XÂY DỰNG ĐỀ KIỂM TRA MỘT TIẾT MÔN HOÁ HỌC LỚP 8

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI VIỆN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC TIỂU LUẬN MÔN: CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ THIẾT KẾ CÁC LOẠI HÌNH KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP TÊN ĐỀ TÀI: XÂY DỰNG ĐỀ KIỂM TRA MỘT

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI VIỆN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC

TIỂU LUẬN MÔN:

CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ THIẾT KẾ CÁC LOẠI HÌNH KIỂM TRA

ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP

TÊN ĐỀ TÀI: XÂY DỰNG ĐỀ KIỂM TRA MỘT TIẾT

MÔN HOÁ HỌC LỚP 8

Học viên: Nguyễn Thị Thảo

Giáo viên hướng dẫn: PGS.TS.Nguyễn Phương Nga

Chuyên ngành: Đo lường và Đánh giá trong giáo dục

Khoá: 2009



TP.HCM, tháng 8 năm 2011.

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG ĐỀ TÀI

MỤC LỤC

I GIỚI THIỆU CHUNG

1 Lí do chọn đề tài……… 3

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài………3

3 Giới hạn nghiên cứu của đề tài……….4

II PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 1 Tên của đề tài ……… 4

2 Mục đích kiểm tra ……….4

3 Khái quát về việc áp dụng khoa học đo lường trong giáo dục trên thế giới và ở Việt Nam ……… 4

4 Mục tiêu chương học ……….….8

5 Khối lượng kiến thức, kĩ năng cần đo lường, đánh giá ……… ……10

6 Đối tượng dự kiểm tra……….……… …10

7 Hình thức kiểm tra được sử dụng……… 10

8 Mục đích sử dụng các kết quả kiểm tra này……… ….10

9 Thời lượng và các cơ sở vật chất cần có để tổ chức kiểm tra một tiết môn Hoá học 8 …… ………… 10

10 Bảng trọng số câu hỏi kiểm tra một tiết môn Hoá học 8 chương IV: Oxi – Không khí ……….11

11 Đề kiểm tra một tiết môn Hoá học 8 11

12 Những điều kiện cần thiết để tổ chức kiểm tra 14

Tài liệu tham khảo……… 15

I GIỚI THIỆU CHUNG

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Trong Lí luận dạy học, KTĐG là giai đoạn kết thúc của quá trình dạy học đảm nhận một chức năng lí luận dạy học cơ bản, chủ yếu không thể thiếu được của quá trình này Đồng thời trong quá trình đổi mới giáo dục nói chung, mục tiêu, nội dung giáo dục đã được đổi mới, đáp ứng nhu cầu mới của nền kinh tế xã hội đang phát triển Việc đổi mới phương pháp dạy học được chú trọng và được xem là một khâu đột phá quan trọng trong quá trình đổi mới giáo dục Đổi mới dạy học cần hình thức kiểm tra tương ứng với nó để tạo ra động lực thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học góp phần nâng cao chất lượng dạy học KTĐG kết quả học tập của HS là một mắt xích quan trọng trong quá trình đào tạo.Việc KTĐG thường xuyên và có hệ thống sẽ cung cấp kịp thời những thông tin, “liên hệ ngược” cho cả GV và

HS Thông qua KTĐG,, GV biết được trình độ, mức độ hiểu bài, nắm bắt kiến thức của HS, từ đó rút kinh nghiệm về việc xác định mục tiêu bài học, lựa chọn nội dung và phương pháp dạy học phù hợp trong quá trình giảng dạy của mình Bên cạnh đó, những thông tin có được thông qua quá trình KTĐG sẽ giúp người học nhận thấy mức độ đạt được những kiến thức của mình, phát hiện những lỗ hổng kiến thức cần được bổ sung Hiện nay, việc đổi mới phương pháp KTĐG là một yếu tố trọng tâm trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục Đó là lí do em xây dựng đề kiểm tra một tiết môn Hoá học lớp 8

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI:

Đề tài này gồm có các mục tiêu sau:

Đánh giá sự khác biệt giữa các cá nhân HS

Xác định những lỗ hỏng kiến thức của HS ở chương này để bổ sung Đánh giá mức độ hiểu, làm chủ được những kiến thức, kỹ năng cần đạt được của HS

Giúp GV điều chỉnh phương pháp giảng dạy cho phù hợp với nội dung, mục tiêu môn học

