đánh giá và khảo sát nhu cầu tổ chức bộ phận điều tra thuế tại cục thuế quảng bình

Trân tr ng!... và công tác qu n lỦ thu kém hi u qu.

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan lu n v n này do tôi th c hi n m t cách nghiêm túc Các đo n trích d n

và s li u s d ng trong lu n v n đ u đ c d n ngu n; có đ chính xác cao nh t trong

ph m vi hi u bi t c a tôi và đ c cho phép s d ng b i c quan cung c p thông tin Lu n

v n này không nh t thi t ph n ánh quan đi m c a tr ng i h c Kinh t Tp H Chí Minh hay Ch ng trình gi ng d y kinh t Fulbright

TP H Chí Minh, ngày tháng 7 n m 2013

Tác gi lu n v n

ng Anh V n

L I C M N

Tôi xin chân thành c m n s truy n th ki n th c c a t t c quỦ th y cô giáo t i Ch ng trình Gi ng d y kinh t Fulbright, niên khóa 2011 ậ 2013

ng th i, tôi xin g i l i c m n chân thành đ n Ti n s Nguy n H u Lam vì đư góp Ủ và

h ng d n t n tình cho tôi trong su t quá trình hoàn thành lu n v n th c s này

Ngoài ra, tôi c ng luôn c m kích s ng h và t o đi u ki n v m i m t c a c quan, n i tôi đang công tác Cu i cùng, tôi xin g i l i c m n sâu s c đ n gia đình và b n bè vì s giúp đ và đ ng viên c a h

Trân tr ng!

TÓM T T

Vi t Nam đang ti n hành các c i cách c b n v h th ng thu trong nhi u n m qua Chính sách thu đư đ c hi n đ i hóa theo xu h ng toàn c u và khu v c c ng nh theo nhu c u

nh m h tr cho vi c tuân th thu c a các khu v c t nhân đang phát tri n nhanh chóng

C c u và s minh b ch c a khuôn kh chính sách thu đư đ c c i ti n theo nguyên t c

c a n n kinh t qu c dân Các b c đi nh m t ng c ng qu n lỦ h th ng thu song song

v i các c i cách chính sách thu c ng đư đ c th c hi n đ ng th i C i cách c b n v c

c u t ch c qu n lỦ thu đư đ c th c hi n, nh ng ch c n ng ho t đ ng chính đư đ c

hi n đ i hóa, và các d ch v và h tr ng i n p thu đư giúp t ng c ng s tuân th t nguy n v i h th ng thu và nh m gi m các chi phí tuân th

Trong b i c nh hi n nay, vi c hoàn thi n t ch c b máy t i các C c Thu đ a ph ng

đ c quan tâm h n nh m đáp ng đ c nhu c u qu n lỦ v nhà n c trong vi c theo dõi,

h ch toán, ki m soát ngu n thu và h n ch th t thoát ngân sách Vi c s p x p c c u c a

m t t ch c ph i th c s b t ngu n t vi c đáp ng nhu c u c a nó Ph i đ m b o tính công b ng, b n v ng và hi u qu trong ho t đ ng qu n lỦ c a t ch c đó Ngành thu là c quan, t ch c đ i di n cho nhà n c trong vi c th c thi pháp lu t v thu Vi c s p x p t

ch c c a ngành thu c n ph i đ c nghiên c u rõ t nhu c u, t s phát tri n c a n n kinh

t và c ng chính t s phát tri n đa d ng c a các t ch c ng i n p thu

M t s tranh cưi g n đây n i lên trong vi c s a đ i lu t qu n lỦ thu có b sung ch c n ng

đi u tra thu cho ngành thu nh m t s ngành h i quan, ki m lâm, c nh sát bi n, biên

phòng hay l c l ng đi u tra c a ngành an ninh, c nh sát.Ch c n ng đi u tra thu khác v chuyên môn so v i ch c n ng c a thanh tra, ki m tra thu nh hi n hành B i ch c n ng

đi u tra thu đ c trang b nhi u h n công c pháp lu t đ thi hành công v , tuy nhiên v

b n ch t thì ch c n ng đi u tra thu c ng nh ch c n ng thanh tra, ki m tra thu là ki m soát gian l n thu , t o ra s công b ng cho các ch th n p thu trong n n kinh t và ki m soát các kho n th t thu thu và t ng s thu n i đ a cho ngân sách M t th c t hi n nay là

ho t đ ng buôn l u ngày càng t ng; t l tr n, tránh thu ngày càng cao và tinh vi h n d i hình th c khai sai s thu ph i n p, s thu đ c hoàn và khai ch m thu nh m chi m

d ng v n c a nhà n c c bi t là hình th c chuy n giá nh m h ng thu su t thu thu

nh p chênh l ch gi a Vi t Nam và các n c đư kí hi p đ nh tránh đánh thu hai l n v i

Vi t Nam

Lu n v n không đi sâu vào phân tích nh ng v ng m c v các v n b n lu t mà ch xem xét

d i góc đ khó kh n và thu n l i do các v n b n đó gây nên Lu n v n t p trung vào vi c đánh giá và kh o sát nhu c u t ch c b ph n đi u tra t i m t c quan thu c th Chính vì

v y, tác gi s t p trung đ tr l i cho câu h i chính sách: “C c Thu Qu ng Bình có nhu

c u th c s v t ch c b ph n đi u tra thu hay không? Nh ng khó kh n và thu n l i n u

t ch c b ph n đi u tra thu t i C c Thu Qu ng Bình là gì?”

