Một số giải phápnhằm hoàn thiện công tác huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu Chính phủ tại KBNN Lạng Sơn

Trong thời gian qua, hệ thống kho bạc Nhà nớc KBNN đợc Chính phủtin tởng và giao cho trọng trách huy động vốn thông qua phát hành trái phiếuchính phủ TPCP, tập trung số vốn tiền tệ nhàn

Lời mở đầu

Đất nớc ta đã thực sự chuyển mình, vơn dậy, hội nhập với các nớc trongkhu vực và trên thế giới từ khi Đảng và Nhà nớc thực hiện chuyển hớng nềnkinh tế từ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp sang cơ chế thị trờng có sự quản

lý của Nhà nớc theo định hớng xã hội chủ nghĩa Song cũng chính vì nhu cầu

đầu t phát triển, Chính phủ cần rất nhiều vốn, huy động vốn cho Ngân sáchNhà nớc và cho đầu t phát triển là hết sức cần thiết Nhận thức đợc tầm quantrọng đó đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII Đảng Cộng Sản Việt Nam(tháng 6/1996) đã khẳng định : “ Trong công cuộc xây dựng và phát triển đấtnớc theo hớng đổi mới, Đảng và Nhà nớc chủ trơng huy động mọi nguồn vốntrong và ngoài nớc để đầu t phát triển trong đó vốn trong nớc có ý nghĩa quyết

định, vốn ngoài nớc có ý nghĩa quan trọng, kết hợp tiềm năng sức mạnh bêntrong và khả năng có thể tranh thủ bên ngoài”

Trong thời gian qua, hệ thống kho bạc Nhà nớc (KBNN) đợc Chính phủtin tởng và giao cho trọng trách huy động vốn thông qua phát hành trái phiếuchính phủ (TPCP), tập trung số vốn tiền tệ nhàn rỗi trong dân chúng, đã gópphần quan trọng đáp ứng nhu cầu chi cấp bách chủ của NSNN, tham gia tíchcực trong việc ổn định, điều hoà lu thông tiền tệ, góp phần kiềm chế và đẩy lùilạm phát Mặc dù vậy, nhng đứng trớc yêu cầu của công cuộc đổi mới , yêucầu đổi mới cơ chế quản lý điều hành nền tài chính tiền tệ và những tháchthức của thời đại, công tác huy động vốn thông qua phát hành TPCP cần đợccải tiến và hoàn thiện, để có thể huy động tối đa, có hiệu quả nguồn vốn saocho tơng xứng với tiềm năng sẵn có của đất nớc

Trong thời gian thực tập tại KBNN Lạng Sơn đợc sự giúp đỡ và hớngdẫn tận tình của các thầy cô giáo, cùng các cô chú lãnh đạo và tập thể cán bộKBNN Lạng Sơn, tôi đã tìm hiểu những vấn đề về quản lý tài chính Nhà Nớc

và đi sâu vào tìm hiểu về vấn đề huy động vốn Xuất phát từ thực tế nói trên và

tính thời sự của vấn đề này tôi mạnh dạn chọn đề tài: “Một số giải pháp

nhằm hoàn thiện công tác huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu Chính phủ tại KBNN Lạng Sơn” làm đề tài tốt nghiệp của mình.

Mot so giai phap nham hoan thien cong tac huy dong von thong qua phat hanhtrai phieu Chinh phu tai KBNN Lang Son

Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của công tác huy động vốn thông quaphát hành TPCP chính là đối tợng của đề tài, nghiên cứu trong phạm vi cáchoạt động của KBNN Lạng Sơn.

Mục tiêu của đề tài này là trên cơ sở đánh giá thực trạng công tác huy

động vốn đợc tiến hành tại KBNN Lạng Sơn trong thời gian qua, nghiên cứuchính sách chế độ của nớc ta về phát hành và thanh toán TPCP để đề ra nhữnggiải pháp nhằm hoàn thiện công tác huy động vốn nói chung và KBNN LạngSơn nói riêng Để làm đợc điều đó đề tài phải sử dụng kết hợp các phơng phápnghiên cứu khác nhau nh phơng pháp duy vật biện chứng, phơng pháp thống

kê, phơng pháp phân tích, phơng pháp tổng hợp thực tiễn Việc áp dụngthành công những phơng pháp này sẽ có ý nghĩa vô cùng quan trọng về mặt lýluận và thực tiễn góp phần hoàn thiện công tác huy động vốn, từ khâu pháthành TPCP đến thanh toán những trái phiếu đã phát hành đó

Ngoài phần mở đầu và kết luận, đề tài gồm 3 chơng, mỗi chơng đợctrình bày cụ thể nh sau:

Chơng 1: Sự cần thiết và nội dung của công tác huy động vốn thông qua phát hành TPCP.

Chơng 2: Thực trạng công tác huy động vốn thông qua phát hành TPCP tại KBNN tỉnh Lạng Sơn trong thời gian qua.

Chơng 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác huy động vốn thông qua phát hành TPCP tại KBNN Lạng Sơn trong thời gian tới.

Qua đây tôi xin chân thành cảm ơn thầy giáo-tiến sĩ Phạm Văn Khoan,ngời đã trực tiếp hớng dẫn tôi hoàn thành bản luận văn này một cách chu đáo,tận tình.Tôi muốn bày tỏ lòng biết ơn tới các cô chú lãnh đạo và tập thể cán bộKBNN Lạng Sơn những ngời đã giúp đỡ nhiệt tình trong thời gian tôi thực tậptại KBNN Lạng Sơn Là một sinh viên mặc dù có nhiều cố gắng song do thờigian thực tập cha đợc nhiều, trình độ năng lực còn rất hạn chế nên luận vănkhông thể không có những thiếu xót Tôi kính mong hội đồng chấm luận văntrờng Đại học Tài chính kế toán Hà Nội, các thầy giáo cô giáo, các cô chú,anh chị và bạn bè gần xa góp ý và giúp đỡ để tôi có thể hoàn thiện đợc nhữngkhiếm khuyết và hạn chế cuả mình

Tôi xin chân thành cảm ơn!

1.1.1.1 Khái niệm của tín dụng Nhà nớc

Tín dụng là một phạm trù lịch sử, ra đời và phát triển gắn liền với sự ra

đời và phát triển của nền sản xuất hàng hóa Nền sản xuất hàng hoá phát triểnvới sự ra đời của tiền tệ đóng vai trò là vật ngang giá chung đã tạo điều kiệnthuận lợi thúc đẩy các quan hệ tín dụng phát triển Lịch sử phát triển của xãhội loài ngời đã chứng minh rằng, vào thời kì Công xã nguyên thuỷ, khi phâncông lao động xã hội phát triển làm xuất hiện chế độ t hữu và phân chia giaicấp thì Nhà nớc ra đời Để thực hiện tốt chức năng của mình là quản lý kinh tế

- xã hội thì Nhà nớc ngày càng cần một lợng vốn lớn hơn để đầu t nhiều hơncho các chơng trình dự án nhằm đạt tới một xã hội u việt hơn xã hội đang có,nhng nguồn lực thì luôn là có hạn, vì thế mà Nhà nớc gặp không ít những khókhăn về vốn trong khi đó một lợng vốn lớn còn nằm rải rác trong dân chúng,

họ có vốn mà không thể sử dụng chúng nh một sự quay vòng vốn, làm thế nào

để Nhà nớc có thể sử dụng lợng vốn này theo mục đích của mình ? Tín dụngNhà nớc ra đời đã giải quyết đợc vấn đề khó khăn đó

Chính vì vậy, có thể hiểu Tín dụng Nhà nớc là quan hệ tín dụng mà Nhànớc là chủ thể đi vay, để đảm bảo các khoản chi tiêu của NSNN đồng thời làchủ thể cho vay để thực hiện chức năng, nhiệm vụ kinh tế - Chính trị- xã hộicủa Nhà nớc

1.1.1.2 Đặc điểm, bản chất của Tín dụng Nhà nớc.

