Đảng bộ tỉnh vĩnh phúc lãnh đạo phát triển kinh tế du lịch từ năm 2000 đến năm 2012

Trải qua quá trình đấu tranh giành và giữ nước, ngày nay dưới sự lãnh đạo của Đảng, Đảng bộ nhân dân Vĩnh Phúc đã và đang quyết tâm phấn đấu, coi phát triển kinh tế là nhiệm vụ trọng tâm

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

Người hướng dẫn khoa học

ThS NINH THỊ HẠNH

HÀ NỘI, 2014

LỜI CẢM ƠN

Khóa luận tốt nghiệp “Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lãnh đạo phát triển kinh

tế du lịch từ năm 2000 đến năm 2012” dưới sự hướng dẫn của Thạc sĩ Ninh Thị Hạnh tại trường Đại học sư phạm Hà Nội 2

Trong thời gian làm khóa luận em đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của các thầy cô trong khoa Lịch sử, thư viện tỉnh Vĩnh Phúc và Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Vĩnh Phúc

Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo cùng toàn thể các ban ngành địa phương và đặc biệt là cô giáo Ninh Thị Hạnh đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ em trong suốt thời gian hoàn thành khóa luận

Là một sinh viên lần đầu tiên làm khóa luận tốt nghiệp nên không thể tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế Vì vậy em rất mong nhận được sự góp ý của các thầy cô giáo để em hoàn thiện hơn khóa luận của mình

Em xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày 9 tháng 5 năm 2014

Tác giả

Nguyễn Thị Hằng

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, dưới sự hướng dẫn của Thạc sĩ Ninh Thị Hạnh Các số liệu, kết quả trong khóa luận

là hoàn toàn trung thực, các nguồn tài liệu trích dẫn có nguồn gốc và suất xứ

rõ ràng Tôi xin cam đoan những điều trên đây là đúng sự thật

Hà Nội, ngày 9 tháng 5 năm 2014

Tác giả

Nguyễn Thị Hằng

MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN

LỜI CAM ĐOAN

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 2

3 Mục đích, nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu 4

4 Nguồn tư liệu và phương pháp nghiên cứu 5

5 Đóng góp của khóa luận 6

6 Bố cục khóa luận 6

NỘI DUNG 7

Chương 1 TÌNH HÌNH KINH TẾ DU LỊCH Ở TỈNH VĨNH PHÚC TRƯỚC NĂM 2000 7

1.1 Điều kiện phát triển kinh tế du lịch ở tỉnh Vĩnh Phúc 7

1.1.1 Vị trí địa lý 7

1.1.2 Điều kiện tự nhiên 8

1.1.3 Điều kiện kinh tế - văn hóa - xã hội 9

1.2 Kinh tế du lịch ở tỉnh Vĩnh Phúc trước năm 2000 13

Chương 2 ĐẢNG BỘ VĨNH PHÚC LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ DU LỊCH TỪ NĂM 2000 ĐẾN NĂM 2012 19

2.1 Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lãnh đạo phát triển kinh tế du lịch từ năm 2000 đến năm 2005 19

2.1.1 Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc phát triển kinh tế từ năm 2000 đến năm 2005 19

2.1.2 Quá trình chỉ đạo thực hiện 22

2.1.3 Kết quả thực hiện 27 2.2 Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lãnh đạo phát triển kinh tế du lịch từ năm

2006 đến năm 2012 30

2.2.1 Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc về phát triển kinh tế du lịch từ năm 2006 đến năm 2012 30

2.2.2 Quá trình chỉ đạo phát triển kinh tế du lịch của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc từ năm 2006 đến năm 2012 37

2.2.3 Kết quả thực hiện 45

Chương 3 NHẬN XÉT CHUNG VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM CHỦ YẾU 49

3.1 Nhận xét chung 49

3.2 Những thành tựu đạt được 50

3.3 Những hạn chế chính và nguyên nhân 56

3.4 Một số kinh nghiệm 61

KẾT LUẬN 64

TÀI LIỆU THAM KHẢO 66

PHỤ LỤC 69

mà hoạt động du lịch ngày càng được đầu tư và phát triển mạnh mẽ Trở thành một ngành kinh tế quan trọng với hiệu quả kinh tế cao của đất nước

Để xây dựng đất nước ta với một diện mạo mới giàu - mạnh - đẹp, Đảng và nhà nước ta đang tích cực thực hiện công cuộc đổi mới và hội nhập, tạo điều kiện thuận lợi to lớn cho ngành du lịch phát triển Cùng với sự quan tâm, đầu tư hỗ trợ của Đảng của Nhà nước và sự nỗ lực không ngừng vươn lên đổi mới quản lý và phát triển, ngành du lịch đã đạt được hững thành tựu đáng kể và ngày càng khẳng định vai trò của mình trong những năm qua

Vĩnh phúc là vùng đất có đầy đủ miền núi, trung du và đồng bằng, là cái nôi sinh ra người Việt cổ, nay lại nằm trong vùng trọng điểm kinh tế miền Bắc Trải qua quá trình đấu tranh giành và giữ nước, ngày nay dưới sự lãnh đạo của Đảng, Đảng bộ nhân dân Vĩnh Phúc đã và đang quyết tâm phấn đấu, coi phát triển kinh tế là nhiệm vụ trọng tâm, xây dựng Đảng và chính quyền vững mạnh là nhiệm vụ then chốt, từng bước vươn lên đạt được những thành tựu to lớn trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng,…

Là một tỉnh có tiềm năng về phát triển kinh tế du lịch, ngay từ khi tái lập tỉnh năm 1997, Vĩnh Phúc đã coi du lịch là một trong những ngành kinh tế trọng điểm của tỉnh Trong những năm qua cùng với những kết quả to lớn mà kinh tế - xã hội tỉnh Vĩnh Phúc đạt được, ngành du lịch cũng đạt được những thành tựu đáng kể Góp phần quan trọng cho sự phát triển chung của tỉnh nhà Tuy vậy, sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh đối với sự phát triển của ngành kinh tế

(2000-trong từng thời kỳ Vì những lí do trên tôi chọn đề tài “Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lãnh đạo phát triển kinh tế du lịch từ năm 2000 đến năm 2012” làm

khóa luận tốt nghiệp Đại học chuyên ngành Lịch sử Đảng

Hải Yến, Nxb Giáo dục Tác phẩm khái quát về điều kiện tự nhiên, tài nguyên

du lịch và kết cấu hạ tầng của Việt Nam cùng một số tuyến, điểm du lịch các vùng Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ…

Các vấn đề du lịch cũng nhận được sự quan tâm của các báo và tạp chí

như: “Sự phát triển du lịch dưới đường lối đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam” (2005) của tác giả Trần Đức Thanh, tạp chí Du lịch Việt Nam, số 2, tr

20 – 21 “Du lịch Việt Nam trước cơ hội đổi mới” (2007) của Thúy Mơ, tạp chí Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương, số 02, tr 15 - 16 “Du lịch Việt Nam trong tiến trình hội nhập quốc tế” (2008) của Hoàng Tuấn Anh, tạp chí quản

lý nhà nước, số 144, tr 22 - 26

Cùng với đó còn có các kỷ yếu hội thảo khoa học quốc gia và quốc tế

liên quan đến vấn đề này như: Kỷ yếu hội thảo khoa học “70 năm thành lập

3

Đảng Cộng Sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2000)” (2000), Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội Kỷ yếu hội thảo khoa học “Nghiên cứu và đào tạo du lịch ở Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế” (2007) do trường Đại học Khoa học

xã hội nhân văn tổ chức ngày 8/5/2007; bao gồm các báo cáo tham luận với hai mảng nội dung chính là nghiên cứu du lịch và đào tạo du lịch ở Việt Nam trong quá trình hội nhập…

Ngoài ra còn có một số luận văn thạc sĩ và luận án tiến sĩ nghiên cứu về

vấn đề này như: Luận văn thạc sĩ “Đảng cộng Sản Việt Nam lãnh đạo phát triển kinh tế du lịch thời kì đổi mới (1986 - 2001)” (2007) của Nguyễn Văn

Tài Luận văn đã khái quát tình hình kinh tế du lịch qua các giai đoạn khác nhau của thời kỳ đổi mới, thời kỳ đầu (1986 – 1996) và giai đoạn phát triển quan trọng của du lịch (1996 – 2001) Tập trung nghiên cứu các quan điểm chủ trương đường lối của Đảng trong lãnh đạo và phát riển kinh tế du lịch thời kỳ này Phân tích đánh giá các kết quả đạt được và những thành tựu bước