M C L C

L I CAM OAN I

L I C M N II TịM T T III

M C L C V DANH M C T VI T T T VII DANH M C B NG VIII DANH M C HỊNH VIII DANH M C H P X

CH NG 1 GI I THI U V N CHệNH SÁCH 1

1.1 T ng quan 1

1.2 M c đích nghiên c u 1

1.3 Ph m vi nghiên c u 2

1.4 i t ng nghiên c u 2

1.5 Ph ng pháp nghiên c u 2

1.6 Ý ngh a th c ti n c a v n đ nghiên c u 2

1.7 C u trúc bài vi t 3

CH NG 2 T NG QUAN C S Lụ THUY T 4

2.1 Khái ni m v s tuân th và c ng ch tuân th 4

2.2 Tr n thu , tránh thu và th t thu thu 6

2.3 Tác đ ng c a tham nh ng và n n kinh t phi chính th c đ i v i th t thoát ngu n thu 7

2.4 Khung lỦ thuy t v “h th ng thu t t” cho Vi t Nam 9

2.5 M t s lỦ thuy t c b n v phân tích nghiên c u kh thi 10

CH NG 3 PHỂN TệCH V N CHệNH SÁCH 12

3.1 ánh giá quá trình c i cách thu Vi t Nam 12

3.1.1 ánh giá t ng k t vi c th c hi n lu t qu n lỦ thu 12

3.1.2 ánh giá k t qu công tác thanh tra, ki m tra theo nguyên t c r i ro 13

3.1.3 Quy ch ph i h p gi a ch c n ng thanh tra và đi u tra án kinh t 19

3.2 T ng quan v C c Thu Qu ng Bình 20

3.2.1 T ch c b máy C c Thu Qu ng Bình 20

3.3 Kh o sát nhu c u t ch c b ph n đi u tra thu t i C c Thu Qu ng Bình: 23

3.3.1 S c n thi t ph i t ch c b ph n đi u tra thu 23

3.3.2 Gi i thi u ph ng pháp kh o sát 24

3.3.3 ánh giá m c đ tuân th t i C c Thu Qu ng Bình 24

3.3.4 T ch c nhân s t i b ph n thanh tra ki m tra thu 26

3.3.5 K t qu thanh tra, ki m tra t i C c Thu Qu ng Bình 27

3.3.6 ánh giá k t qu ho t đ ng ph i h p gi a phòng thanh tra C c Thu Qu ng Bình và c quan đi u tra c a Công An Qu ng Bình 30

3.3.7 Phân tích ph ng án đ xu t t cu c kh o sát theo phân tích nghiên c u kh thi 31

CH NG 4 K T LU N, KI N NGH VÀ H N CH 35

4.1 K t lu n 35

4.2 Ki n ngh 36

4.3 H n ch c a nghiên c u 36

TÀI LI U THAM KH O 38

PH L C 40

DANH M C B NG

B ng 3.1: S thu truy thu qua thanh tra, ki m tra bình quân……… 14

B ng 3.2: K t qu th c hi n k ho ch thanh tra thu ……… 15

B ng 3.3: T ng h p s thu truy thu và ph t, s thu GTGT không đ c hoàn………….18

B ng 3.4: K t qu th c hi n thu ngân sách c a C c Thu Qu ng Bình……… 22

B ng 3.5: M c đ tuân th v n p t khai thu GTGT t i C c Thu Qu ng Bình……….24

B ng 3.6: Các ch tiêu v n thu C c Thu Qu ng Bình………25

B ng 3.7: Tình hình nhân s làm công tác thanh tra, ki m tra qua các n m……… 26

B ng 3.8: K t qu thanh tra, ki m tra t i C c Thu Qu ng Bình………28

DANH M C HÌNH

Hình 2.1: Các y u t nh h ng đ n vi c không tuân th và làm th t thoát ngu n thu……7

Hình 3.2: K t qu th c hi n công tác thanh tra, ki m tra thu ……….13

Hình 3.3: K t qu th c hi n k ho ch thanh tra……… 14

Hình 3.4: S l ng h s khai thu đ c ki m tra t i c quan thu ………16

Hình 3.5: S l ng h s đ ngh hoàn thu ………17

Hình 3.6: T l s l ng h s hoàn thu đư ki m tra……….17

Hình 3.7: S đ t ch c ho t đ ng c a C c Thu Qu ng Bình……… 21

Hình 3.8: T ng quan t l cán b làm công tác thanh tra, ki m tra……… 27 Hình 3.9: S truy thu bình quân m t cu c thanh tra ki m tra t i C c Thu Qu ng Bình…29

DANH M C H P

H p 2.1: Các c tính m c đ tuân th ……….5

H p 3.2: M t s v vi c đi n hình……… 31

CH NG 1 GI I THI U V N CHÍNH SÁCH

1.1 T ng quan

T i k h p th ba, Qu c h i khoá XIII đư th o lu n v d án lu t s a đ i, b sung m t s

đi u c a lu t QLT, trong đó có Ủ ki n đ ngh b sung qui đ nh v thành l p l c l ng đi u tra hay c nh sát thu

Theo ch ng trình c i cách hi n đai hóa ngành thu đ n n m 2020 đư đ c Th t ng chính ph phê duy t thì l trình thành l p b ph n đi u tra thu đ c t ch c tr c thu c c quan thu t c p T ng c c Thu và C c Thu đ a ph ng Tuy nhiên, hi n nay vi c t

ch c b ph n đi u tra thu ch a đ c quy đ nh trong pháp lu t

Vi c t ch c b ph n đi u tra thu g p nhi u v ng m c tranh cưi do nhi u nguyên nhân t

vi c t ch c cán b đ n v ng m c do các quy đ nh trong lu t t t ng hình s c ng nh

pháp l nh đi u tra nên d th o lu t QLT l n này đư không b sung quy đ nh v vi c t

ch c b ph n đi u tra thu t i CQT

1.2 M c đích nghiên c u

Vi c t ch c b ph n đi u tra s đ c tri n khai t c p qu n lý C c Thu đ n T ng c c Thu theo ch ng trình c i cách hi n đ i hóa ngành thu đ n n m 2020 đư đ c Th t ng phê duy t Theo đó, ch c n ng đi u tra s giao quy n th c thi cho CQT r ng h n nh m

kh c ph c nh ng t n t i trong quy ch ph i h p gi a c quan thu và c quan đi u tra c a

công an, chính vì v y vi c t ch c b ph n đi u tra s nh h ng đ n c c u t ch c, quy n h n c a c quan thu theo quy đ nh hi n hành

Xu t phát t nhu c u trên, lu n v n s đi sâu vào vi c kh o sát và đánh giá nhu c u t ch c

b ph n đi u tra t i m t đ n v qu n lỦ nhà n c c p đ a ph ng, mà c th là C c Thu

Qu ng Bình V i nghiên c u này, hi v ng lu n v n s làm rõ h n nhu c u t ch c b ph n

đi u tra thu thông qua vi c kh o sát ban đ u và có th m r ng áp d ng mô hình kh o sát này t i các C c Thu các đ a ph ng khác, nh m cung c p lu n c đ góp Ủ s a đ i v

n i dung t ch c b ph n đi u tra thu trong d th o lu t QLT

1.3 Ph m vi nghiên c u

Bài phân tích này đ c th c hi n trong ph m vi ho t đ ng thanh tra, ki m tra vi c ch p hành pháp lu t thu c a C c Thu Qu ng Bình đ c ti n hành t i tr s CQTvà t i tr s

c a NNT, c ng nh đánh giá quan h h p tác gi a thanh tra thu và công tác đi u tra c a

c quan công an trong giai đo n 2007 đ n 2012

1.4 i t ng nghiên c u

Các ho t đ ng qu n lỦ thu c a c quan qu n lỦ thu (thanh tra, ki m tra, ki m soát th t thu thu ), v i ví d t i m t c quan qu n lỦ thu t i đ a ph ng là C c Thu Qu ng Bình

