Quy trình sản xuất tin của Thông tấn xã Việt Nam - Những thành công và hạn chế

Một số vấn đề về tin và làm tin hiện đại: Nêu lên hệ thống về cách thức, xu thế làm tin hiện đại - Tin Thông tấn xã Việt Nam TTXVN nằm trong quy luật này nhưng phải luôn đảm bảo chức nă

Quy trình sản xuất tin của Thông tấn xã Việt Nam - Những thành công và hạn chế

Nguyễn Vũ Thành Đạt

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn; Khoa Báo chí Chuyên ngành: Báo chí học; Mã số: 60 32 01

Năm bảo vệ: 2011 Người hướng dẫn: PGS.TS Vũ Quang Hào

Abstract Chương 1 Một số vấn đề về tin và làm tin hiện đại: Nêu lên hệ thống về cách

thức, xu thế làm tin hiện đại - Tin Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) nằm trong quy luật này nhưng phải luôn đảm bảo chức năng, nhiệm vụ của một cơ quan thông tin chính thống của Đảng và Nhà nước, từ đây sẽ là cơ sở để xây dựng một quy trình sản xuất tin hoàn chỉnh, thống nhất Chương 2 Công tác chỉ đạo và thực hiện Quy trình sản xuất tin của TTXVN: Khái quát về quá trình làm tin cùng những đặc điểm của sản phẩm tin TTXVN qua các giai đoạn lịch sử gắn liền với cách mạng Việt Nam Xây dựng, miêu tả Quy trình sản xuất tin của TTXVN một cách cụ thể qua các khâu thực hiện Qua đó, nêu lên các hoạt động nghiệp vụ của phân xã, phóng viên và biên tập viên trong quá trình thực hiện quy trình Chương 3 Thành công, hạn chế và giải pháp nâng cao hiệu quả của Quy trình sản xuất tin: Nêu tình hình chung của việc thực hiện Quy trình sản xuất tin của TTXVN, rút ra những thành công, hạn chế, đồng thời phân tích, đánh giá các vấn đề đã nêu để tìm cách phát huy những thành công, khắc phục hạn chế nhằm mục đích hướng đến một Quy trình sản xuất tin lý tưởng

Keywords Báo chí học; Phương tiện truyền thông; Tin tức; Quy trình sản xuất; Thông tấn

xã Việt Nam

Content

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn của đề tài

Với 63 phân xã tại tất cả các tỉnh, thành trong nước và 27 phân xã nước ngoài ở cả 5 châu lục, một ưu thế mà không một cơ quan báo chí nào của Việt Nam sánh được, phóng viên của TTXVN luôn theo sát mọi sự kiện trong nước và quốc tế, để đáp ứng tính kịp thời, nhanh nhạy của thông tin Trong bối cảnh hiện đại, báo chí cũng có nhiều đổi mới

để phù hợp với xu thế, với thị hiếu của công chúng tiếp nhận, đặc biệt là thể loại tin Thực tế thì từ nhiều năm nay, BBT TTN của TTXVN cũng có phổ biến về một số quy định về công tác biên tập, công tác phóng viên, hay các cuộc họp bàn về việc đổi mới cách thức sản xuất tin để đảm bảo các yêu cầu của tin hiện đại Tuy nhiên, vấn đề này vẫn còn rời rạc, chưa đảm bảo tính thống nhất trong quá trình làm tin của đội ngũ phóng viên, biên tập viên TTXVN Từ đây, vấn đề đặt ra là cần thiết phải xây dựng một Quy trình sản xuất tin thống nhất, hoàn chỉnh cho TTXVN Quy trình này cần được xây dựng trên cơ sở

lý thuyết, thực tiễn tin hiện đại và có thể đổi mới một cách linh hoạt để thích ứng với nhiều trường hợp trong từng thời điểm

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Qua nghiên cứu, xây dựng Quy trình sản xuất tin của TTXVN, luận văn nhắm đến mục đích tìm ra được những mặt thành công và hạn chế của quy trình này Từ đây, có thể góp phần phát huy những thành công, duy trì tính ưu việt của quy trình, đồng thời khắc phục những hạn chế, bất cập để quy trình luôn không ngừng hoàn thiện, hướng tới một Quy trình sản xuất tin lý tưởng, đáp ứng yêu cầu hoạt động của TTXVN nhằm thực hiện tốt chức năng và nhiệm vụ Việc phân tích, đánh giá Quy trình sản xuất tin trên cơ sở lý luận báo chí truyền thông, đặc biệt là tin hiện đại còn có thể giúp phóng viên TTXVN từng bước hoàn thiện kỹ năng chuyên môn, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả của tin TTXVN