Tín dụng Nhà nớc trớc hết cũng mang đặc điểm nh mọi loại hình tíndụng khác đó là tính hoàn trả có thời hạn và phải trả một khoản tiền về sửdụng vốn vay Song không nên nhầm các quan hệ đó với tín dụng Ngân hàng

ở chỗ tín dụng Ngân hàng, tiền vay đợc sử dụng cho các doanh nghiệp, cánhân, các tổ chức kinh tế vay, nhằm đảm bảo tính liên tục của quá trình sảnxuất mở rộng và nâng cao hiệu quả sản xuất Tiền vốn tín dụng đợc sử dụng

nh là t bản đã tạo ra điều kiện để hoàn trả tiền vay và lãi vay bằng việc tăng

giá trị sản xuất sản phẩm thặng d Tín dụng Nhà nớc hoạt động không vì lợiích lợi nhuận mà nhằm tăng nguồn lực tài chính cho NSNN và thực hiện chứcnăng quản lý kinh tế xã hội của Nhà nớc.

Chủ thể trong các quan hệ Tín dụng Nhà nớc là Nhà nớc và các chủ thểkhác có liên quan với t cách là ngời cho Nhà nớc vay nợ hoặc chủ thể đợc Nhànớc cho vay Nh vậy chủ thể liên quan có thể là các tổ chức doanh nghiệp, cánhân nếu là chủ thể trong nớc, chính phủ các quốc gia khác, các tổ chức kinh

tế xã hội nớc ngoài , các tổ chức tài chính , tín dụng quốc tế ( IMF, ADB,WB ) nếu là chủ thể ngoài nớc Do đó nguồn vốn huy động đợc từ tín dụngNhà nớc là rất phong phú

Nhà nớc dùng uy tín và trách nhiệm để tham gia vào các quan hệ tíndụng, một mặt tập trung đợc nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi trong dân c, mộtmặt cho vay u đãi đầu t vào các công trình, dự án cơ sở hạ tầng kinh tế- xã hội,

dự án đầu t phát triển sản xuất kinh doanh Khi cho vay không có nghĩa làNhà nớc chuyển giao quyền sở hữu vốn cho ngời đi vay và việc cho vay,không phải là sự trao tặng mà ngời cho vay chỉ cấp tiền vay, chuyển quyền sửdụng cho ngời đi vay trong một thời hạn nhất định, vì vậy mà ngời đi vay khinhận tín dụng, sử dụng vốn vay phải đảm bảo giải phóng kịp thời tiền vốnkhỏi luân chuyển và hoàn trả nợ đúng hạn

Tín dụng Nhà nớc biểu hiện quan hệ phân phối lại giá trị sản phẩm xãhội và một phần tài sản quốc dân Bản chất của tín dụng Nhà nớc là mối quan

hệ kinh tế giữa chủ thể đi vay và chủ thể cho vay, gắn liền với quá trình phânphối lại các nguồn vốn và tài sản đợc đa vào luân chuyển và sử dụng hợp lý,

có hiệu quả hơn Nhờ có tín dụng Nhà nớc mà vốn tiền tệ đã đợc luân chuyển

từ nơi thừa sang nơi thiếu nhằm thoả mãn các nhu cầu về vốn trong nền kinh

tế Vốn chỉ đợc chuyển giao tạm thời trong một thời gian nhất định và về thựcchất chỉ có giá trị sử dụng đợc chuyển đến ngời chủ mới Tính hoàn trả trựctiếp, có thời hạn trong tín dụng Nhà nớc đợc biểu hiện : khi Nhà nớc là chủ thể

đi vay, các khoản nợ trong nớc và ngoài nớc để tạo lập nguồn tài chính bổsung cho NSNN, thì phải thực hiện nghĩa vụ hoàn trả trực tiếp các khoản nợvay đúng thời hạn đã cam kết Nếu khi đến hạn thanh toán mà Nhà nớc vẫnkhông tìm đợc nguồn vốn để cân đối thì buộc phải áp dụng một biện pháp tìnhthế đó là huy động vốn theo phơng châm lấy nợ mới trả nợ cũ, bởi lẽ Tín dụngNhà nớc gắn chặt với uy tín của bộ máy Nhà nớc, bên cạnh đó thì mỗi hình

thức vay là có sự khác nhau về lãi suất, thời gian, hình thức thanh toán Chẳnghạn khi phát hành TPCP, Nhà nớc không thể đàm phán với dân chúng ( ngờicho vay) để gia hạn nợ, giãn nợ, xoá nợ Chính vì vậy mà Nhà nớc cần phảitính toán quá trình sử dụng vốn ra sao cho hiệu quả và thoát khỏi tình trạngtrên Khi Nhà nớc là chủ thể cho vay , Nhà nớc quy định rõ thời hạn củakhoản vay và các chủ thể vay nợ cũng phải thực hiện nghĩa vụ hoàn trả nợ vay

đúng thời hạn đã cam kết Ngời đi vay không có quyền sở hữu tiền vay mà họchỉ bỏ ra một số tiền bằng lãi suất vay để trả cho việc sử dụng khoản tiền đó,

nh vậy khi kết thúc một vòng tuần hoàn thì khoản tiền này phải trả về cho Nhànớc

Bên cạnh đó, tín dụng Nhà nớc vừa mang tính kinh tế, vừa mang tính xãhội:

Tính kinh tế đối với chủ thể cho Nhà nớc vay là lợi tức tiền vay, lợi ích

từ các hàng hoá công cộng do Nhà nớc đầu t, lợi ích về thuế quan xuất nhậpkhẩu hàng hoá ( đối với chủ thể ngoài nớc) Với Nhà nớc thì lợi ích là nguồnlực tài chính động viên đợc để thực hiện các mục tiêu kinh tế- xã hội, là lợi tứctiền vay khi Nhà nớc cho vay và tăng nguồn lực tài chính động viên từ thuếthông qua tăng nguồn thu Tính xã hội thể hiện uy tín của Nhà nớc thông quathực hiện các khoản vay nợ và các khoản cho vay tài trợ, mục đích không vìlợi nhuận mà mục đích là sự phát triển kinh tế- xã hội Ví nh Nhà nớc đầu tvào các chơng trình mục tiêu: Giải quyết việc làm, xoá đói giảm nghèo, trồnglại 5 triệu ha rừng bảo vệ môi trờng thiên nhiên

Cuối cùng nhu cầu vốn của NSNN sẽ quyết định mức huy động vốn, vàlợng vốn này sẽ chủ yếu dành cho đầu t, phát triển kinh tế - xã hội thông quahình thức cho vay tài trợ Quan hệ giữa tín dụng Nhà nớc và NSNN có thể đợcminh hoạ nh sau:

5

Huy động vốn (TCPP, Công trái) Thu thuế, phí, lệ phí

NSNN

Chi cho vay của Chi TX, đầu t , chi

1.1.2 Sự cần thiết của công tác huy động vốn cho NSNN

1.1.2.1 Sự cần thiết của công tác huy động vốn thông qua phát hành TPCP

Nền kinh tế xã hội ngày càng phát triển, chức năng và nhiệm vụ củaNhà nớc có những thay đổi đáng kể Ngoài chức năng vốn có của mình làquyền lực để thống trị xã hội, Nhà nớc còn có chức năng tham gia quản lý

điều tiết vĩ mô cac hoạt động kinh tế- xã hội Chức năng của Nhà nớc mở rộngthì nhu cầu chi của Nhà nớc cũng tăng lên nhanh chóng Trong khi đó nguồnthu của NSNN là có hạn, nguồn thu trong cân đối NSNN chủ yếu lấy từ thuế,phí, lệ phí và chúng đã đợc xác định ổn định trong dự toán NSNN hàng năm.Nhà nớc không thể vì mục đích chi tiêu cho dù những khoản chi tiêu là hợp lý

để tăng thu NSNN với thuế là nguồn thu chủ yếu Bởi lẽ đánh thuế cao sẽ làyếu tố kìm hãm và bóp chết nền sản xuất trong nớc Tác động sẽ quay ngợclại, không những không đảm bảo đợc nguồn thu hiện tại mà còn không nuôi d-ỡng đợc nguồn thu trong tơng lai

Bên cạnh đó, yêu cầu phát triển ngành kinh tế và hoàn thành quá trìnhcông nghiệp hoá- hiện đại hoá đất nớc vào năm 2020, luôn là vấn đề cấp bách.Các nhà dự báo kinh tế cho rằng quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá trongthời gian tới chúng ta cần khoảng 45 đến 55 tỷ USD, số tiền khổng lồ đó lấy ở

đâu? Hơn nữa, với hoạt động đa dạng, phong phú của bộ máy Nhà nớc với đờisống kinh tế- xã hội luôn luôn phát triển, khi đời sống con ngời đợc cải thiện,

họ đòi hỏi mức sống cao hơn, nhu cầu hàng hoá công cộng phong phú hơn,trang thiết bị ngày càng hiện đại hơn, thì Nhà nớc không thể hạn chế chỉ tiêucủa mình và càng không thể rút bớt chi tiêu cho các ngành then chốt, các lĩnhvực chủ yếu, các cơ sở hạ tầng kinh tế- xã hội quan trọng Vì nếu làm nh vậy

đất nớc sẽ tụt hậu và trong cảnh giậm chân tại chỗ Nhng nếu chi thì lấynguồn thu ở đâu?

