DỰ ÁNVẬN ĐỘNG TĂNG MỨC ĐÁNH THUẾ MÔI TRƯỜNG VỀ VIỆC SẢN XUẤT VÀ SỬ DỤNG TÚI NI-LON TRONG TỜ TRÌNH CHÍNH PHỦ SỐ 14/TTr-BTC CỦA BỘ TÀI CHÍNH VỀ DỰ THẢO LUẬT THUẾ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI, THÁNG 5
Trang 1DỰ ÁN
VẬN ĐỘNG TĂNG MỨC ĐÁNH THUẾ MÔI TRƯỜNG
VỀ VIỆC SẢN XUẤT VÀ SỬ DỤNG TÚI NI-LON TRONG TỜ TRÌNH CHÍNH PHỦ SỐ 14/TTr-BTC CỦA
BỘ TÀI CHÍNH VỀ DỰ THẢO LUẬT THUẾ MÔI
TRƯỜNG
HÀ NỘI, THÁNG 5/2010
Trang 23.3 Thông điệp/ phương tiện chuyển tải thông điệp tới đối tượng
3.4 Các cơ quan cùng tham gia vận động (liên minh)
4 KẾ HOẠCH THỰC HIỆN CỤ THỂ CÁC HOẠT ĐỘNG (tham khảo bảng 1)
5 KẾ HOẠCH THEO DÕI ĐÁNH GIÁ CÁC HOẠT ĐỘNG (tham khảo bảng 2).
II PHỤ LỤC
PHỤ LỤC 1: TẬP HỢP CÁC BIÊN BẢN HỌP NHÓM
PHỤ LỤC 2: DANH MỤC CÁC TÀI LIỆU SỬ DỤNG
1 Bảng thống kê tài liệu thu thập
2 Tập hợp các tài liệu thu thập
Trang 31. TÍNH CẤP THIẾT CỦA VẤN ĐỀ CẦN VẬN ĐỘNG
Trái đất đang ngày càng bị phá huỷ bởi sự ô nhiễm môi trường gây biến đổi khí hậu
Nguyên nhân chính là do sự tác động của con người Ngoài những ngành công nghiệp sảnxuất gây tác hại nghiêm trọng đến môi trường còn có những thói quen hàng ngày của con
người trực tiếp tác động xấu vào môi trường như: trong giao thông đi lại, trong vấn đề thảirác vào môi trường, Một trong những vần đề cấp thiết và đang được các nhà hoạch định
chính sách trên thế giới quan tâm nhất cần giải quyết đó là: Việc sử dụng tủi nilon của ngườidân
Hiện nay trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng, việc sử dụng túi nilon của
con người đang ngày một làm ô nhiễm môi trường nghiêm trọng Túi nilon tiếp xúc với
nhiệt độ cao dễ tạo ra các chất độc hại với con người Đặc biệt túi nilon tự phân huỷ rất lâu(túi nilon bị chôn vùi dưới lòng đất phải mất 40-60 năm để tự phân huỷ) Nhưng, việc sửdụng túi nilon không những không giảm mà ngày một gia tăng nhanh chóng Ước tính trênthế giới 1 năm có 9,3 tỷ tấn túi nilon không được thu gom, phải tự phân huỷ Số nilon mà
con người thải ra 1 năm có thể phủ kín bề mặt trái đất với độ dày tới 0,8mm (theo báo Phụ
Nữ Việt Nam) Việt Nam cũng không phải ngoại lệ Thông qua các phương tiện truyền thông
và các bài báo ta thấy việc sử dụng túi nilon hiện nay ở nước ta cũng đang gia tăng mà chưa
có biện pháp nào cụ thể để giải quyết
Trên thế giới, đã có một số quốc gia đã đưa vào bộ luật của mình những quy định cụthể để hạn chế việc sử dụng túi nilon Ví dụ như: Trung Quốc, cấm việc sản xuất, phân phối
và sử dụng loại túi có độ dày dưới 0,25mm ; thành phố New York đã thông qua quy định các
cửa hiệu lớn phải cung cấp thùng rác đựng túi nilon để tái chế, những thành phố khác của
Mỹ như San Francisco, đã cấm sử dụng túi nilon ở các cửa hiệu tạp hóa; ở Ireland, theo một
đạo luật được thông qua năm 2002, người mua hàng sẽ phải trả tiền cho mỗi túi nilon họdùng; Leaf Rapids, Manitoba (Canada), đã đề xuất và thông qua quy định cấm sử dụng túi