1.5 Ph ng pháp nghiên c u

Bài vi t s d ng ph ng pháp phân tích đ nh tính d a trên c s lỦ thuy t c a các t ch c

uy tín nh WB, OECD và m t s nghiên c u tr c có liên quan đ n v n đ chính sách đư

nêu

Phân tích ho t đ ng thanh tra, ki m tra thu trong b i c nh th c hi n lu t qu n lỦ thu và

c i cách h th ng ngành thu d a trên s li u l ch s c a toàn ngành Thu nh m đánh giá

hi u qu , và so sánh v i ho t đ ng thanh, ki m tra t i C c Thu Qu ng Bình

Phân tích và đánh giá hi n tr ng t ch c c a b phân thanh tra, ki m tra thu M i liên h

gi a c quan thu và c quan đi u tra kinh t c a ngành công an, mà t p ch y u đánh giá

s ph i h p theo quy ch c a PA15 Công an Qu ng Bình và phòng Thanh tra thu - C c Thu Qu ng Bình

S d ng ph ng pháp ph ng v n các lưnh đ o phòng ban liên quan và ban lưnh đ o C c Thu Qu ng Bình xung quanh v n đ liên quan đ n t ch c b ph n đi u tra thu

D a vào th c ti n đ rút ra k t lu n d a trên nguyên t c c a lỦ thuy t phân tích nghiên c u

kh thi

1.6 ụ ngh a th c ti n c a v n đ nghiên c u

V m t lỦ lu n: T ng h p quan đi m c b n v b ph n đi u tra thu trong b i c nh t i

Vi t Nam hi n nay, đóng góp Ủ ki n trong vi c s a đ i, b sung lu t qu n lỦ thu theo

ch ng trình hi n đ i hóa ngành thu giai đo n 2010-2020

V m t th c ti n: Ch ra nh ng t n t i trong công tác thanh tra, ki m tra thu c ng nh

ki m soát th t thu thu t đó đ xu t nh ng gi i pháp v m t t ch c đ kh c ph c và nâng cao ho t đ ng qu n lỦ c a c quan thu t i đ a ph ng

1.7 C u trúc bài vi t

Bài vi t đ c chia thành 4 ph n: Ch ng 1 Gi i thi u v n đ chính sách, Ch ng 2 T ng quan c s lỦ thuy t, Ch ng 3 Phân tích v n đ chính sách, Ch ng 4 K t lu n, ki n ngh và h n ch

T khóa:

Thu ; i u tra thu ; Thanh tra, ki m tra thu ; Th t thu t thu ; Tuân th thu

CH NG 2 T NG QUAN C S LÝ THUY T

Vi c t ch c b ph n đi u tra thu đ c đánh giá d a trên k t qu ho t đ ng thanh tra,

ki m tra thu v s tuân th c a ng i n p thu Ch ng này đ a ra m t khung lý thuy t

đ đánh giá tuân th ; gi i thi u nh ng cách ti p c n th c t đ đo l ng m c đ tuân th

và đ a ra lỦ thuy t phân tích nghiên c u tính kh thi

2.1 Khái ni m v s tuân th vƠ c ng ch tuân th

Tuân th đ c hi u là hình th c th c hi n nh ng quy đ nh b t bu c c a pháp lu t, trong đó các ch th tham gia các quan h pháp lu t ki m ch nh ng hành vi mà pháp lu t c m T khái ni m trên, vi c tuân th thu chính là vi c ch p hành nh ng quy đ nh pháp lu t v thu c a NNT và CQT Trong ph m vi c a lu n v n này, khái ni m v s tuân th thu

đ c hi u và xem xét d i góc đ là hành vi ch p hành nh ng quy đ nh c a pháp lu t v thu c a NNT

Tuân th pháp lu t thu c a NNT th hi n vi c ch p hành đ y đ , k p th i và đúng đ n các quy đ nh c a pháp lu t thu , c th là vi c ch p hành các tiêu chí th i gian, m c đ chính xác trung th c và đ y đ c a các ho t đ ng đ ng kỦ thu , khai thu , n p thu và các ngh a v khác v thu Khi tính tuân th pháp lu t thu c a NNT đ c nâng cao thì rõ ràng

chính sách pháp lu t thu đư đ c ban hành và th c thi có hi u qu , đ t đ c các m c tiêu mong mu n Suy cho cùng, tính đúng đ n hay tiên ti n c a chính sách thu , tính hi u qu

c a công tác qu n lỦ thu th hi n r t rõ th c tr ng ch p hành pháp lu t thu và c a

NNT

Trong khi khái ni m v tuân th ho c không tuân th khá đ n gi n thì vi c đo l ng nó,

đ c bi t là đo l ng s thu ti m n ng là khá khó kh n v m t k thu t V m t lỦ thuy t,

s thu ti m n ng có th đ c xác đ nh theo ba cách khác nhau:

D báo s thu s d ng nh ng s li u vi mô và áp d ng cho m i s c thu (Ph l c

1)

Phân tích d li u qu n lý thu đ đo l ng m c đ tuân th trong các ch c n ng

ch ch t, đ c bi t là khai thu , tính thu và n p thu

D a trên báo cáo c a ng i n p thu v m c đ tuân th

đo l ng và đánh giá m c đ tuân th c a NNT, m i qu c gia s d ng các ph ng pháp, cách th c ti p c n khác nhau Theo quan đi m c a Trung tâm nghiên c u chính sách

và qu n lỦ thu thu c OECD, thì tính tuân th c a NNT đ c chia thành 2 nhóm chính sau đây:

Tuân th quy đ nh hành chính (Administrative compliance): là vi c NNT tuân th các quy đ nh hành chính v vi c kê khai, n p thu đúng h n

Tuân th k thu t (Technical compliance): là vi c NNT th c hi n tính toán và n p

thu đúng theo quy đ nh t i các đi u c a lu t thu

H p 2.1: Các c tính m c đ tuơn th

* Tuân th v n p t khai: M c đ tuân th v n p t khai có th đ c chia thành ba ch s khác

nhau u tiên là tuân th trong n p t khai c a ng i n p thu Ch s này đo l ng t l gi a s

t khai đ c n p và s ng i n p thu th c t đ c đ ng kỦ t i c quan thu Các t khai đ c n p

có th bao g m c t khai n p đúng h n và t khai ch m n p Th hai, là tuân th trong vi c n p t khai đúng h n, đ c đo b ng t l gi a s t khai n p đúng h n trên t ng s t khai đư đ c n p

Và th ba là m c đ tuân th trong n p t khai nói chung t ng h p, là t l gi a s t khai đư n p đúng h n chia cho t ng s ng i n p thu đư đ ng kỦ M c đ tuân th kê khai nói chung t ng h p này đ c c tính là k t qu c a hai ch s đ u tiên;

* Tuân th v kê khai thu : M c đ tuân th v kê khai thu là nói đ n vi c kê khai trung th c các

kho n thu nh p ch u thu , doanh thu, và s n l ng liên quan đ n thu tr c thu hay thu gián thu Tuân th v kê khai thu đ c đ nh ngh a là t l gi a s thu nh p hay doanh thu kê khai v i s thu

nh p/doanh s đ c ch đ i s kê khai mong đ i Tuân th trong kê khai có th đ c phát hi n trong quá trình tính và k toán thu ;

