Bài thuyết trình bệnh nhiễm khuẩn do họ vibrionaceae ở động vật thủy sản nuôi

Đặc điểm chung của giống Vibrio• Khuẩn lạc có màu vàng lên men đường Sucrose hoặc xanh không lên men đường • Có thể là tác nhân sơ cấp hoặc thứ cấp • Phân bố rộng khắp thế giới • Vi khuẩ

Đặc điểm chung của giống Vibrio

Đặc điểm chung của giống Vibrio

• Khuẩn lạc có màu vàng (lên men đường Sucrose) hoặc xanh (không lên men đường)

• Có thể là tác nhân sơ cấp hoặc thứ cấp

• Phân bố rộng khắp thế giới

• Vi khuẩn đặc trưng của vùng nước ấm (25-300C)

• Gây bệnh nguy hiểm ở rất nhiều lòai khác nhau:

người, động vật trên cạn, giáp xác, nhuyễn thễ, cá…

• Bệnh có thể ở dạng cấp tính và mãn tính

Đặc điểm chung của giống Vibrio

• Phân bố nhiều ở vùng biển ven bờ, vùng nước có đáy

mềm và giàu chất hữu cỡ, mật độ tăng mạnh vào

những ngày biển động, gió mùa hay áp thấp nhiệt đới (Đỗ Thị Hòa, 1997)

V harveyi

V vulnificus

V parahaemolyticus

Tác nhân gây bệnh

• V harveyi

• V vulnificus

• V parahaemolyticus

V vulnificus

Dịch tễ học

• Xảy ra ở giai đoạn Zoea, Mysis => gây tác hại rất lớn

• Ở dạng cấp tính => chết 100% (nhiễm khuẩn hệ

thống)

• Giai đoạn ấu niên và trưởng thành cũng có thể nhiễm

nhưng tác hại ít hơn

• Vật chủ

▫ Tôm he (Penaeus spp)

▫ Tôm hùm (Panulirus spp)

▫ Cua biển (Scylla spp)

▫ Tôm càng xanh (Macrobranchium rosenbergii)

Dịch tễ học

• Hiện tượng phát sáng thể hiện khi

▫ Số lượng vi khuẩn phát sáng trong môi trường nước

>10 2 CFU/ml.

▫ Vi khuẩn xâm nhập qua miệng vào ruột

▫ Xâm nhập vào máu tôm

▫ Xâm nhập vào gan tuỵ của tôm

• Xuất hiện nhiều dòng vi khuẩn mới, kháng kháng sinh

Chẩn đóan bệnh

• Hiện tượng phát quang nước trong bóng tối

• Quan sát dưới kính hiển vi có thể thấy vi khuẩn ở nội

quan: ruột, gan tụy hay trong máu

• Nuôi cấy phân lập vi khuẩn trên môi trường TCBS

• Mô bệnh học

Phòng trị bệnh

V harveyi

V harveyi

Vibrio sp phát quang

trên môi trường

Vibrio sp phát quang

trên môi trường

V harveyi

Mang

Vibrio sp trong máu

tôm

Vibrio sp trong máu tôm

Vibrio sp trong mô gan

tụy

Mô gan tụy xuất hiện các hạt Melanine do sự

xâm nhập của Vibrio

gây họai tử

Ấu trùng tôm phát sáng

trong nước

Các vết họai tử trong gan tụy của dạng mãn tính ở tôm trưởng

thành

BỆNH VỎ Ở GIÁP XÁC

BỆNH VIBRIOSIS Ở ĐỘNG VẬT

THỦY SẢN NUÔI

Tên bệnh

• Bệnh đốm nâu, đốm đen (Brown or black spot

disease)

• Bệnh vỏ (Shell disease)

• Bệnh họai tử phụ bộ (Necrosis of apendages disease)

• Bệnh rỉ sét hay bệnh hoa mai ở cua

Tác nhân gây bệnh

V parahaemolyticus

V alginolyticus

Dấu hiệu bệnh lý

• Xuất hiện các vùng mềm trên vỏ kitin => vỏ kitin bị

ăn mòn tạo thành các điểm nâu đen

• Các phần phụ (chân bò, bơi, râu…) và đuôi

phồng lên rồi mòn cụt dần

• Mang nâu đen, họai tử

chân bò

• Đốt bụng thứ 6 mờ đục, xuất hiện điểm nâu đen trên

mô gan tụy

Đốm nâu trên vỏ cua

Đốm nâu đen trên càng cua

Dịch tễ học

• Phân bố: mọi vùng nuôi giáp xác khắp thế giới

• Bệnh xảy ra ở các giai đoạn phát triển của giáp xác:

ấu trùng, hậu ấu trùng, trưởng thành và bố mẹ

• Hầu hết là cảm nhiễm cục bộ

• Hầu hết lòai giáp xác đều mẫn cảm với bệnh: tôm,

cua, ghẹ…

• Có liên hệ với ô nhiễm đáy ao => bệnh hay xuất hiện

ở những tháng cuối, những đàn tôm tham gia sinh sản nhiều lần hay mật độ nuôi cao