nilon trong các cửa hiệu và xử phạt 1.000 đô la Canada cho mỗi trường hợp vi phạm (theo http://www.tin274.com)
Trang 4Ở Việt Nam đã có một số hoạt động để giảm vấn nạn này (treo khẩu hiệu, đi xe đạpủng hộ tuyên truyền nói không với túi nilon, ngày nói không với túi nilon ở Hội An ) nhưng
vẫn chưa có văn bản pháp luật nào cụ thể để tăng thuế hay xử phạt về việc này Tuy nhiên,
đại đa số người dân đều hiểu được tác hại của túi nilon với môi trường và muốn các nhà
chức trách ban hành luật cụ thể để giảm mức sử dụng túi nilon hiện nay (92% độc giả ủng hộ
việc giảm sử dụng túi nilon – nguồn Vnexpress.net), để tránh tính trạng “cha chung không ai
khóc”, dù biết tác hại nhưng vì lợi nhuận, vì sự tiện dụng mà túi nilon vẫn được sử dụng tràn
lan
Trước thực trạng trên, việc giải quyết không thể chỉ dựa vào tuyên truyền, giáo dục ý
thức Hiện nay, các nhà hành pháp đang xây dựng dự thảo luật về vấn đề này với tờ trìnhchính phủ về Dự án Luật thuế Môi trường số 14/TTr-BTC Tuy nhiên, dự thảo luật chưa
được thông qua và nhiều ý kiến cho rằng mức phạt đưa ra còn quá thấp (20.000-30.000
VND/kg túi nilon) Vậy, các nhà chức trách cần phải có một văn bản pháp luật cụ thể để
tăng mức thuế môi trường trong sản xuất và sử dụng túi nilon nhằm giảm thiểu những tác hại
của việc sử dụng túi nilon tràn lan như hiện nay
2. MỤC ĐÍCH VÀ MỤC TIÊU VẬN ĐỘNG, GIẢI PHÁP CHIẾN LƯỢC VẬN ĐỘNG.
2.1. Mục đích vận động
Vận động tăng mức đánh thuế môi trường trong sản xuất và sử dụng túi ni-lon
từ 20.000VND - 30.000VND lên 40.000VND - 60.000VND/kg trong tờ trình Chínhphủ số 14/TTr-BTC của Bộ Tài chính về dự thảo luật thuế môi trường trong hai nămtới
2.2 Mục tiêu vận động
• Nâng cao ý thức của người dân về tác hại của túi ni lon
• Giảm mức sử dụng, tiêu thụ túi ni lông Khuyến khích người dân sử dụng túi sinhthái
• Được sự quan tâm và ủng hộ của các cơ quan chức năng và các Bộ, Ban, Ngành,
Cục, Vụ thuộc Bộ tài nguyên môi trường và Bộ tài chính
Trang 5• Tìm sự đồng thuận và liên minh vân động
2.3 Giải pháp chiến lược vận động
- Một mặt tuyên truyền các tác hại nghiêm trọng của túi nilon đối với môi trường sống
và sức khỏe con người để cộng đồng Thông qua các buổi hội thảo, diễn đàn, tập chí, các nhàhoạch định chính sách thấy được thực trạng vấn đề
- Mặt khác tiếp cận các nhà hoạch định chính sách bằng cách gặp riêng trực tiếp hoặcthông qua các hội thảo về môi trường với tư cách khách mời, chỉ ra những giải pháp trước
đây được áp dụng nhưng chưa hiệu quả, những bằng chứng về việc đánh thuế ở các nước
bạn giúp hạn chế sử dụng túi nilon đồng thời đưa ra mức thuế phù hợp với người dân ViệtNam
- Kêu gọi sự hỗ trợ của các liên minh nhằm đạt hiệu quả cao hơn trong quá trình vận
động
- Tích cực kêu gọi hưởng ứng việc vận động tăng mức thuế nilon trên các phương tiệntruyền thông đại chúng, các diễn đàn, website, Ti vi, báo, đài theo hướng báo động sựnguy hiểm của túi nilon và trưng cầu dân ý giải pháp đánh thuế
