nghị luận d.Miờu tả

Đáp án: b

Bài 2 Hai bài thơ được viết theo thể loại thơ nào?

a.Lục bỏt

b.Song thất lục bỏt

c.Thất ngụn bỏt cỳ

d.Thất ngụn tứ tuyệt

Đáp án: d

Bài 3: Điền những cụm từ miêu tả trăng: trăng theo, trăng

và cho biết tên các bài thơ đó.

1, Dòng sông lặng ngắt như tờ

Sao đưa thuyền chạy thuyền chờ…… …

( Đi thuyền trên sông Đáy)

2, … … … … đòi thơ,

Việc quân đang bận xin chờ hôm sau

( Tin thắng trận)

3, Kháng chiến thành công ta trở lại

………… hạc cũ với xuân này

( Cảnh rừng Việt Bắc)

3, Việc quân việc nước bàn xong

Gối khuya ngon giấc bên song ………

trăng theo

Trăng xưa

trăng nhòm Trăng vào cửa sổ

Hướng dẫn về nhà

1 Học thuộc 2 bài thơ “Cảnh khuya”, “Rằm tháng giêng”.

2 Nắm chắc những nét khái quát về nội dung và nghệ thuật của hai bài thơ.

3 Tìm những câu thơ và bài thơ của Bác viết về

trăng

4 Chuẩn bị bài: “Tiếng gà trưa” ( Xuân Quỳnh)

- Đọc bài thơ

-Trả lời những câu hỏi 1,2,3,4 SGKtrang 151 -Vẽ tranh minh hoạ cho một trong những nội dung của bài thơ.