ĐẢNG BỘ HUYỆN LÂM THAO (PHÚ THỌ) LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI (2010 – 2013

Là người con sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Lâm Thao, em chọn đề tài: “Đảng bộ huyện Lâm Thao Phú Thọ lãnh đạo xây dựng nông thôn mới 2010- 2013” làm khóa luận tốt nghiệp của mình để

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

KHOA LỊCH SỬ -

CHỬ THỊ LAN HƯƠNG

ĐẢNG BỘ HUYỆN LÂM THAO (PHÚ THỌ) LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI (2010 – 2013)

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

Người hướng dẫn khoa học

TS NGUYỄN VĂN DŨNG

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc nhất đến Thầy giáo

TS Nguyễn Văn Dũng - người đã tận tình chỉ bảo và giúp đỡ trong suốt quá

trình nghiên cứu thực hiện đề tài Tôi cũng xin được gửi lời cảm ơn chân thành tới các thầy, cô giáo trong khoa Lịch Sử đã cung cấp kiến thức cho tôi trong quá trình học tập tại trường Bên cạnh đó, tôi xin chân thành cảm ơn Phòng Nông nghiệp huyện Lâm Thao và các cơ quan có liên quan đã tạo điều kiện thuận lợi nhất giúp tôi hoàn thành công trình nghiên cứu này Cuối cùng cho phép tôi được gửi lời cảm ơn tới gia đình, người thân, bạn bè đã luôn động viên, giúp đỡ tôi

Đây là công trình nghiên cứu đầu tiên của tôi và do còn nhiều hạn chế

về mặt tài liệu nên không thể tránh khỏi những thiếu sót, kính mong các thầy,

cô giáo cùng các bạn sinh viên đóng góp kiến để đề tài của tôi được hoàn thiện hơn

Hà Nội, ngày 04 tháng 05 năm 2015

Tác giả khóa luận

Chử Thị Lan Hương

LỜI CAM ĐOAN

Khóa luận tốt nghiệp “Đảng bộ huyện Lâm Thao (Phú Thọ) lãnh đạo

xây dựng nông thôn mới (2010 – 2013)” được hoàn thành dưới sự hướng dẫn

tận tình của Thầy giáo TS Nguyễn Văn Dũng

Tôi xin cam đoan đề tài này là kết quả nghiên cứu của riêng Tôi, không trùng với bất kỳ kết quả nào của các tác giả khác

Hà Nội, ngày 04 tháng 05 năm 2015

Tác giả khóa luận

Chử Thị Lan Hương

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 2

3 Mục đích, nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu 3

4 Nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu 4

5 Đóng góp của khóa luận 4

6 Bố cục khóa luận 4

Chương 1 CƠ SỞ ĐỂ ĐẢNG BỘ HUYỆN LÂM THAO LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI 5

1.1 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ DÂN CƯ 5

1.1.1 Điều kiện tự nhiên 5

1.1.2 Dân cư 6

1.2 TÌNH HÌNH KINH TẾ, VĂN HÓA - XÃ HỘI HUYỆN LÂM THAO NĂM 2009 7

1.2.1 Kinh tế 7

1.2.2 Xã hội 8

1.2.3 Điều kiện thuận lợi và khó khăn khi tiến hành xây dựng nông thôn mới 9

1.3 CHỦ TRƯƠNG CỦA ĐẢNG VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI 11

Chương 2 ĐẢNG BỘ HUYỆN LÂM THAO LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI (2010 - 2013) 17

2.1 ĐẢNG BỘ HUYỆN LÂM THAO LÃNH ĐẠO TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI 17