* Tuân th trong n p thu : M c đ tuân th trong n p thu là nói đ n vi c n p thu đúng h n M c

đ tuân th này đ c đ nh ngh a là t l gi a s ngh a v thu đ c n p đúng h n và toàn b s ngh a v thu mà c a ng i n p thu ph i n p

(Ngu n: World Bank, 2011)

Vi c tuân th đ c xem xét trên hai v n đ đó là tuân th t nguy n và tuân th c ng ch Trong gi i h n đ tài nghiên c u, v n đ tuân th đ c đi sâu và xem xét d i góc đ tuân

th c ng ch Theo T đi n lu t h c (1999, tr 24), thu t ng “c ng ch ” đ c hi u là

nh ng bi n pháp b t bu c cá nhân hay t ch c ph i th c hi n và ph c tùng m nh l nh nh t

đ nh c a c quan nhà n c có th m quy n do pháp lu t quy đ nh Lu t pháp b n thân nó đư

có tính c ng ch và đây là m t đ c tr ng c b n c a pháp lu t Tính ch t c ng ch làm cho pháp lu t khác v i đ o đ c hay phong t c Tuy nhiên trên th c t , tính ch t c ng ch trong b n thân pháp lu t không ph i lúc nào c ng đ c đ m b o Do đó, nhà n c c n có

nh ng bi n pháp khác đ bu c các ch th ph i nghiêm ch nh ch p hành pháp lu t, trong

đó c n nh n m nh vai trò vi c s d ng công c c ng ch S c ng ch c n hi u là không

ch nh m m c đích tr ng tr mà tr c h t là r n đe, ng n ch n nh ng hành vi vi ph m pháp

lu t S c ng ch đây đ c th c hi n trên c s lu t pháp, trong khuôn kh lu t pháp,

do c quan nhà n c có th m quy n ti n hành C n c vào khái ni m trên, có th khái quát

vi c c ng ch tuân th pháp lu t thu là nh ng bi n pháp, công c c a c quan thu áp

d ng bu c cá nhân, t ch c ng i n p thu ph i tuân th pháp lu t v thu do nhà n c ban hành Vi c c ng ch tuân th pháp lu t thu có nh ng đ c đi m chung v i c ng ch tuân th pháp lu t nói chung v b n ch t, ch th , cách th c và m c đích c ng ch

2.2 Tr n thu , tránh thu và th t thu thu

Tr n thu và tránh thu là hai nguyên nhân quan tr ng nh t c a vi c không tuân th và làm

th t thoát ngu n thu Nh ng bi u hi n hành vi này c a NNT l i ch u nh h ng c a nhi u

y u t có liên quan l n nhau, c nguyên nhân ch quan (chính sách thu , n ng l c c a c quan thu , tính hi u qu và liêm chính và chi phí tuân th ) l n nguyên nhân khách quan (h

th ng khi u n i, đ trách nhi m trong chi tiêu công, tham nh ng và quy mô c a n n kinh t phi chính th c) Theo Gordon, Jnr (1990) thì ho t đ ng b t h p pháp t l thu n v i đ ng

c đ cá nhân không kê khai thu nh p; hay nói cách khác tính ch t bí m t c a l i nhu n càng cao thì càng có nhi u đ ng c đ ng i ta tr n thu 1

V m t lỦ thuy t, viêc tr n thu và tránh thu là khác nhau, nh ng c hai đ u d n đ n vi c

th t thu thu , khi n h th ng thu b kém công b ng, và làm bóp méo khuôn kh c nh tranh c a th tr ng Xét d i góc đ pháp lỦ thì tr n thu là ho t đ ng phi pháp d i hình

th c không khai, khai gi m ho c khai sai ngh a v đóng thu (tài s n hay thu nh p ch u thu ) còn tránh thu là ho t đ ng h p pháp c a NNT b ng cách l i d ng khe h c a lu t thu đ gi m ngh a v đóng thu (V Thành T Anh, 2012)

1 Bên c nh nh ng đ ng c hi n nhiên c a vi c gi l i ti n, còn có nh ng v n đ c b n khác v lỦ do khi n

m t s ng i không n p thu : u tiên là v n đ v v n hóa, ví d v tình tr ng vô tr t t t i n trong bài

vi t c a Upandra Baxi (1982); Th hai là v n đ tuân th t ng đ i; trong m t s tr ng h p, m t s lu t nào đó có th b b qua xem th ng n u ho t đ ng b c m không đ ng ch m v i các quy đ nh xư h i Tài li u

đ c c a Oldman (1965)

Vi c th t thu thu xu t phát t chính sách thu ch a hoàn thi n, t o ra k h cho ng i n p thu c ng nh do chính vi c qu n lỦ, th c thi chính sách c a c quan công quy n Vi c

th c thi công v ch a hi u qu d n đ n th t thu thu là do b máy qu n lỦ c a CQT, do trình đ c a cán b thu ho c do quy trình làm vi c c a c quan thu ch a khoa h c Các nghiên c u v m c đ tuân th thu đư ch ra m i liên h ngh ch bi n gi a m c đ tuân th thu và th t thu thu M c đ tuân th thu c a NNT m t qu c gia càng th p thì m c đ

th t thu thu c a qu c gia đó càng cao và ng c l i M c đ tuân th thu th hi n vi c

tr n thu và tránh thu c a NNT, do đó đ nâng cao m c đ tuân th thu và h n ch th t thu thu t vi c tr n thu và tránh thu , CQT ngoài vi c nâng cao Ủ th c n p thu c a

ng i dân thông qua công tác tuyên truy n và th c thi quy n giám sát c a ng i dân thì chính b máy c a CQT c n t ng c ng công tác giám sát c a mình thông qua vi c nâng cao hi u qu công tác thanh tra, ki m tra thu c ng nh đi u tra thu

Hình 2.1 : Các y u t nh h ng đ n vi c không tuơn th vƠ lƠm th t thoát ngu n thu

Ngu n: C i cách thu Vi t Nam, WB (2011), Trang 63

2.3 Tác đ ng c a tham nh ng vƠ n n kinh t phi chính th c đ i v i th t thoát ngu n thu

Tham nh ng và thu thu

Các nhà nghiên c u v thu và nh ng ng i ho t đ ng th c ti n trong l nh v c thu t lâu

đư nh n đ nh r ng tham nh ng có liên quan đ n vi c tr n thu , mi n thu m t cách b a bưi