2.4 Thông điệp “1 phút”
o Lời tuyên bố :
Tăng mức thuế môi trường đối với việc sản xuất và sử dụng túi ni-lon từ 20.000 –
30.000/kg lên 40.000 – 60.000/kg nhằm hạn chế tác hại ô nhiễm đối với môi trường sống vàsức khỏe con người Vì thế các nhà hoạch định chính sách: các nhà làm luật, các bộ trưởngcần đưa ra văn bản chính sách pháp luật cụ thể và chính thức để điều luật được thi hành
o Bằng chứng :
Mỗi sản phẩm túi ni lông thành phẩm phải cần quãng thời gian tới 100 năm mới cóthể tự phân hủy Trung bình mỗi hộ gia đình ở Việt Nam dùng 11,3 túi ni lông mỗi ngày,
hơn 80% người được hỏi đều nhận thức rõ mối nguy hại đến môi trường nhưng vẫn phải
dùng với lý do là “không còn cách nào khác”
Ngày 10/2/2010, Bộ Tài chính có tờ trình Chính phủ số 14/TTr-BTC về dự thảo luật
thuế môi trường Với mức thuế túi nhựa xốp (túi ni-lon) từ 20.000 – 30.000VND/kg
Trang 6o Ví dụ:
Bác Thanh ở Bình Định khi được hỏi về túi nilon đã tâm sự : “Tôi ở nông thôn, trước đâymỗi khi bơi xuồng hoặc chạy máy đuôi tôm trên những con rạch rất dễ dàng và cảm thấy rất
thích, nhưng nay thì hầu hết sông rạch đều có đầy túi nilông khiến việc đi lại bằng ghe
xuồng cũng rất khó khăn” Bác cũng đưa ra vấn đề rằng đã thấy có nhiều bài báo cảnh báo
về hiểm họa cho môi trường từ túi nilông, nhưng có lẽ rất ít người trong chúng ta ý thức
được hiểm họa nghiêm trọng này Chúng ta cần phải có những điều luật cụ thể đánh thuế sản
xuất và sử dụng túi ni-lon nhằm hạn chế tác hại ô nhiễm môi trường và sức khỏe người dân
Các cơ quan cùng tham gia vận động (liên minh) Đối tượng cấp 1: Bộ
- Gặp trực tiếp thôngqua các buổi hội thảo
- Tài liệu phát tay
-Tổng cục Môi
trường
-Viện chiến lướcchính sách tàinguyên và môi
trường
-Vụ Khoa học vàCông nghệ
Đối tượng cấp 1:Bộ
trưởng Bộ Tài chính:
Ông Vũ Văn Minh
- Chấp nhận thôngqua việc tăng mức
đánh thuế bảo vệ môi
- Gặp trực tiếp
- Tài liệu phát tay
- Vụ chính sáchthuế
- Vụ kế hoạch tài
Trang 7trường sản xuất sử
dụng túi nilong Kýduyệt và trình lênchính phủ
- Tăng cường kiểmtra giám sát các saiphạm về việc sảnxuất và sử dụng túinilong
- Đưa ra mức thuếhợp lý cho việc sảnxuất và sử dụng túinilong
- Kiểm tra giám sátviệc nộp thuế của các
cơ sở sản xuất, cũngnhư người sử dụng
người tiêu dùng
- Đoàn TNCS Hồ
Trang 8- Hiểu rõ tác hại của
túi nilong, và giảmthiểu tối đa việc sửdụng túi nilong
- Nắm rõ quy chế xử
phạt và nghiêm túcchấp hành
sản xuất túi ni-lon và
túi sinh thái
• * Doanh nghiệp sản
xuất túi nilon:
• + Nhận thức được
những tác hại củatúi ni lon
• + Hưởng ứng và
hạn chế sử dụng túinilon
+ Nắm rõ và nghiêm
túc chấp hành các
điều luật về việc sản
xuất túi nilong, thực
- Diễn đàn
- Hội thảo
- Quảng cáo trên đài,
Vô tuyến truyền hình
- Báo chí
- Hội doanhnghiệp Thành phố
Hồ Chí Minh
- Hội Doanhnghiệp Hà Nội
- Hiệp hội doanhnghiệp vừa và nhỏ
ở Việt Nam
Trang 9túi sinh thái.