2.1.1 Công tác chỉ đạo, điều hành quản lý 18

2.1.2 Công tác tuyên truyền, vận động 19

2.1.3 Công tác đào tạo, tập huấn 21

2.1.4 Công tác phối hợp với Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức, đoàn thể nhân dân 22

2.2 KẾT QUẢ THỰC HIỆN XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI 23

2.2.1 Công tác quy hoạch, đề án 23

2.2.2 Về xây dựng cơ sở hạ tầng 25

2.2.3 Kinh tế và tổ chức sản xuất 28

2.2.4 Về phát triển giáo dục, y tế, văn hóa và bảo vệ môi trường 33

2.2.5 Về hệ thống chính trị và an ninh trật tự ở nông thôn 39

Chương 3 MỘT SỐ NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM 44

3.1 NHẬN XÉT 44

3.1.1 Ưu điểm 44

3.1.2 Hạn chế 45

3.2 KINH NGHIỆM RÚT RA TỪ QUÁ TRÌNH LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở HUYỆN LÂM THAO 46

KẾT LUẬN 51

TÀI LIỆU THAM KHẢO 54

PHỤ LỤC 57

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Việt Nam là một quốc gia đi lên từ một nền nông nghiệp nghèo nàn, lạc hậu nên trong thời kì đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa như hiện nay càng cần phải chú trọng hơn đến sự phát triển của các vùng nông thôn Chủ tịch

Hồ Chí Minh đã từng nói: “Nông thôn tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm

thì ngày càng giàu có Nông thôn giàu có sẽ mua nhiều hàng hóa của công nghiệp sản xuất ra Đồng thời sẽ cung cấp đầy đủ lương thực nguyên liệu cho công nghiệp và thành thị Như thế là nông thôn giàu có giúp cho công nghiệp phát triển Công nghiệp phát triển lại thúc đẩy nông nghiệp phát triển mạnh hơn nữa Công nghiệp, nông nghiệp phát triển thì dân giàu nước mạnh”

Trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, đặc biệt Việt Nam đã trở thành thành viên chính thức của tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), nhiều vấn đề đặt ra cho phát triển nông thôn cần được quan tâm giải quyết như: tăng nhanh giá trị sản xuất nông nghiệp, thủy sản trên một đơn

vị canh tác, tạo ra nhiều sản phẩm có giá trị hàng hóa cao và an toàn, giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho người dân

Trước những yêu cầu mới, Đảng và Nhà nước ta đã đề ra chương trình mục tiêu phát triển nông thôn mới nhằm giải quyết tốt những vấn đề trên và

đạt được mục tiêu: “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”

Chính vì vậy, xây dựng nông thôn mới chiếm vị trí chiến lược trong phát triển kinh tế - xã hội của đất nước

Lâm Thao là một huyện trọng điểm sản xuất lương thực của tỉnh Phú Thọ, mật độ dân cư đông,có ruộng đất bằng phẳng, mạng lưới giao thông thuận tiện,… đã đem lại cho huyện Lâm Thao nhiều lợi thế, tạo điều kiện để phát triển kinh tế - xã hội

Những chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước cùng với sự chỉ đạo của tỉnh Phú Thọ và sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng bộ huyện Lâm Thao, đã thúc đẩy nền kinh tế phát triển góp phần đưa Phú Thọ thoát khỏi tình trạng nghèo nàn, lạc hậu và đến năm 2020 cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp Đồng thời, đưa đất nước phát triển theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa theo kịp xu thế phát triển của các nước trên thế giới

Là người con sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Lâm Thao, em chọn đề

tài: “Đảng bộ huyện Lâm Thao (Phú Thọ) lãnh đạo xây dựng nông thôn

mới (2010- 2013)” làm khóa luận tốt nghiệp của mình để làm sáng tỏ sự nhận

thức và sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng bộ huyện Lâm Thao trong chủ trương chung về xây dựng nông thôn mới của Đảng; những thành quả mà Đảng bộ huyện đã đạt được sau khi triển khai chương trình Đồng thời, mong muốn đưa ra một số ý kiến nhận xét và rút ra bài học kinh nghiệm trong quá trình xây dựng nông thôn mới ở địa phương

