Các yếu tố về dân số, cơ sở hạ tầng, môi trường, các hoạt động kinh tế, văn hóa

Vị trí địa lý và các tiềm năng của cộng đồng Căn cứ vào tính chất của đất xã Thượng Tiến có 04 loại đất chính: - Đất đỏ vàng, có diện tích lớn, có ở hầu hết các thôn xóm của xã, tầngđất

LỜI NÓI ĐẦU

Lý luận Mác - Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh đã chỉ rõ "Cách mạng

là sự nghiệp của quần chúng", "Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạnlần, dân liệu cũng xong" Điều này đã được lịch sử cách mạng dân chủ nhândân, cách mạng giải phóng dân tộc của nhiều nước trên thế giới khẳng định ỞViệt Nam, sự nghiệp dựng nước và giữ nước suốt chiều dài lịch sử bốn ngànnăm cũng đã chứng minh được chân lý đó Tuy nhiên, trong thực tế cuộcsống, không phải lúc nào, ở đâu sức mạnh của quần chúng cũng được pháthuy một cách có hiệu quả, nhất là trong bối cảnh nước ta hiện nay Để mộtmặt tiếp tục thúc đẩy vai trò của quần chúng, xứng đáng với vai trò của họ,mặt khác, nâng cao năng lực của quần chúng để họ đảm đương được sứ mạngcủa mình trong bối cảnh mới không chỉ cần thiết phải thay đổi tư duy mà còncần tới những cách tiếp cận mới, trong đó, phát triển cộng đồng là một trongnhững phương pháp tiếp cận nâng cao năng lực và phát huy năng lực củangười dân

Từ đó em đã chọn xã Thượng Tiến - Huyện Kim Bôi - Hòa Bình đểthực tập, đây là một xã nghèo, điều kiện kinh tế còn hết sức khó khăn, đờisống nhân dân còn nhiều lam lũ, vất vả Ở tại đây em đã học hỏi được nhiềuđiều từ cuộc sống, để từ đó em hiểu và trân trọng những giá trị đích thực từcuộc sống

Sống và làm việc ở đây được sự yêu mến và giúp đỡ của ban lãnh đạo

và bà con nhân dân em đã trưởng thành lên rất nhiều, không còn mơ hồ sách

vở nữa mà là thực tiễn đời sống, kỹ năng giao tiếp trong xã hội

Do hạn chế thời gian và sự hiểu biết cùng với kinh nghiệm làm việcthực tế tại cộng đồng của bản thân chưa được nhiều nên kết quả đạt đượcchưa được như mong muốn và còn nhiều thiếu sót

Vậy nên em rất mong được sự đóng góp ý kiến của các thầy, cô để báocáo của em được hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

xã, bà con nhân dân trong xã, Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam và KhoaCông tác xã hội để em có thể hoàn thành tốt bài báo cáo thực tập phát triểncộng đồng này!

Thượng Tiến, ngày 9 tháng 3 năm 2012

Sinh viên thực tập

Nguyễn Thị Châm

PHẦN THỨ NHẤTCÁC THÔNG TIN CHUNG VỀ CỘNG ĐỒNG

I Vị trí địa lý và các tiềm năng của cộng đồng

Căn cứ vào tính chất của đất xã Thượng Tiến có 04 loại đất chính:

- Đất đỏ vàng, có diện tích lớn, có ở hầu hết các thôn xóm của xã, tầngđất khá dày, có kết cấu tốt, khả năng giữ nước, giữ phân, thích hợp cho việctrồng các cây lâm nghiệp

- Đất vàng nhạt phân bổ ở khu vực núi cao và có độ dốc lớn, loại đấtnày thích hợp cho trồng rừng

- Đất bạc màu trên núi đá vôi có diện tích nhỏ, tập trung ở vùng đồi núitrọc

Tóm lại: Đất đai của xã Thượng Tiến khá đa dạng và phong phú, chophép phát triển nhiều hệ sinh thái Nông - Lâm nghiệp, với nhiều loại câytrồng vật nuôi

Thượng Tiến có tổng diện tích đất tự nhiên là 5557,18 ha.