đầu của kinh tế du lịch Luận án tiến sĩ kinh tế “Những điều kiện và giải pháp chủ yếu để phát triển du lịch Việt Nam thành ngành kinh tế mũi nhọn” (1996)

của tác giả Vũ Đình Thụy, Đại học kinh tế quốc dân Đề tài nêu lên cơ sở lý luận và thực tiễn du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong nền kinh tế quốc dân Tiềm năng và thực trạng của ngành du lịch Việt Nam Định hướng

và giải pháp chủ yếu để phát triển du lịch Việt Nam thành ngành kinh tế mũi

nhọn Luận án tiến sĩ kinh tế: “Hoàn thiện quản lý nhà nước về lao động kinh doanh du lịch ở Việt Nam” (2002) của Hoàng văn Hoan, Đại học kinh tế

Quốc dân Luận án trình bày cơ sở lý luận của nội dung quản lý nhà nước đối với kinh doanh du lịch Thực trạng quản lý nhà nước đối với lao động trong kinh doanh du lịch Việt Nam và một số giải pháp nhằn hoàn thiện quản lý nhà nước đối với lao động trong ngành này

4

Đối với vấn đề phát triển du lịch Vĩnh Phúc cũng đã có một số công

trình nghiên cứu như: Vĩnh Phúc đôi nét về thiên nhiên, đất nước (2000) tác

giả Hoàng Xuân Chinh Cuốn sách giới thiệu một cách hệ thống và đầy đủ về

tài nguyên du lịch, cảnh quan thiên nhiên và con người Vĩnh Phúc; “Dư địa chí Vĩnh Phúc” (2011) do Viện Dân tộc học và Sở khoa học Công nghệ phát

hành, giới thiệu về các lĩnh vực: địa lý, lịch sử, kinh tế, văn hóa, hệ thống chính trị, quốc phòng, an ninh và các huyện, thị xã, thành phố trên địa bàn

Vĩnh Phúc Luận văn thạc sĩ kinh tế: “Phát triển kinh tế du lịch huyện Tam Đảo” (2009) của tác giả Phạm Xuân Nguyên Luận văn hệ thống hóa những

vấn đề lý luận cơ bản về hoạt động du lịch, nghiên cứu thực trạng phát triển

du lịch huyện Tam Đảo (tỉnh Vĩnh Phúc) từ khi tái lập huyện đến năm 2009…

Các công trình trên là nguồn tài liệu quan trọng, cung cấp cơ sở lý luận,

tư liệu và cả những gợi ý khoa học để tác giả thực hiện khóa luận

3 Mục đích, nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Đề tài hướng đến việc làm sáng tỏ một cách toàn diện và khách quan quá trình lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc đối với sự phát triển kinh tế du lịch của tỉnh Vĩnh Phúc; nêu lên những thành tựu, kết quả đạt được của du lịch Vĩnh Phúc từ năm 2000 đến năm 2012; bước đầu rút ra một số bài học kinh nghiệm về sự lãnh đạo và chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh trong quá trình đẩy mạnh phát triển kinh tế du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn trong những giai đoạn tiếp theo

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Đề tài hướng đến giải quyết những nhiệm vụ sau:

Thứ nhất, trình bày đường lối, chủ trương phát triển du lịch của Đảng

bộ Vĩnh Phúc theo hai giai đoạn 2000-2005 và 2006-2012

5

Thứ hai, trình bày quá trình thực hiện đường lối phát triển du lịch ở địa

phương

Thứ ba, đánh giá phân tích những thành tựu, hạn chế của Đảng bộ Vĩnh

Phúc trong quá trình lãnh đạo phát triển kinh tế du lịch

Thứ tư, phân tích các nguyên nhân của những thành tựu, hạn chế từ đó

tổng kết, rút ra một số kinh nghiệm lịch sử có liên quan đến sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc

3.3 Phạm vi nghiên cứu

Về mặt nội dung: khóa luận chỉ ra những tác động của hoàn cảnh lịch

sử đến sự phát triển của du lịch địa phương; những chủ trương của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc đối với việc phát triển kinh tế du lịch; quá trình thực hiện chủ trương của Đảng bộ Vĩnh Phúc đối với việc phát triển kinh tế du lịch

Về thời gian: nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng bộ Vĩnh Phúc với việc phát triển kinh tế du lịch từ năm 2000 đến năm 2012

Về không gian: nghiên cứu sự phát triển du lịch ở tỉnh Vĩnh Phúc

4 Nguồn tư liệu và phương pháp nghiên cứu

4.1 Nguồn tư liệu

Trong quá trình thực hiện, khóa luận đã sử dụng nguồn tư liệu chủ yếu sau:

Các văn kiện của Đảng và chính phủ về vấn đề kinh tế du lịch Các văn kiện của Đại hội Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc; các Chương trình, Nghị quyết của Tỉnh ủy, Uỷ ban nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc về phát triển du lịch

Các báo cáo tổng kết của các sở, ban, ngành có liên quan về vấn đề phát triển du lịch

Các công trình khoa học của các nhà nghiên cứu được đăng tải trên các tạp chí của Trung ương và địa phương…

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Khóa luận sử dụng nhiều phương pháp nghiên cứu khác nhau:

Phương pháp so sánh, đối chiếu, tổng hợp, thống kê: nhằm mục đích tìm hiểu sự phát triển kinh tế du lịch, từ đó so sánh sự tăng trưởng kinh tế du lịch qua các năm…

5 Đóng góp của khóa luận

Khóa luận khái quát những tiềm năng phát triển kinh tế du lịch ở tỉnh Vĩnh Phúc và trình bày quá trình lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng bộ Vĩnh Phúc về phát triển kinh tế du lịch từ năm 2000 đến năm 2012 Rút ra những thành tựu,

ưu điểm, hạn chế trong quá trình lãnh đạo và chỉ đạo thực hiện

Khóa luận rút ra một số kinh nghiệm trong quá trình Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lãnh đạo phát triển kinh tế du lịch, đề xuất một số phương hướng và giải pháp chủ yếu góp phần thúc đẩy quá trình phát triển của du lịch Vĩnh Phúc một cách bền vững trong tương lai

Khóa luận còn là nguồn tài liệu phục vụ trong việc học tập, nghiên cứu của học sinh, sinh viên…

7

NỘI DUNG Chương 1 TÌNH HÌNH KINH TẾ DU LỊCH Ở TỈNH VĨNH PHÚC

Đường, Vĩnh Phúc nằm trong địa bàn Phong Châu

Từ sau khi Khúc Thừa Dụ dựng nền tự chủ(năm 905), các triều đại phong kiến Việt Nam đã định lại đơn vị hành chính các địa phương cho phù hợp với yêu cầu quản lý đất nước Thời nhà Lý vùng trung du miền núi được chia các châu, trại, Vĩnh Phúc thuộc châu Phong và châu Lâm Nhà Trần chia đất nước thành các đạo, lộ, trấn, phủ huyện, châu, xã; Vĩnh Phúc nằm trong hai trấn Sơn Tây và Hưng Hóa Đến thời nhà Nguyễn, năm 1821, vua Minh Mạng chia cả nước thành 30 tỉnh, Vĩnh Phúc lúc đó có tên đơn vị hành chính

là phủ Vĩnh Tường, trực thuộc tỉnh Sơn Tây

Thời Pháp thuộc, ngày 20/10/1890 Toàn quyền Đông Dương ra nghị định thành lập đạo Vĩnh Yên, bao gồm vùng đất của huyện Bình Xuyên và các huyện phủ của Vĩnh Tường Năm 1899 tỉnh Vĩnh Yên được thành lập

Sau cách mạng tháng Tám năm 1945, nước Việt Nam dân chủ cộng hòa

ra đời, chính quyền mới tiến hành sắp xếp lại các đơn vị hành chính cho phù hợp

8

Nhằm tăng cường phục vụ cuộc kháng chiến chống Pháp trong giai đoạn mới về mọi mặt, ngày 12/2/1950, tỉnh Vĩnh Phúc được thành lập theo nghị định 03/TTg của thủ tướng chính phủ trên cơ sở sáp nhập hai tỉnh Vĩnh Phúc và Phúc Yên Trải qua nhiều biến động về địa giới hành chính Tháng 1 năm 1997, theo Nghị quyết kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa IX, tỉnh Vĩnh Phúc chính thức được tái lập và đi vào hoạt động sau gần 29 năm trải qua nhiều lần tách và nhập

Vĩnh Phúc là một tỉnh vùng đồng bằng Sông Hồng, Việt Nam Vĩnh Phúc là tỉnh nằm trong quy hoạch vùng thủ đô Hà Nội Diện tích là 1.236,50km2 theo thống kê năm 2010 Đây là tỉnh có vị trí nằm giữa trung tâm hình học của miền Bắc Việt Nam