Thứ tư, Ths Nguyễn Thị Nguyệt Ánh, “Tìm hiểu quan điểm của Hồ

Chí Minh về Nông nghiệp, Nông dân”, Tạp chí Lịch sử Đảng, số 282, 2014

Ngoài ra còn có một số bài nghiên cứu về xây dựng nông thôn mới ở

địa phương như: Ths Tống Thị Nga, “Đảng bộ tỉnh phú thọ lãnh đạo thực

hiện ứng dụng khoa học và công nghệ trong nông nghiệp, nông thôn”, Tạp

chí Lịch sử Đảng, số 283,2014 Bài viết của Trần Phù Tiêu, “Cuộc vận động

“Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” góp phần xây dựng nông thôn mới ở Phú Thọ”, đăng trên tạp chí Mặt trận, số 84, 2010 Và

bài viết của Nguyễn Thị Thanh Hương, “Đảng bộ huyện Lâm Thao – Phú

Thọ lãnh đạo quá trình xây dựng nông thôn mới (1991-2011)”, k35 - Lịch sử,

Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2

Cho đến nay chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu về đề tài: “Đảng

bộ huyện Lâm Thao (Phú Thọ) lãnh đạo xây dựng nông thôn mới (2010- 2013)”

3 Mục đích, nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Làm rõ sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện Lâm Thao - Phú Thọ trong quá trình xây dựng nông thôn mới từ năm 2010 đến năm 2013 Làm rõ những thành tựu đạt được trong quá trình thực hiện xây dựng nông thôn mới Đánh giá những ưu điểm, hạn chế, rút ra bài học kinh nghiệm và đưa ra các giải pháp để thúc đẩy xây dựng nông thôn mới của huyện trong giai đoạn hiện nay

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Tập hợp xử lý các nguồn tài liệu

Trình bày, phân tích một cách khách quan về sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện Lâm Thao trong quá trình xây dựng nông thôn mới từ năm 2010 đến

năm 2013

3.3 Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu về Đảng bộ huyện Lâm Thao (Phú Thọ) lãnh đạo xây dựng nông thôn mới

Không gian: Huyện Lâm Thao - tỉnh Phú Thọ

Thời gian: Giai đoạn từ 2010 đến 2013

4 Nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu

4.1 Nguồn tài liệu

Tài liệu chủ yếu là các văn kiện Đại hội Đảng và chuyên khảo về lịch

sử Đảng bộ, các báo cáo tổng kết kinh tế - xã hội hàng năm của huyện, các Nghị quyết của Huyện ủy, Tỉnh ủy

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin

Khóa luận sử dụng các phương pháp như: phương pháp lịch sử, phương pháp logic, phương pháp phân tích tổng hợp, so sánh, đối chiếu, thống kê,…

5 Đóng góp của khóa luận

Hệ thống những chủ trương, đường lối của Trung ương, Đảng, Tỉnh ủy từ năm 2010 - 2013; góp phần làm sáng tỏ vai trò lãnh đạo của các cấp, ban ngành

Góp phần tổng kết thực tiễn công tác xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Lâm Thao, đưa ra những thành tựu và hạn chế của quá trình xây dựng nông thôn mới

Đúc rút kinh nghiệm và đưa ra ý kiến về giải pháp xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn tới

Sử dụng làm tài liệu tham khảo cho những ai quan tâm, nghiên cứu về xây dựng nông thôn mới

Chương 1

CƠ SỞ ĐỂ ĐẢNG BỘ HUYỆN LÂM THAO LÃNH ĐẠO XÂY

DỰNG NÔNG THÔN MỚI

1.1 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ DÂN CƯ

1.1.1 Điều kiện tự nhiên

Địa hình

Địa hình Lâm Thao tương đối đa dạng, tiêu biểu cho một vùng bán sơn địa, có đồi núi ruộng đồng ở 3 xã, thị trấn miền núi và 11 xã, thị trấn vùng đồng bằng Nhìn chung Lâm Thao có địa hình thấp, độ dốc trung bình 30 - 40m Đất đai Lâm Thao thấp dần từ Bắc xuống Nam, từ Tây sang Đông Địa hình phong phú, đa dạng thuận lợi cho sản xuất nông - lâm - nghiệp, thuận lợi cho xây dựng quy hoạch các công trình giao thông, thủy lợi,…

tháng, số ngày mưa trung bình là 12,3 ngày/tháng, nhiệt độ trung bình ngày là 26,870C, số giờ nắng trung bình là 4,22 giờ/ngày Mùa lạnh bắt đầu từ tháng mười một đến tháng ba năm sau, nhiệt độ trung bình trong ngày là 190C, lượng mưa trung bình tháng là 66,2

mm, số ngày mưa trung bình trong tháng 7,8 ngày Số giờ nắng trong ngày trung bình 1,62 giờ [7, tr.12]