Tất cả những nhân tố này lại chịu ảnh hởng của nhiều nhân tố nh : Mứctăng trởng kinh tế, mức tăng thu nhập bình quân đầu ngời, chính sách tăng tr-

ởng kinh tế, hiệu quả các hoạt động kinh tế và hiệu lực hoạt động của bộ máyNhà nớc.

Huy động vốn là một công cụ tài chính hữu hiệu, giải quyết hài hoà sựxung đột trên mà vẫn đảm bảo tổng lu lợng tiền trong lu thông không thay đổi,tăng năng lực tài chính cho NSNN cân đối thu chi, thúc đẩy nền kinh tế quốcdân phát triển

Huy động vốn thực chất và việc vay nợ của Chính phủ theo nguyên tắchoàn trả và có lãi , nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nớctrong từng giai đoạn lịch sử nhất định Trớc đây, để giải quyết vấn đề về vốnchúng ta đều đặn nhận viện trợ, nền kinh tế không hề có một dấu hiệu lạcquan Sau đó chúng ta phát hành tiền đẩy nền kinh tế vào tình trạng suy thoáihoặc thậm chí đi vay nợ nớc ngoài với những điều kiện ràng buộc, đó là thời

kỳ đen tối nhất của nền kinh tế Thời hian gần đây, nhu cầu về vốn ngày cànglớn,đặc biệt là nhu cầu vốn cho quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá, nhngNhà nớc đã xử lý khá hiệu quả thông qua công tác huy động vốn nhàn rỗitrong dân chúng bằng TPCP, đã tập chung một lợng vốn lớn củng cố năng lựctài chính và đáp ứng nhu cầu chi tiêu của Nhà nớc, huy động vốn thông quaphơng thức phát hành TPCP, sẽ phát huy đợc tiềm năng sẵn có, và sự pháttriển của một đất nớc dựa vào chính nội lực của đất nớc ấy mới là sự phát triểnbền vững

Nh vậy dù là giải pháp tình thế hay là giải pháp chiến lợc thì huy độngvốn vẫn là nhu cầu tất yếu khách quan để có thể phát triển nền kinh tế đất n -

ớc Vai trò huy động vốn đợc khái quát bởi các nét chính sau:

1.1.2.2 Vai trò của công tác huy động vốn vào NSNN.

Thứ nhất: Huy động vốn góp phần bù đắp thiếu hụt tạm thời NSNN.

Đất nớc ta đã thực sự chuyển mình khi nền kinh tế chuyển sang cơ chếthị trờng có sự quản lý của Nhà nớc, nhu cầu chi của NSNN ngày càng cao,trong khi đó nguồn thu thì hạn chế chủ yếu từ thuế, vì vậy mà thiếu hụt ngânsách là điều khó tránh khỏi Trong thời gian qua nền tài chính quốc gia đã cóphần cải thiện và đi vào ổn định, mặc dù vậy trong điều kiện nguồn lực thì cóhạn mà nhu cầu là vô hạn nên việc thiếu vốn xảy ra là lẽ đơng nhiên , vì vậyviệc huy động vốn nhàn rối trong nớc có ý nghĩa sống còn đối với nền tàichính quốc gia Huy động vốn là công cụ quan trọng động viên nguồn tàichính, bổ sung cho NSNN, góp phần đảm bảo tính đầy đủ, kịp thời của các

khoản chi NSNN, tăng cờng khả năng tài chính của ngân sách cho đầu t pháttriển, là yếu tố quan trọng tăng nhanh phát triển kinh tế - xã hội của đất nớc.

Thứ hai: Huy động vốn đợc sử dụng nh một công cụ tài chính quan

trọng để Nhà nớc quản lý vĩ mô nền kinh tế Thông qua các khoản vay nợ,Nhà nớc có thể điều tiết quan hệ tích luỹ và tiêu dùng trong nền kinh tế , điềutiết lu thông tiền tệ, từ đó hạn chế lạm phát, ổn định giá cả thị trờng, và khitiền vốn nhàn rỗi đợc thu hút vào ngân sách sẽ làm tăng tính hiệu quả chung

đồng vốn trong xã hội, kích thích tăng trởng kinh tế mà không tăng lạm phát

Thứ ba: Huy động vốn thông qua phát hành TPCP đã góp phần tích cực

vào việc hình thành thị trờng vốn, thị trờng trứng khoán đáp ứng yêu cầu chonền kinh tế hàng hoá phát triển Trên thực tế nh ta biết 07/2000 Trung tâmgiao dịch chứng khoán ở nớc ta đã ra đời tại hai thành phố lớn là Hà Nội vàthành phố Hồ Chí Minh, nhng liệu rằng TPCP đã trở thành “Ngời mở hàngmay mắn” trên thị trờng chứng khoán nh bao ngời mong đợi không?, điều nàycòn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố, và liệu rằng các loại tín phiếu, trái phiếukho bạc, trái phiếu đầu t sẽ trở thành hàng hoá chủ đạo trên thị trờng chứngkhoán hay không?

Thứ t : Huy động vốn góp phần không nhỏ cho việc mở rộng và phát

triển kinh tế đối ngoại, củng cố quan hệ hợp tác quốc tế Việc cho phép cácchủ thể ngoài nớc mua TPCP tạo nên mối quan hệ gắn bó chặt chẽ giữa cácquốc gia, thể hiện sự giúp đỡ nhau trong công việc và trong tiến trình hội nhập

và phát triển đồng thời thể hiện sự quan tâm tới sự nghiệp phát triển đất nớc ta.Bên cạnh đó, vay nợ bằng TPCP, sẽ giúp ta tránh đợc những giàng buộc vềchính trị, độc lập về chính trị trong quan hệ với các nớc trên thế giới

1.2 Nội dung công tác huy động vốn thông qua TPCP và vai trò của KBNN.

1.2.1 Nội dung của công tác huy động vốn qua phát hành và thanh toán TPCP.

1.2.1.1 Những quy định chung.

Theo nghị định số 01/2000/ NĐ-CP ngày 13 /01/2000 của Chínhphủ( điều 2, chơng I ):

Trái phiếu chính phủ là một loại chứng khoán, do Bộ Tài Chính pháthành, có thời hạn, có mệnh giá, có lãi, xác nhận nghĩa vụ trả nợ của Chính phủ

đối với ngời sở hữu trái phiếu

Phát hành trái phiếu là việc bán TPCP cho các cá nhân, tổ chức

Cũng chơng I, điều 5 quy định: Đối tợng đợc tham gia mua TPCP là các

tổ chức, cá nhân Việt Nam, ngời định c Việt Nam ở nớc ngoài,các tổ chức, cánhân nớc ngoài làm việc và sinh sống hợp pháp tại Việt Nam Đối với các tổchức của Việt Nam không đợc dùng nguồn kinh phí do NSNN cấp để muaTPCP

Quyền lợi của ngời sở hữu TPCP đợc quy định rõ trong điều 6 nghị địnhnày: Đợc Chính phủ đảm bảo thanh toán đày đủ, đúng hạn gốc và lãi tráiphiếu khi đến hạn, đợc dùng trái phiếu để bán, tặng, cho, để lại thừa kế hoặccầm cố, đợc miễn thuế thu nhập từ trái phiếu với các đối tợng là cá nhân Bêncạnh đó, chủ sở hữu TPCP có trách nhiệm bảo quản tờ trái phiếu của mình.Những tờ trái phiếu làm giả hoặc bị rách nát h hỏng, không còn giữ đợc hìnhdạng , nội dung sẽ không đợc thanh toán Bộ Tài Chính hớng dẫn cụ thể cáctrờng hợp TPCP không có giá trị thanh toán Ngoài ra trái phiếu không ghi tên

bị mất hoặc thất lạc không đợc thanh toán (điều 10), Trái phiếu có ghi tên bịmất hoặc thất lạc, nếu ngời làm mất trái phiếu chứng minh đợc quyền sở hữutrái phiếu của mình và trái phiếu đó cha bị lợi dụng thanh toán sẽ đợc cơ quanphát hành giải quyết thanh toán khi đến hạn (điều 11)

