Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật Cắp tranh đi tuốt vào luỹ tre Môi khô miệng cháy gào chẳng được Quay về, chống gậy lòng ấm ức Giây lát, gió lặng, mâ
Trang 1`
Trang 3Tiết 41
Tiết 41
Trang 4T IẾT 41:
VĂN BẢN: BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
( MAO ỐC VỊ THU PHONG SỞ PHÁ CA) - ĐỖ PHỦ
1 Tỏc giả:
- Đổ Phủ (712-770) là nhà thơ
hiện thực vĩ đại nhất của
Trung Quốc ở đời Đường
I Tìm hiểu chung
- Cuộc đời nhiều bất hạnh.
- Ông được tôn vinh là “thi Thánh”
- Ông để lại cho đời hơn 1400 bài thơ.
- Tự là Tử Mĩ, hiệu Thiếu Lăng, quê ở
Hà Nam.
Trang 5V ĂN BẢN: BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU
→ Qua vb này cho thấy tinh thần nhân đạo cao cả, có tính
ảnh hưởng sâu rộng đền thơ ca Trung Quốc sau này
Trang 6BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIể THU PHÁ
( Mao ốc vị thu phong sở phỏ ca) Đỗ Phủ
Tháng tám, thu cao, gió thét già,
Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta.
Tranh bay sang sông rải khắp bờ,
Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa,
Mảnh thấp quay lộn vào mương sa.
Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức,
Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,
Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre
Môi khô miệng cháy gào chẳng được,
Quay về chống gậy lòng ấm ức!
Trang 7BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ ( Mao ốc vị thu phong sở phá ca) Đỗ Phủ
Giây lát, gió lặng, mưa tối mực,
Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt,
Con nằm xấu nết đạp lót nát
Đầu giường nhà dột chẳng chừa đâu
Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt.
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê
Đêm dài ướt át sao cho trót?
Ước gì nhà rộng muôn ngàn gian,
Che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoan,
Gió mưa chẳng núng, vững vàng như thạch bàn!
Than ôi! Bao giờ nhà ấy dựng sừng sững trước mắt,
Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng được!
(Đỗ Phủ)
Trang 8TaiLieu.VN
Trang 9Bài ca nhà tranh bị gió thu phá
( Mao ốc vị thu phong sở phá ca)
Tháng tám, thu cao, gió thét già, Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta.
Tranh bay sang sông rải khắp bờ, Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa, Mảnh thấp quay lộn vào mương sa.
Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức
Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật Cắp tranh đi tuốt vào luỹ tre Môi khô miệng cháy gào chẳng được Quay về, chống gậy lòng ấm ức
Giây lát, gió lặng, mây tối mực, Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt, Con nằm xấu nết đạp lót nát Đầu giường nhà dột chẳng chừa đâu Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt.
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê Đêm dài ướt át sao cho chót?
Ước được nhà rộng muôn ngàn gian, Che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoan Gió mưa chẳng núng, vững vàng như thạch bàn!
Than ôi! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt, Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng được!
( Đỗ Phủ, Khương Hữu Dụng dịch
Trong thơ Đỗ Phủ, NXB Văn học, Hà Nội, 1962)
Phần 1:
Nỗi thống khổ của người nghèo trong hoạn nạn
Đoạn 1: Cảnh
nhà bị gió thu phá
Đoạn 2: Cảnh
cướp giật khi nhà bị gió thu phá
Đoạn 3: Cảnh
đêm trong nhà bị gió thu phá Đoạn 4:
Phần 2:
Ước vọng của nhà thơ
Trang 10I Tỡm hiểu chung
( MAO ỐC VỊ THU PHONG SỞ PHÁ CA) - ĐỖ PHỦ
II Đọc - hiểu văn bản:
a Giỏ trị hiện thực của tỏc phẩm.
Cảnh nhà tranh bị giú thu phỏ
Tháng tám, thu cao, gió thét già, Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta.
Tranh bay sang sông rải khắp bờ, Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa, Mảnh thấp quay lộn vào mương sa.
xót xa, đau khổ
-> Cảnh
tượng tan
nát, tiêu điều
Trang 11I Đọc - hiểu chỳ thớch:
( MAO ỐC VỊ THU PHONG SỞ PHÁ CA) - ĐỖ PHỦ
- Thái độ: khinh
- Hành động: xô,
cướp giật, cắp, đi tuốt
→ Nghèo đói, loạn lạc làm thay đổi tính cách của trẻ
Động từ mạnh, hình ảnh gợi cảm
1 Nội dung
a Giá trị hiện thực của tác phẩm
Giá trị hiện thực của tác phẩm
được thể hiện qua:
- Cảnh nhà bị gió thu phá
- Cảnh cướp giật khi nhà bị gió
thu phá
Trang 12Em có nhận xét gì qua 2 câu thơ
“ Môi kho miệng cháy gào chẳng được quay về chống gậy lòng ấm ức”
Nhà thơ yếu đuối mắt kém, chân yếu làm sao đuổi được
trẻ con, lòng đau xót vừa ấm ức
xã hội
Trang 13Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê Đêm dài ướt át sao cho trót?