Điều kiện khí hậu của Lâm Thao thuận lợi cho việc phát triển các loại cây trồng, có điều kiện để sản xuất thâm canh, tăng hệ số sử dụng đất

Tài nguyên đất

Đến năm 2010 diện tích đất của Lâm Thao chia theo các loại mục đích

sử dụng như sau: 9523,17 ha, trong đó có 5486,22 ha đất nông nghiệp (chiếm 57,61%); có 3961,87 ha đất phi nông nghiệp (chiếm 41,6%) và 75,08 ha đất chưa sử dụng (chiếm 0,79%) tổng diện tích đất tự nhiên của huyện

Đất đai của Lâm Thao được chia thành hai nhóm có nguồn gốc phát sinh khác nhau, đó là: nhóm đất đồng bằng, thung lũng và nhóm đất đồi gò Nhóm đất đồng bằng, thung lũng chiếm 93,06% tổng diện tích, được chia thành 5 loại đất: đất cát chua, đất thung lũng và đất phù sa xen giữa đồi núi; đất phù sa chua; đất có tầng sét loang lổ và đất phù sa trung tính ít chua Nhóm đất này đa dạng, thích hợp với nhiều loại vây trồng khác nhau, đòi hỏi phải có những biện pháp canh tác phù hợp với từng loại đất Nhóm đất đồi gò (đất địa thành) chiếm 6,94% diện tích, phân bố chủ yếu ở vùng Đông Bắc của huyện như Tiên Kiên, Xuân Lũng, thị trấn Hùng Sơn,… độ phì nhiêu, dung tích hấp thụ của đất thấp

Nhìn chung tài nguyên đất của Lâm Thao rất màu mỡ, phù hợp với phát triển các loại cây trồng hàng năm như lúa, rau màu,…

1.1.2 Dân cư

Lâm Thao là huyện đồng bằng của tỉnh chính vì vậy dân cư tập trung

người; nam là 45.893 người Vùng có mật độ dân số cao nhất tỉnh 1.096 người/km2 và có sự phân bố tương đối đồng đều giữa các xã Cư dân Lâm Thao sống chủ yếu bằng nghề nông vì vậy họ rất cần cù chăm chỉ, chịu thương chịu khó Không chỉ vậy đây còn là vùng đất hiếu học và có rất nhiều người hiền tài

Cư dân Lâm Thao chủ yếu là người Kinh, một số rất nhỏ là dân tộc ít người là những người theo chồng hoặc vợ về đây lập nghiệp, định cư Dân Lâm Thao đa số theo đạo Phật, chùa được xây dựng không chỉ ở xã mà ở cả thôn Tập quán bán con lên chùa khi còn nhỏ và gửi bát nhang khi chết vẫn còn tồn tại đến ngày nay Ngoài ra có một bộ phận cư dân theo đạo Thiên Chúa giáo và một số đạo khác Ngoài các tôn giáo trên, một số khá đông dân Lâm Thao không theo tôn giáo nào nhưng người dân đều có chung tín ngưỡng thờ tổ tiên, tưởng nhớ ông bà cha mẹ và các bậc tiền nhân đã có công dựng nước và giữ nước

1.2 TÌNH HÌNH KINH TẾ, VĂN HÓA - XÃ HỘI HUYỆN LÂM THAO NĂM 2009

1.2.1 Kinh tế

* Nông nghiệp

Về trồng trọt: Diện tích gieo cấy lúa cả năm đạt 6.727,44 ha, đạt

98,93% kế hoạch, bằng 99,59% so với cùng kỳ năm 2008 Diện tích lúa lai, lúa chất lượng cao chiếm 26,78% diện tích Năng suất lúa bình quân cả năm đạt 55,62 tạ/ha (vụ Chiêm đạt 57,6 tạ/ha, vụ Mùa đạt 53,53 tạ/ha) Diện tích ngô đạt 1.118,63 ha, giảm 356 ha, năng suất đạt 42,74 tạ/ha “Sản lượng lương thực đạt 42.198 tấn, giảm 1.481 tấn so với năm 2008 Trong đó, sản lượng thóc đạt 37.417,3 tấn, tăng 656,2 tấn, sản lượng ngô đạt 4.780,8 tấn, giảm 2.137 tấn” [16; tr.2]