Diện tích đất nông nghiệp 5129,61 ha chiếm 90% tổng diện tích đất tựnhiên

Diện tích đất phi nông nghiệp 76,67 ha chiếm 3,2% tổng diện tích đất

tự nhiên

Diện tích đất chưa sử dụng 350,90 ha chiếm 7,8% tổng diện tích đất tựnhiên

b Khí hậu, thời tiết

Thượng Tiến nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, đặc điểmkhí hậu hai mùa: mùa khô và mùa mưa

Mưa, bão tập trung từ tháng 6 đến tháng 10 hàng năm, với lượng mưatrung bình hàng năm là 1800 - 2200mm Các hiện tượng gió lốc, mưa đáthường xuyên xảy ra

Nhiệt độ trung bình hàng năm là 24,70% độ C

Nhiệt độ cao nhất là 41,20 độ C, thấp nhất là 1,9 độ C

Tháng nóng nhất là tháng 7, nhiệt độ trung bình từ 27 - 29độ C

Tháng lạnh nhất là tháng 1, nhiệt độ trung bình 15,5 - 16,5 độ C

Tần suất sương muối xảy ra 0,9 ngày/năm

Nhìn chung khí hậu thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp, đa dạng hóacây trồng Tuy nhiên, vẫn còn một số diện tích đất canh tác bị hạn hán trongmùa khô và lạnh khô kéo dài kèm theo những đợt sương muối gây khó khăntrong gieo trồng và chăn nuôi gia súc

c Nguồn nước.

Qua điều tra khảo sát cho thấy trữ lượng nước của xã khá phong phú,mực nước ngầm không quá sâu, trung bình khoảng 30 - 60m, đáp ứng nhu cầusinh hoạt và sản xuất của người dân

d Tài nguyên lâm nghiệp

Thượng Tiến có diện tích đất lâm nghiệp 5037, 91 ha chiếm 80,5%tổng diện tích đất tự nhiên cho thấy xã Thượng Tiến có tài nguyên rừng rất

lớn, nhiều thảm thực vật phong phú, có nhiều loại cây gỗ quý như: Sến, Táu,Nghiến, Lim, Rẻ, Trám.

e Tài nguyên nhân văn

Thượng Tiến có dân số 1300 người, có 02 dân tộc anh em cùng sinhsống xen kẽ nhau ở 05 thôn xóm, trong đó độ tuổi thanh niên là người

II Các yếu tố về dân số, cơ sở hạ tầng, môi trường, các hoạt động kinh tế, văn hóa.

1 Các yếu tố về dân số.

Thượng Tiến có địa giới hành chính trải rộng và địa hình đồi núi nêndân số nằm trải đều theo địa giới hành chính xã, toàn xã có 5 thôn xóm với 5điểm dân cư tập trung và một số điểm dân cư nhỏ lẻ như các chòm nhỏ nằm ởcác sườn đồi để tiện cho việc phát triển kinh tế theo mô hình trang trại

Toàn xã Thượng Tiến có tổng số 284 hộ tương đương với 1300 nhânkhẩu, có 02 dân tộc anh em

+ Dân tộc Kinh: 01 hộ = 4 nhân khẩu

+ Dân tộc Mường: 283 hộ = 1296 nhân khẩu

2 Cơ sở hạ tầng

Toàn xã có một đường giao thông liên Tỉnh Vào các thôn xóm có cácđường bê tông còn lại là đường đất nên vào mùa mưa thì lầy lội, giao thông đilại khó khăn

UBND xã hiện nay là dãy nhà kiên cố, 2 tầng, tuy nhiên cơ sở vật chấtđược đầy đủ lắm Số phòng làm việc còn thiếu và chật hẹp nhưng đang xâydựng thêm một dãy nhà 2 tầng nữa

Được sự quan tâm của nhà nước về hệ thống giáo dục, toàn xã có 01trường mầm non ở trung tâm xã và 5 điểm ở các xóm Xã cũng có 01 trườngtiểu học và 01 trường THCS nằm ở trung tâm xã Cơ sở vật chất phục vụ choviệc dạy học còn gặp nhiều khó khăn

Hệ thống điện lưới quốc gia đã về tới các thôn xóm, toàn xã có 02 trạm

hạ thế cung cấp điện cho 5.5 thôn với 284/284 hộ dùng điện = 100% số hộtrong toàn xã dùng điện

Trạm y tế xã với diện tích 1,2 ha có nhân viên y tế và các cộng tác viênthôn bản, tổng số có 08 giường bệnh, cơ sở vật chất còn rất khó khăn

3 Môi trường:

Độ che phủ rừng chiếm 70% nhưng việc phá rừng bừa bãi, sử dụngphần hóa học, thuốc trừ sâu đã gây ảnh hưởng xấu đến môi trường sinh thái.Ngoài ra chưa có thùng rác cố định, người dân Còn vứt rác bừa bãi gây ảnhhưởng tới nguồn nước và môi trường sống