-> khổ cực
- ít ngủ
nghèo khổ bệnh tật
đất nước loạn lạc
- Đêm dài ướt át sao cho trót ?
Hình ảnh thơ cụ thể, chân thực
Trang 14I Tỡm hiểu chung
( MAO ỐC VỊ THU PHONG SỞ PHÁ CA) - ĐỖ PHỦ
II Đọc - hiểu văn bản:
1 Nội dung
a Giá trị hiện thực của tác phẩm
Giá trị hiện thực của tác phẩm được thể hiện qua:
- Cảnh nhà bị gió thu phá
- Cảnh cướp giật khi nhà bị gió thu phá
→ Tái hiện lại tình cảnh của kẻ sĩ nghèo trong đêm mưa tháng 8, gió thu thổi bay mái nhà tranh, lũ trẻ con hàng xóm cướp tranh chạy, nhà dột, nhà thơ không ngủ được
- Khái quát về hiện thực cuộc sống của người nghèo khổ
Trang 15I Tỡm hiểu chung
( MAO ỐC VỊ THU PHONG SỞ PHÁ CA) - ĐỖ PHỦ
II Đọc - hiểu văn bản:
1 Nội dung
a Giá trị hiện thực của tác phẩm.
b Giá trị nhân đạo của tác phẩm
Giá trị hiện thực của tác phẩm được thể hiện qua:
- Cảnh nhà bị gió thu phá
- Cảnh cướp giật khi nhà bị gió thu phá
→ Tái hiện lại tình cảnh của kẻ sĩ nghèo trong đêm mưa tháng 8, gió thu thổi bay mái nhà tranh, lũ trẻ con hàng xóm cướp tranh chạy, nhà dột, nhà thơ không ngủ được
- Khái quát về hiện thực cuộc sống của người nghèo khổ
Trang 16 Được thể hiện qua việc tác giả bày tỏ thái độ:
- Sự thấm thía sâu sắc nổi thống khổ của người nghèo
- Ước vọng của tác giả
- Niềm vui của ông trước niền hân hoan của những người nghèo khổ có nhà ( dù là trong
mơ tưởng)
I Tỡm hiểu chung
( MAO ỐC VỊ THU PHONG SỞ PHÁ CA) - ĐỖ PHỦ
II Đọc - hiểu văn bản:
1 Nội dung
a Giá trị hiện thực của tác phẩm.
b Giá trị nhân đạo của tác phẩm
Trang 17Số phận và cuộc sống của nhân dân Trung Quốc đương thời.
4 Ước mơ của tác giả
Giá trị nhân đạo
“Thi Thánh”
Trang 18D Làm thơ khác thường như thần thánh.
Vì sao em khẳng định như vậy ?
Trang 19So sánh bài “Bài ca nhà tranh bị gió thu phá” (Đỗ Phủ ) và “Xa ngắm thác núi Lư” ( Lý Bạch )
phóng khóang – kỳ vĩ; chân thực –cụ thể; bút pháp hiện thực; bút pháp lãng mạn; tình yêu thiên
Cổ thể Chân thực cụ
thể
Bay bổng, phóng khoáng,
kỳ vĩ
Bút pháp hiện thực
Bút pháp lãng mạn
Tinh thần nhân đạo cao cả
Tình yêu thiên nhiên
Trang 20I Đọc - hiểu chỳ thớch:
( MAO ỐC VỊ THU PHONG SỞ PHÁ CA) - ĐỖ
PHỦ
II Đọc - hiểu văn bản:
1 Cảnh nhà tranh bị giú thu phỏ :
2 Cảnh trẻ con cướp tranh
3 Cảnh nhà trong đêm mưa
4 Ước mơ của tác giả
III Tổng kết:
V ới bỳt phỏp hiện thực và những hỡnh ảnh thơ cụ thể, bài thơ
cảnh ngộ khổ cực của tỏc giả trong cảnh loạn li Nhưng điều đỏng quý nhất là vượt lờn trờn cảnh ngộ cỏ nhõn, bài thơ đó bộc lộ tinh thần nhõn đạo và lũng vị tha cao cả
Trang 21HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- HỌC THUỘC BÀI THƠ
- NẮM ĐƯỢC GIÁ TRỊ NỘI DUNG, NGHỆ THUẬT CỦA BÀI THƠ.
- ÔN LẠI PHẦN VĂN HỌC TỪ ĐẦU NĂM ĐỂ CHUẨN BỊ
KIỂM TRA 45 PHÚT:
+ CỤM BÀI: VĂN BẢN NHẬT DỤNG + CA DAO, DÂN CA
+ THƠ TRUNG ĐẠI + THƠ ĐƯỜNG (TRUNG QUỐC)
* CHÚ Ý TỚI NỘI DUNG, NGHỆ THUẬT TIÊU BIỂU CỦA TỪNG BÀI.