1.2.1.2 Các loại trái phiếu Chính phủ.

Trái phiếu chính phủ gồm 3 loại: Tín phiếu kho bạc, trái phiếu kho bạc

và trái phiếu đầu t

- Tín phiếu kho bạc là loại TPCP có thời hạn dới một năm, phát hành cómục đích bù đắp thiếu hụt tạm thời của NSNN và tạo thêm công cụ cho thị tr-ờng tiền tệ

- Trái phiếu kho bạc là loại trái phiếu chính phủ có thời hạn một nămtrở lên đợc phát hành với mục đích huy động vốn theo kế hoạch NSNN hàngnăm đã đợc Quốc hội phê duyệt

- Trái phiếu đầu t là loại TPCP có thời hạn từ một năm trở lên, bao gồmcác loại sau:

+ Trái phiếu huy động vốn cho từng công trình cụ thể thuộc diện NSNN

đầu t, nằm trong kế hoạch đầu t đã đợc Chính phủ phê duyệt nhng cha đợc bốtrí Ngân sách trong năm kế hoạch

+ Trái phiếu huy động vốn cho quỹ hỗ trợ phát triển theo kế hoạch tíndụng đầu t phát triển, hàng năm đợc Chính phủ phê duyệt

Trái phiếu chính phủ phát hành dới dạng ghi sổ là hình thức phát hành

mà tên ngời mua đợc đăng kí tại cơ quan phát hành và đợc cấp phiếu chứngnhận quyền sở hữu trái phiếu

Trái phiếu chính phủ có nhiều loại mệnh giá ( với loại có in sẵn mệnhgiá) và đợc công bố rộng dãi tuỳ mỗi đợt phát TPCP đợc phát hành và thanhtoán bằng đồng Việt Nam hoặc ngoại tệ Việc phát hành trái phiếu bằng ngoại

tệ chỉ áp dụng cho những dự án đầu t có nhu cầu huy động vốn bằng ngoại tệ;

Bộ Tài Chính xây dựng phơng án phát hành cụ thể chính Thủ tớng Chính phủquyết định

Đặc biệt ngày 28/03/2001 Bộ Tài Chính đã ra quyết định số20/2001/QĐ-BTC về việc phát hành trái phiếu kho bạc theo hình thức chiếtkhấu Loại trái phiếu phát hành theo hình thức này có một số dặc điểm sau:

Trái phiếu đợc phát hành trong thời gian 2 tháng, từ ngày 16/04/2001

đến 16giờ 30 ngày 15/06/2001 Tất cả trái phiếu chiết khấu phát hành trongthời gian này đều đợc quy về cùng một ngày phát hành; 15/06/2001 và cùngmột ngày đến hạn thanh toán 15/06/2006 Trái phiếu có kì hạn 5 năm Lãi suấttrái phiếu là 7,2% /năm, áp dụng cho cả kì hạn 5 năm, đợc phát hành và thanhtoán bằng đồng Việt Nam Về hình thức trái phiếu: Không ghi tên ngời mua,

có in sẵn mệnh giá, loại 1.000.000 đồng, 2.000.000 đồng, 5.000.000 đồng,10.000.000 đồng, 20.000.000 đồng, 50.000.000 đồng Chứng chỉ trái phiếugồm phần thân và tem lĩnh lãi định kì, do KBNNTW thống nhất in Trái phiếu

chết khấu đợc phát hành tại các đơn vị KBNN trên địa bàn Hà Nội và thànhphố Hồ CHí Minh Mặc dù mới đựơc phát hành tại hai thành phố lớn là HàNội và thành phố Hồ Chí Minh, xong việc trái phiếu chiết khấu ra đời có thể

sẽ là bớc đột phá nhằm “ khuấy tan” tình trạng TPCP bị “đóng băng” trên thịtrờng chứng khoán

1.2.1.4 Lãi suất trái phiếu chính phủ:

Lãi suất TPCP là tỷ lệ % giữa số tiền lãi hàng năm và số gốc tiền vay.Lãi suất TPCP phụ thuộc vào nhiều yếu tố nh; thời hạn trái phiếu , mức độ ổn

định về kinh tế vĩ mô, chính sách chế độ của Nhà nớc, sự ổn định về chính trị,

về sức mua tiền tệ, khả năng thanh toán của TPCP ( là khả năng chuyển đổisang tiền mặt của TPCP) và chi phí hành chính Lãi suất TPCP thông thờng làthấp nhất trên thị trờng vốn trong nớc Trên thị trờng vốn quốc tế, nó phụthuộc vào hệ số tín nhiệm của TPCP đợc xác định theo những tiêu chuẩn củathông lệ quốc tế

ở Việt Nam, TPCP phát hành ở thị rờng vốn trong nớc, lãi suất đợc xác

định căn cứ vào ba nhân tố chính sau: tỷ lệ lạm phát từng thời kì do Tổng cụcthống kê công bố ( đảm bảo một tỷ lệ lãi suất thực đơng), thời hạn của tráiphiếu và nhu cầu huy động vốn cũng nh khả năng huy động vốn từ phát hànhTPCP

1.2.1.5 Phơng thức phát hành trái phiếu Chính phủ.

Trái phiếu Chính phủ đợc phát hành theo từng đợt Trớc mỗi đợt pháthành, Bộ Tài Chính, Kho bạc TW gửi công văn xuống 61 tỉnh, thành phố vàtới 545 kho bạc quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh để các kho bạc lập

kế hoạch, sắp xếp công việc, bố chí lực lợng thực hiện tốt đợt phát hành mới

Đồng thời hệ thống kho bạc phối kết hợp với các cơ quan chức năng tuyêntruyền, phổ biến rộng dãi trong công chúng về đợt phát hành này, về lãi suất,kì hạn , mệnh giá, cách thức thủ tục quyền lợi của ngời tham gia mua TPCP,nơi phát hành và nơi thanh toán

ở nớc ta hiện nay, có thể áp dụng một số phơng thức phát hành TPCP

nh sau:

- Bán lẻ qua hệ thống KBNN là việc các đơn vị KBNN bán trái phiếutrực tiếp cho ngời mua

- Đấu thầu TPCP là việc bán trái phiếu cho các tổ chức cá nhân thamgia đấu thầu, đáp ứng đủ các yêu cầu của Bộ Tài Chính và có mức lãi suất đặtthầu thấp nhất.

- Đại lý phát hành là việc tổ chức đợc phép làm đại lý phát hành tráiphiếu thoả thuận với Bộ Tài Chính, nhận bán TPCP Trờng hợp không bán hết, tổ chức đại lý đợc trả lại cho Bộ Tài Chính số phiếu còn lại

-Bảo lãnh phát hành là việc tổ chức bảo lãnh giúp Bộ Tài Chính thựchiện các thủ tục trớc khi phát hành TPCP ra thị trờng, nhận mua TPCP để bánlại hoặc mua số trái phiếu Chính phủ còn lại cha đợc phân phối hết

Đối với mỗi loại TPCP, Bộ Tài Chính quy định cụ thể về phơng thứcphát hành

* Đối với tín phiếu kho bạc :

Tín phiếu kho bạc đợc phát hành dới hình thức đấu thầu qua Ngân hàngNhà nớc (NHNN) Khối lợng là lãi suất tín phiếu kho bạc hình thành qua kếtquả đấu thầu Ngân hàng Nhà nớc làm đại lý cho Bộ Tài Chính trong việc pháthành, thanh toán tín phiếu kho bạc trúng thầu và đợc hởng phí do Bộ TàiChính quy định

Các đối tợng tham gia đấu thầu tín phiếu kho bạc:

1/ Các tổ chức Ngân hàng hoạt động tại Việt Nam bao gồm: Ngân hàngthơng mại, Ngân hàng phát triển, Ngân hàng đầu t, Ngân hàng chính sách,Ngân hàng hợp tác, Ngân hàng lên doanh, chi nhánh Ngân hàng nớc ngoài vàcác loại hình Ngân hàng khác hoạt động theo luật các tổ chức tín dụng

2/ Các công ty Tài Chính, công ty Bảo Hiểm , quỹ Bảo Hiểm, quỹ Đầu

t phát triển tại Việt Nam

* Đối với trái phiếu kho bạc :

Các phơng thức phát hành trái phiếu kho bạc:

Việc đấu thầu trái phiếu kho bạc qua thị trờng giao dịch chứng khoántập trung thực hiện theo quy định của Bộ Tài Chính và Uỷ ban Chứng khoánNhà nớc.