Luận văn có nhiệm vụ tổng hợp những lý luận, thực tiễn quá trình sản xuất tin thông tấn để mang đến cái nhìn tổng quan nhất về Quy trình sản xuất tin của TTXVN, về những thành công và hạn chế cũng như tính ưu việt và sự bất cập trong quy trình Mặt khác, luận văn cũng nghiên cứu lý luận tin hiện đại, khảo sát hệ thống tin trong nước được phát trên mạng TTXVN, thực tiễn sản xuất tin của TTXVN để xây dựng một Quy trình sản xuất tin hoàn chỉnh, thống nhất

3 Tình hình nghiên cứu đề tài

Đã có một số khóa luận, luận văn, các tài liệu nghiên cứu về tin TTXVN, về việc nâng cao chất lượng, hiệu quả tin TTXVN; một số tài liệu về cách thức sản xuất tin của TTXVN, các hình thức thể hiện, xu thế phát triển của tin hiện đại

Trung tâm Bồi dưỡng Nghiệp vụ Thông tấn, Trung tâm Dữ kiện - Tư liệu thuộc TTXVN cũng không có tài liệu nghiên cứu về Quy trình sản xuất tin của TTXVN Nhiều bài viết của các nhà báo lão thành, phóng viên kỳ cựu từng công tác tại TTXVN có đề cập về một khâu nào đó trong quá trình làm tin TTXVN, nhưng còn rời rạc, chưa đặt vấn

đề cụ thể về việc xây dựng quy trình sản xuất tin, chưa nói đến việc nghiên cứu sâu Cho đến nay, chưa có đề tài nào đi sâu nghiên cứu về Quy trình sản xuất tin của TTXVN

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu thực trạng sản xuất tin hiện nay của TTXVN, các tài liệu liên quan đến Quy trình sản xuất tin của TTXVN Khảo sát tư liệu tin phát trên mạng TTXVN trong thời gian 6 tháng từ 1-6/2010; khảo sát cách thức sản xuất tin của các loại hình báo chí khác ở trong nước, các hãng tin quốc tế để so sánh, đối chiếu với Quy trình sản xuất tin của TTXVN

Nghiên cứu lý luận, thực tiễn về cách thức, xu thế làm tin hiện đại Đồng thời, đánh giá, phân tích, rút ra những thành công, hạn chế từ Quy trình sản xuất tin của TTXVN

5 Phương pháp luận nghiên cứu

Các phương pháp miêu tả - tổng hợp - phân tích - so sánh, phỏng vấn sâu

6 Cấu trúc luận văn

Luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Một số vấn đề về tin và làm tin hiện đại

Chương 2: Công tác chỉ đạo và thực hiện Quy trình sản xuất tin của TTXVN

Chương 3: Thành công, hạn chế và giải pháp nâng cao hiệu quả của Quy trình sản xuất tin

Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ TIN VÀ LÀM TIN HIỆN ĐẠI

1.1 Quan niệm tin tức và xu thế làm tin hiện đại

1.1.1 Quan niệm về tin tức

Trên thực tế, có nhiều quan niệm về tin tức Tuy nhiên, tất cả đều cho thấy tin tức là cái gì đó mà dân chúng quan tâm Công chúng tiếp nhận phản ứng và bàn về các sự kiện,

về những chuyện riêng tư mà họ cho là thú vị Mọi người trông cậy vào báo chí để khám phá các sự kiện khác thường, không lặp đi lặp lại - như cuộc chính biến ở Liên bang Xô Viết (năm 1991), hay thảm họa động đất kinh hoàng ngày 11/3/2011 vừa qua ở Miyagi, Nhật Bản

Tin tức còn được xác định bởi chính các tiêu chí của nó, và các tiêu chí thường được đề cập tới gồm: Thích hợp (đúng lúc), gần với đời sống, nổi bật, có ảnh hưởng, hiếm có và là mối quan tâm của con người

1.1.2 Giá trị của tin

Tin là một trong những nhóm thể loại quan trọng hàng đầu của các loại hình báo

chí Đặc biệt, đối với TTXVN được coi là “ngân hàng tin” thì việc xây dựng một Quy

trình sản xuất tin hợp lý sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao chất lượng tin Đây là vấn đề vừa có tính lý luận, vừa có tính thực tiễn đòi hỏi người viết tin, người biên tập tin, người phụ trách báo luôn phải nắm bắt các vấn đề, xu thế của báo chí để có cách thức phù hợp trong quá trình tạo ra một sản phẩm tin Giải quyết rõ ràng công việc này còn mở ra nhiều hướng đi giúp nhà báo luôn khám phá cái mới đang tiềm ẩn trong lòng các sự kiện - giá trị của tin