Phía bắc giáp hai tỉnh Thái Nguyên và Tuyên Quang, đường ranh giới

là dãy núi Tam Đảo Phía tây giáp tỉnh Phú Thọ, ranh giới tự nhiên là Sông

Lô Phía nam giáp Hà Nội, ranh giới tự nhiên là sông Hồng Phía đông giáp hai huyện Sóc Sơn và Đông Anh – Hà Nội

Vĩnh Phúc tiếp giáp với sân bay quốc tế Nội Bài, là điểm đầu của quốc

lộ 18 đi cảng Cái Lân (tỉnh Quảng Ninh), đồng thời có đường sắt Hà Nội - Lào Cai, đường quốc lộ 2 chạy dọc tỉnh Chảy qua Vĩnh Phúc có 4 dòng chính: sông Hồng, sông Lô, sông Phó Đáy Hệ thống sông Hồng là tuyến đường thuỷ quan trọng, thuận lợi cho tàu bè

1.1.2 Điều kiện tự nhiên

Một trong những lợi thế đặc biệt về vị trí địa lý của Vĩnh Phúc là nằm

kề với thủ đô Hà Nội - trung tâm chính trị, kinh tế văn hóa của cả nước Lợi thế này cho phép Vĩnh Phúc tiếp cận với thông tin, với sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ phục vụ phát triển kinh tế trong đó có du lịch

Vĩnh Phúc là tỉnh vừa thuộc trung du miền núi Bắc Bộ, vừa thuộc địa bàn đỉnh tam giác châu thổ sông Hồng Nhìn chung địa hình nằm trên một bán

Vĩnh Phúc có hai con sông lớn chảy qua là sông Hồng và sông Lô cùng rất nhiều con sông nhỏ khác như sông Cà Lồ, sông Phó Đáy và các chi lưu cũng như hệ thống các kênh đào là nguồn cung cấp nước trồng trọt cũng như giao thông đi lại

Về tài nguyên sinh vật, Vĩnh Phúc ngoài địa thế, khí hậu mát mẻ nổi tiếng, phù hợp với sức khỏe con người, còn nổi tiếng với vườn quốc gia Tam Đảo, có rất nhiều động thực vật quý hiếm

1.1.3 Điều kiện kinh tế - văn hóa - xã hội

- Về kinh tế

Là một trong 8 tỉnh thuộc vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, Vĩnh Phúc nằm liền kề Thủ đô Hà Nội là một lợi thế về vị trí địa lí quan trọng vì Hà Nội

là thị trường có nguồn khách nội địa lớn nhất miền Bắc Ngoài ra khoảng cách

từ Vĩnh Phúc tới sân bay Nội Bài - một trong những cảng hàng không quốc tế lớn nhất Việt Nam cũng chỉ là 25 km, vì vậy khả năng tiếp cận trực tiếp của khách quốc tế tới Vĩnh Phúc là rất thuận lợi; là địa bàn chuyển tiếp với các tỉnh miền núi phái Bắc và thị trường Trung Quốc rộng lớn; Vĩnh Phúc là nơi

du lịch thống nhất, đa dạng và hấp dẫn bằng cả tài nguyên thiên nhiên, nhân văn và kinh tế

Sau hơn 10 năm tái lập tỉnh, Vĩnh Phúc đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trên tất cả các lĩnh vực kinh tế - chính trị - văn hóa – xã hội Từ khi thực hiện chính sách mở cửa nền kinh tế, với lợi thế về vị trí địa lí, chính sách thông thoáng, tích cực thu hút đầu tư nước ngoài, Vĩnh Phúc đã đạt tốc

độ tăng trưởng ổ định, cao hơn nhiều so với mức chung của toàn quốc và các tỉnh thuộc vùng kinh tế Bắc Bộ

Về phát triển kinh tế: Tăng trưởng kinh tế năm 2010 của tỉnh đạt 19.1% Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch tích cực theo hướng tăng nhanh tỷ trọng công nghiệp (56.03%) và dịch vụ (30,23%), tỷ trọng nông nghiệp còn trên 13,74% trong GDP Kim ngạch suất khẩu 2010 đạt 457 triệu USD Thu hút đầu tư trực tiếp vào tỉnh đạt kết quả tốt, trong 5 năm đã thu hút được 507

dự án mới trong đó có 113 dự án FDI tổng vốn đăng kí trên 20 nghìn tỷ đồng Đến cuối năm 2010 trên toàn tỉnh có 596 dự án, trong đó 127 dự án FDI với

11

tổng số vốn khoảng 2,3 tỷ USD Thu ngân sách trên địa bàn trong 5 năm 2006 – 2010 đạt trên 42,2 nghìn tỷ đồng 9 tăng 4,3 lần so với 5 năm trước) [67, tr.17]

Về cơ cấu kinh tế, Vĩnh Phúc đã có những bước chuyển rõ nét theo hướng công nghiệp – thương mại, dịch vụ - nông nghiệp Tỷ trọng các khối này năm 2005 là 52,7% - 27,9% - 19,4%, năm 2010 là 56,3% - 30,23% - 13,74%, dự kiến năm 2015 là 66% - 24% nà năm 2020 là 60% - 33% - 7%,

(nguồn tổng hợp từ các báo cáo của Tỉnh ủy từ năm 2005 đến năm 2010).Những chỉ số này cho thấy kinh tế Vĩnh Phúc đang phát triển và có

định hướng đúng đắn nhằm khai thác kinh thế mạnh của tỉnh và hướng tới nề kinh tế có năng suất, chất lượng và hàm lượng công nghệ, dịch vụ cao

- Về văn hóa

Các di tích lịch sử văn hóa: Các di tích lịch sử văn hóa là một nguồn tài nguyên du lịch quan trọng, giữ vai trò chính trong việc thu hút khách du lịch, đặc biệt là khách du lịch quốc tế… Toàn tỉnh hiện có gần 1000 di tích lịch sử, văn hóa; trong đó đã xếp hạng cấp Quốc gia 228 di tích, nhiều di tích có giá trị như: tháp Bình Sơn - Lập Thạch được xây dựng từ thế kỷ XIII, đền thờ Trần Nguyên Hãn - Lập Thạch, cụm Đình Hương Canh…

Các lễ hội truyền thống: Hiện nay các lễ hội truyền thống đang có xu hướng phục hồi phát triển trở lại Vĩnh Phúc có nhiều lễ hội truyền thống, có thể nghiên cứu tổ chức khai thác phục vụ mục đích phát triển du lịch Hàng năm ở Vĩnh Phúc có hàng trăm lễ hội được tổ chức Có thể chia lễ hội thành các loại hình như sau:

Lễ hội tín ngưỡng: Thường là tín ngưỡng dân gian, thờ các thần thánh, như thờ thành hoàng, thờ mẫu, thờ các thần có liên quan đến các hoạt động kinh tế như nông ngiệp, ngư nghiệp…

12

Các lễ hội lịch sử: Thường gắn với việc tưởng niệm các nhân vật lịch

sử như lễ hội Tây Thiên, lễ hội Tam Đảo (huyện Tam Đảo); lễ hội đền Bách Trữ, lễ hội trọi trâu Hải Lựu… Đây là những lễ hội đáng chú ý và thu hút khá đông khách du lịch

Các sản phẩm thủ công truyền thống: ở Vĩnh Phúc có nhiều nghề thủ công truyền thống độc đáo, đặc sắc như Làng Rắn ở Vĩnh Sơn, nghề mộc ở Làng Bích Chu, nghề rèn ở Lý Nhân, tơ tằm ở Thổ Tang (Vĩnh Tường), nghề gốm gia dụng ở Hương Canh (huyện Bình Xuyên)… khai thác các sản phẩm nghề thủ công truyền thống và khôi phục phát triển các làng nghề truyền thống có vai trò to lớn trong việc phát triển du lịch

Ngoài những nguồn tài nguyên chính kể trên, Vĩnh Phúc còn có thể khai thác các nguồn tài nguyên nhân văn khác phục vụ du lịch như ca múa nhạc dân tộc, các món ăn từ lâm thổ sản phong phú của địa phương mình…

- Về xã hội

Tổng mức đầu tư phát triển toàn xã hội trong giai đoạn 2006 – 2010 đạt 44,287 tỷ đồng Tổng huy động vốn đầu tư và phát triển toàn xã hội luôn ở mức cao xấp xỉ 40% so với GDP; cụ thể, huy động vốn đầu tư và phát triển trên địa bàn đạt 14.500 tỷ đồng Đây là một yếu tố rất quan trọng để kinh tế Vĩnh Phúc phát triển, trong đó có du lịch Từ một tỉnh nghèo thuần nông, đến nay Vĩnh Phúc đứng thứ 7 cả nước về giá trị sản xuất công nghiệp