3 GIỚI HẠN NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI:

Đề kiểm tra một tiết môn Hoá học lớp 8 này chỉ áp dụng cho bộ môn Hoá học của HS lớp 8 còn những HS khối lớp khác cũng như bộ môn khác thì GV

có thể tham khảo để xây dựng đề kiểm tra của bộ môn mình giảng dạy sao cho phù hợp

Giới hạn nội dung ra đề kiểm tra: Chương IV: Oxi – Không khí

II PHẦN NỘI DUNG:

1 TÊN CỦA ĐỀ TÀI:

Đề kiểm tra một tiết môn Hoá học lớp 8

2 MỤC ĐÍCH KIỂM TRA:

Đánh giá kết quả học tập của HS sau khi học xong chương IV: Oxi –

Không khí

Đánh giá sự khác biệt giữa các cá nhân HS

Đánh giá mức độ hiểu, làm chủ được các kiến thức, kỹ năng cần đạt được của HS

3 KHÁI QUÁT VỀ VIỆC ÁP DỤNG KHOA HỌC ĐO LƯỜNG TRONG GIÁO DỤC TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM :

3.1 Vài nét về lịch sử:

Trên thế giới việc học và thi diễn ra hàng nghìn năm trước đây (ở Trung Quốc từ khoảng năm 2000 trước công nguyên), nhưng một khoa học đo lường trong giáo dục thật sự có thể xem như bắt đầu cách đây chỉ khoảng một thế kỷ (Thorndike,1904) Ở châu Âu và đặc biệt là Mỹ lĩnh vực khoa học này phát triển mạnh vào thời kỳ từ trước và sau thế chiến thứ hai với những dấu mốc quan trọng như Trắc nghiệm trí tuệ Stanford-Binet xuất bản năm 1916,

bộ trắc nghiệm thành quả học tập tổng hợp đầu tiên Stanford Achievement Test ra đời vào 1923 Với việc đưa vào chấm trắc nghiệm bằng máy của IBM năm 1935, việc thành lập National Council on Measurement in Education (NCME) vào thập niên 1950 và ra đời Educational Testing Services (ETS)

năm 1947, một ngành công nghiệp trắc nghiệm đã hình thành ở Mỹ Từ đó đến nay khoa học về đo lường trong tâm lý và giáo dục đã phát triển liên tục, những phê bình chỉ trích đối với khoa học này cũng xuất hiện thường xuyên nhưng chúng không đánh đổ được nó mà chỉ làm cho nó tự điều chỉnh và phát triển mạnh mẽ hơn Hiện nay ở Mỹ ước tính mỗi năm số lượt trắc nghiệm tiêu chuẩn hoá cỡ 1/4 tỷ và trắc nghiệm do giáo viên soạn lên đến con số 5 tỷ (B

R Worthen & others, 1993) Tương ứng với ngành công nghiệp trắc nghiệm

đồ sộ và sự phát triển của công nghệ thông tin, lý thuyết về đo lường trong tâm lý giáo dục cũng phát triển nhanh Như đã nói, IRT đã đạt những thành tựu quan trọng nâng cao độ chính xác của trắc nghiệm, và trên cơ sở IRT công nghệ Trắc nghiệm Thích ứng nhờ máy tính (Computer Adaptive Test – CAT)

ra đời Ngoài ra, trên cơ sở những thành tựu của IRT và ngôn ngữ học máy tính, công nghệ Criterion (http://www.ets.org/criterion/)chấm tự động các bài

tự luận tiếng Anh nhờ máy tính của ETS đã được triển khai qua mạng Internet trong mấy năm qua

3.2 Vài ví dụ về hoạt động đánh giá ở bậc đại học và sau đại học trên thế giới:

Có thể điểm qua một số các hoạt động về đo lường đánh giá hiện nay liên

quan đến bậc đại học ở Mỹ và một vài nước khác Để tuyển sinh đại học, ở

Mỹ các trường đại học không tổ chức thi tuyển mà dựa vào kết quả của các kỳ thi do các công ty ngoài nhà nước tổ chức để xét tuyển Có dịch vụ thi phục vụ công việc này, đó là SAT (Scholastic Assesment Test) do công ty ETS tổ chức, và ACT do Chương trình ACT (American College Testing Program) triển khai SAT cho thi 2 môn, Anh ngữ và Toán, còn ACT cho thi 4 môn, ngoài Anh ngữ và Toán còn thi thêm đọc hiểu và suy luận khoa học Cả SAT

và ACT thường tổ chức thi mỗi năm 4 lần, cho các học sinh ở những năm cuối bậc phổ thông trung học Hiện nay hàng năm có khoảng 1,8 triệu thí sinh thi SAT và 1,6 triệu thí sinh thi ACT Học sinh Mỹ thường gửi đơn dự tuyển đến