Các đối tợng đợc tham gia đấu thầu trái phiếu kho bạc Nhà nớc qua thịtrờng giao dịch chứng khoán tập trung bao gồm:

- Các công ty Chứng khoán

- Các đối tợng đợc tham gia đấu thầu tín phiếu kho bạc

- Các tổng công ty Nhà nớc đợc thành lập theo quyết định số 09/TTG vàquyết định số 91/TTG ngày 07/03/1994 của Thủ tớng Chính phủ

- Các đối tợng khác tham gia đấu thầu trái phiếu kho bạc phải đáp ứngcác điều kiện do Bộ Tài Chính và Uỷ ban chứng khoán Nhà nớc quy định

3/ Đại lý phát hành

Các tổ chức đợc chọn làm đại lý phát hành trái phiếu kho bạc bao gồmcác công ty Chứng khoán, công ty tài chính , các tổ chức ngân hàng hoạt độngtheo luật các tổ chức tín dụng

Tổ chức đại lý phát hành nhận bán trái phiếu kho bạc cho Bộ Tài Chính

và đợc hởng một khoản phí theo mức thoả thuận với Bộ Tài Chính

4/ Bảo lãnh phát hành

Tổ chức đợc lựa chọn bảo lãnh phát hành bao gồm các công ty chứngkhoán, công ty tài chính, các tổ chức ngân hàng hoạt động theo luật các tổchức tín dụng

Tổ chức bảo lãnh phát hành nhận trái phiếu kho bạc để bán cho côngchúng và đợc hởng một khoản phí theo mức thoả thuận với Bộ Tài Chính Tr-ờng hợp không bán hết số trái phiếu đã nhận, tổ chức bảo lãnh có trách nhiệmmua số trái phiếu còn lại

* Đối với trái phiếu đầu t

Khi có nhu cầu huy động vốn cho các công trình thuộc diện Ngân sáchNhà nớc cấp phát, nằm trong kế hoạch đầu t của Nhà nớc nhng cha đợc bố trívốn Ngân sách nằm trong kế hoạch, các Bộ, Ngành ( đối với các công trìnhthuộc TW quản lý), UBND tỉnh, thành phố trực thuộc TW ( đối với công trình

thuộc địa phơng quản lý) lập phơng án phát hành trái phiếu đầu t, gửi Bộ TàiChính thẩm định trình Thủ tớng Chính phủ quyết định.

Điều kiện phát hành trái phiếu đầu t huy động vốn cho công trình:

- Công trình đợc ghi trong kế hoạch đầu t hàng năm của Nhà nớc

- Có phơng án phát hành trái phiếu, kế hoạch sử dụng vốn vay và hoàntrả nợ đợc Thủ tớng Chính phủ phê duyệt Nội dung phơng án phải đảm bảocác điều kiện sau:

Có xác nhận của Bộ trởng Bộ Tài Chính ( đối với các công trình thuộc

TW quản lý ) về việc bố chí nguồn trả nợ trái phiếu đến hạn trong kế hoạchNSNN

Đối với các công trình thuộc địa phơng quản lý, tổng só d các nguồnvốn huy động không vợt quá 30% vốn đầu t xây dựng cơ bản hàng năm củaNgân sách cấp tỉnh, thành phố trực thuộc TW ( gọi chung là Ngân sách cấptỉnh)

Phơng thức phát hành giống nh đối với trái phiếu kho bạc

1.2.1.6 Thanh toán trái phiếu Chính phủ.

* Thanh toán nợ gốc trái phiếu Chính phủ.

Tiền gốc TPCP đợc thanh toán một lần khi đến hạn Trờng hợp chủ sởhữu có khó khăn đặc biệt, yêu cầu thanh toán, có xác nhận của cơ quan chứcnăng, sẽ đợc KBNN xem xét giải quyết và không đợc hởng lãi đến hạn

* Thanh toán lãi vay có 3 phơng thức.

- Trái phiếu Chính phủ thanh toán lãi trớc hạn tức là thanh toán ngaylúc phát hành đợc gọi là TPCP chiết khấu Thay vì trả lãi khi đến hạn thanhtoán, trái phiếu đợc bán thấp hơn mệnh giá, tơng đơng với khoản lãi gộp đợchởng và đợc hoàn trả bằng mệnh giá khi đến hạn thanh toán

-Ttrái phiếu lãi định kì; 6 tháng hoặc 12 tháng một lần tuỳ từng đợt pháthành

- Trái phiếu thanh toán lãi khi đến hạn

Nghị định số 01/2000/NP-CP ra ngày 13/1/2000 của Chính phủ đã quy

định rõ:

Ngân hàng Nhà nớc làm đại lý cho Bộ Tài Chính trong việc thanh toántín phiếu kho bạc trúng thầu.

Kho bạc Nhà nớc tổ chức thanh toán gốc, lãi TPCP cho chủ sở hữu khi

đến hạn đối với trái phiếu phát hành qua hệ thống KBNN

Các đại lý thanh toán hoặc tổ chức lu kí trái phiếu thực hiện nhận uỷthác thanh toán gốc, lãi trái phiếu cho chủ sở hữu trái phiếu khi đến hạn đốivới trái phiếu kho bạc phát hành theo phơng thức đấu thầu, đại lý hoặc bảolãnh phát hành

Nguồn vốn để chi trả tín phiếu, trái phiếu kho bạc là từ vốn NSTW

Đối với trái phiếu đầu t huy động vốn cho công trình, nguồn thanh toán lấy từquỹ khấu hao cơ bản, lợi nhuận sau thuế và các nguồn vốn hợp pháp khác củacông trình nếu có Nếu nguồn thu từ công trình không đủ để thanh toán thìcấp NS bảo lãnh phát hành sẽ phải trích NS cấp mình để trả

Khi trái phiếu đến hạn thanh toán mà chủ sở hữu không đến thanh toán,

Bộ Tài Chính sẽ quy định cụ thể việc chuyển quá hạn, chuyển sổ và thủ tụctheo từng đợt phát hành

1.2.2 Nhiệm vụ của hệ thống kho bạc Nhà nớc trong công tác phát hành và thanh toán TPCP.

Hàng năm cùng với vụ Ngân sách Nhà nớc lập kế hoạch phát hành vàthanh toán ( gốc, lãi) TPCP để tổng hợp kế hoạch Ngân sách Nhà nớc, trìnhChính phủ và Quốc hội phê duyệt

Tổ chức in, bảo quản, chuyền giao trái phiếu cho các đơn vị đợc giaonhiệm vụ phát hành trái phiếu, bảo đảm an toàn tuyệt đối

Tổ chức bán, thanh toán TPCP, bảo đảm nhanh chóng chính xác, thuậnlợi cho ngời mua theo đúng chế độ quy định

phối kết hợp với các cơ quan chức năng nh báo đài, các ban ngành, đoàn thểtuyên truyền sâu rộng trong công chúng nội dung mỗi đợt phát hành, để ngờidân hiểu và ủng hộ chủ trơng, chính sách của Đảng và Nhà nớc

Tập trung đầy đủ, kịp thời toàn bộ số tiền thu về bán trái phiếu vàoNSNN

Thực hiện chế độ báo cáo định kì, báo cáo tổng hợp sau khi kết thúc đợtphát hành và thanh toán TPCP

2.1.1 Đặc điểm kinh tế- xã hội Tỉnh Lạng Sơn.