Bảo đảm an ninh quốc phòng, kinh tế phát triển, đời sống nhân dân được nâng lên GDP bình quân đầu người năm 2010 đạt 31 triệu đồng (tương đương 1.630 USD) Tỷ lệ hộ nghèo liên tục giảm Chỉ số giá tiêu dùng đã được kiềm chế và giảm dần; an sinh xã hội được đảm bảo, các lĩnh vực giáo dục, y tế văn hóa, thể thao có nhiều tiến bộ Công tác thanh tra, kiểm tra, phòng chống tham nhũng, phòng chống tệ nạn xã hội, cải cách các thủ tục hành chính… được tăng cường đạt hiệu quả cao

13

Những thành tựu này là tiền đề quan trọng để thực hiện những chiến lược phát triển kinh tế chung của tỉnh, đồng thời đây cũng là đòn bẩy để thúc đẩy sự phát triển ngành kinh tế du lịch Vĩnh Phúc Đến năm 2011, trên địa bàn tỉnh có 172 cơ sở lưu trú (trong đó có 01 khách sạn 4 sao; 01 khách sạn 3 sao; 22 khách sạn 2 sao; 10 khách sạn 1 sao) số là 2789 phòng Tập trung tại

các khu du lịch Tam Đảo, Đại Lải và thành phố Vĩnh Yên (nguồn tổng hợp theo Niên giám thống kê năm 2011 tỉnh Vĩnh Phúc) Về kinh doanh lữ hành

hiện có 06 đơn vị đang hoạt động kinh doanh du lịch lữ hành quốc tế Hiện nay tỉnh có 3 tổ hợp vui chơi giải trí kết hợp sân golf là Tam Đảo, Đầm Vạc, Đại Lải Đây là những cơ sở vật chất quan trọng tạo điều kiện du lịch Vĩnh Phúc phát triển

Trong những năm gần đây, nhận thức được tầm quan trọng của ngành

du lịch trong sự phát triển kinh tế của tỉnh, Đảng bộ Vĩnh Phúc đã có những chủ trương, chính sách kịp thời, đúng đắn để đưa ngành kinh tế du lịch trở thành ngành kinh tế trọng điểm của tỉnh Sự nhạy bén và đúng đắn của Đảng

bộ tỉnh ngay từ khi được tái lập tỉnh là điều kiện vô cùng quan trọng để thúc đẩy du lịch Vĩnh Phúc phát triển mạnh mẽ

14

khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế - xã hội nghiêm trọng kéo dài hơn 15 năm Những điều kiện đó đã tạo tiền đề cần thiết để nước ta chuyển sang thời kỳ phát triển mới – thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Thực hiện nghị quyết kỳ họp Quốc hội thứ 10 (khóa IX) về việc phân chia địa giới hành chính của một số tỉnh, ngày 01 - 01 - 1997, tỉnh Vĩnh Phúc được tái lập và đi vào hoạt động Nằm trong bối cảnh chung của đất nước, sau khi được tái lập, Vĩnh Phúc xây dựng tỉnh nhà về mọi mặt Đại hội Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lần thứ XII đã được tiến hành từ ngày 5 đến ngày 7 - 11- 1997

Đại hội đề ra phương hướng chung phát triển kinh tế, xã hội những

năm 1997 – 2000 là: “Đẩy nhanh nhịp độ phát triển kinh tế, nhất là đối với công nghiệp, sớm thoát khỏi tình trạng kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, tạo tiền đề cho sự phát triển ổn định, vững chắc sau năm 2000, thu hẹp khoảng cách so với bình quân chung của cả nước Chuyển nền kinh tế theo hướng cơ cấu công nghiệp – nông nghiệp và dịch vụ Phát huy mọi tiềm lực của các thành phần kinh tế để khai thác được mọi tiềm năng, thế mạnh của tỉnh Kết hợp tăng trưởng kinh tế với phát triển văn hóa xã hội, nâng cao đời sống nhân dân…” [57, tr 59] Trong đó, Đảng bộ tỉnh nhấn mạnh đến vấn đề khắc

phục tình trạng Vĩnh Phúc vẫn là một tỉnh thuần nông

Thực hiện Nghị quyết của Đảng bộ tỉnh, quán triệt quan điểm đẩy mạnh phát triển du lịch nhằm từng bước đưa nước ta thành một trung tâm du lịch có tầm cỡ trong khu vực được Đại hội toàn quốc lần thứ VIII (1996), Đại hội Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lần thứ XII (1997) đã chỉ ra phương hướng phát

triển ngành du lịch trong những năm 1997-2000 là: “Phát triển mạnh du lịch với các hình thức du lịch sinh thái, du lịch nghỉ dưỡng và du lịch cuối tuần, chú trọng đầu tư chiều sâu vào những nơi danh lam thắng cảnh như Tam Đảo, Tây Thiên, Đại Lải, Đầm Vạc… tăng thêm sức hấp dẫn nhằm thu hút khách du lịch đến địa phương”

du lịch văn hóa, di tích lịch sử và khu danh lam thắng cảnh” [6, tr 36]

Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc đề ra nhiệm vụ, biện pháp đầu tiên quan trọng

là tiến hành xây dựng cơ sở vật chất phục vụ phát triển du lịch như: xây dựng thêm nhà hàng, khách sạn, xây dựng giao thông, nâng cao chất lượng thông tin ở các địa điểm du lịch Tỉnh ủy chỉ đạo ủy ban nhân dân tỉnh tạo điều kiện khuyến khích, đa dạng các loại hình đầu tư vào khu dịch vụ, khu vui chơi giải trí theo quy hoạch phát triển đã được phê duyệt, đảm bảo quyền lợi lâu dài cho các nhà đầu tư Song song với việc chỉ đạo nâng cấp cơ sở vật chất, Đảng

bộ chỉ đạo nâng cao chất lượng phục vụ tại các khu du lịch Dưới sự chỉ đạo của Đảng bộ, ngành du lịch đã tiến hành xây dựng nếp sống văn hóa – văn minh ở các khu du lịch; xây dựng, nâng cấp các khu vui chơi giải trí tại các khu du lịch; đồng thời, quan tâm chỉ đạo công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ tiếp thị, hướng dẫn viên du lịch

Triển khai thực hiện những biện pháp đồng bộ trên, ngành du lịch Vĩnh Phúc đã đạt được những kết quả quan trọng Do có chính sách khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp vào đầu tư phát triển du lịch nên các nhà đầu tư du lịch đã đến với Vĩnh Phúc nhiều hơn, cơ sở hạ tầng của các khu du lịch, giải trí được nâng cấp, số lượng khách du lịch đến với Vĩnh Phúc ngày càng tăng qua từng năm Khách du lịch trong những năm 1997 – 2000 tăng đều hàng năm từ 12 – 15% Trong đó số lượt khách nội địa chiếm 98%,

khách nước ngoài chiếm 2%, (Nguồn tổng hợp từ các báo cáo của Tỉnh ủy từ năm 1997 đến năm 2000) Nhằm đẩy mạnh hơn nữa hoạt động kinh doanh du

lịch, trong năm 2000 Tỉnh ủy chủ trương phát triển du lịch theo hướng vừa là

16

ngành kinh tế vừa là hình thức hoạt động văn hóa Từ đó, Tỉnh ủy chỉ đạo tiến hành đa dạng hóa các loại hình dịch vụ khách du lịch, đáp ứng nhu cầu của khách hàng cả về nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí Doanh thu du lịch năm 2000

đạt 8,5 tỷ đồng, tăng 22,3% so với năm 1997, (Niên giám thống kê năm 2000 tỉnh Vĩnh Phúc (2000))

Bảng 1.1: Bảng doanh thu ngành du lịch trong những năm 1997 - 2000

Năm Doanh thu (tỷ đồng) Tăng so với cùng kỳ (%)

(Nguồn: tổng hợp từ các báo cáo của Tỉnh ủy từ năm 1997 – 2000)

Doanh thu từ du lịch tăng đều qua các năm So với năm 1997, năm

2000, doanh thu từ du lịch đã tăng gấp 2 lần Doanh thu này chủ yếu từ lưu trú và ăn uống Các loại doanh thu khác còn thấp Mặt khác chất lượng phục

vụ và sản phẩm du lịch còn thấp, các dịch vụ bổ sung còn nghèo nàn… từ đó ảnh hưởng đến kinh doanh du lịch

Tuy nhiên, những kết quả đạt được của ngành du lịch trong những năm

1997 - 2000 còn bộc lộ nhiều hạn chế yếu kém:

Nhận thức về du lịch chưa đầy đủ về vị trí và tầm quan trọng của kinh

tế du lịch trong tình hình mới, chưa được quán triệt và thực hiện đầy đủ ở các cấp, các ngành và mọi tầng lớp xã hội

Công tác quảng bá tuyên truyền tiếp thị còn nhiều hạn chế Việc nghiên cứu thị trường vẫn còn mang tính tự phát vì thế chưa nắm bắt được xu thế của từng loại thị trường để từ đó có sách lược đầu tư khai thác hợp lý

Chất lượng sản phẩm du lịch còn thấp, loại hình sản phẩm chưa phong phú… các cơ sở vui chơi giải trí không có các sản phẩm lưu niệm thủ công

17

mỹ nghệ truyền thống, độc đáo, các địa phương chưa có kế hoạch sản xuất hợp lý đáp ứng yêu cầu của từng loại khách

Việc xây dựng quy hoạch và quản lý quy hoạch du lịch còn yếu kém

Ngày 05/07/1998 chủ tịch UBND tỉnh đã phê duyệt dự án “Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Vĩnh Phúc thời kỳ 1998 – 2010” Nhưng chưa có sự đầu

tư cho các quy hoạch chi tiết cụ thể của từng khu lịch, điểm du lịch, tuyến du lịch, do đó việc xây dựng các công trình ở những khu du lịch còn tùy tiện, chắp vá hoặc trùng lặp nhiều chủ sở hữu, chủ quản lý, chưa phân định được trách nhiệm và lợi ích của các ngành, các cấp và nhân dân địa phương

Thực tế này đặt lãnh đạo các cấp ủy Đảng ở Vĩnh Phúc trước yêu cầu: phải có chủ trương, đường lối và chiến lược tổng thể trước mắt và lâu dài để phát huy hiệu quả du lịch ở Vĩnh Phúc Tạo cơ hội thu hút đầu tư, phát huy mọi nguồn lực, phát triển thế mạnh về du lịch của tỉnh, tạo cơ hội liên kết với các địa phương khác, góp phần tham gia hội nhập phát triển du lịch cùng cả nước Đồng thời đẩy mạnh phát triển du lịch Vĩnh Phúc, tạo được nét đặc sắc riêng để tham gia phát triển du lịch của tỉnh tương xứng với tiềm năng, lợi thế sẵn có

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1

Với những lợi thế về tự nhiên và xã hội Vĩnh Phúc hội tụ đầy đủ những yếu tố để phát triển kinh tế du lịch Từ khi mới tách tỉnh năm 1997 cho đến năm 2000, kinh tế du lịch Vĩnh Phúc chưa được đánh giá và nhìn nhận một cách đúng đắn do đó doanh thu về du lịch của tỉnh vẫn còn thấp Lúc này chưa có sự quan tâm đầu tư cao của Đảng bộ tỉnh nên du lịch Vĩnh Phúc vẫn chưa được nhiều người biết đến, cơ sở vật chất cũng như dịch vụ du lịch vẫn còn yếu kém…

Năm 1986, Đảng ta thực hiện đường lối đổi mới, mở cửa và hội nhập tạo cơ hội cho đất nước ta phát triển cùng với nền kinh tế thế giới Đưa đất

18

nước thoát khỏi khủng hoảng trì trệ, mọi mặt đời sống, xã hội của nhân dân được nâng lên Do đó nhu cầu về du lịch của người dân ngày càng cao Nhận thức được điều đó, Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc đã có những chủ trương để phát triển kinh tế du lịch nhưng việc đầu tư vẫn chưa cao, nên hoạt động kinh doanh du lịch giai đoạn này chưa đạt được kết quả như mong muốn Chính vì vậy Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc cần có những chủ trương, chiến lược lâu dài trong giai đoạn sau, để du lịch Vĩnh Phúc phát triển mạnh tương ứng với tiềm năng vốn có của nó

19

Chương 2 ĐẢNG BỘ VĨNH PHÚC LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ

DU LỊCH TỪ NĂM 2000 ĐẾN NĂM 2012 2.1 Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lãnh đạo phát triển kinh tế du lịch từ năm

kỹ thuật và cơ sở vật chất Môi trường hòa bình, sự hợp tác, liên kết quốc tế

và xu thế đối ngoại của thế giới đã và sẽ tạo điều kiện để chúng ta tiếp tục phát huy nội lực và lợi thế so sánh, tranh thủ ngoại lực để thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa Tuy nhiên, đất nước còn phải đối mặt với 4 nguy cơ lớn: tụt hậu xa hơn về kinh tế, chệch hướng xã hội chủ nghĩa, nạn tham nhũng

và tệ quan liêu, “diễn biến hòa bình” do các thế lực thù địch gây ra Do đó

yêu cầu nắm bắt cơ hội, vượt qua thử thách, phát triển mạnh trong thời kì mới

là vấn đề có ý nghĩa sống còn đối với Đảng và nhân dân ta

Trong bối cảnh đó, từ ngày 19 đến ngày 22 - 4 - 2001, Đảng ta tiến hành Đại hội đại biểu lần thứ nhất IX Trên cơ sở đánh giá kết quả 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội VIII, 15 năm đổi mới, 10 năm thực hiện chiến lược

phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2001-2005 là: “Tăng trưởng kinh tế nhanh

và bền vững Chuyển dịch mạnh cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa Nâng cao rõ rệt hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế Mở rộng kinh tế đối thoại, tạo chuyển biến mạnh về giáo dục

và đào tạo, khoa học và công nghệ, phát huy nhân tố con người, tạo nhiều việc làm; cơ bản xóa đói, giảm số hộ nghèo; đẩy lùi các tệ nạn xã hội; ổn

20

định và cải thiện đời sống nhân dân Tiếp tục tăng cường kết cấu hạ tầng kinh

tế, xã hội; hình thành một thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Giữ vững ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội” [7, tr 28-29]

Để định hướng phát triển lâu dài cho ngành du lịch, Thủ tướng Chính phủ đã ra quyết định số 97/2002/QĐ-TTg ngày 22/7/2002 về việc phê duyệt Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam 2001 – 2010 Trong đó khẳng định:

“Từng bước đưa Việt Nam trở thành một trung tâm du lịch có tầm cỡ của khu vực, phấn đấu sau năm 2010 du lịch Việt Nam được xếp vào nhóm quốc gia

có ngành du lịch phát triển trong khu vực” [24, tr 2] Quyết định này cũng

quy định rõ các định hướng phát triển cả về thị trường du lịch, nhân lực du lịch và nghiên cứu ứng dụng khoa học – công nghệ, đầu tư xúc tiến du lịch, về hợp tác quốc tế về du lịch, về quảng bá du lịch…

Dựa vào chủ trương chung của Đảng, thực hiện Chỉ thị số 54-CT/TW, ngày 22 - 5 - 2000 của Ban chấp hành Trung ương Đảng, ngày 12 - 3 - 2001, Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lần thứ XIII được tiến hành Đứng trước những thời cơ và thuận lợi cũng như thách thức không nhỏ của thời kì phát triển mới, Đại hội có nhiệm vụ vạch ra con đường phát triển kinh tế - xã hội trong 5 năm (2001 - 2005), trong đó có đường lối, chủ trương phát triển kinh tế du lịch Theo đó, trong lĩnh vực du lịch, Đảng bộ tỉnh chủ trương tập trung đầu tư cơ sở vật chất cho các khu du lịch Tam Đảo, Đại Lải và Tây Thiên… đa dạng hóa các loại hình dịch vụ và sản phẩm du lịch

Như vậy, quán triệt quan điểm, chủ trương phát triển kinh tế của Đảng, trên cơ sở những kết quả đạt được cũng như một số tồn tại trong phát triển kinh tế du lịch trong giai đoạn 1997 – 2000, Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XIII đã đề ra phương hướng và các mục tiêu chủ yếu trong phát triển ngành kinh tế du lịch giai đoạn 2001 – 2005 Phương hướng, mục tiêu phát triển đó là cơ sở để Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh (khóa XIII) đề ra những chủ

đưa ra là: “xây dựng du lịch Vĩnh Phúc trở thành một trong những trọng điểm quốc gia về du lịch… phấn đấu đưa du lịch – dịch vụ đứng vị trí thứ 2 trong

cơ cấu kinh tế của tỉnh Hình thành rõ các khu du lịch tập trung: Tam Đảo – Tây Thiên; Đai Lải – Ngọc Thanh, Đầm Vạc – Vĩnh Yên, Đầm Và – Tiền Phong, Sáng Sơn –Lập Thạch; Thanh Lanh – Bản Long, tạo thành hạt nhân liên kết các điểm du lịch, các khu du lịch, các vùng, các tiểu vùng để thu hút khách du lịch Đồng thời tiến hành nghiên cứu và quy hoạch du lịch xanh: song Cà Lồ, du lịch đồng bằng, Yên Lạc, Vĩnh Tường, du lịch văn hóa lịch sử

lễ hội, du lịch sông Hồng – sông Lô” [58, tr 5]