Ngô được trồng chủ yếu trong vụ hè với diện tích 13,5 ha năng suất đạt

Nhìn chung năng suất các loại cây trồng đều tăng do được áp dụng tốtcác biện pháp kỹ thuật cùng với tiếp thu các loại cây trồng có năng suất, chất

lượng cao, khả năng chống chịu sâu bệnh tốt, phù hợp với đất và điều kiệncanh tác của bà con nhân dân.

d Công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp

Thượng Tiến là một xã thuần nông nên khu vực kinh tế công nghiệpchưa được chú trọng phát triển, các ngành tiểu thủ công nghiệp còn nhỏ lẻ,các ngành nghề kinh doanh khác chỉ mang tính tự phát và tập trung chủ yếu ởcác khu trung tâm xã, ven các trục đường giao thông chính

Việc lãnh đạo phát triển tiểu thủ công nghiệp đã được quan tâm chútrọng, khuyến khích nhân dân mở các ngành nghề nông thôn Quản lý tốtnguồn tài nguyên thiên nhiên trên địa bàn song mức độ phát triển còn nhỏ lẻ

Toàn xã có 02 cơ sở làm mộc, 05 máy cưa, 02 cơ sở may đo, 05 cơ sởsửa chữa các loại, 10 máy xay xát, 04 máy tuốt lúa, 05 máy cày, 06 máy xayđậu, giá trị sản xuất ước đạt 900 triệu đồng/năm.

Tuy cơ sở vật chất còn thiếu thốn nhưng phong trào văn hóa văn nghệ,thể dục thể thao ở Thượng Tiến khá sôi nổi, các cuộc thi vẫn được tổ chứcthường xuyên phát triển văn hóa theo nếp sống mới ngày càng được phát huynhân rộng làng văn hóa, gia đình văn hóa, tập thể tiên tiến xuất sắc

Toàn xã có 170 hộ gia đình văn hóa, 02 cơ quan văn hóa, có 03/05 thônđạt tiêu chuẩn làng văn hóa Hầu hết các thôn đã có nhà văn hóa thôn

III Những vấn đề và nhu cầu của cộng đồng.

Vấn đề cộng đồng là những khó khăn, những trở ngại, những rào cảntrong tiến trình thực hiện nhu cầu chính đáng, hợp pháp ở các lĩnh vực đờisống kinh tế, văn hóa, quản lý, xã hội ngăn cản quá trình phát triển của cộngđồng Qua quá trình tìm hiểu về cộng đồng được thực hiện thông qua gặp gỡngười dân, tìm hiểu mong muốn, tâm tư nguyện vọng của người dân, được sựcung cấp thông tin của Bác kiểm huấn viên và các cán bộ lãnh đạo của xãThượng Tiến tôi đã xác định được 04 vấn đề nổi cộm, ưu tiên sau:

* Vấn đề 1: Nghèo đói

Xã Thượng Tiến là một xã miền núi nên mức sống trung bình củangười dân còn thấp, với thu nhập bình quân 4 triệu đồng/người/năm khiến chođời sống của người dân trong xã còn gặp nhiều khó khăn Đặc biệt là cuộcsống của những hộ nghèo còn trong tình trạng thiếu thốn, do vậy rất cần sự hỗtrợ của các cấp lãnh đạo và các tổ chức, cá nhân và các hộ có thu nhập khó để

có thể nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho những hộ nghèo

* Vấn đề 2: Thiếu nguồn nước sạch.

Hiện nay các hộ dân trong xã Thượng Tiến vẫn chủ yếu là dùng nướcgiếng Vào mùa khô, nguồn nước khan hiếm, khiến cho nhiều hộ dân không

có đủ nước dùng trong sinh hoạt Thêm vào đó sự ô nhiễm rác thải do đổ bừabãi ở ven sông, hồ, ao, cống thoát nước cũng ảnh hưởng tới nguồn nước ngầmdùng trong sinh hoạt

Vì lẽ đó thiếu nước sạch cũng là một vấn đề cần sớm được giải quyết

để đảm bảo sức khỏe cho người dân

* Vấn đề 3: Ô nhiễm môi trường và nguồn nước.