Về chăn nuôi: Tổng đàn trâu, bò đạt 9.078 con, bằng 84,57%; tổng đàn

lợn 35.427 con, tăng 8,4%; đàn gia cầm 396.942 ngàn con, tăng 28,83% so với cùng kì năm 2008

Về thủy sản: Diện tích nuôi trồng thủy sản đạt 538 ha, tăng 4 ha so với

năm 2008 Sản lượng nuôi trồng ước tính đạt 1.775,4 tấn, tăng 12,4%; sản lượng thủy sản khai thác đạt 1.825 tấn, tăng 11,96%

Về lâm nghiệp: Trong năm đã trồng mới thêm được 10 ha rừng, chăm

sóc và bảo vệ tốt 210 ha rừng tập trung, trồng 39 ngàn cây phân tán Công tác phòng chống cháy rừng, kiểm tra, xử lý các vi phạm pháp luật, bảo vệ rừng được triển khai thực hiện chủ động, thường xuyên

* Trong công nghiệp - Thủ công nghiệp

Công nghiệp - Thủ công nghiệp tăng trưởng thấp, giá trị ước tính đạt 297,849 triệu đồng, tăng 21,47% so với năm 2008 Các ngành nghề truyền thống như: ủ ấm, tương,… vẫn được duy trì Bên cạnh đó đã và đang thực hiện các thủ tục đề nghị Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh công nhận 3 làng nghề: làng nghề sản xuất chế biến rắn Tứ Xã, làng nghề xây dựng và sản xuất vật liệu xây dựng cao cấp Hưng Đạo - Xuân Huy, làng nghề ủ ấm và sản xuất chăn ga, gối đệm Sơn Vi

* Trong hoạt động dịch vụ

Tổng mức luân chuyển hàng hóa và dịch vụ đạt trên 1.160,84 tỷ đồng, tăng 11,38% so với năm 2008 Giá trị sản xuất ngành dịch vụ đạt 257,958 tỷ đồng, tăng 13,8% Dịch vụ thương mại được mở rộng, hoạt động bưu chính viễn thông tiếp tục được nâng cao về chất lượng dịch vụ,…

1.2.2 Xã hội

* Về giáo dục - đào tạo

Cuộc vận động “ Hai không” với 4 nội dung đã có nhiều chuyển biến Quy mô trường, lớp học được phát triển hợp lý; chất lượng giáo dục toàn diện

có nhiều chuyển biến Chương trình tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học tiếp tục được đầu tư; công tác xây dựng trường chuẩn Quốc gia, hoạt động khuyến học được đẩy mạnh

* Về y tế

Mạng lưới y tế từ huyện đến cơ sở đã được kiện toàn, củng cố cả về tổ chức, đội ngũ thầy thuốc và cơ sở vật chất Các chương trình y tế Quốc gia, công tác an toàn vệ sinh thực phẩm được triển khai tích cực, thường xuyên, không để dịch bệnh xảy ra trên địa bàn Trong năm đã có 1 cơ sở đạt chuẩn y

tế Quốc gia, nâng tổng số cơ sở đạt chuẩn y tế Quốc gia lên 11/12 xã

* Về dân số, lao động - xã hội

Công tác kế hoạch hóa gia đình đã tuyên truyền vận động tới nhân dân thực hiện nghiêm và đã góp phần giảm số người sinh con thứ 3 trở lên so với cùng kỳ năm 2008 Công tác lao động và giải quyết việc làm đã tổ chức đào tạo nghề cho 1.400 lao động đi làm việc trong nước và xuất khẩu lao động Chương trình giảm nghèo triển khai có hiệu quả, tỷ lệ hộ nghèo giảm 0,7% so với năm 2008 Ngoài ra còn tổ chức tốt các hoạt động kỷ niệm ngày thương binh liệt sỹ, ngày nạn nhân chất độc màu da cam; chế độ chính sách với người

có công,…

Như vậy, với sự chỉ đạo của các cấp ủy đảng, ban ngành và sự nỗ lực của nhân dân trong huyện, kinh tế của huyện đã có được nhịp độ phát triển tốt, các hoạt động xã hội được đảm bảo góp phần cải thiện đời sống cho nhân dân