+ Tập trung đầu tư
- Tích cực đăng tảinhững thông tin trêntruyền thông đạichúng
- Tích cực quảng cáo
và truyền bá thông tin
giúp người dân hiểu
rõ hơn những điềuluật được ban hành
Trang 104. KẾ HOẠCH THỰC HIỆN CỤ THỂ CÁC HOẠT ĐỘNG (tham khảo bảng 1)
Tên dự án/chương trình: Vận động tăng mức thuế sản xuất và sử dụng túi nilon trong tờ
trình Chính phủ số 14/TTr-BTC của Bộ tài chính về dự thảo luật thuế môi trường
Thời gian dự kiến: T1/2010 – T1/2012
Tên địa phương triển khai dự án : Hà Nội
Mục đích :
Vận động tăng mức đánh thuế môi trường trong sản xuất và sử dụng túi ni-lon từ20.000VND - 30.000VND lên 30.000VND - 40.000VND/kg trong tờ trình Chính phủ số14/TTr-BTC của Bộ Tài chính về dự thảo luật thuế môi trường
Trang 11Mục tiêu vận động:
• Nâng cao ý thức của người dân về tác hại của túi ni lông
• Giảm mức sử dụng, tiêu thụ túi ni lông Khuyến khích người dân sử dụng túi sinh thái
• Thu hút được sự quan tâm của các cơ quan chức năng và các Bộ, Ban, Ngành, Cục, Vụ thuộc Bộ tài nguyên môi trường và Bộ tài
chính
• Tìm sự đồng thuận và liên minh vân động
Chỉ số: Tăng mức đánh thuế túi ni-lon trong Dự thảo Luật thuế môi trường số 14/TTr-BTC của Bộ Tài Chính
1 Phân tích tài liệu: các
bài báo, tạp chí, báo
cáo khoa học, văn bản
pháp luật liên quan đến
độc hại của túi
ni-lon đối với
môi trường và
sức khỏe con
người, cầnđánh thuế sản
xuất và sửdụng túi ni-lon
- Tạo ra được
dư luận xã
hội tốt đồngthuận vớiviệc đánhthuế túi ni-lon
Tất cả cácthành viêntham gia
dự án vận
động
Thànhviên tìnhnguyệncủa dự án
T1/2010 30/6/2010 60.000
Trang 12dân thông qua điều tra
sử dụng túi ni-lon của
người dân thông qua
điều tra Xã hội học và
các vấn đề đưa ra để
- Bộ trưởng BộTài Chính
- Bộ trưởng BộTài nguyên và
Môi trường
- Các cục
trưởng, vụtrưởng thuộc
Cần tăng mứcthuế sản xuất
dự án
Các nhàtài trợ
ban đầu
cho dự án+ một số
phương
tiệntruyền
1/7/2010 30/7/2010 20.000
Trang 13tranh luận dựa trên quá
trình phân tích tài liệu
Bộ Tài Nguyên
và Môi
trường,
- Cơ quantruyền thông
đại chúng :
phóng viên báochí, nhà báo,
- Cộng đồng
hướng đến
việc xâydựng điềuluật cụ thể vềviệc đánhthuế sản xuất
sử dụng túi nilon
Văn Minh
- Bộ trưởng BộTài nguyên và
Môi trường :
Phạm KhôiNguyên
- Các Cục
trưởng, Vụtrưởng thuộc
Bộ Tài Nguyên
Túi ni-lon độchại – mối lợi
trước mắt, hậu
quả khôn
lường Cầnđưa ra văn bản
pháp luật cụthể đánh thuếtúi ni-lon
- Có đượcthông tin cánhân cụ thể
về các nhàhoạch định đãnêu
- Có được sự
ủng hộ của
các nhàhoạch địnhchính sáchchủ chốt
Thành viêntrong dự
án vận
động
Tìnhnguyện
dự án
T8/2010 30/11/2010 20.000
Trang 143 Tìm hiểu quan điểm,
thái độ của các doanh
nghiệp sản xuất về tác
hại của túi nilon
và Môi trường,
Bộ TàiChính,
- Các doanhnghiệp sảnxuất, kinhdoanh túi nilon
- Các doanhnghiệp sảnxuất nhậnthức được táchại của túinilon
- Các doanhnghiệp đưa ragiải pháp vềvấn đề sảnxuất túi sinhthái
Văn Minh
- Bộ trưởng BộTài nguyên và
Môi trường :
Phạm KhôiNguyên
- Xây dựng
được mạnglưới rộng rãi
vận động từtrên xuống
- Thuyết phục
về tính hợp lýviệc tăng
Nhómtuyêntruyền vận
động
Các liênminh dự
án vận
động
T12/2010 30/6/2011 100.000
Trang 15- Người dân
xuất và sửdụng túi ni-lon
mức thuế túini-lon từ20.000-30.000VND/
kg lên 30.000-
Trước tình
trạng ô nhiễm
độc hại của túi
ni-lon đối với
môi trường và
sức khỏe con
người, cầnđánh thuế sản
xuất và sử
- Thu hút
được sự quantâm hưởngứng rộng rãi
của giớitruyền thông
đại chúng
- Tiếp nhận
được phản
Nhóm phụtrách vềmảngtruyềnthông
Mạng
lưới liên
minh,tìnhnguyện
dự án
T7/2011 30/11/2011 100.000
Trang 16thuế túi lon.