Lạng Sơn là một tỉnh niềm núi biên giới phía Bắc của Tổ quốc ViệtNam, nằm cách Hà Nội 154 km về phía Bắc Là một trong những tỉnh có vị tríchiến lợc đặc biệt quan trọng về chính trị, kinh tế, An ninh Quốc phòng của cảnớc

Với tổng diện tích tự nhiên là 8127,25 km2, có độ cao trung bình so vớimặt biển là 252m, có đờng biên giới Việt - Trung chạy dài 253 km Hiện nayLạng Sơn có 1 thị xã và 10 huyện với 206 xã và 19 phờng , thị trấn Dân sốtoàn tỉnh là hơn 800.000 ngời trong đó ở thị xã gần 300.000 chiếm khoảng33%, bao gồm 34 dân tộc anh em trong đó dân tộc Nùng chiếm tỷ lệ lớn nhất

là 43,86%, dân tộc Tày chiếm 35,4%, dân tộc Kinh chiếm khoảng 15,26%,dân tộc Dao chiếm khoảng 3,54% còn lại là các dân tộc thiểu số khác sốngxen kẽ với nhau Địa bàn dân c phân bố không đồng đều, địa hình phức tạp cónhiều đỉnh núi cao, trong đó cao nhất là đỉnh núi Mẫu Sơn cao 1.541m, sông,suối có nhiều thác ghềnh độ dốc lớn Địa hình bị chia cắt thành nhiều vùngvới nhiều đặc điểm khác nhau về độ cao, thời tiết, khí hậu

Là một tỉnh miền núi với địa hình phức tạp, có nhiều xã thuộc vùng cao,vùng sâu, xa, phơng tiện đi lại khó khăn cho nên kinh tế của Lạng Sơn chậmphát triển, sản xuất nông nghiệp là một vụ, mang nặng tính tự cấp tự túc, nềnsản xuất hàng hoá cha phát triển Tuy nhiên, trong những năm gần đây dochính sách mở cửa quan hệ giao lu buôn bán với Trung Quốc nên kinh tế củaLạng Sơn đã có sự thay đổi nhờ vào sự quan tâm của Đảng và Nhà nớc nên cơ

sở hạ tầng cũng đợc chú trọng để tạo điều kiện để phát triến kinh tế Cùng với

sự cố gắng tích cực thực hiện việc đổi mới trên các lĩnh vực nên Lạng Sơn đã

đạt đợc một số kết quả sau:

* Về kinh tế:

Năm 1996 độ tăng trởng GDP đạt 12,12%, năm 1997 đạt 10,26%, năm

1998 đạt 8,26% Trong đó nhịp độ tăng trởng GDP của ngành Nông, lâmnghiệp bình quân trong 3 năm là 6,75% vợt mục tiêu Đại hội 12 đảng bộ tỉnh

đề ra là 5,5-6%, ngành công nghiệp - xây dựng cơ bản là18,14% không đạtmục tiêu Đại hội 12 đề ra là 25-30% GDP bình quân đầu ngời năm 1996 là2.041 ngàn đồng, năm 1997 là 2.232 ngàn đồng , năm 1998 là 2462 ngàn

đồng Cơ cấu ngành trong GDP đã chuyển dịch trong hớng tiến bộ, giảm tỷtrọng ngàng Nông lâm nghiệp, tăng ngành công nghiệp và thơng nghiệp dịch

vụ Ngoài ra quán triệt quan điểm của Đảng ta là phát triển kinh tế nhiềuthành phần có sự quản lý của Nhà nớc theo hờng XHCN Trong những nămqua Tỉnh Uỷ Lạng Sơn đã tập trung chỉ đạo sắp xếp, củng cố xây dựng cácDNNN Doanh thu thu sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp tăng bìnhquân hàng năm là 5,5% song đại bộ phận các DNNN còn bé, vốn ít, việc pháthuy vai trò chủ đạo trong nền kinh tế còn hạn chế Kinh tế hợp tác xã(HTX)cũng đợc quan tâm củng cố, toàn tỉnh hiện có 146 HTX trong đó 108 HTXnông nghiệp, 2 HTX lâm nghiệp, 4 HTX xây dựng, 13 HTX tiểu thủ côngnghiệp, 14 HTX vận tải, bên cạnh đó các công ty trách nhiệm hữu hạn, cácdoanh nghiệp t nhân, kinh tế trang trại cũng phát triển Nền kinh tế ngày càng

ổn định và phát triển hơn

* Về văn hoá xã hội

Trong những năm qua trong những lĩnh vực nh xoá mà chữ, phổ cậptiểu học, chăm sóc sức khỏe nhân dân, xoá đói giảm nghèo, sắp xếp lao độnggiải quyết công ăn việc làm, định canh định c, phủ sóng phát thanh truyềnhình đã có nhiều tiến bộ, đời sống vật chất tinh thần của Nhân dân các dântộc trong tỉnh đã từng bớc đợc cải thiện và ổn định đặc biệt là các xã vùng cao,vùng sâu, vùng xa

Sự nghiệp đào tạo và giáo dục, công tác y tế chăm sóc sức khoẻ chonhân dân đợc quan tâm thoả đáng và tiếp tục phát triển

Có thể nói rằng, mặc dù là một tỉnh miền núi, Lạng Sơn đã gặp không ítnhững khó khăn trong sự nghiệp phát triển nền kinh tế, song do sự nỗ lực cốgắng của Đảng bộ cũng nh nhân dân các dân tộc trong tỉnh, nền kinh tế củatỉnh đã ngày một phát triển vững vàng hơn, góp phần vào sự nghiệp côngnghiệp hoá, hiện đại hoá, và sự phát triển nền kinh tế đất nớc

2.1.2 Quá trình hình thành và phát triển của kho bạc Nhà nớc Lạng Sơn.

Ngày 01/04/1990 KBNN Lạng Sơn đợc ra đời cùng với sự ra đời của hệthống kho bạc trong cả nớc theo quyết định số 07/ HĐBT của hội đồng Bộ tr-

ởng ( hay là Chính phủ) KBNN tỉnh Lạng Sơn nằm trên địa bàn đừờng Lê

Lợi- thị xã Lạng Sơn, bao gồm 10 KBNN huyện trực thuộc và văn phòng kho

bạc tỉnh Đó là các KBNN huyện Tràng Định, Văn Quan, Văn Lãng, Bình

Gia, Bắc Sơn, Cao Lộc, Hữu Lũng, Chi Lăng, Lộc Bình, Đình Lập Mặt khác

do nằm trên đại bàn thị xã nên KBNN tỉnh kiêm luôn vai trò của KBNN thị xã

vì thế hoạt động của KBNN tỉnh rất phong phú và phức tạp

Với tổng số cán bộ,viên chức từ hệ thống Ngân hàng và tài chínhchuyển sang, đợc KBNN TW cấp kinh phí hoạt động cũng nh đợc sự giúp đỡ

của các ngành, các cấp chức năng trong tỉnh , KBNN Lạng Sơn đã đi vào hoạt

động theo cơ cấu tổ chức chặt chẽ thống nhất từ KBNN tỉnh đến KBNN các

huyện và đã dần dần trởng thành qua năm tháng, cho đến nay đã có đội ngũ

cán bộ vững mạnh trên dới 192 cán bộ, trong đó số cán bộ có trình độ đại học

và cao đẳng chiếm tỷ lệ khá cao Tuy nhiên việc đào tạo bồi dỡng, nâng cao

nghiệp vụ cho cán bộ công nhân viên chức trong toàn bộ hệ thống KBNN của

tỉnh vẫn luôn là vấn đề quan tâm của ban lãnh đạo KBNN Lạng Sơn để hoàn

thành tốt hơn những công việc mà KBNN đảm nhiệm trong công việc quản lý

quỹ NSNN

Bên cạnh công tác chuyên môn, các công tác ngoại khoá nh công tác

Đảng, đoàn thể cũng đợc định hớng một cách rõ nét Với cơng vị là một đơn

vị hành chính sự nghiệp trực thuộc Bộ Tài Chính, KBNN tỉnh Lạng Sơn chịu

sự chỉ đạo trực tiếp của KBNN TW Tỉnh uỷ, UBND tỉnh Tại KBNN tỉnh gồm

7 phòng và và một tổ nghiệp vụ trực thuộc ban lãnh đạo của KBNN Lạng Sơn,

đứng đầu là giám đốc KBNN tỉnh, ta có thể minh họa bằng sơ đồ sau:

Phòng

tổ chức cán bộ

Phòng thanh tra

Phòng thanh toán vốn

ĐTXDCB

Phòng

kế toán (tổvi tính)

Phòng kho quỹ

KBNN

Đình Cao Lộc KBNN KBNN Tràng KBNN Văn KBNN Văn KBNN Bình Bắc Sơn KBNN KBNN Chi KBNN Hữu

Hơn 10 năm ra đời và trởng thành KBNN Lạng Sơn đã khẳng định vị trí

và vai trò không thể thiếu của mình trong việc phát triển kinh tế- xã hội của

đất nớc nói chung và tỉnh Lạng Sơn nói riêng

Lạng Sơn là một tỉnh có địa bàn khó khăn và phức tạp, có vị trí quantrọng nên nhiệm vụ của KBNN Lạng Sơn cũng hết sức nặng nề và quá trìnhthực hiện gặp không ít những khó khăn Nhận thức đợc vấn đề đó , nhìn chungKBNN Lạng Sơn đã cố gắng hoàn thành mọi nhiệm vụ đợc giao nhằm gópphần hoàn thành nhiệm vụ chính trị, kinh tế văn hoá xã hội , an ninh Quốcphòng trên địa bàn tỉnh Cụ thể về công tác chuyên môn nh sau:

- Về công tác quản lý quỹ NSNN: Đây là một công tác trọng tâm và ờng xuyên nên luôn luôn đợc cấp uỷ Đảng và Chính quyền tỉnh quan tâm vàchú trọng lãnh đạo chỉ đạo các ngành chức năng thực hiện mọi biện pháp thu

th-từ mọi nguồn vào NSNN, đồng thời quản lý chi tiêu theo dự toán đợc duyệttheo luật NSNN qua các năm, cụ thể :

+ Thu NSNN qua các năm nh sau: năm 1990 thu đợc 17.021 triệu đồng,năm 1991 thu đợc 21.037 triệu đồng, năm 1992 thu đợc 64.093 triệu đồng,năm 1993 thu đợc 188.678 triệu đồng, năm1994 thu đợc 240.375 triệu đồng,năm 1995 thu đợc 292.124 triệu đồng, năm 1996 thu đợc 288.678 triệu đồng,năm 1999 thu đợc 433.280 triệu đồng, năm 2000 thu đợc 832.718 triệu đồng

+ Chi NSNN qua các năm nh sau: năm 1990 chi 45.214 triệu đồng,năm

1991 chi 52.768 triệu đồng, năm 1992 chi 107.511 triệu đồng, năm 1993 chi

triệu đồng, năm 1996 chi 304.608 triệu đồng, năm 1997 chi 310.700 triệu

đồng,năm 1998 chi 375.294 triệu đồng, năm 1999 chi 440.290 triệu đồng,năm 2000 chi 694.193 triệu đồng

- Về công tác kế toán: Thực hiện hệ thống quản lý quỹ NSNN theo luật

định, do đó trong quá trình thực hiện luôn có sự bổ sung, sửa đổi cho hoànchỉnh đồng thời từng bớc hiện đại hoá bằng máy vi tính để nhằm hạch toán vàquản lý quỹ NSNN có hiệu quả

- Công tác tiền tệ, kho quỹ, thờng xuyên chú ý tổ chức học tập các chế

độ quy định của Nhà nớc, tập huấn tay nghề nhằm kiểm nhận, quản lý phải antoàn tuyệt đối

- Về công tác tín dụng Nhà nớc: Qua 10 năm triển khai, công tác tíndụng của KBNN Lạng Sơn đã đạt đợc nhiều thành tích đáng kể trong công tácphát hành và thanh toán tín phiếu, công trái XDTQ Từ các nguồn vốn huy

động đợc, KBNN thực hiện triển khai các hình thức tín dụng tài trợ theo mụctiêu chỉ định của Chính phủ nhằm giải quyết việc làm cho ngời lao động( nhchơng trình 120), đầu t phát triển kinh tế nh đờng dây tải điện 500 kv, chơngtrình 135, trung tâm cục xã và đờng ra biên giới Để hoàn thành nhiệm vụtrong công tác huy động vốn từ nguồn vốn nhàn rỗi trong dân c thông qua việcphát hành TPCP, KNNN Lạng Sơn đã làm tốt công tác tuyên truyền trên cácphơng tiện thông tin đại chúng, tổ chức các bàn bán, phục vụ nhiệt tình ngờimua Do vậy, trong 10 năm qua KBNN Lạng Sơn đã huy động đợc với tổngdoanh số là: 434,22 tỷ đồng

- Về công tác thanh tra kiểm tra: chấp hành thực hiện công tác thanh trakiểm tra thờng xuyên, phát hiện và xử lý kịp thời hiện tợng vi phạm, từ đó cáchoạt động KBNN đợc chấn chỉnh kịp thời đi vào nề nếp, hạn chế những sai sóttiêu cực

Nhìn lại một cách khái quát nhất về hoạt động từ khi ra đời đến nay tathấy rằng KBNN Lạng Sơn đã và đang từng bớc trởng thành

2.2 Công tác tổ chức và quản lý huy động vốn

2.2.1 Bộ máy thực hiện:

Trong quá trình huy động vốn, mỗi bộ phận thực hiện một nhiệm vụriêng biệt và kết hợp chặt chẽ với nhau hoàn chỉnh một chu trình phát hànhhay thanh toán TPCP.

Giám đốc KBNN điều hành chung mọi hoạt động của đơn vị, Phó giám

đốc phụ trách kế toán trực tiếp chỉ đạo công tác phát hành và thanh toánTPCP: bố chí cán bộ, phơng tiện, quán triệt các quyết định của Chính phủ, cáccông văn, thông t về phát hành và thanh toán TPCP

Bộ phận kế toán là bộ phận trực tiếp phát hành TPCP, hạch toán vaydân, điều tiết cho NSTW, kê bảng kê phát hành TPCP theo từng loại mệnh giá

và sêri Trực tiếp tiến hành thanh toán TPCP theo từng lạo kì hạn và lãi suất

t-ơng ứng đồng thời lu giữ chứng từ theo đúng quy định

Bộ phận kho quỹ: trực tiếp thực hiện thu tiền bán trái phiếu, kiểm tra

đúng số tiền, niêm phong tiền và cất tiền vào kho, thực hiện chi trả trái phiếuchính xác, đồng thời quản lý trái phiếu trắng nhận từ Trung ơng về và phânphối cho các đơn vị liên quan, làm báo cáo ấn chỉ nhập xuất kho theo từng đợtphát hành

Bộ phận kế toán tổng hợp, tổng hợp số liệu báo cáo lãnh đạo và báo cáo

về KBNN TW Tổng hợp tình hình phát hành và thanh toán TPCP một cáchchung nhất

2.2.2 Quy trình phát hành:

Sơ đồ 1: Quy trình thu bán trái phiếu Chính phủ.

Quy trình đợc thực hiện tuần tự theo 5 bớc:

1 Ngời mua viết các yếu tố quy định trên phiếu mua trái phiếu, kí tênlên chỗ quy định rồi chuyển cho kế toán kho bạc

2 Kế toán kiểm tra các yếu tố trên phiếu mua và tiến hành:

- Viết các yếu tố quy định trên tờ khai phiếu kho bạc ( phần cuống +thân)

- Yêu cầu ngời mua kí chữ kí mẫu vào cuống trái phiếu

- Giao tờ trái phiếu và phiếu mua cho thủ quỹ

3 Thủ quỹ kiểm tra các yếu tố trên tờ trái phiếu, phiếu mua trái phiếu

đảm bảo khớp đúng, hợp lệ thì tiến hành :

- Thu tiền của ngời mua trái phiếu

- Kí tên vào chỗ quy định trên tờ trái phiếu và phiếu mua trái phiếu

- Đóng dấu “Đ thu tiềnã thu tiền ” lên tờ mua trái phiếu

- Thủ quỹ giao tờ trái phiếu và phiếu mua trái phiếu lại cho kế toán vàghi nhật ký quỹ

4 Nhận đợc trái phiếu và phiếu mua trái phiếu kế toán tiến hành:

- Kí tên vào chỗ quy định trên tờ trái phiếu và phiếu mua trái phiếu

- Giao tờ trái phiếu cho ngời mua

- Cuối ngày căn cứ vào số liệu trên bảng kê chi tiết bán trái phiếu vàphiếu mua trái phiếu , tiến hành hạch toán, lập sổ chi tiết tài khoản 90, và luchứng từ theo quy định

3

4

25

5 Cuối ngày kế toán và thủ quỹ đối chiếu số tiền thu về bán trái phiếuKBNN.

2.2.3 Quy trình thanh toán, chi trả trái phiếu:

Sơ đồ 2: Quy trình thanh toán chi trả trái phiếu.