5, 6 trường đại học, các trường căn cứ trên điểm SAT (hoặc ACT), điểm trung bình học tập ở phổ thông trung học (GPA) và một số nhân tố khác liên quan

đến từng cá nhân (phỏng vấn, hoạt động xã hội, thư đề nghị ) để xét tuyển Ở Nhật bản, Trung tâm quốc gia về Tuyển sinh đại học được thành lập năm 1977

tổ chức kỳ thi tuyển chung cho hấu hết các trường đại học công và tư của Nhật Bản hàng năm Năm 1998 gần 600 nghìn thí sinh dự thi Đề thi được soạn cho

31 môn cụ thể, mỗi thí sinh có thể lựa chọn thi 5 môn của 5 nhóm nào đó tuỳ theo quy định của trường đại học mà thí sinh dự định dự tuyển Để tổ chức mỗi năm một kỳ thi, Trung tâm này chi tiêu hàng năm cỡ 100 triệu USD Ở Thái lan kỳ thi tuyển sinh đại học liên kết được tổ chung cho hầu hết các trường đại học công và tư từ hơn 30 năm nay Với kết quả kỳ thi, thí sinh có thể xin dự tuyển vào 5 ngành khác nhau của các trường đại học Từ năm 1998 Thái lan bắt đầu cải tiến kỳ thi liên kết bằng cách xét thêm điểm trung bình học ở trường phổ thông (với trọng số 10%) và cho thi mỗi năm 2 lần Ở Trung quốc từ năm 1989 tổ chức kỳ thi tốt nghiệp phổ thông trung học được giao cho các địa phương, còn kỳ thi tuyển đại học được tổ chức thống nhất trên cả lục địa Trung quốc vào đầu tháng 7 hàng năm Đề thi cho các kỳ thi tuyển đại học được soạn hoặc toàn bộ (Mỹ, Nhật, Thái lan) hoặc chủ yếu (Trung Quốc) bằng phương pháp TNKQ - Công ty ETS của Mỹ cung cấp dịch vụ Test of English

as a Foreign Language (TOEFL) thi trên giấy hoặc trên mạng (iBT) để kiểm tra trình độ Anh ngữ học thuật, và dịch vụ Test of English for International

Communication (TOEIC) kiểm tra trình độ Anh ngữ giao tiếp chung Hàng

năm trên thế giới có gần 1 triệu người sử dụng dịch vụ TOEFL, và năm 2003

có 4,3 triệu người sử dụng TOEIC (http://www.toeicvietnam.com) - Để tuyển sinh sau đại học, ở Mỹ, công ty ETS tổ chức các kỳ thi Graduate Record Examination (GRE) GRE gồm trắc nghiệm tổng quát (General Test - GRE GT) về Anh ngữ, Toán, và khả năng phân tích Ngoài ra còn các trắc nghiệm môn học (Subject Test - GRE ST) cho 16 môn khác nhau, mỗi môn học có liên quan với lĩnh vực của chương trình sau đại học tương ứng Ngoài các GRE, đối với chương trình cao học quản trị kinh doanh (MBA) ETS còn tổ chức riêng Chương trình Trắc nghiệm Tuyển sinh Sau đại học về Quản lý (Graduate Management Admision Test - GMAT) Phải nói là các kỳ thi trắc

nghiệm tiêu chuẩn hoá ở Mỹ được chuẩn bị rất công phu và khoa học, do đó tính chính xác và khách quan của chúng khá cao Tuy nhiên, vẫn có các hoạt động luyện thi, thậm chí các hoạt động này cũng được tổ chức rất công phu và khoa học Hoạt động "craking" (bẻ gãy) các trắc nghiệm tiêu chuẩn hoá của Công ty "Princeton Review" là một ví dụ Princeton Review tuyên bố đảm bảo

là việc hướng dẫn của họ sẽ giúp thí sinh nâng cao điểm của mình Tuy nhiên,

họ cho rằng việc luyện thi của họ còn có ý nghĩa ở chỗ: khả năng của thí sinh làm tốt bài trắc nghiệm cũng ý nghĩa quan trọng trong cuộc đời của họ