1.1.3 Xu thế làm tin hiện đại

Công chúng luôn quan tâm đến thông tin báo chí mà trước hết là quan tâm đến tin

Do vậy, trong xu thế cạnh tranh nhằm giành số đông công chúng về mình, đồng thời để thích nghi với xu thế làm tin hiện đại, các loại hình báo chí, nhất là TTXVN phải luôn quan tâm đến việc nâng cao khả năng thông tin, cách thể hiện thông tin, cụ thể là Quy trình sản xuất tin

1.2 Một số vấn đề làm tin hiện đại

1.2.1 Tin bản báo - thuộc tính chuyên nghiệp của nhật báo

Trước đây, những tin quan trọng trong nước như tin về các hoạt động chính trị, đối ngoại; các sự kiện kinh tế văn hóa, xã hội có tầm quốc gia, các báo hàng ngày phát hành

tại Hà Nội đều phải khai thác từ nguồn TTXVN - cửa thông tin chính thống, hay là “ngân

hàng tin” Các tin đều được treo nguồn “TTXVN”

Trong một thập kỷ trở lại đây, khi mà các tuần báo và các tờ báo ra 2, 3 kỳ lớn

mạnh và phát triển đã tăng kỳ lên ra hàng ngày thì “tin bản báo” ngày một ken dày trên mặt báo TBB là tin do chính phóng viên bản báo đưa tin, tường thuật Báo Hà Nội Mới

dán nhãn “HNM”, báo Lao Động dán nhãn “LĐ”, Tiền Phong dán nhãn “TP”, An Ninh

Thủ Đô dán nhãn “ANTĐ”, Tuổi trẻ dán nhãn “TT-HCM”, Phụ nữ dán nhãn “PN”, kỹ

càng hơn họ còn ghi cả nơi phóng viên của họ thường trú như “TT-Hà Nội”, “TT-Đà

Nẵng”… TBB đã đánh dấu bước trưởng thành, khẳng định đẳng cấp chuyên nghiệp của

tờ báo đó Báo có nhiều TBB chứng tỏ báo có đội ngũ phóng viên, thông tin viên hùng hậu, thậm chí có cả văn phòng đại diện ở nước ngoài Phương tiện truyền thông hiện đại

và chuyên dụng, đã tạo thuận lợi cho tòa soạn cập nhật tin nhanh nhất từ các điểm có phóng viên, thông tin viên bản báo đang tác nghiệp

1.2.2 Công nghệ làm tin

Rất nhiều mẩu tin bạn đọc trên báo và hầu hết những gì bạn nghe trên đài hay xem trên tivi thậm chí đều là những sự kiện được định hướng Và thực tế thì Quy trình sản xuất tin để tạo ra sản phẩm tin tức cho TTXVN hơn hết cũng được xây dựng trên cơ sở định hướng về nội dung thông tin Có thể thấy các bản tin về các hành động và xung đột - các đám cháy, các tai nạn, các vụ giết người, các cuộc chiến tranh, các thảm họa, các bất đồng chính trị… thường chiếm nhiều trên trang báo, và chiếm nhiều thời lượng trên đài

và trên truyền hình

Công nghệ làm tin ở đây có thể hiểu qua các khía cạnh: Định hướng nội dung tin hiện đại, thông tin theo đối tượng công chúng (chuyên biệt hóa), cách thức đăng tải tin tức

1.2.3 Phong cách làm tin hiện đại

Viết nhanh, đưa tin nhanh là một nét đặc thù của phong cách làm báo hiện đại Ở

thời đại bùng nổ thông tin, đây là yếu tố chủ yếu thể hiện khả năng cạnh tranh lành mạnh

Ai thông tin nhanh hơn người đó chiếm lĩnh được trận địa có thể hướng dư luận theo quan điểm của mình

Với báo chí Việt Nam, nhất là cơ quan chính thống như TTXVN thì việc đưa tin nhanh cũng rất cần nhưng phải đảm bảo độ chính xác, khách quan, trung thực

1.2.4 Nhiệm vụ của nhà báo trong báo chí hiện đại

Một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của nhà báo là nhận thức và phản ánh thực tiễn cuộc sống đã và đang diễn ra hàng ngày với những phương thức thông tin, giải thích, giải đáp và bình luận những gì công chúng quan tâm Trong báo chí hiện đại, nhà báo còn cần có kỹ năng tổ chức sự kiện và cách thức liên kết các sự kiện thông tin nhằm khơi nguồn và định hướng dư luận xã hội