Xã Thượng Tiến vẫn chưa có thùng rác hoặc hố rác cố định, người dânvẫn còn vứt rác bừa bãi ra đường, sông, suối, ao hồ làm ô nhiễm nguồn nướckhá nghiêm trọng, ảnh hưởng tới môi trường và sức khỏe của người dân

Chính vì vậy, chính quyền địa phương các ban ngành cần có nhữngphương hướng giải quyết sớm vấn đề này

đề cần được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo địa phương nhằm nâng cao đờisống kinh tế cho người dân

Qua quá trình làm việc cùng lãnh đạo xã Thượng Tiến và được UBND

xã đồng ý cho tổ chức một buổi họp dân với những cá nhân tiêu biểu và lãnhđạo địa phương ở xóm bãi Rồng để đánh giá nhu cầu của người dân và xácđịnh vấn đề ưu tiên Buổi họp đó gồm 12 người đại diện cho các xóm và các

hộ tiêu chuẩn trong xóm Trong buổi họp tôi đã trình bày các vấn đề của cộngđồng để mọi người cùng thảo luận và đi đến thống nhất chọn vấn đề ưu tiênnhất trí và cần được giải quyết ngay tại cộng đồng đó là nghèo đói, sau đây làbảng đánh giá nhu cầu, xếp loại ưu tiên

Vấn đề

Ưu tiên

Nghèo đói

Thiếunguồnnướcsạch

Ô nhiễmmôitrường vànguồnnước

- Ưu tiên 1: Nghèo đói

- Ưu tiên 2: Thiếu nguồn nước sạch

- Ưu tiên 3: Ô nhiễm môi trường và nguồn nước

- Ưu tiên 4: Thiếu đường

IV Các tổ chức trong cộng đồng và mối quan hệ giữa các tổ chức cũng như việc thực hiện các chức năng của nó trong cộng đồng.

* Đảng ủy:

Là cơ quan lãnh đạo chung và toàn dân trên tất cả các lĩnh vực như: xâydựng hệ thống chính trị phát triển kinh tế xã hội Thu chi ngân sách, an ninhquốc phòng thông qua các nghị quyết của ban chấp hành đảng ủy Lãnh đạocác tổ chức cơ sở Đảng trong khối thực hiện nhiệm vụ chính trị, xây dựng tổ

chức cơ sở đảng trong khối thực hiện nhiệm vụ chính trị, xây dựng tổ chức cơ

sở Đảng trong khối trong sạch, vững mạnh gắn với xây dựng cơ quan và đoànthể trong khối vững mạnh: kiểm tra, giám sát các tổ chức đảng, đảng viêntrong khối chấp hành cương lĩnh chính trị Điều lệ, Nghị quyết, chỉ thị củaĐảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước

* Hội đồng nhân dân xã.

Là cơ quan đưa ra những quyết định, kế hoạch về phát triển kinh tế xãhội, quốc phòng an ninh, đầu tư xây dựng của địa phương, thống nhất đưa racác nghị quyết có tính chiến lược Giám sát các ban ngành đoàn thể, các thànhviên trong xã về các hoạt động mà nghị quyết Hội đồng đưa ra

* Ủy ban nhân dân xã

Là cơ quan quản lý hành chính của địa phương, cụ thể hóa các chỉ thị,nghị quyết của Đảng và pháp luật của Nhà nước, xây dựng kế hoạch, pháttriển kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng, điều hành các công việc hàng ngày,đôn đốc, giám sát công việc của các ngành chuyên môn của UBND

* Ủy ban Mặt trận tổ quốc xã

Là cơ quan phụ trách của khối đoàn thể, làm công tác khối đại đoàn kếttoàn dân

* Hội cựu chiến binh

Tuyên truyền cho nhân dân về truyền thống hào hùng của cha ông chocác thế hệ sau hiểu và giữ gìn, xây dựng đất nước mà Đảng đã lựa chọn Tậphợp các hội viên và tạo điều kiện thuận lợi cho họ phát triển kinh tế

* Hội nông dân.

Tập hợp nông dân vào tổ chức, luôn gắn bó, gần gũi, nắm bắt tâm tưnguyện vọng, nhu cầu của nông dân trong sản xuất để tạo điều kiện giúp nôngdân phát triển kinh tế

* Đoàn thanh niên

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức đoàn thể thuộc mặt trận tổ quốc

có chức năng giúp chỉ đạo công tác xây dựng Đoàn, Hội và tham gia xâydựng Đảng tại địa phương theo các quy định của Đoàn Thanh niên cộng sản

* Hội phụ nữ

- Động viên, tạo điều kiện để phụ nữ tích cực học tập, nâng cao kiếnthức, trình độ, năng lực về mọi mặt, tham gia tích cực vào các chương trìnhphát triển kinh tế - xã hội của xã

- Tuyên truyền, giáo dục phụ nữ giữ gìn, phát huy giá trị đạo đức,truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc và phụ nữ Việt Nam Hướng dẫn,giúp đỡ phụ nữ tổ chức tốt cuộc sống gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnhphúc

- Xây dựng, củng cố tổ chức hội, xây dựng đội ngũ cán bộ Hội và cán

bộ nữ, giới thiệu phụ nữ có đức, có tài tham gia vào các cơ quan lãnh đạoĐảng, chính quyền, cơ quan dân cư và đoàn thể các cấp, đáp ứng yêu cầu của

sự nghiệp đổi mới

- Hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, tạo việc làm tăng thu nhập

- Xây dựng và phát triển tổ chức Hội vững mạnh

* Công an xã.