ni Việc sảnxuất và sửdụng túi sinhthái sẽ trởnên rộng rãi
40.000
5 Hoạt động 5
1 Kiểm tra, đánh giá
- Kế hoạchvận động đạt
Chuyêngia của
Chuyêngia mời
T12/2011 T1/2012 10.000
Trang 17dự án vận
động tiếp
theo
chiến lượcvận động
Trang 185. KẾ HOẠCH GIÁM SÁT VÀ ĐÁNH GIÁ CÁC HOẠT ĐỘNG
Bảng 2 Kế hoạch giám sát đánh giá Giám sát/ đánh giá
cái gì
Kết qủa mong đợi
Lịch theo dõi/
Đánh giá
Thời gian thực hiện giám sát
Phương pháp theo dõi/ đánh giá
Nguồn cung cấp
Người có trách nhiệm theo dõi/
đánh giá
Kinh phí (1000đ)
thức của ngườidân về túi nilon
và túi sinh tháicũng như mức độ
sử dụng túi niloncủa họ
- Đối chiếu xem
1 ngày -Đối chiếu, rà soát
những thông tin, kếtquả thu được vớinhững mục tiêu đã đềra
-Điều tra, phỏng vấn
nhanh để xác định
xem chất lượng củahoạt động và tác độngcủa hoạt động đó (
người dân có thật sựđược nâng cao ý thức
sử dụng túi sinh thái
để bảo vệ môi trường
Hồ sơ lưu Điều phối viên
dự án
10.000
Trang 19sau khảo sát haykhông
đánh thuế sản
xuất sử dụng túinilon
hay không?)-Lưu giữ những ghichép, biên bản về cáccuộc hội thảo, đốithoại
- Lưu giữ hóa đơn thu
chi, đối chiếu các
khoản chi với địnhmức cho phép
định chính sách
- Vấn đề vận
động sẽ nhậnđược sự ủng hộ
quan tâm thật sự
Hàngtháng
1 ngày - Rà soát, kiểm tram
phân loại lại mọi loạitài liệu để tránh thiếusót
-Lưu giữ và xem các
thư từ, tài liệu đã
nhận và gửi để tránhthiếu sót
- Điều tra, phỏng vấn
Hồ sơ lưu,báo cáo hoạt
động
Điều phối viên
dự án
10.000
Trang 20nhóm vận động đưa ra
vấn đề sắc đáng và
cách thức tiến hành
- Tìm hiểu về quan
điểm, thái độ của các
doanh nghiệp sản xuất
túi nilon về tác hại của
nó
của các nhàhoạch định chínhsách
- Các doanhnghiệp nhận thức
được tác hại của
việc sản xuất và
sử dụng túinilon, từ đó sẽ
hướng đến việc
sản xuất túi sinhthái
- Các doanhnghiệp đưa ragiải pháp về vấn
thuế sử dụng sản xuấttúi nilon hay không?
Các doanh nghiệp sảnxuất có biết đếnnhững tác hại nghiêmtrọng của túi nilon đốivới con người và môi
trường hay không?
- Theo dõi ngân sách
Hàngtháng
1 ngày -Lưu giữ những ghi
chép, biên bản về cáccuộc họp, đối thoại
Hồ sơ lưu,báo cáo hoạt
động
Điều phối viên
dự án
30.000
Trang 21- Đảm bảo được
sự tham gia của
các cơ quan liên
quan, tổ chứcquần chung,
đoàn thể xã hội
tham gia dựa trêncác chức năng,nhiệm vụ của họ
- Đảm bảo việc
tăng mức thuế là
hợp lí, thuyếtphục
với các đối tượng vận
động chủ chốt
-Theo dõi chuyểnbiến các chính sáchliên quan:
*Tìm xem khi nàonhững từ ngữ/ ý kiến
nhà hoạch định chính
sách đối với việc tăng
mức thuế qua phỏngvấn nhanh
*Theo dõi trên các
phương tiện thông tinđại chúng về việc ban
Trang 22hành các chính sách
về túi nilon nói chung
và việc tăng mứcthuế túi nilon nóiriêng
- Theo dõi thu chingân sách chặt chẽ:
Ghi chép các khoản
và các nguồn tài trợmới, theo dõi diễnbiến tỉ giá ngoại tệnêu có tài trợ ngoại tệ
cần
- Những thông
Hàngtháng
1 ngày -Ghi thành văn bản và
lưu giữ hồ sơ tất cảcác thông điệp màchúng ta phát đi, sốlượng cuộc hop, hội
thảo mà chúng ta đã
tổ chức theo thời gian-Kiểm tra các phương
Hồ sơ lưu,báo cáo hoạt
động
Điều phối viên
dự án
300.000