Phương châm, các biện pháp để thực hiện Chương trình phát triển các

khu du lịch tập trung được Đảng bộ xác định là: “Xây dựng các khu du lịch tập trung như Tam Đảo, Đại Lải, Tây Thiên, Đầm Vạc nhằm đưa du lịch Vĩnh Phúc vào một trong những trọng điểm chương trình du lịch của cả nước Tạo chuyển biến và nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành về vị trí, vai trò của hoạt động du lịch”

22

Từng bước nâng cao dân trí trong việc bảo vệ, khai thác, sử dụng và tôn tạo tài nguyên du lịch Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Phấn đấu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Tập trung xây dựng cơ sở hạ tầng như điện, nước, thông tin xây dựng vườn hoa, công viên Có chính sách khuyến khích mọi thành phần kinh tế đầu tư vào các khu du lịch Thực hiện đào tạo và đào tạo lại đội ngũ cán bộ làm công tác du lịch

Cụ thể hóa quan điểm, phương hướng phát triển du lịch được đề ra trong chương trình phát triển các khu du lịch tập trung Năm 2001, Tỉnh ủy chỉ đạo ngành du lịch tập trung tôn tạo các khu du lịch, các di tích, các khu danh lam thắng cảnh; nâng cao chất lượng kinh doanh, đa dạng hóa các loại hình dịch vụ; đồng thời chỉ đạo Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành chính sách ưu đãi đối với các nhà đầu tư vào các khu du lịch

2.1.2 Quá trình chỉ đạo thực hiện

Kết thúc kế hoạch 5 năm (1996-2000), đất nước đã đạt được những thành tựu quan trọng trên tất cả các lĩnh vực đặc biệt là trên lĩnh vực kinh tế Trong đó nổi bật là nông nghiệp đã có sự phát triển liên tục, xuất khẩu nông, lâm thủy sản năm 2000 đạt 4,3 tỷ USD, tăng gấp 1,7 lần so với năm 1995

(Nguồn tổng hợp từ báo cáo Tỉnh ủy từ năm 1996 đến năm 2000) Nhịp độ

tăng giá trị sản xuất công nghiệp xuất khẩu tăng nhanh, một số khu công nghiệp xuất khẩu tăng nhanh, một số khu công nghiệp, khu chế xuất với nhiều

cơ sở sản xuất có công nghệ hiện đại được hình thành

Mặc dù còn nhiều khó khăn nhưng các ngành du lịch vẫn tiếp tục phát triển, góp phần tích cực cho tăng trưởng kinh tế và phục vụ đời sống nhân dân Tuy nhiên tình hình kinh tế - xã hội vẫn còn nhiều khó khăn yếu kém, những thành tựu đã đạt được vẫn còn thấp so với tiềm năng và khả năng phát triển của tỉnh Trong bối cảnh đó của nền kinh tế cả nước, trên cơ sở định

23

hướng phát triển các ngành kinh tế nói chung, du lịch nói riêng được Đại hội lần thứ IX (2001) của Đảng đề ra, trong 5 năm (2000 – 2005), Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc đã lãnh đạo quá trình xây dựng và phát triển ngành kinh tế du lịch đạt được những thành tựu quan trọng

Là một tỉnh có nhiều tiềm năng du lịch nhưng hoạt động kinh doanh du lịch của Vĩnh Phúc từ sau khi tái lập tỉnh vẫn còn nhiều tồn tại, yếu kém Các hoạt động du lịch còn nặng về khai thác tự nhiên; khách du lịch đến Vĩnh Phúc chủ yếu là khách nội địa, khách nước ngoài chỉ chiếm 2 – 3%; chưa có những sản phẩm du lịch và khu vui chơi giải trí hấp dẫn du khách lưu trú lâu ngày; đội ngũ cán bộ, công nhân viên làm công tác du lịch còn hạn chế nhiều mặt, nhất là về ngoại ngữ, lễ tân, giao tiếp, hướng dẫn viên du lịch, Đảng bộ xác định nguyên nhân của những tồn tại trên là do công tác quản lý ở các khu

du lịch còn nhiều yếu kém, bất cập; các cấp ủy Đảng, chính quyền chưa quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo phát triển du lịch đúng mức, chưa có sự phối hợp chặt chẽ giữa cấp và ngành trong chỉ đạo thực hiện các mục tiêu phát triển du lịch

đã đề ra; quy hoạch chi tiết các khu du lịch, điểm du lịch tiến hành chậm nên thiếu những dự án cụ thể để thu hút đầu tư, huy động các thành phần kinh tế tham gia vào làm dịch vụ du lịch, đầu tư cho phát triển ngân sách nhà nước hàng năm chiếm tỷ lệ thấp

Sau khi chỉ ra những nguyên nhân làm cho hoạt động kinh doanh du lịch của tỉnh trong những năm sau tái lập tỉnh còn nhiều tồn tại, yếu kém, nhằm đưa du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn, ngày 12 - 8 - 2002, Ban thường vụ Tỉnh ủy ra kết luận số 19-KL/TU về chương trình phát triển du lịch đến năm 2005 Theo đó, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đưa ra phương hướng phát

triển du lịch trong 3 năm (2003 - 2005) là: “phát triển du lịch theo hướng sinh thái, nghỉ dưỡng cuối tuần, văn hóa thể thao, vui chơi, giải trí, thăm quan các quần thể di tích lịch sử - văn hóa - lễ hội… giữ gìn và phát huy bản sắc văn

hoạch tổng thể, tập trung xây dựng quy hoạch chi tiết các khu du lịch, điểm

du lịch trên địa bàn, phấn đấu hoàn thành trước năm 2005 Thực hiên tốt 6

chương trình hành động quốc gia về du lịch “Việt Nam điểm đến cuả thiên niên kỷ mới” [32 tr 3]

Để thực hiện phương hướng phát triển trên, Tỉnh ủy xác định các giải pháp cần tập trung thực hiện là: Tăng cường công tác quảng bá, tuyên truyền, xúc tiến du lịch, tìm kiếm thị trường, biên soạn, phát hành ấn phẩm để tuyên truyền về du lịch Giới thiệu với khách du lịch về con người, cảnh quan, tài nguyên du lịch Vĩnh Phúc bằng tiếng Việt và những ngôn ngữ cần thiết Xây dựng và phát hành rộng rãi các phim, ảnh tư liệu về du lịch Vĩnh Phúc Tăng cường các hoạt động giao lưu nhằm tìm kiếm thị trường, nguồn khách Phối hợp với các cơ quan thông tin đại chúng của Trung Uương và địa phương thường xuyên viết bài, phát tin quảng bá về du lịch Vĩnh Phúc

Trên cơ sở quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Vĩnh Phúc (2000 - 2010), tập trung xây dựng và hoàn thành các quy hoạch chi tiết từng khu du lịch, điểm du lịch Nhất là các khu du lịch tập trung: Tam Đảo, Đại Lải, Tây Thiên, tiến tới quy hoạch các điểm Đầm Và - Tiền Phong; Sáng Sơn – Lập Thạch; Thanh Lam – Bản Long – Bình Xuyên tạo thành các hạt nhân liên kết các điểm du lịch, khu du lịch, các vùng, tiểu vùng để thu hút khách du lịch và lưu giữ khách du lịch ở Vĩnh Phúc Từng bước nghiên cứu và quy hoạch du lịch xanh: du lịch văn hóa lịch sử, lễ hội, du lịch sông Hồng, sông Lô,… triển khai xây dựng các dự án phát triển du lịch cụ thể, từ đó làm cơ sở đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng và kêu gọi đầu tư cho du lịch, dịch vụ trên địa bàn

25

Có cơ chế khuyến khích các thành phần kinh tế, các tổ chức xã hội, đơn

vị cá nhân trong và ngoài nước đầu tư vào phát triển kinh doanh du lịch trên địa bàn Mở rộng các hình thức hợp tác, liên doanh tạo môi trường thuận lợi cho các nhà đầu tư hoạt động kinh doanh du lịch phát triển làm ăn lâu dài

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dục, nâng cao nhận thức của các ngành về vị trí, vai trò của du lịch dịch vụ, làm cho mọi tầng lớp nhân dân, tổ chức xã hội thấy rõ lợi ích của du lịch để mọi thành phần kinh tế và mọi người có ý thức tham gia đầu tư và làm du lịch, tạo điều kiện để thúc đẩy du lịch dịch vụ phát triển