5.3 Vài nét về sự phát triển của khoa học về đo lường trong giáo dục

ở nước ta:

Ở nước ta, khoa học về đo lường trong giáo dục ở trong tình trạng khá lạc

hậu và phát triển rất chậm Trước 1975 ở Miền Nam nước ta có một vài người được đào tạo về khoa học này từ các nước phương tây, trong đó có Giáo sư Dương Thiệu Tống Vào năm 1974 một hoạt động đáng lưu ý là kỳ thi tú tài lần đầu tiên được tổ chức ở Miền Nam bằng phương pháp TNKQ (Dương Thiệu Tống, 2005) Ơ miền Bắc nước ta trước đây khoa học này ít được lưu ý

vì trong hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa cũ, kể cả Liên Xô, khoa học này rất kém phát triển Vào những năm sau 1975 ở phía Bắc nước ta có một số người có nghiên cứu về khoa học đo lường trong tâm lý (Trần Trọng Thuỷ, 1992) Chỉ đến năm 1993 Bộ Giáo dục và Đào tạo mới mời một số chuyên gia nước ngoài vào nước ta, xuất bản sách phổ biến về khoa học này (Q Stodola

& K Stordahl, 1996), cũng như cử một số cán bộ ra nước ngoài học tập Từ

đó một số trường đại học có tổ chức các nhóm nghiên cứu áp dụng các phương pháp đo lường trong giáo dục để thiết kế các công cụ đánh giá, soạn thảo các phần mềm hỗ trợ, mua máy quét quang học chuyên dụng (OMR) để chấm thi Một điểm mốc đáng ghi nhận là kỳ thi tuyển đại học thí điểm tại trường Đại học Đà Lạt vào tháng 7 năm 1996 bằng phương pháp TNKQ mà

sự thành công tốt đẹp của nó được Hội nghị rút kinh nghiệm của Bộ Giáo dục

và Đào tạo vào tháng 9 năm đó khẳng định (Kỳ thi có 7200 thí sinh dự tuyển,

2 loại đề trắc nghiệm và tự luận được sử dụng để thí sinh tự chọn Có khoảng 70% lượt thí sinh chọn đề trắc nghiệm, chấm thi bằng máy Opscan-7, trong khoảng 60 trường hợp vi phạm kỹ luật thi do quay cóp thì chỉ có 4 thí sinh từ nhóm làm trắc nghiệm) (Quang An, 1997) Từ sau năm 1997 các hoạt động đổi mới phương pháp đo lường và đánh giá trong giáo dục ở các trường đại học lắng xuống Cho đến mùa thi tuyển đại học năm 2002 Bộ Giáo dục và Đào tạo mới tổ chức kỳ thi tuyển đại học “3 chung” Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng thành lập “Cục Khảo thí và Kiểm định chất lượng” vào năm 2003 để cải tiến việc thi cử và đánh giá chất lượng các trường đại học, và đã dùng phương pháp trắc nghiệm khách quan để làm đề thi tuyển đại học cho môn Anh ngữ vào mùa thi 2006

4 MỤC TIÊU CHƯƠNG HỌC:

Những kiến thức, kĩ năng HS cần nắm được trong Chương IV: Oxi – Không khí của bộ môn Hoá học lớp 8 là:

– HS nắm được các kiến thức sau:

+ Tính chất vật lí, tính chất hoá học của Oxi, sự cần thiết, ứng dụng của Oxi trong đời sống và sản xuất

+ Sự Oxi hoá, khái niện phản ứng hoá hợp

+ Định nghĩa Oxít, cách gọi tên Oxít nói chung, Oxít của kim loại có nhiều hoá trị, Oxít của phi kim nhiều hoá trị

+ Cách lập công thức hoá học của Oxít

+ Khái niệm Oxít axít, Oxít bazơ

+ Hai phương pháp điều chế Oxi (trong phòng thí nghiệm và trong công nghiệp)