1.3 Sự cần thiết phải xây dựng Quy trình sản xuất tin của TTXVN

1.3.1 Tin TTXVN trong xu thế hiện đại

Để đổi mới cách thức làm tin thực sự có hiệu quả trong xu thế hiện đại cần phải có

sự nhất quán, đồng bộ trong cả một bộ máy sản xuất tin Cùng với việc đổi mới phương thức thể hiện, tạo sự hấp dẫn và bảo đảm tính hiệu quả bằng phương thức thể hiện, các ban biên tập cần đổi mới tư duy thông tin, tập trung đa dạng hóa các loại hình và cách thức thể hiện thông tin Điều quan trọng là xây dựng một Quy trình sản xuất tin thống

nhất khi giữa có sự phối hợp giữa đội ngũ phóng viên (những người trực tiếp làm ra sản

phẩm thông tin) và biên tập viên (những người làm cho thông tin đó trở nên hoàn chỉnh hơn) chặt chẽ, nhịp nhàng

1.3.2 Khuynh hướng làm tin TTXVN trong xu thế hiện đại

Theo đ/c Vũ Xuân Bân, Trưởng BBT TTN, trong xu thế làm tin hiện đại, điều quan trọng của tin TTXVN không phải là tin nhiều hay ít chữ Vấn đề quan trọng nhất vẫn là giá trị thông tin Điều quan trọng nữa là cách thể hiện thông tin đó có cuốn hút độc giả không, lượng thông tin mà tin đó mang lại có mới và hữu ích hay không, có đáp ứng được sự quan tâm đối với độc giả hay không

Cần khẳng định rằng tin trong nước của TTXVN phải đúng định hướng tuyên truyền, hoàn toàn không theo khuynh hướng giật gân, thương mại hóa để câu khách Ngoài những tin về hoạt động của lãnh đạo Đảng và Nhà nước được coi là tương đối độc quyền, các loại tin về an ninh trật tự, các vụ án điển hình, tin liên quan đến đời sống văn hóa - xã hội được khách hàng truy cập ngày càng nhiều Tất nhiên, nếu sử dụng loại hình thông tin kết hợp với ảnh, đồ thị, bảng biểu… cũng sẽ tạo được hiệu quả cao

1.3.3 Xây dựng Quy trình sản xuất tin trên cơ sở lý thuyết tin hiện đại

Vấn đề đặt ra là việc đảm bảo tính khuynh hướng của tin TTXVN trong xu thế hiện đại mà vẫn vận dụng được những ưu việt của lý thuyết tin hiện đại Hơn hết, cần thiết phải xây dựng một Quy trình sản xuất tin phù hợp trên cơ sở chuẩn hóa đội ngũ phóng viên, biên tập viên và hiệu đính Đặc biệt vẫn là chuyển động từ khâu phóng viên vì đây chính là khâu đầu tiên của quy trình - khi mà có “bột” để “gột nên hồ” Nói cách khác, phóng viên là lực lượng luôn bám sát sự kiện, đời sống xã hội để phát hiện ra những cái mới, cái mà xã hội quan tâm và thể hiện bằng sản phẩm tin, bài Sự chỉ đạo dù cặn kẽ đến đâu cũng chỉ là đường hướng; còn tính nhạy bén, sự năng động, khả năng thể hiện những gợi ý, chỉ đạo thành sản phẩm tin, bài có chất lượng mang “hơi thở” của cuộc sống, được

xã hội quan tâm là hoàn toàn phụ thuộc vào phóng viên

Khi đã có được Quy trình sản xuất tin rồi, hệ thống sản phẩm tin của TTXVN sẽ luôn có sự thống nhất về chất lượng cũng như nội dung, từ đó hiệu quả thông tin cũng từng bước được nâng lên

* Tiểu kết chương 1

Trên đây là một số vấn đề về tin hiện đại, xu thế mang tính tất yếu của việc áp dụng cách làm tin hiện đại trong thời đại báo chí hiện nay Đó là việc làm tin ngắn gọn đã được các tờ báo trên thế giới cũng như ở Việt Nam thể hiện rất nhiều Cấu trúc tin hiện đại qua

đó cũng được sử dụng thường xuyên trong quá trình viết tin của phóng viên, biên tập viên Lợi thế của cấu trúc này là giúp độc giả nắm bắt được ngay thông điệp cần chuyển tải khi những thông tin quan trọng nhất, hấp dẫn nhất luôn được đưa lên ngay phần đầu tin Và phong cách viết nhanh, đưa tin nhanh đang thực sự là một nét đặc thù của người làm báo hiện đại

Xã hội càng phát triển, nhu cầu thông tin của công chúng càng cao, trong khi thời gian tiếp nhận các loại hình truyền thông lại không nhiều Một yêu cầu đặt ra từ lâu nay với tất cả phương tiện truyền thông đại chúng là làm sao với số trang và thời lượng nhất định, chất và lượng thông tin phải luôn nâng cao Yêu cầu này đối với tin thông tấn càng

phù hợp khi làm đơn giản hóa khâu thu thập thông tin của Quy trình sản xuất tin, giúp phóng viên có thêm thời gian khai thác các thông tin khác quan trọng hơn, đảm bảo tính hiệu quả cho sản phẩm tin