1.2.3 Điều kiện thuận lợi và khó khăn khi tiến hành xây dựng nông thôn mới

* Thuận lợi

Hệ thống chính trị từ huyện đến xã được ổn định và giữ vững; các cơ chế, chính sách của nhà nước, của tỉnh trong triển khai thực hiện xây dựng

nông thôn được ban hành mới cụ thể và đồng bộ; đặc biệt xuất phát điểm của các xã cao hơn so với mức bình quân chung của tỉnh

Lâm Thao là vùng đông dân cư, mật độ dân số cao nhất tỉnh Phú Thọ Nơi đây tập trung nhiều ngành kinh tế mũi nhọn, nằm gần các cơ sở kinh tế, công trình văn hóa quan trọng của tỉnh

Lâm Thao là vùng trọng điểm sản xuất lương thực, các loại cây hàng năm khác nhau như: rau màu, đậu tương,… Đồng thời cũng là vùng có thế mạnh chăn nuôi (lợn, gia cầm,…) theo hướng tập trung Bên cạnh đó, hệ thống thủy lợi tại các xã trong huyện cũng đã được đầu tư sửa chữa, xây dựng

về cơ bản đã đáp ứng được yêu cầu sản xuất và dân sinh

Ngoài phát triển nông nghiệp, vùng còn có thế mạnh phát triển công nghiệp, dịch vụ do gần các khu công nghiệp, các đô thị của tỉnh Ngoài ra, cơ

sở hạ tầng: giao thông, điện, thủy lợi,… của Lâm Thao cũng tương đối thuận lợi

* Khó khăn

Ảnh hưởng của suy giảm kinh tế thế giới, nguồn vốn hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cho chương trình còn hạn chế Nhưng một bộ phận cán bộ, nhân dân nhận thức chưa đầy đủ, còn có tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào hỗ trợ của nhà nước

Trình độ dân trí còn thấp, văn hóa - xã hội chậm phát triển: Tỷ lệ lao động qua đào tạo còn rất thấp, chuyển dịch cơ cấu lao động chậm; tập quán canh tác trong sản xuất còn lạc hậu; tệ nạn xã hội phát triển nhanh, diễn biến phức tạp

Ruộng đất - tư liệu quan trọng nhất cho sản xuất nông nghiệp của huyện Lâm Thao đang có xu thế thu hẹp dần vì phải chuyển sang xây dựng hạ tầng phát triển kinh tế - xã hội (khu công nghiệp, khu đô thị,…) phục vụ cho

công nghiệp hóa, hiện đại hóa Do vậy, đất đai đã ít nay lại càng ít hơn Bên cạnh đó, đất đai ngày càng bạc màu và thoái hóa dần

Môi trường có tình trạng bị ô nhiễm bởi một số cơ sở sản xuất, làng nghề, một số cụm công nghiệp chỉ chú ý đến hiệu quả sản xuất mà không quan tâm đến xử lý chất thải, nước thải; hệ thống chuồng trại chăn nuôi đại gia súc được xây dựng chưa hợp vệ sinh còn gần nhà ở, khu dân cư; thuốc bảo

vệ thực vật dùng trong nông nghiệp còn nhiều bất cập,…

Ngoài ra, cơ sở hạ tầng nhiều nơi còn kém, hệ thống đường nội đồng, nhất là đường trục còn chưa được đầu tư đổ bê tông mà chỉ là đường đất đã dẫn đến khó khăn trong công tác sản xuất nói chung và trong vận chuyển nông sản nói riêng

1.3 CHỦ TRƯƠNG CỦA ĐẢNG VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI

Nông thôn là “phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là Ủy ban nhân dân xã” [5, tr.1] Như vậy, xây dựng nông thôn mới trước tiên nó phải là vùng nông thôn, không phải là thị tứ, thị trấn, thị xã, thành phố và khác với nông thôn truyền thống hiện nay