Tham nh ng

N n kinh t phi chínhth c

và công tác qu n lỦ thu kém hi u qu Nh ng hành vi này tr c ti p làm gi m s thu thu

và d n đ n m t s chênh l ch l n gi a s ti n mà CQT thu đ c v i s th c n p vào ngân

sách Tanzi và Davoodi (1997) đư dùng nh ng s li u th c t đ ch ra r ng m c đ tham

nh ng cao làm gi m s thu thu đ c c a chính ph 2

m t s nghiên c u khác đư c tính nh ng th t thoát c th v s thu và ti n thu t thu

do tham nh ng gây nên đ i v i nh ng n c có ch s tham nh ng cao h n m c trung bình Tác đ ng c a tham nh ng v i t l th t thoát thu , xét trong m i quan h t ng đ i, là t l ngh ch và r t l n; ví d nh C ng hòa dân ch Công-gô, m t n c có m c đ tham

nh ng cao s m t kho ng 0,344% GDP v s thu và 0,284% v ti n thu 3

N n kinh t phi chính th c và th t thoát t thu

Các nhà kinh t đư phân tích m i t ng quan gi a tham nh ng và n n kinh t phi chính

th c, c hai đi u này đ u d n đ n vi c thu h p c s ch u thu và th t thoát ngu n thu N n kinh t phi chính th c v m t lỦ thuy t bao g m nh ng ho t đ ng không đ c ghi l i trong

th ng kê qu c gia4 Theo đ nh ngh a c a Schneider và Kinglmair (2004), n n kinh t phi chính th c bao g m t t c các kho n thu nh p t s n xu t các hàng hóa và d ch v h p pháp nh ng không khai báo ho c t các giao d ch ti n m t ho c giao d ch đ i hàng, k c

m i ho t đ ng kinh t có th b đánh thu mà đ c khai báo cho c quan qu n lỦ thu

T l ngu n thu t thu so v i GDP c a n n kinh t phi chính th c cho th y m t c tính

g n đúng c a th t thoát thu Vi c c tính d a trên m t gi đ nh ng m r ng không có s khác bi t có h th ng v b n ch t c a các doanh nghi p ho t đ ng trong n n kinh t phi

2 Áp d ng OLS trong ki m tra th nghi m đ y đ , Bird et al.(2004) c ng phát hi n ra r ng ch t l ng th

ch , nh tham nh ng hay s n đ nh chính tr , ch s ch t l ng qu n tr có nh h ng r t quan tr ng đ n thu thu c a m t qu c gia H s d ng các bi n khác nhau (bao g m c ph n dân t c, ngôn ng , và đ a lỦ) và

th Hausman Chi-square đ ki m tra nh ng không phát hi n s hi n di n c a s đ ng th i v thu , s thu và các bi n th ch

3 M c th t thoát s thu và t th t thoát ti n thu và thu không t thu s thu và ti n thu cho m t qu c gia

đ c c tính là k t qu c a các h s tham nh ng t ng ng và s khác nhau trong ch s tham nh ng đư

đ c chia theo thang đi m m i đi u ch nh đ i v i n c này và ch s tham nh ng trung v Theo nghiên c u

c a Tanzi và Davoodi (1997) s d ng s li u cho giai đo n 1980-1995 t các ngu n: IMF, Government Finance Statics, World Table, Business International và Political Risk Services (ICRG)

4 T ng c c Th ng kê c a Vi t Nam đ nh ngh a các ho t đ ng phi chính th c ho c ho t đ ng c a n n kinh t phi chính th c bao g m: (1) S n xu t c a h gia đình khu v c nông thôn; (2)các ho t đ ng không đ ng kỦ khu v c thành th ; (3) thu nh p không khai báo đ tránh thu ; (4) d ch v n i đ a; (5) buôn l u; (6) thuê nhà

ho c đ đ c khác; (7) các ho t đ ng không khai báo ho c ho t đ ng th câp c a các c quan qu n lỦ, c quan quân đ i, nhà tù, tr i c i t o, và tr i m côi; (8) ho t đ ng c a các t ch c phi l i nhu n, t ch c t thi n, H i

ch th p đ và các h i t ng t

chính th c so v i n n kinh t chính th c Tuy nhiên, các doanh nghi p trong n n kinh t phi chính th c th ng nh ho c tham gia vào nh ng ho t đ ng b t h p pháp và do đó

th ng g n v inh ng r i ro tr n thu cao h n và đ t ra nh ng thách th c đáng k cho c quan qu n lỦ thu Do đó, con s c tính nên đ c coi là m c th t thoát t i đa5

2.4 Khung lý thuy t v ắh th ng thu t t” cho Vi t Nam

Theo báo cáo c a WB do Shukla (2011) và các đ ng s biên so n đ a ra khuy n ngh v khung lỦ thuy t v “h th ng thu t t” cho riêng tr ng h p c a Vi t Nam v i b n tiêu chí

nh sau:

Hi u qu kinh t M t h th ng thu t t có hi u qu kinh t khi h th ng thu đó đ t đ c

ba tiêu chu n, đó là: gi m thi u đ c t n th t xư h i, c s thu r ng và thu su t th p

Th c t , không t n t i m t h th ng thu nào đ c xem là hoàn h o d a trên tiêu chu n không gây ra b t k t n th t xư h i, vì b n ch t c a thu là s phân chia gánh n ng thu cho các thành ph n kinh t trong xư h i, đi u này s gây ra t n th t xư h i Do đó, gi m thi u t n th t xư h i đ c xem là tiêu chu n đánh giá cho m t h th ng thu t t và b n

v ng; và đi u này có th th c hi n b ng vi c t o ra c s đánh thu r ng ho c d a trên m t

h th ng thu v i thu su t th p Hi n còn t n t i m t s đi m không trung l p trong chính sách thu và th c thi nh thi u s hài hòa gi a các lo i thu , nhi u thu su t, nhi u tr ng

h p không ch u thu và u đưi thu đư t o ra hi u qu kinh t th p trong phân b ngu n l c

do các đ i t ng n p thu đ a ra quy t đ nh kinh doanh v i m c tiêu gi m thi u gánh n ng thu ch không ph i v i m c tiêu t i đa hóa n ng l c s n xu t và lao đ ng

Công b ng Công b ng trong lỦ thuy t v thu đ c hi u g m công b ng ngang (horizontal

equity) và công b ng d c (vertical equity) N u công b ng ngang nói đ n s so sánh gi a các ch th có các đi u ki n gi ng nhau thì đ c đ i x v thu nh nhau thì công b ng

d c đ c hi u là các ch th có các đi u ki n khác nhau thì ph i đ i x v thu khác nhau,

5 T ng c c Th ng kê Vi t Nam đư đi u tra m u th c hi n trong b n n m: 1989, 1992, 1994 và 1996 đư c tính quy mô c a n n kinh t phi chính th c Vi t Nam l n h n r t nhi u (h n m t n a GDP c a khu v c chính th c) i u tra đ c th c hi n vào n m 2001