Hiện nay ở Việt Nam, báo chí còn hình thành một khuynh hướng chuyên biệt hóa, thông tin theo từng đối tượng công chúng Từ đó, nhiều kênh truyền hình, phát thanh và

tờ báo chuyên biệt ra đời như: InfoTV, VITV, O2TV, InvestTV, StyleTV, Bóng đá TV…

Theo xu thế tất yếu của báo chí hiện đại, tin TTXVN đã có những thay đổi và thích nghi trong quá trình phát triển của mình, đồng thời vẫn đảm bảo tốt nhất chức năng, nhiệm vụ của một cơ quan thông tin chính thống của Đảng và Nhà nước Tuy vậy, thực tế

lý thuyết tin hiện đại cũng như xuyên suốt quá trình hoạt động của TTXVN đều chưa bàn một cách cụ thể hay xây dựng một quy trình sản xuất tin hoàn chỉnh, thống nhất để tạo ra một mô thức áp dụng vào việc sản xuất tin của đội ngũ phóng viên, biên tập viên TTXVN

Chương 2: CÔNG TÁC CHỈ ĐẠO VÀ THỰC HIỆN QUY TRÌNH SẢN XUẤT TIN CỦA TTXVN

2.1 Lược sử về quá trình sản xuất tin của TTXVN

2.1.1 Thời kỳ 1945 - 1954

Ngay trong những ngày đầu làm nhiệm vụ cách mạng của mình, TTXVN (lúc này

là VNTTX) đã hoàn thành tốt công việc để đảm bảo tính thời sự, phát tin kịp thời, phục

vụ công tác tuyên truyền, đối ngoại

Theo đó, các sự kiện lớn trong suốt giai đoạn này đều được VNTTX cử phóng viên bám sát, kịp thời đưa tin, bài nóng hổi, phục vụ cho công tác tuyên truyền trong cuộc kháng chiến của dân tộc Bên cạnh đó, ban thu tin và phát tin trong điều kiện máy móc thô sơ, còn nhiều thiếu thốn nhưng vẫn cố gắng khắc phục, đảm bảo lượng thông tin cần thiết cho toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta

2.1.2 Thời kỳ 1955 - 1975

Đội ngũ phóng viên, biên tập viên VNTTX đã không ngừng lớn mạnh trong mọi hoàn cảnh cộng với việc luôn ý thức vai trò của những người làm tin thông tấn Trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, VNTTX đã không bỏ sót một sự kiện trong nước và quốc tế quan trọng nào 70% - 80% lượng thông tin có ích (kể cả thông tin dự báo) đã được cung cấp cho TW góp phần vào việc phân tích thời cuộc, quyết định đối sách, về chiến thuật và sách lược đấu tranh đến ngày toàn thắng

2.1.3 Thời kỳ từ 1975 đến nay

Mục tiêu phát triển của TTXVN cùng đội ngũ làm tin và Quy trình sản xuất tin đã luôn có sự đổi mới không ngừng Công tác thông tin luôn đáp ứng đầy đủ, chính xác, kịp thời nguồn tin trong nước, tăng tin khu vực và quốc tế Nâng cao thời lượng tin và chất lượng, hiệu quả thông tin, truyền thông; tăng cường tính quốc gia và toàn diện của dữ liệu thông tin Mở rộng thông tin thông qua việc đa dạng hóa nội dung, thể loại và hình thức thông tin Song song đó là việc xây dựng hệ thống kỹ thuật thông tin với cơ sở vật

chất và phương tiện kỹ thuật, công nghệ được đổi mới và hiện đại, phù hợp với xu thế phát triển chung đất nước trong từng thời điểm

2.2 Đặc điểm sản phẩm tin TTXVN trong suốt quá trình lịch sử

Trong suốt quá trình lịch sử từ khi thành lập, sản phẩm tin TTXVN luôn phản ánh quá trình hoạt động cũng như nhiệm vụ, quyền hạn, chức năng của TTXVN Trên hết, tin TTXVN đáp ứng nhiệm vụ chung của TTXVN trong từng giai đoạn cách mạng, góp phần vào thắng lợi chung của sự nghiệp cách mạng Việt Nam

2.3 Quy trình sản xuất tin của TTXVN

2.3.1 Các bộ phận, cá nhân chủ yếu tham gia vào Quy trình sản xuất tin

- Ban Thư ký Biên tập

- Ban Biên tập tin Trong nước

- Ban Biên tập tin Kinh tế

- Phòng Quản lý phân xã địa phương

- Phân xã ở trong nước, phóng viên thường trú và trưởng phân xã

2.3.2 Công tác chỉ đạo, tổ chức xây dựng Quy trình sản xuất tin

Trong thời đại ngày nay, thông tin có vai trò ngày càng lớn, ai nắm được thông tin nhanh, đầy đủ, chính xác và xử lý được những thông tin đó một cách khoa học và đúng đắn nhất thì người đó có thể nắm chắc phần thắng lợi, đem lại lợi ích lớn nhất cho đất nước mình hông tin là một lực lượng chính trị, lực lượng kinh tế và lực lượng sản xuất