Làm nhiệm vụ giữ gìn an ninh trật tự, ngăn ngừa phòng chống tội phạm

và tệ nạn xã hội, an toàn xã hội trên địa bàn

* BCH quân sự xã

Làm công tác quản lý lực lượng dân quân tự vệ, dự bị động viên phục

vụ công tác an ninh quốc phòng

Làm nhiệm vụ tham mưu các văn bản của UBND xã, thống kê toàn bộ

số liệu hàng tháng, hàng năm của xã

* Văn hóa - xã hội

Tổ chức các hoạt động văn hóa trên địa bàn xã, thực hiện các chínhsách trên địa bàn xã

Bộ máy lãnh đạo cùng các ban ngành đoàn thể thực hiện tốt các chứcnăng, nhiệm vụ của mình và cùng phối hợp với nhau để thực hiện nhữngnhiệm vụ quan trọng của địa phương, tạo điều kiện thuận lợi cho người dânphát triển kinh tế, đưa xã ngày một giàu mạnh

* Trình độ dân trí

Thượng Tiến là một xã nghèo ở miền núi Chính vì vậy nhận thức củangười dân về các đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước cònhạn chế Toàn xã đã được phổ cập hết bậc tiểu học

* Giáo dục

Tỷ lệ nhóm trẻ vào lớp mẫu giáo có 8 lớp = 160 cháu, bậc tiểu học có

10 lớp = 210 học sinh, bậc trung học cơ sở có 07 lớp = 200 học sinh, tỉ lệ họcsinh xếp loại hạnh kiểm khá giỏi, có tăng lên rõ rệt Bậc tiểu học số học sinhlên lớp thẳng 200/210 học sinh đạt 98.50%, học sinh tốt nghiệp đạt 100%.Bậc trung học cơ sở tỉ lệ xét tốt nghiệp đạt 85%, thi vào 10 đạt 90%

* Chăm sóc y tế cho người dân

Đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị trạm y tế trị giá trên 170 triệuđồng Kết hợp với các ngành đoàn thể tuyên truyền cho nhân dân làm tốt côngtác vệ sinh phòng bệnh, vệ sinh an toàn thực phẩm, phòng chống dịch, không

để dịch bệnh xảy ra trên địa bàn Tổ chức tốt việc tiêm chủng cho trẻ em dưới

1 tuổi, tiêm phòng cho phụ nữ Khi mang thai: công tác quản lý, thanh toán,cấp phát thuốc theo đúng quy định Chỉ đạo đội ngũ cộng tác viên dân số ởcác thôn bản thường xuyên tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành tốtchính sách kế hoạch hoá gia đình, luật hôn nhân gia đình, phòng chống bạolực gia đình, sinh đẻ kế hoạch, chăm sóc sức khoẻ bà mẹ, trẻ em, chăm sócsức khoẻ sinh sản

V Các dự án tại cộng đồng đã được thực hiện.

Được sự quan tâm của các cấp chính quyền cũng như sự quan tâm củaĐảng và Nhà nước tới các xã nghèo miền núi, vùng sâu, vùng xa, xã ThượngTiến cũng đã có một số chương trình, dự án của nhà nước đầu tư vào xã tạođiều kiện cho người dân nâng cao đời sống và phát triển kinh tế Một số dự ánđiển hình như:

- Dự án trồng rừng kinh tế theo chương trình 30a của Chính phủ

- Dự án phủ xanh đất trống đồi núi trọc của Đoàn thanh niên

- Dự án bê tông hoá kênh mương phục vụ cho sản xuất cho phòng nôngnghiệp Huyện Kim Bôi làm chủ đầu tư

- Dự án vệ sinh môi trường do Đảng uỷ, Hội đồng nhân dân, UBND xãThượng Tiến phát động

PHẦN THỨ HAI: CÁC HOẠT ĐỘNG TRONG DỰ ÁN