+ Hai cách thu khí Oxi trong phòng thí nghiệm

+ Khái niệm phản ứng phân huỷ

+ Thành phần của không khí theo thể tích và khối lượng

+ Sự ô nhiễm không khí và cách bảo vệ không khí khỏi bị ô nhiễm

+ Khái niệm về sự Oxi hoá chậm và sự cháy, điều kiện phát sinh và dập tắt

sự cháy

– HS biết được các kĩ năng sau:

+ Quan sát thí nghiệm hoặc hình ảnh phản ứng của Oxi với S, P, C, rút ra nhận xét về tính chất hoá học của Oxi, viết được các phương trình hoá học + Tính được thể tích khí Oxi (đktc) tham gia hoặc tạo thành trong phản ứng

+ Xác định được có sự Oxi hoá trong một số hiện tượng thực tế, nhận biết được một số phản ứng hoá học cụ thể thuộc phản ứng hoá hợp

+ Phân loại Oxít axít, Oxít bazơ, gọi tên một số Oxit theo công thức hoá học hoặc ngược lại

+ Lập được công thức hoá học của oxít khi biết hoá trị của một nguyên tố

và ngược lại biết công thức hoá học cụ thể tìm hoá trị của nguyên tố

+ Viết được phương trình điều chế Oxi từ KClO3và KMnO4

+ Tính được thể tích khí Oxi ở điều kiện chuẩn được điều chế từ phòng thí nghiệm và trong công nghiệp

+ Nhận biết phản ứng phân huỷ, phản ứng hoá hợp

+ Cách tiến hành thí nghiệm xác định thành phần thể tích của không khí + Phân biệt sự Oxi hoá chậm và sự cháy trong một số hiện tượng của đời sống và sản xuất, biết việc cần làm khi xảy ra sự cháy

+ Lắp ráp dụng cụ điều chế khí Oxi bằng phương pháp nhiệt phân KClO3

hoặc KMnO4, thu 2 bình khí Oxi: một bình khí Oxi theo phương pháp đẩy không khí, một bình khí Oxi theo phương pháp đẩy nước

+ Thực hiện phản ứng đốt cháy S trong không khí và trong Oxi, đốt sắt trong Oxi., quan sát thí nghiệm, nêu hiện tượng và giải thích hiện tượng

+ Viết phương trình phản ứng điều chế Oxi phương trình phản ứng cháy của S, dây Fe

5 KHỐI LƯỢNG KIẾN THỨC, KỸ NĂNG CẦN ĐO LƯỜNG ĐÁNH GIÁ:

Dựa vào các nội dung trên lựa chọn nội dung kiến thức để đánh giá kết

quả học tập của học sinh gồm các nội dung trọng tâm được xác định như sau:

– Tính chất, ứng dụng của Oxi, cách điều chế Oxi trong phòng thí nghiệm

– Định nghĩa Oxit

– Cách lập phương trình hoá học nhận biết phản ứng phân huỷ, phản ứng hoá hợp, sự Oxi hoá

– Giải bài tập tìm công thức hoá học

– Giải bài tập tính theo PTHH

6 ĐỐI TƯỢNG DỰ KIỂM TRA:

HS lớp 8 đã học xong chương IV: Oxi – không khí của môn Hoá học

7 HÌNH THỨC KIỂM TRA ĐƯỢC SỬ DỤNG:

Đối với đề kiểm tra một tiết này, em chọn hình thức kiểm tra viết với loại hình trắc nghiệm khách quan kết hợp với tự luận

8 MỤC ĐÍCH SỬ DỤNG CÁC KẾT QUẢ KIỂM TRA NÀY:

– Nắm được mức độ kiến thức, kĩ năng mà HS đạt được

– Xác định những lỗ hỏng kiến thức của HS ở chương này để bổ sung

– Điều chỉnh phương pháp giảng dạy cho phù hợp với đối tượng HS

nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy môn Hoá học lớp 8

– Chấm điểm HS, điểm số này tham gia để tính điểm trung bình kiểm

tra, trung bình môn của môn Hoá học của HS

9 THỜI LƯỢNG VÀ CÁC CƠ SỞ VẬT CHẤT CẦN CÓ ĐỂ TỔ CHỨC KIỂM TRA MỘT TIẾT MÔN HOÁ HỌC 8:

– Thời lượng kiểm tra: 45 phút (không kể thời gian phát đề).

– Cơ sở vật chất cần có:

+ Lớp học: được bố trí với 4 dãy bàn ghế, mỗi bàn ngồi 2 HS, lớp học sạch sẽ, sáng sủa