Do vậy, TTXVN đã xác định rõ những quan điểm phát triển của mình cũng như việc mở rộng nguồn thông tin, tăng cường và hiện đại hóa cơ sở kỹ thuật - công nghệ thông tin nhằm chỉ đạo, tổ chức xây dựng một quy trình sản xuất tin tối ưu nhất, phù hợp với xu hướng thông tin của thời đại

2.3.3 Các công đoạn trong Quy trình sản xuất tin của TTXVN

Đặc trưng cơ bản của Quy trình sản xuất tin TTXVN là sản xuất ra sản phẩm mang tính thời sự và đồng bộ thống nhất cao, có mối liên kết chặt chẽ với nhau từ khâu đầu đến khâu cuối để tạo ra sản phẩm cuối cùng mang đặc trưng của ngành thông tấn

+ Khâu 1: Thu thập thông tin

+ Khâu 2: Xử lý thông tin

+ Khâu 3: Biên tập, duyệt tin, bài

+ Khâu 4: Phát tin lên mạng nội bộ và internet

+ Khâu 5: Nhận xét, đánh giá, cho điểm và khen thưởng đối với tin, bài của các phân xã

2.3.4 Phối hợp trong công tác thông tin về tình hình trong nước

Nhằm đảm bảo tính liên tục, kịp thời, chính xác và đầy đủ tuyến thông tin thời sự trong nước cung cấp cho các phương tiện thông tin đại chúng và các đối tượng khác, BLĐ phân công nhiệm vụ phối hợp giữa BBT TTN, BBT TKT, Phòng QLPXĐP và một

số đơn vị khác trong công tác thông tin về tình hình trong nước

2.3.5 Hợp tác với các hãng thông tấn nước ngoài

Trong Quy trình sản xuất tin của TTXVN, việc hợp tác, thu thập thông tin từ các hãng thông tấn nước ngoài luôn rất cần thiết Việc hợp tác này còn giúp cho Quy trình

sản xuất tin luôn có sự đổi mới theo xu thế bùng nổ thông tin của báo chí thế giới đặt trong bối cảnh báo chí Việt Nam

Hiện nay, TTXVN là thành viên Tổ chức Thông tấn xã các nước Không liên kết (NANAP), thành viên Tổ chức các thông tấn xã châu Á - Thái Bình Dương (OANA) và là

Ủy viên Ban chấp hành OANA, thành viên Tổ chức các hãng thông tấn thế giới TTXVN

còn có quan hệ hợp tác song phương và đa phương với gần 40 hãng thông tấn và tổ chức

báo chí lớn trên thế giới như AFP, Reuters, AP, ITAR-TASS, RIA-Novosti, Tân Hoa xã,

Yonhap, Kyodo, Prensa Latina, Antara, Notimex, TNA, Bernama, KPL, APS, MAP, AKP, OANA, AsiaNet

2.4 Hoạt động nghiệp vụ của phân xã, phóng viên và biên tập viên trong quá trình thực hiện Quy trình sản xuất tin

Các phân xã viết tin, bài theo yêu cầu trong kế hoạch thông tin từng tháng của

BBTTTN (gửi trên mạng từ ngày 25 đến 27 hàng tháng)

“Nhanh và chính xác” là phương châm tác nghiệp của đội ngũ thực hiện đổi mới

Quy trình sản xuất tin của TTXVN và bất cứ một phương tiện thông tin đại chúng nào cũng phải đáp ứng thì mới tồn tại và phát triển Đây là tiêu chí tiên quyết Nếu thực hiện tốt thì mới tạo được bước đột phát, nâng cao chất lượng, hiệu quả và khả năng cạnh tranh của tin thời sự trong nước

Hiện nay, TTXVN đang ứng dụng Chương trình sản xuất thông tin mới trên nền

internet đối với BBT TTN, đã đảm bảo phát trực tuyến 24/24 giờ, nghĩa là có tin “nóng”

từ phân xã gửi về là phát ngay lên mạng bất cứ vào lúc nào Trên thực tế thì việc cạnh tranh thông tin đã đòi hỏi đội ngũ làm tin TTXVN luôn không ngừng đổi mới, góp phần xây dựng Quy trình sản xuất tin theo xu hướng và điều kiện của báo chí hiện đại