Kiện toàn tổ chức, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về du lịch, tiến hành thành lập các khu du lịch và các ban quản lý khu du lịch, xây dựng quy chế về quản lý các khu du lịch Tam Đảo, Đại Lải, Tây Thiên Chú trọng đầu

tư cơ sở hạ tầng, cải thiện hệ thống giao thông, mở rộng và nâng cấp chất lượng sinh hoạt, đảm bảo thông tin liên lạc, vệ sinh môi trường… phát triển

đa dạng các loại hình du lịch như: du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, tham quan, thể thao, vui chơi giải trí…

Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý, nhân viên nghiệp vụ của ngành du lịch bảo đảm tiêu chuẩn quy định, nhất là phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ nhất định, có trình độ ngoại ngữ, tin học cần thiết, vừa đảm bảo cho yêu cầu phục vụ nhiệm

vụ trước mắt, vừa đảm bảo lâu dài Từng bước bồi dưỡng và nâng cao trình

độ dân trí cho nhân dân trong các khu du lịch có nghiệp vụ, kiến thức, hiểu biết về kinh doanh du lịch

Đẩy mạnh công tác kiểm tra, kiểm soát các hoạt động du lịch, dịch vụ ở các khu du lịch; chấn chỉnh kịp thời những sai phạm, xây dựng nếp sống lành mạnh, văn minh ở các khu du lịch, tạo môi trường du lịch hấp dẫn, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của du khách [48, tr.3-5]

26

Trên cơ sở các biện pháp đề ra, Ban thường vụ Tỉnh ủy chỉ đạo Uỷ ban nhân dân tỉnh tiến hành thành lập và xây dựng quy chế hoạt động các Ban quản lý các khu du lịch và trung tâm xúc tiến thương mại Ban quản lý các khu du lịch có nhiệm vụ thực hiện các biện pháp đảm bảo vệ sinh môi trường

và an toàn thực phẩm tại các khu, điểm du lịch; phối hợp với ngành kiểm lâm, thủy lợi xây dựng kế hoạch và triển khai thực hiện công tác bảo vệ và phát triển cảnh quan du lịch trên địa bàn Bên cạnh đó, Ban thường vụ Tỉnh ủy chỉ đạo Uỷ ban nhân dân tỉnh hàng năm phải báo cáo kết quả triển khai thực hiện Chương trình phát triển du lịch do Tỉnh ủy đề ra

Từ những biện pháp đồng bộ, cách thức tổ chức thực hiện đúng đắn nêu trên, đến năm 2004, hoạt động kinh doanh du lịch của Vĩnh Phúc đã có bước phát triển mới Nhận thức về du lịch trong các cấp, các ngành được nâng lên;

bộ máy quản lý nhà nước, hệ thống kinh doanh du lịch được kiện toàn, mở rộng; cơ sở hạ tầng được đầu tư nâng cấp (trong 3 năm (2001 - 2003) đã đầu

tư xây dựng kết cấu hạ tầng du lịch đạt 40,6 tỷ đồng) Doanh thu du lịch tăng mạnh so với các năm trước (chỉ tính 6 tháng đầu năm 2004 đã có 410.000 lượt

khách du lịch vào địa bàn) (nguồn tổng hợp từ các báo cáo Tỉnh ủy từ năm

2001 – 2003) Tuy nhiên, trước yêu cầu thực hiện chương trình phát triển các

khu du lịch tập trung được Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIII đề ra, hoạt động

du lịch còn một số tồn tại, đặc biệt là cơ sở hạ tầng của các khu du lịch, điểm

du lịch còn nhiều mặt hạn chế chưa đáp ứng được so với yêu cầu của sự phát triển, ảnh hưởng tới doanh thu ngành

Chính vì vậy, bước và năm 2005, Ban thường vụ tỉnh ủy đã ra thông báo số 858 – TB/TU về tiếp tục đẩy mạnh đầu tư kết cấu hạ tầng, trong đó có đẩy mạnh đầu tư kết cấu hạ tầng tại các khu du lịch Để tạo ra bước đột phá trong phát triển du lịch trong năm 2005 và những năm tiếp theo, Tỉnh ủy chỉ đạo thực hiện đồng bộ các biện pháp: tiến hành cân đối ngân sách tỉnh để bố

27

trí kinh phí xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật tại các khu du lịch, hỗ trợ kinh phí để đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến, quảng bá du lịch; tiến hành xem xét chuyển các Ban quản lý du lịch (Đại Lải, Tây Thiên) về sở Thương mại – Du lịch, để tập trung quản lý nhà nước về du lịch thống nhất theo chuyên ngành; khẩn trương hoàn chỉnh việc lập quy hoạch chung Khu du lịch Đại Lải, quy hoạch khu danh thắng Tây Thiên, quy hoạch khu du lịch Tam Đảo 2, quy hoạch các công viên ở các khu nghỉ mát; bên cạnh đó, Tỉnh ủy chỉ đạo Uỷ ban nhân dân tỉnh xây dựng điều lệ quản lý các khu du lịch nhằm tạo điều kiện để thu hút đầu tư, giải quyết những ách tắc về thủ tục hành chính, đào tạo nguồn nhân lực, đảm bảo lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân giành đất

để phát triển các khu du lịch

Thực tế những biện pháp trên đã được Tỉnh ủy chỉ đạo thực hiện trong những năm trước, những điểm khác trong năm 2005 là tính đồng bộ của các biện pháp trong tổ chức thực hiện Do đó, kết thúc chương trình phát triển du lịch từ năm 2000 đến năm 2005 do Tỉnh ủy đề ra, ngành du lịch thực sự đã có những bước phát triển mới với những kết quả đạt được trên tất cả các mặt doanh thu, chất lượng dịch vụ, lượt khách đến địa bàn tỉnh nhiều khu du lịch tập trung có chất lượng cao bước đầu được hình thành Đây là những cơ sở quan trọng để Đảng bộ và nhân dân Vĩnh Phúc đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong những năm tiếp theo

2.1.3 Kết quả thực hiện

- Kết quả hoạt dộng kinh doanh du lịch

Trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Tỉnh ủy, Uỷ ban nhân dân tỉnh, có sự phối hợp của các cấp các ngành, tận dụng những thuận lợi, khắc phục những khó khăn Đảng bộ Vĩnh Phúc đã vận dụng đúng đắn những chủ trương, chính sách của Đảng, đưa hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh đạt những kết quả đáng ghi nhận, được thể hiện trong bảng số liệu sau:

ít, ngày lưu trú ngắn, chất lượng du lịch còn nghèo nàn…

- Cơ sở vật chất đã được nâng cấp: Số lượng khách sạn, nhà hàng, khu

vui chơi giải trí phục vụ du lịch tăng Số lượng các cơ sở lưu trú tăng lên

29

trong các năm qua Đến cuối năm 2004, toàn tỉnh có 75 cơ sở lưu trú với 1.289 phòng song sự phân bố không đồng đều giữa các nơi

- Đầu tư hạ tầng cho ngành du lịch đã được quan tâm, chú trọng: Từ

2000 – 2005, các khu du lịch Tam Đảo – Tây Thiên, Đầm Vạc – Vĩnh Yên, Đại Lải – Mê Linh, Sáng Sơn – Lập Thạch đã được ưu tiên đầu tư trọng điểm

Hệ thống giao thông được mở rộng, nâng cấp chất lượng nước, điện, đảm bảo thông tin liên lạc, vệ sinh môi trường; các di tích lịch sử văn hóa được tu bổ, kiến tạo, thu hút khách tham quan, nghiên cứu

Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã có định hướng khôi phục và phát triển các làng nghề truyền thống, tạo ra nhiều sản phẩm độc đáo của địa phương, tổ chức bán hàng lưu niệm tại các khu du lịch…

- Công tác quản lý nhà nước có nhiều chuyển biến: Bộ máy quản lý nhà

nước về du lịch đã được kiện toàn và dần được củng cố, phát huy được chức năng tham mưu, quản lý nhà nước, xây dựng và triển khai quy hoạch… nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các thành phần kinh tế tham gia kinh doanh du lịch Hệ thống tham gia du lịch nhiều thành phần kinh tế được sắp xếp lại Doanh nghiệp nhà nước và các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế được sắp xếp lại Doanh nghiệp nhà nước và các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế đều tham gia kinh doanh du lịch Ngoài ra hàng trăm hộ tư nhân kết hợp kinh doanh du lịch, dịch vụ Các cơ sở, doanh nghiệp đã cố gắng bồi dưỡng đội ngũ lao động, phát triển cơ sở vật chất kỹ thuật, tạo ra nhiều sản phẩm du lịch mới, khai thác giữ vững và mở rộng thị trường, chú trọng nâng cao chất lượng phục vụ thích hợp với cơ chế mới, làm ăn có hiệu quả