Dịch tễ học

• Con đường xâm nhập: bám dính trên bề mặt cơ thể

giáp xác, sau đó tiết các men phân huỷ: Protease,

Lipase, kitinase, Amyllase…

• Trong cảm nhiễm nhân tạo, đưa vi khuẩn vào môi trường tạo ra các dấu hiệu nhiễm bệnh nhanh hơn so với phương pháp tiêm và chỉ xảy ra bệnh trong một

số trường hợp

• Chỉ ảnh hưởng tới năng xuất sản lượng

Chẩn đóan bệnh

• Quan sát dấu hiệu bệnh lý

chọn lọc TCBS

Mô bệnh học

Đốm nâu trên vỏ

Điểm đen ở các đốt chân

Vệt đen ở đuôi

Đốm nâu trên vỏ kitin

Mô bệnh học

Tổn thương mô

Mang và mô mang bị đốm nâu

Phân giải kitin của Vibrio spp

V parahaemolyticus

V alginolyticus

BỆNH NHIỄM TRÙNG MÁU Ở GIÁP

47

Bệnh nhiễm

trùng máu ở tôm

do Vibrio

2008 NHIM DOC

48

Tác nhân gây bệnh

49

Dấu hiệu bệnh lý

50

Ấu trùng xuất hiện các đường đỏ trên thân

52

Tôm đỏ mang và

các phần phụ

53

Chẩn đóan bệnh

• Mô bệnh học

▫ Sự phì đại của các tế bào sắc tố

▫ Tìm thấy một số lượng lớn vi khuẩn trong máu, gan, cơ của tôm bệnh

▫ Gan tụy của tôm bị bệnh cho thấy mức độ khác nhau của hiện tượng viêm, hoại tử và sự xâm nhập của các tế bào máu

54

Mô bệnh học

NHI

M DOC

55

Mô gan tụy của

tôm bị nhiễm

Vibrio sp với sự

bao quanh của tế

bào máu xunh

quanh các ống

gan tụy bị họai tử

2008 NHIM DOC

56

BỆNH XUẤT HUYẾT LỞ LÓET Ở

CÁ BIỂN DO NHIỄM KHUẨN

57

V alginolyticus

2008

V parahaemolyticus

2008

V anguillarum

2008

▫ Xuất hiện các đốm đen => tróc vẩy => lan rộng =>

▫ Nội quan sưng to, xuất huyết

▫ Tụy sưng to => họai tử => hóa dịch

▫ Gan thận họai tử

62

Dấu hiệu bệnh lý

• Dạng mãn tính

▫ Mang cá nhợt nhạt do thiếu máu

▫ Mắt xung huyết

▫ Vết lóet sâu rộng trên cơ

▫ Tùy vào giai đoạn phát triển của bệnh mà có những

biến đổi trong mô học

63

64

Bệnh xuất huyết lở lóet do Vibrio sp

2008

2008

2008

2008

2008

▫ Vây xuất huyết

▫ Xuất huyết, lở lóet hay họai tử đen ở xương nắp mang

▫ Bụng phìng to

▫ Xuất huyết thành bụng

▫ Trực tràng xuất huyết phìng to

70

Dấu hịêu bệnh lý

▫ Mô mỡ chuyển màu xám nhạt

▫ Gan tụy có màu xám, nâu

▫ Bóng hơi nhợt nhạt và xuất huyết

• Tuy nhiên, có nhiều trường hợp, cá chết mà không

thể hiện dấu hịêu bệnh lý

71

Dấu hiệu đặc trưng ở nội quan của cá do bệnh Hitra disease

(cold water vibriosis)

2008

Vết thương tổn sâu trên cơ do V anguillarum

trên Atlantic salmon

2008

Dấu hiệu bệnh lý

2008

74

Dấu hiệu bệnh lý

2008

75

Dịch tễ học

2008

76

• Thường gặp ở cá biển nuôi vùng nước ấm

• V ordalii thường gây bệnh ở Pacific salmon

• Trừ V salmonicida gây bệnh ở cá hồi nước lạnh

1-150C

• V anguillarum gây bệnh ở vùng ôn đới 10-20oC

• Bệnh xảy ra ở các giai đoạn phát triển khác nhau

• Các hình thức nuôi: lồng, bè, ao

• Bệnh xảy ra ở nhiệt độ 20-300C, tháng 2-4 hàng năm

ở Khánh Hoà

Dịch tễ học

• Có liên quan tới sự thương tổn trên bề mặt cơ thể do

kí sinh trùng kí sinh hay do tác động cơ học hay

V alginolyticus

2008

Mô cá bị bệnh lở lóet xúât huyết

2008

80

Sự xâm nhập của tế bào máu vào mô cơ => xuất huyết

2008

Trị bệnh

• Kết hợp

▫ Trị khuẩn trong cơ thể

▫ Diệt khuẩn ngòai môi trương

• Kháng kháng sinh

2008

83