Bên cạnh đó là công tác luân chuyển phóng viên - biên tập viên Đây là vấn đề đặc biệt, ảnh hưởng đến tâm lý cũng như hiệu quả công việc của đội ngũ phóng viên - biên tập viên (phóng viên - biên tập viên được luân chuyển) trong quá trình thực hiện Quy trình sản xuất tin Việc luân chuyển phóng viên, biên tập viên nằm trong chính sách luân chuyển cán bộ chung của Nhà nước và cũng là vấn đề mang tính đặc thù của TTXVN đã

thực hiện từ hàng chục năm nay Do vậy, vấn đề này luôn phải thực hiện một cách hợp lý

để phóng viên - biên tập viên phát huy hết khả năng của mình

* Tiểu kết chương 2

Hơn 65 năm gắn liền với sự nghiệp cách mạng Việt Nam, TTXVN luôn phát huy được vai trò thông tin của mình bằng những cách thức sản xuất tin trong từng giai đoạn Ngay trong những ngày chính đất nước mới giành được độc lập (tháng 9/1945), TTXVN

đã có Quy trình sản xuất tin sơ khai để thực hiện những bản tin đầu tiên, phục vụ cho

công tác tuyên truyền của một chính quyền non trẻ

Thực tiễn xuyên suốt các thời kỳ lịch sử và hiện tại đất nước đang vươn mình hội nhập toàn cầu, TTXVN tiếp tục có những thích ứng nhất định để có thể xây dựng cho mình một Quy trình sản xuất tin thống nhất, hoàn chỉnh, nhằm đáp ứng một cách hiệu

quả nhất chức năng của một “ngân hàng tin” quốc gia Tất cả là nhờ những quan điểm

đúng đắn của BLĐ trong công tác chỉ đạo, tổ chức xây dựng Quy trình sản xuất tin Thể

hiện qua các hoạt động mở rộng và đa dạng hóa nguồn thông tin, tăng cường trao đổi tin với các hãng thông tấn nước ngoài, đồng thời tiếp tục duy trì và phát triển mạng lưới phân xã trong nước ngày càng lớn mạnh

Chương này cũng khẳng định đặc trưng cơ bản của Quy trình sản xuất tin TTXVN

là việc sản xuất ra sản phẩm mang tính thời sự và đồng bộ thống nhất cao, có mối liên kết chặt chẽ với nhau từ khâu đầu đến khâu cuối để tạo ra sản phẩm cuối cùng mang đặc trưng của ngành thông tấn Để bảo đảm sự thống nhất về nội dung thông tin, Quy trình sản xuất tin của TTXVN còn cần phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa BBT TTN và BBT TKT, hai ban tin luôn có vai trò quyết định đến thành công của hiệu quả, chất lượng tin TTXVN nói chung Đặc biệt, trong Quy trình sản xuất tin của TTXVN, việc hợp tác, thu thập thông tin từ các hãng thông tấn nước ngoài luôn rất cần thiết Điều này góp phần đa dạng hóa thông tin trên phạm vi thế giới, để khách hàng cũng như công chúng tiếp nhận

có những sản phẩm thông tin toàn diện về nhiều lĩnh vực trong nước và quốc tế

Chương 3: THÀNH CÔNG, HẠN CHẾ VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA QUY TRÌNH SẢN XUẤT TIN

3.1 Tình hình thực tế của việc thực hiện Quy trình sản xuất tin

3.1.1 Dự kiến thông tin hàng ngày

Sau một thời gian bị ngắt quãng, từ tháng 5/2009, các phân xã trong nước bắt đầu thực hiện đăng ký dự kiến đưa tin và viết tin theo chỉ đạo của BBT TTN

Đây được xem là một khâu chuẩn bị cho Quy trình sản xuất tin, giúp cho quy trình thực hiện được chủ động đối với phóng viên phân xã cũng như ban biên tập Việc dự kiến thông tin đi dần vào nề nếp giúp Quy trình sản xuất tin theo đó cũng có thêm một khâu mới, góp phần giúp công tác thông tin trong nước của TTXVN được nâng lên về nhiều mặt và đặt biệt là số lượt khách hàng truy cập tăng

3.1.2 Tin, bài không sử dụng

Một trong những nguyên nhân dẫn đến tính cạnh tranh của sản phẩm thông tin trong nước của TTXVN nói chung và các phân xã trong nước nói riêng chưa cao liên quan đến Quy trình sản xuất tin ở khâu phát hiện chủ đề, phản ánh sự kiện và thể hiện sản phẩm thông tin của người viết còn hạn chế Đây cũng là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng khá nhiều tin, bài của phóng viên phân xã trong nước viết nhưng không được các đơn vị thông tin trong ngành sử dụng