- Công tác quảng bá, tuyên truyền, xúc tiến du lịch được đẩy mạnh:

Các ấn phẩm có chất lượng dịch vụ về du lịch Vĩnh Phúc được biên soạn và phát hành, bên cạnh đó, việc Ủy ban nhân dân tỉnh đã có chủ trương xây dựng

và phát triển rộng rãi các phim ảnh, tư liệu về lịch sử văn hóa, các công trình

30

kiến trúc, danh lam thắng cảnh, các di tích, các làng nghề, lễ hội để giới thiệu với du khách trong và ngoài nước; phối hợp với các báo, đài Trung ương và

địa phương thường xuyên viết bài, phát tin quảng bá cho du lịch Vĩnh Phúc

2.2 Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lãnh đạo phát triển kinh tế du lịch từ năm

Tình hình đất nước, phát triển, góp phần tạo nên hình ảnh một Việt Nam thân thiện, hiếu khách Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch; đời sống nhân dân được cải thiện nên du lịch trở thành nhu cầu thường xuyên Năm 2006 đến năm 2012 là khoảng thời gian Việt Nam trở thành điểm sáng trên trên trường quốc tế với nhiều sự kiện chính trị - xã hộ lớn Tiêu biểu là tổ chức thành công Hội nghị thượng đỉnh cấp cao APEC lần thứ 14 (tháng 11/2006); năm 2007 Việt Nam đảm nhận ghế Chủ tịch luân phiên của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc Cũng trong năm này, Việt Nam gia nhập tổ chức Thương mại Thế giới WTO, mở ra nhiều cơ hội hội nhập sâu rộng với kinh tế quốc tế Một thị trường rộng lớn hơn cũng mở ra trước mắt du lịch Việt Nam… Năm 2010, Liên Hợp Quốc ghi nhận Việt Nam đi đầu trong thực hiện các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ Với vai trò là chủ tịch ASEAN, trong năm này, Việt Nam đã ghi được nhiều dấu ấn trên trường quốc tế

Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi đó Việt Nam cũng phải đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình phát triển kinh tế Trên thế giới, sự cạnh

và các loại hình du lịch bởi lẽ các danh thắng, di tích thì đây là cách thức cạnh tranh với các nước có thế mạnh du lịch trong khu vực như Thái Lan, Singapo, Malaixia…

Thành công của chương trình hành động quốc gia về du lịch giai đoạn

2000 – 2005 đã tạo nên vị thế phát triển mới của du lịch Việt Nam trong những năm đầu thế kỷ XXI Chính phủ đã thông qua Chương trình hành động quốc gia về du lịch 2006 – 2010, (Quyết định số 121/2006/TTg-CP ngày

29/5/2006) với mục tiêu: “góp phần thúc đẩy phát triển du lịch Việt Nam, phấn đấu từ năm 2010 Việt Nam trở thành một trong các quốc gia có ngành

du lịch phát triển trong khu vực”, với mục tiêu cụ thể: “Giai đoạn 2006 – 2010: tỷ lệ tăng trưởng khách du lịch nội địa tăng từ 15 – 20%/năm Thu nhập du lịch năm 2010 đạt khoảng 4-5 tỷ USD; nâng cao chất lượng, đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ du lịch; nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế; phát triển du lịch bền vững” [34, tr 1] Đây chính là mục tiêu tăng

trưởng chung cho các địa phương trong cả nước Vì thế, du lịch Vĩnh Phúc giai đoạn này cũng phải phát triển trong chính thể bền vững, đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ, nâng cao chất lượng du lịch…

Ngày 21/9/2007 Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Quyết định

Số 564/QĐ-BVHTTDL Ban hành Chương trình hành động của ngành du lịch Đây là văn bản mang tính định hướng cho cả một giai đoạn phát triển du lịch

32

Việt Nam (2007-2012), phấn đấu đến năm 2020 đưa Việt Nam trở thành một trong những nước có ngành du lịch phát triển hàng đầu trong khu vực Kinh tế

du lịch của từng địa phương trong cả nước theo đó dựa trên những nhiệm vụ

cụ thể này để phát triển, góp phần vào thành công của du lịch cả nước

Năm 2007, tổng cục Du lịch Việt Nam đã tiến hành nhiều hoạt động truyền thông, nhiều hoạt động hợp tác mang tầm quốc tế để tiếp thị du lịch Chính phủ đã đầu tư 4,7 tỷ đồng để quay clip quảng cáo, quảng bá hình ảnh Việt Nam trên kênh truyền hình quốc tế CNN – kênh truyền hình, truyền thông phổ biến trên toàn thế giới Đây là điều kiện để du lịch Việt Nam được quảng bá rộng rãi

Đây là những thuận lợi cơ bản để Vĩnh Phúc phát triển du lịch thời gian

2006 – 2012

Tuy nhiên, thời gian năm 2008 - 2012 cũng là thời gian kinh tế thế giới bước vào thời kỳ suy thoái, khủng hoảng vì thế ảnh hưởng lớn đến việc phát triển du lịch ở trên toàn thế giới trong đó có Việt Nam Năm 2009 còn là năm cúm lợn H1N1 xuất hiện và diễn biến phức tạp Số lượng khách du lịch quốc

tế đến Việt Nam giảm sút nghiêm trọng, ngành “công nghiệp vàng” bị lao

đoa Các nền kinh tế Đông Nam A đều xem du lịch là cứu cánh phục hồi nền kinh tế Các hoạt động kích cầu du lịch được đẩy mạnh ở các nước này, đặt ra sức ép cạnh tranh lớn cho các ngành du lịch Việt Nam

Hoàn cảnh này đã đặt ra cho ngành du lịch những yêu cầu cấp thiết đòi hỏi có sự quan tâm, đầu tư hợp lý Ngoài sự chỉ đạo của Bộ Văn hóa – thể thao và Du lịch mà trực tiếp là Tổng cục du lịch thì sự cố gắng của mỗi sở, ban ngành địa phương là yếu tố quyết định sự phát triển du lịch mỗi địa phương

Dựa trên những chủ trương chung của Đảng về phát triển kinh tế du lịch Đồng thời căn cứ vào tình hình thực tế với những thuận lợi và khó khăn

33

của tỉnh khi bước vào thời kì mới, Đảng bộ Vĩnh Phúc chú trọng hơn đến phát triển kinh tế du lịch với mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành mũi nhọn của tỉnh

Thứ nhất, Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIV (12/2005) đã xác định:

“Đẩy mạnh phát triển nâng cao chất lượng các lĩnh vực dịch vụ, trong đó tập trung phát triển du lịch, đưa du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn” [59; tr.2]

Tháng 12 năm 2005, Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lần thứ

XIV đã đề ra mục tiêu tổng quát về phát triển kinh tế - xã hội là: “Duy trì tốc

độ tăng trưởng kinh tế cao theo hướng ổn định, bền vững, tạo chuyển biến mạnh về chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế, chủ động và chuẩn bị tốt cho hội nhập kinh tế quốc tế Khai thác có hiệu quả các nguồn lực đầu tư cho phát triển Đi đôi với tăng trưởng kinh tế, chú trọng phát triển văn hóa, giáo dục đào tạo, phát triển nhân lực, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; đẩy mạnh giải quyết việc làm, không ngừng cải thiện và nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân… Phấn đấu có đủ các yếu tố cơ bản của một tỉnh công nghiệp vào năm 2015; trở thành Thành phố Vĩnh Phúc vào những năm 20 của thế kỷ XXI” [59 tr 32 - 34]

So với Đại hội XII thì Đại hội này đã có chuyển biến trong nhận thức

Đại hội không đặt ra mục tiêu “đẩy mạnh” hoạt động du lịch như đại hội trước

mà nhấn mạnh vào việc “tập trung” phát triển du lịch để trở thành “ngành kinh tế mũi nhọn”

Đây là chủ trương đúng bởi lẽ, qua 5 năm tạo dựng những nền móng đầu tiên cho du lịch, tỉnh đã thu về những kết quả, doanh thu bước đầu, đời sống nhân dân các vùng du lịch được cải thiện, bộ mặt các điểm du lịch đã có

sự đổi thay Nếu chỉ đặt ra mục tiêu đẩy mạnh thì ngành du lịch không được chú trọng đầu tư phát triển như một ngành dịch vụ Vì vậy, Đảng bộ tỉnh đã mạnh dạn đưa ra chủ trương phát triển du lịch thành ngành mũi nhọn Đây là một bước tiến mới trong nhận thức của Đảng bộ Vĩnh Phúc