Theo k t qu nghiên c u c a Schneider và Klinglmar (2004): M t n c có n n kinh t phi chính th c nh (trung bình chi m 17,6% GDP) sang m t n c có n n kinh t phi chính th c l n (trung bình kho ng 35,7% GDP) d n đ n m t kho n th t thoát đáng k trong s ti n thu t thu : m c th t thoát t ng m nh t g n 3,5% GDP lên t i 6,1% GDP)

nói cách khác n u m t ch th s d ng nhi u ngu n l c c a xư h i, ho c gây ra nhi u t n

th t cho xư h i thì ph i đóng thu nhi u h n

Minh b ch Minh b ch đ c đ m b o tr c h t v i đi u ki n lu t thu ph i không đ c

quá ph c t p và không phân bi t đ i x , còn các quy ch và đòi h i v qu n lỦ thì ph i d

ti p c n và d tuân th V i Ủ ngh a đó, Vi t Nam đư đ t nhi u ti n b v minh b ch tuy

v n còn nhi u vi c ph i làm Ví d , thu GTGT hi n nay có m t thu su t b ng 0 và hai thu su t khác c ng v i m t danh sách dài các tr ng h p không ch u thu Thu TNDN

c ng có nhi u m c thu su t và u đưi theo ngành và đ a ph ng làm cho thu su t th c khác h n so v i thu su t công b

Tính phù h p và n đ nh ngu n thu Tuy không có đ thông tin đ xác đ nh đ co giưn thu

(tax elasticity) nh ng đ n i c a thu (tax buoyancy6) th t th ng cho th y c n ph i c i

ti n m t s l nh v c trong h th ng thu C s thu h n h p nên c n ph i đa d ng hóa và

m r ng C ng c n theo dõi ch t ch các khu v c đang t ng tr ng trong n n kinh t đ

đ a chúng vào m ng l i thu vào th i đi m thích h p Trong đó ph i k đ n các khu v c kinh doanh hàng hóa có tính co dưn v thu nh p cao trong t ng quan v i c u Kinh nghi m qu c t cho th y r ng m t h th ng thu đ n gi n và có c s thu r ng s co giưn

và đàn h i cao h n Do v y, c n rà soát các lu t thu đ đ n gi n và h p lỦ hóa chúng

Cu i cùng, s r t h u ích n u nh c tính ph m vi chi tiêu thu (tax expenditures) và xem xét tính h p lỦ c a chúng

2.5 M t s lý thuy t c b n v phân tích nghiên c u kh thi

Phân tích nghiên c u kh thi (feasibility study) nh m m c đích phát hi n nh ng tác đ ng khách quan và h p lỦ d a trên nh ng đi m m nh và đi m y u c a m t chính sách, c h i

và m i đe d a c ay u t c a môi tr ng, tài nguyênbên ngoài và cu i cùng là tri n v ng cho s thành công mà chính sách s mang l i M t trong các công c dùng đ nghiên c u

kh thi đó là SWOT ho c PIECES (the “PIECES” framework7

7 PIECES xem xét đ n đ th c thi (Performance), s truy n thông (Information), tính kinh t (Economy), s

ki m soát (Control), tính hi u qu (Efficiency) và các d ch v (Services) M t trong nh ng ng i phát tri n cho khung lỦ thuy t PIECES là Wetherbe (Texas Tech University)

t v đ y đ n i dung chính sách, k toán báo cáo, chi ti t c a các ho t đ ng và qu n lỦ, nghiên c u đ y đ tác đ ng xư h i, d li u tài chính, các yêu c u pháp lỦ và ngh a v thu

N m y u t ph bi n trong nghiên c u kh thi đ c xem xét đó là:

Kh thi công ngh và h th ng: ánh giá đ c d a trên m t thi t k phác th o các yêu c u h th ng v đ u vào, quá trình, đ u ra, ch ng trình, và th t c i u này

có th đ c đ nh l ng v kh i l ng c a d li u, xu h ng, t n s c p nh t, đ

c tính xem h th ng m i s th c hi n đ y đ hay không Tính kh thi v công

ngh đ c th c hi n đ xác đ nh xem li u có kh n ng v ph n m m, ph n c ng,

nhân s và chuyên môn… c p đ này, m i quan tâm đ c đ ngh c tính kh thi

k thu t và tính kh thi pháp lý v i gi đ nh chi phí v a ph i

Tính kh thi kinh t : Phân tích kinh t là ph ng pháp th ng xuyên nh t đ c s

d ng đ đánh giá hi u qu c a m t h th ng m i Th ng đ c g i là phân tích chi

phí - l i ích (CBA), th t c đ xác đ nh nh ng l i ích và ti t ki m đ c d ki n t

m t h th ng ng c viên và so sánh chúng v i chi phí

Tính kh thi pháp lý: Quy t đ nh ban hành chính sách n u ph ng án đ xu t

không xung đ t v các yêu c u pháp lý

Tính kh thi v n hành: Tính kh thi v n hành là m t đo l ng m t h th ng đ c

đ xu t gi i quy t v n đ t t nh th nào, và t n d ng nh ng c h i xác đ nh trong

đ nh ngh a ph m vi và làm th nào đáp ng các yêu c u đ c xác đ nh trong giai

đo n phân tích yêu c u c a phát tri n h th ng

Tính kh thi ti n đ : M t d án s th t b i n u nó m t quá lâu đ đ c hoàn thành

tr c khi nó mang l i h u ích ho c hi u qu

Và m t s y u t kh thi khác nh : Tính kh thi th tr ng và b t đ ng s n, Tính kh thi ngu n l c, Tính kh thi v n hóa, Tính kh thi tài chính…

CH NG 3 PHÂN TÍCH V N CHÍNH SÁCH

3.1 ánh giá quá trình c i cách thu Vi t Nam

3.1.1 ánh giá t ng k t vi c th c hi n lu t qu n lý thu

Sau khi lu t QLT đ c Qu c h i thông qua ngày 29/11/2006, Chính ph và B Tài chính

đư ban hành các ngh đ nh h ng d n thi hành lu t QLT, các thông t h ng d n chi ti t các đi u, kho n th c hi n lu t và ngh đ nh v QLT Theo đó, h th ng v n b n pháp lu t liên quan đ n QLT đư đ c ban hành t ng đ i đ ng b và k p th i, đ y đ , b o đ m đúng

quy trình xây d ng v n b n quy ph m pháp lu t Lu t QLT ban hành đư h th ng hoá các

v n b n quy ph m pháp lu t v QLT, kh c ph c tình tr ng phân tán nhi u v n b n quy

ph m pháp lu t c a nhi u s c thu khác nhau

Lu t QLT t o c n c pháp lỦ đ tri n khai th c hi n c i cách hành chính v thu Theo đó,