3.1.3 Quy trình sản xuất tin trong những trường hợp thông tin đặc biệt

Trong nhiều trường hợp, Quy trình sản xuất tin cũng phải có sự thay đổi để phù hợp, thích ứng được với thực tế, quan trọng là đảm bảo được tính nhanh nhạy, kịp thời, chính xác của tin thông tấn, nhu: Trường hợp tin “nóng”, phối hợp tác nghiệp giữa các phóng viên phân xã trong trường hợp đột xuất, ttác nghiệp tại các giải đấu thể thao quốc

tế

3.1.4 Quá trình tác nghiệp của phóng viên phân xã

Việc tác nghiệp, ý thức trách nhiệm của phóng viên phân xã là điều rất quan trọng trong quá trình thực hiện Quy trình sản xuất tin, góp phần nâng cao chất lượng tin thông

tấn, tăng cường tính cạnh trạnh thông tin và uy tín của thương hiệu TTXVN Tuy theo đặc thù của địa phương thường trú (miền núi, vùng cao hay đồng bằng) mà phóng viên có những phương thức tác nghiệp phù hợp, đảm bảo hoàn thành tốt nhiệm vụ

3.2 Thành công và hạn chế của Quy trình sản xuất tin

3.2.1 Thành công

Thực hiện Nghị quyết 19 của Đảng ủy TTXVN về “Tạo bước đột phá, tiếp tục nâng

cao chất lượng, hiệu quả và tính cạnh tranh thông tin” cùng với việc từng bước hoàn

thiện Quy trình sản xuất tin, tin thời sự trong nước đã có những chuyển biến rõ rệt

Từ tháng 5/2009, Phòng Quản lý phân xã sáp nhập vào BBT TTN và đổi tên thành Phòng QLPXĐP thống nhất một đầu mối quản lý, chỉ đạo Việc gửi dự kiến tin hàng ngày về Tổng xã đã được lập lại và nhận được sự tham gia tích cực của hầu hết các phân

xã Những bất hợp lý, chồng chéo, nhất là trong điều hành, chỉ đạo, quản lý thông tin đã dần được khắc phục Bên cạnh đó là thành công trong công tác phối hợp thông tin giữa các phân xã với các đơn vị thông tin ở Tổng xã cũng có sự gắn kết, tạo được hiệu quả trong thông tin thông qua việc hình thành một số tuyến tin có chiều sâu

Và điều quan trọng là các khâu trong Quy trình sản xuất tin hầu hết đều được thực hiện một cách hiệu quả

3.2.2 Hạn chế

Hiện nay, đội ngũ phóng viên phân xã tuy bám sát địa bàn, hiểu rõ địa phương, nhiệt tình với công việc… song lại gặp rất nhiều khó khăn trong hoạt động nghề nghiệp như: Tầm bao quát vấn đề còn hạn chế (so với các nhà báo ở Tổng xã), phải duy trì mối quan hệ hữu hảo với địa phương (nhất là các tỉnh lẻ) đã dẫn đến những bất cập trong công tác thông tin

Bên cạnh đó, Quy trình sản xuất tin còn gặp hạn chế ở công tác thông tin của phóng viên nằm trong kỹ năng thể hiện tin, bà; hạn chế thể hiện trên sản phẩm thông tin Riêng

sự phối hợp giữa các phân xã để giải quyết các vấn đề thông tin mang tính chất vùng, miền còn chưa được phát huy

3.2.3 Liên hệ với Quy trình sản xuất tin với một số cơ quan báo chí, hãng thông tấn quốc tế

Với tư cách là một cơ quan thông tin đại chúng, TTXVN cũng có nhiều điểm giống nhau với các cơ quan báo chí khác Trong đó, Quy trình sản xuất tin cũng có những khâu giống nhau như khâu thu thập, xử lý và chuyển tải để cung cấp một cách đại chúng, nhanh nhất và chính xác nhất những thông tin về những sự kiện có thật xảy ra trong đời sống xã hội và tự nhiên

Đặc trưng cơ bản nhất, cốt lõi nhất và là tiêu chuẩn quan trọng nhất để phân biệt sự khác nhau về Quy trình sản xuất tin giữa TTXVN và các cơ quan báo chí khác là ở chỗ TTXVN hoạt động với tư cách là “ngân hàng tin”, tức là cung cấp tin, ảnh thời sự cho tất

cả các cơ quan báo chí khác và chỉ TTXVN làm chức năng này (trong thực tế, các cơ

quan báo chí có thể khai thác tin, ảnh của nhau, nhưng các cơ quan báo chí không phải

là thông tấn thì không có chức năng ngân hàng tin) Chính vai trò “ngân hàng tin” buộc

hoạt động của Quy trình sản xuất tin của TTXVN phải khác và được coi trọng hơn so với

cơ quan báo chí khác Đó là sự đầu tư, chú trọng xây dựng, hoàn thiện các khâu, nâng cao