1 Ngời có trái phiếu tự ghi các yếu tố quy định trên phiếu thanh toán,

kí tên sau đó nộp cho kế toán, kí tên sau đó nộp cho kế toán: tờ trái phiếu,phiếu thanh toán, chứng minh th, giấy uỷ quyền (nếu có)

2 Nhận đợc các chứng từ trên kế toán tiến hành ;

- Kiểm tra tờ trái phiếu, phiếu thanh toán trái phiếu, các chứng từ liênquan đảm bảo hợp lệ

- Đối chiếu chữ kí mẫu ở phiếu thanh toán và ở cuống trái phiếu

- Đối chiếu tờ trái phiếu với bảng kê phát hành trái phiếu số khai báomất trái phiếu Trờng hợp gốc trái phiếu đang bị phong toả do ngời muadùng tờ trái phiếu để thế chấp hoặc đã báo mất thì phải xử lý theo nhữngquy định cho từng trờng hợp cụ thể

- Tính toán lại số tiền gốc, lãi phải trả để ghi số tiền thanh toán vào tráiphiếu

-Rút cuống trái phiếu đó ghim kèm với tờ trái phiếu và phiếu thanh toán

Chuyển cho thủ quỹ tờ trái phiếu, cuống trái phiếu và phiếu thanh toán

3 Thủ quỹ kiểm tra số tiền phải thanh toán ghi tên trái phiếu và phiếuthanh toán trái phiếu, kí tên vào trái phiếu, yêu cầu ngời nhận kí tên vào tờ trái

phiếu và trả tiền, đóng dấu “ Đ chi tiềnã thu tiền ” vào phiếu thanh toán , cắt góc và

đóng dấu “ Đ chi tiền ã thu tiền ” vào tờ trái phiếu đã thanh toán và ghi sổ quỹ

4 Nhận đợc các chứng từ này, kế toán kí tên vào chỗ quy định trên tờtrái phiếu và thanh toán trái phiếu

- Ghi bảng kê chi tiết thanh toán gốc, lãi trái phiếu

- Cuối tháng căn cứ vào bảng kê thanh toán trái phiếu , phiếu thanh toántrái phiếu, lập sổ chi tiết tài khoản 90, 61 và lu chứng từ theo quy định

5 Cuối ngày, kế toán và thủ quỹ đối chiếu số tiền thanh toán trái phiếusau cùng, thủ quỹ bàn nộp tiền đã niêm phong theo bó cho bộ phận kho quỹ,gửi trái phiếu trắng còn tồn cuối ngày vào kho, kí xác nhận về số tiền , chủngloại tiền với thủ kho Kế toán nộp chứng từ lên bộ phận kế toán, chịu tráchnhiệm về các số liệu đã ghi chép Số liệu này sẽ đợc kiểm tra một lần nữa trớckhi đa vào máy và truyền về trung tâm (KBNN) vào cuối ngày

2.3 Thực trạng phát hành và thanh toán trái phiếu chính phủ tại KBNN Lạng Sơn trong thời gian qua.

Huy động vốn là một chính sách tài chính có rất nhiều u điểm đợc Nhànớc ta sử dụng phổ biến và khá liên tục trong thời gian qua Nó vừa huy động

đợc nguồn vốn nội lực trong dân, vừa “đánh tan” những đồng tiền “ đóngbăng” trong nền kinh tế, vừa tăng nguồn lực tài chính cho NSNN và thực hiệnmục tiêu kinh tế - xã hội, thúc đẩy sự phát triển của đất nớc, mặc dù mới trảiqua hơn 10 năm hoạt động, xong KBNN Lạng Sơn đã góp một phần khôngnhỏ vào sự phát triển kinh tế nói chung và kinh tế của tỉnh Lạng Sơn nói riêng

Đặc biệt là trong công tác huy động vốn, đã huy động đợc một lợng vốnkhông nhỏ thông qua phát hành TPCP góp phần bù đắp thiếu hụt NSNN và

đầu t phát triển kinh tế, cụ thể là trong 10 năm qua KBNN Lạng Sơn đã huy

động đợc với tổng doanh số là 434.220 triệu đồng Song song với công tácphát hành trái phiếu, KBNN Lạng Sơn cũng tổ chức tốt công tác chuẩn bịnguồn vốn , tiền mặt để thanh toán các loại trái phiếu cho ngời mua khi đến kìhạn thanh toán Ngay từ những năm đầu mới đi vào hoạt động, KBNN LạngSơn đã làm tốt công tác huy động vốn, hoàn thành nhiệm vụ đợc giao cụ thể:

Theo quyết định số 384 TC/KBNN ngày 14/09/1992 và quyết định số

414 TC/KBNN của Bộ Tài Chính về việc phát hành tín phiếu kho bạc 6 thánglãi suất 2,9%/ tháng KBNN Lạng Sơn đã huy động đợc 4.470 triệu đồng, con

số này cha phải là lớn, song nó đánh dấu một sự khởi đầu tốt đẹp trong côngtác huy động vốn ở KBNN Lạng Sơn bớc sang năm 1993, tiếp tục phát hànhtín phiếu loại kì hạn 6 tháng, và tín phiếu đờng dây 500 kw, đồng thời pháthành loại tín phiếu kho bạc loại kỳ hạn 12 tháng, lãi suất 2%/ tháng trả lãi tr-

ớc, theo quyết định số 782-TC/KBNN ngày 8/11/1993 của Bộ trởng Bộ TàiChính kết quả thu về đợc 33.000, 5 triệu đồng, nh vậy ta thấy rằng năm 1993KBNN Lạng Sơn đã huy động đợc gấp 8 lần so với năm 1992, một kết quả

đáng mừng, có đợc kết quả trên là do kho bạc đã mở rộng phạm vi phát hành

và lãi suất tín phiếu hấp dẫn nên đã thu hút đợc ngời mua, song song với việcphát hành đó là công tác thanh toán và năm 1993 số đã thanh toán là27.497,217 triệu đồng

Năm 1994 thực hiện quyết đính số 432- TC/KBNN ngày 28/5/1994 của

Bộ trởng Bộ Tài Chính, KBNN Lạng Sơn tiếp tục phát hành loại tín phiếu kìhạn 6 tháng, lãi suất 1,7 %/ tháng, đã thu về 58.513 triệu đồng, đồng thờithanh toán 79.507,59 triệu đồng, nh vậy mặc dù trong năm 1994, KBNNLạng Sơn chỉ phát hành loại tín phiếu kì hạn 6 tháng nhng số thu về đã tăng25.512,5 triệu đồng so với năm 1993, có đợc kết quả trên là do việc trả lãi trớc

đã thu hút đợc ngời dân, bên cạnh đó KBNN Lạng Sơn đã thực hiện thanh toáncác loại tín phiếu đến hạn kịp thời nên đã mang lại niềm tin cho nhân dân trên

địa bàn tỉnh

Theo công văn số 141 TC/KBNN ngày 22/2/1995 về việc phát hành tráiphiếu kì hạn 1 năm, lãi suất 21%/ năm, trong năm 1995 KBNN Lạng Sơn đãhuy động đợc 43.401 triệu đồng Đây là một kết quả rất khả quan, với mức lãisuất 21%/ năm loại trái phiếu này đã dặc biệt hấp dẫn nhân dân trong tỉnh,

đặc biệt là ở địa bàn thị xã, chỉ trong 6 tháng mà văn phòng KBNN tỉnh đãhuy động đợc 37.000 triệu đồng, các kho bạc huyện huy động đợc ít hơn, vớicon số khiêm tốn 6.000 trệu đồng Bên cạnh việc phát hành trái phiếu kỳ hạn 1năm, KBNN Lạng Sơn còn tiếp tục phát hành tín phiếu kì hạn 6 tháng, kết quảtoàn tỉnh về việc phát hành cả 2 loại trên là 40.113,320 triệu đồng