đư ki n ngh và th c hi n đ n gi n hóa 271/330 th t c (trong đó ki n ngh s a đ i, b

sung 261 th t c, thay th sáu th t c và bưi b , hu b b n th t c) theo h ng đ n gi n,

gi m thi u các th t c gây phi n hà, t n kém v th i gian, chi phí cho NNT; ban hành c

ch cho phép doanh nghi p t in hóa đ n và t ch u trách nhi m, CQT th c hi n vi c ki m tra; t ng b c hi n đ i hóa, đ y m nh áp d ng tin h c trong QLT

H th ng pháp lu t v QLT là c n c pháp lỦ giúp các c quan nhà n c xác đ nh rõ h n vai trò, trách nhi m c a các t ch c, cá nhân có liên quan trong QLT Trách nhi m, quy n

l i, ngh a v và tính ch đ ng c a NNT đ c đ cao thông qua vi c ban hành và th c thi

c ch t tính, t khai, t n p, b o đ m phù h p v i thông l qu c t Trách nhi m c a c

quan QLT trong vi c đ y m nh ho t đ ng tuyên truy n, ph c v , ki m tra, thanh tra và thu

n p thu đ c nâng cao; t ng b c chuyên môn hóa, hi n đ i hóa ho t đ ng QLT

Lu t QLT t o c s đ t ng c ng c ch ph i h p gi a các ngành, các c p Ho t đ ng c a

h i đ ng t v n thu c s đư phát huy hi u qu , góp ph n b o đ m công khai, minh

b ch, công b ng trong qu n lỦ và thu thu ; góp ph n gi m thi u chi phí cho c quan qu n

lý thu và ng i n p thu , t o đi u ki n đ các doanh nghi p tích l y v n, m r ng s n

xu t kinh doanh, góp ph n t ng thu NSNN

3.1.2 ánh giá k t qu công tác thanh tra, ki m tra theo nguyên t c r i ro

CQT đư ki m tra các lo i h s khai thu t i tr s c a CQT và ki m tra thu t i tr s

NNT nh m ki m soát vi c kê khai c a NNT, phát hi n, ng n ch n k p th i các hành vi vi

ph m pháp lu t v thu V thanh tra thu đư d a trên c s thu th pvà phân tích thông tin, đánh giá m c đ tuân th và xác đ nh r i ro, phân lo i doanh nghi p Do đó công tácthanh

tra đư t p trung đ c ngu n l c đ th c hi n k ho ch, t o đi u ki n thu n l i cho NNT đư

ch t l ng cu c thanh tra, ki m tra không đ c c i thi n, ho cm c đ tuân th thu c a

NNT đ c nâng cao Dù ch a có k t qu đ nh l ng xác đ nh tác đ ng c a nguyên nhân nào ch y u lên vi c không c i thi n s thu truy thu qua thanh tra ki m tra song có th

nh n th y r ng dù quy mô thanh tra ki m tra t ng cao (th hi n s cu c thanh tra ki m tra hoàn thành) nh ng s truy thu không t ng nhanh theo t c đ c a quy mô thì có th cho

r ng ch t l ng cu c thanh tra ki m tra không đ c c i thi n nh k v ng

31.674

29.605 25.295 31.759 45.939 49.396

- 4,000,000 8,000,000 12,000,000

T ng s thu truy thu và

ph t qua thanh tra, ki m tra (tri u đ ng)

B ng 3.1: S thu truy thu qua thanh tra, ki m tra bình quơn

Ngu n: Tác gi tính toán d a trên Báo cáo t ng k t ngành Thu

K t qu th c hi n k ho ch thanh tra thu

Th c hi n lu t QLT c b n t p trung thanh tra đ i v i doanh nghi p có ngành ngh kinh doanh đa d ng, ph m vi kinh doanh r ng; các doanh nghi p có d u hi u vi ph m pháp lu t thu , có d u hi u r i ro cao, ho t đ ng giao d ch liên k t, chuy n giá, doanh nghi p l nhi u n m liên t c v n ti p t c m r ng s n xu t kinh doanh; gi i quy t khi u n i, t cáo Nguyên t c c b n đ l p k ho ch thanh tra hàng n m là nguyên t c r i ro, trên c s đánh giá m c đ r i ro d a vào các tiêu chí mang tính l ch s nh vi ph m v kê khai thu , vi

ph m v n p thu trong quá kh Nguyên t c này c b n xác đ nh và t p trung nhóm đ i

t ng c n ti n hành thanh tra, đư h n ch tình tr ng “dàn tr i” và không tr ng tâm trong

vi c l p k ho ch Tuy nhiên, k ho ch thanh tra đ c l p theo nguyên t c này v n ch a tính đ n s l ng cán b làm công tác thanh tra có th đáp ng đ c k ho ch trong tr ng

h p m c đ r i ro x y ra đ i v i nhi u doanh nghi p

Hình 3.3: K t qu th c hi n k ho ch thanh tra

Ngu n: Tác gi tính toán d a trên Báo cáo t ng k t ngành Thu

2007 2008 2009 2010 2011 2012

K ho ch thanh tra 5,559 4,322 4,270 4,037 7,391 6,589

K ho ch thanh tra có xu h ng t ng, đi u này ph n ánh ngày càng có nhi u h n các doanh nghi p có m c đ r i ro v thu Trong khi đó công tác thanh tra ch a đ m b o k

ho ch, tr n m 2010, đi u này ph n ánh b máy cán b làm công tác thanh tra trong ngành thu đang còn thi u Bên c nh đó thì quy trình thanh tra kéo dài t 15 ngày đ n 30 ngày khi n vi c t ch c, b trí các cu c thanh tra ch a linh ho t và d x y ra hi n t ng ch ng chéo khi m t cán b có tên trong quy t đ nh thanh tra trong khi cu c thanh tra tr c ch a

S thu t ng thêm (tri u đ ng)

Ngu n: Báo cáo t ng k t ngành Thu các n m

K t qu ki m tra h s khai thu

T i tr s NNT: N m 2007- 2012, toàn ngành thu đư hoàn thành ki m tra t i tr s NNT

đ c 184.513 cu c ki m tra T ng s thu truy thu và ph t qua ki m tra là 13.514.782 tri u

đ ng, trong đó: s thu truy thu là 10.944.512 tri u đ ng, ph t vi ph m hành chính là

2.570.270 tri u đ ng

T i tr s CQT: N m 2007- 2012, s h s đ c ki m tra là 7.441.191h s , trong đó s

h s ph i đi u ch nh thu là 220.197 h s chi m t l 2,96%; s h s ph i n đ nh thu

là 46.980 h s , t l 0,63% trên s h s đư đ c ki m tra

Hình 3.4: S l ng h s khai thu đ c ki m tra t i c quan thu

Ngu n: Tác gi tính toán d a trên Báo cáo t ng k t ngành Thu

S l ng h s khai thu đ c ki m tra t ng nhanh qua các n m (2008/2007 là 244,2%;

Ki m tra h s khai thu t i tr s CQT là vi c ki m tra nh m t o c s d li u ban đ u và

là tiêu chí đ xác đ nh m c đ r i ro vi ph m pháp lu t thu c a NNT V i quy đ nh theo

lu t QLT nh hi n này thì ki m tra h s khai thu t i tr s QLT nh m m c đích ng n

ch n, phòng ng a ngay t khi d li u khai thu đ c nh p vào c s d li u c a c quan thu Vi c ki m tra h s khai thu t i tr s QLT đ c đánh giá có k t qu n i b t nh t trong công tác thanh tra, ki m tra thu theo ch c n ng đ c áp d ng t n m 2007

K t qu ki m tra h s hoàn thu (thu GTGT)

Hình 3.5: S l ng h s đ ngh hoƠn thu

Ngu n: Tác gi tính toán d a trên Báo cáo t ng k t ngành Thu

T n m 2007 đ n n m 2012, toàn ngành đư ki m tra tr c hoàn thu GTGT đ c 33.368

h s , đ t t l 64% trên t ng s h s ph i ki m tra tr c hoàn thu ; riêng n m 2012 đ t

t l 83% (Ph l c 5) ; s h s còn l i yêu c u NNT b sung đ y đ ch tiêu, tài li u đ ngh hoàn, ho c nh ng h s đ ngh hoàn c a tháng cu i n m ph i chuy n sang n m sau Qua ki m tra đư lo i tr không ch p nh n hoàn thu 1.964.180 tri u đ ng

Hình 3.6 T l s l ng h s hoƠn thu đƣ ki m tra

Ngu n: Tác gi tính toán d a trên Báo cáo t ng k t ngành Thu

V ki m tra sau hoàn thu GTGT t n m 2007 đ n n m 2012 đư ki m tra đ c 36.983 h

s , đ t t l 56% trên t ng s h s ph i ki m tra sau hoàn thu ; riêng n m 2012 đ t t l

62%; s h s còn l i chuy n sang ki m tra vào n m ti p theo Qua ki m tra đư truy hoàn

Ngu n: Báo cáo t ng k t ngành Thu

T ng s thu truy thu, ph t qua công tác thanh tra, ki m tra thu và ki m tra hoàn thu GTGT t n m 2007 đ n n m 2012 là 37.677.290 tri u đ ng, k t qu truy thu và ph t đ u

t ng nhanh qua các n m: N m 2008/2007 là 155,3%; N m 2009/2008 là 120,3%; N m

2010/2009 là 111,7%; N m 2011/2010 là 126,1%; N m 2012/2011 là 110,1%

Ch c n ng ki m tra hoàn thu , nh t là hoàn thu GTGT là ch c n ng quan tr ng trong công tác ki m tra thu S l ng h s hoàn thu và s ti n thu xin hoàn c ng nh s thu không đ c hoàn ngày càng cao cho th y r ng vi c x l , giám sát h s hoàn thu là công

vi c có nhi u r i ro và m c đ tuân th trong vi c kê khai c a NNT ch a đ c c i thi n

Vi c xem xét hoàn thu cho NNT đ c ngành thu chú tr ng và c n tr ng, c th : đi u kho n hoàn thu đ c quy đ nh rõ trong t ng s c thu và trong lu t QLT Ngành thu c ng

đư xây d ng quy trình hoàn thu c th nh m ng n ch n vi c th t thoát ngân sách t vi c hoàn thu K t qu ki m tra hoàn thu cho th y s truy thu và ph t t ng cao m t ph n th

hi n ch t l ng cu c ki m tra công tác hoàn thu đ c c i thi n đ c mang l i do vi c c i thi n quy trình và quy đ nh trong các s c thu , tuy nhiên m t khác l i cho th y b máy cán

b trong làm công tác ki m tra hoàn thu l i ch a đ ng nhi u r i ro và x y ra tiêu c c nh tham nh ng ho c ti p tay cho các doanh nghi p làm h s hoàn thu

3.1.3 Quy ch ph i h p gi a ch c n ng thanh tra và đi u tra án kinh t

Quy ch ph i h p s 2122/QCPH/TCCS-TCT đ c kỦ k t gi a T ng c c C nh sát và

T ng c c Thu vào ngày 26/8/2003, nh m nâng cao công tác phòng, ch ng các hành vi vi

ph m và t i ph m trong l nh v c thu M c dù công tác ph i h p gi a hai ngành đư đ c

đ y m nh và đem l i hi u qu tích c c, song đ duy trì và phát huy t t h n công tác phòng,

ch ng các vi ph m, t i ph m v thu , c n kh c ph c m t s t n t i nh : vi c tri n khai công tác ph i h p c p t nh, thành ph thì k p th i, nh ng vi c tri n khai c p qu n, huy n l i ch a đ y đ , ch a có ch ng trình, ph i h p c th nên hi u qu còn r t h n ch Nhi u tr ng h p CQT đư cung c p thông tin, tài li u vi ph m cho c quan công an nh ng sau đó l i xem nh h t trách nhi m, không liên h đ có bi n pháp ti p t c làm rõ Ng c

l i phía c quan công an c ng đ t n nhi u v vi c mà c quan thu cung c p d n đ n vi c

ch m tr ho c x lỦ thi u d t đi m đ i v i các hành vi vi ph m Bên c nh đó, ngoài quy

ch ph i h p, hai c quan ch a có h ng d n c th v th t c chuy n giao h s , tài li u,

v m c đ quan tr ng và kh n c p c a v vi c, v c ch theo dõi và ti n đ hoàn thành các v vi c nên c ng gây s khó kh n, lúng túng trong vi c t ng c ng và nâng cao hi u

qu ph i h p phòng, ch ng các hành vi vi ph m và t i ph m trong l nh v c thu

Có th nói quy ch ph i h p gi a ch c n ng thanh tra thu và đi u tra án kinh t c a c quan đi u tra là nh m b sung cho nhau ch c n ng qu n lỦ nhà n c gi a hai c quan quy n l c c a nhà n c, c ng nh h tr v chuyên môn gi a ch c n ng thu và ch c

n ng đi u tra án kinh t có liên quan đ n thu Vi c ban hànhquy ch là phù h p v i yêu

c u trong đi u ki n ngày càng có nhi u v án kinh t có liên quan đ n thu và làm th t thoát ngu n thu ngân sách Tuy nhiên, đ phát huy t t hi u qu c a quy ch này là m t v n

đ khác, khi mà s h tr và ph i h p gi a hai c quan nhà n c này ch a đ c th ng xuyên và tích c c

T th c tr ng nh ng n m th c hi n quy ch đư cho th y hi u qu trong vi c qu n lỦ nhà

n c nh m ch ng th t thu ngân sách ch a đ t nh s k v ng, đi u này đ t ra m t v n đ

đó là nên giao quy n đi u tra cho c quan thu trong các v án kinh t có liên quan đ n các kho n thu ngân sách Bên c nh đó, các v án kinh t khi chuy n giao cho c quan đi u tra