“Xây dựng nông thôn mới là cuộc cách mạng và cuộc vận động lớn để cộng đồng dân cư ở nông thôn đồng lòng xây dựng thôn, xã, gia đình của mình khang trang, sạch đẹp; phát triển sản xuất toàn diện (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ); có nếp sống văn hoá, môi trường và an ninh nông thôn được đảm bảo; thu nhập, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao” [4, tr.2]

Xây dựng nông thôn mới là sự nghiệp cách mạng của toàn Đảng, toàn dân, của cả hệ thống chính trị Nông thôn mới không chỉ là vấn đề kinh tế - xã hội, mà là vấn đề kinh tế - chính trị tổng hợp Xây dựng nông thôn mới giúp cho nông dân có niềm tin, trở nên tích cực, chăm chỉ, đoàn kết giúp đỡ nhau xây dựng nông thôn phát triển giàu đẹp, dân chủ, văn minh

Sau hơn 20 năm thực hiện đường đối đổi mới, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nông nghiệp, nông dân, nông thôn nước ta đã đạt được thành tựu khá toàn diện và to lớn Nông nghiệp tiếp tục phát triển với tốc độ khá cao theo hướng sản xuất hàng hoá, nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả; đảm bảo vững chắc an ninh lương thực quốc gia; một số mặt hàng xuất khẩu chiếm

vị thế cao trên thị trường thế giới Kinh tế nông thôn chuyển dịch theo hướng tăng công nghiệp, dịch vụ, ngành nghề; các hình thức tổ chức sản xuất tiếp tục đổi mới Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội được tăng cường; bộ mặt nhiều vùng nông thôn thay đổi Đời sống vật chất và tinh thần của dân cư ở hầu hết các vùng nông thôn ngày càng được cải thiện Xóa đói, giảm nghèo đạt kết quả to lớn Hệ thống chính trị ở nông thôn được củng cố và tăng cường Dân chủ cơ

sở được phát huy An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững Vị thế chính trị của giai cấp nông dân ngày càng được nâng cao

Tuy nhiên, những thành tựu đạt được chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và chưa đồng đều giữa các vùng Nông nghiệp phát triển còn kém bền vững, tốc độ tăng trưởng có xu hướng giảm dần, sức cạnh tranh thấp, chưa phát huy tốt nguồn lực cho phát triển sản xuất; nghiên cứu, chuyển giao khoa học - công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực còn hạn chế,…

Trước những hạn chế, yếu kém trên, Đảng và Nhà nước đã có những nhận thức mới phù hợp hơn Điều này được thể hiện rõ trong Hội nghị lần thứ

7 Ban chấp hành Trung ương khóa X của Đảng Nghị quyết số 26- NQ/TW của Hội nghị về Nông nghiệp, Nông dân, Nông thôn đã được ban hành ngày 5/8/2008 Sau 20 năm đổi mới, đây là lần đầu tiên Đảng ta có một nghị quyết toàn diện nhất về Nông nghiệp, Nông dân, Nông thôn trong điều kiện kinh tế thị trường hội nhập

Xây dựng nông thôn mới trở thành vấn đề cấp bách và cần thiết Ngày 16/4/2009, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định về việc ban hành Bộ tiêu chí

quốc gia về nông thôn mới.Đây là căn cứ để các địa phương chỉ đạo việc xây dựng, phát triển nông thôn mới; là cơ sở để đánh giá công nhận xã đạt tiêu chuẩn nông thôn mới Bộ tiêu chí gồm 5 nhóm với 19 tiêu chí đề cập tới tất cả các vấn đề kinh tế - xã hội như: Quy hoạch và thực hiện quy hoạch, giao thông, thủy lợi, điện, trường học, cơ sở văn hóa, cơ cấu lao động, môi trường, chợ nông thôn, bưu điện, nhà ở, thu nhập, tỷ lệ hộ nghèo,… Đến ngày 4/6/2010, Quyết định số 800/Q Đ- TTg về Phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010- 2020 được ban hành

Mục tiêu chung xây dựng nông thôn mới được xác định là: Xây dựng cộng đồng xã hội văn minh, có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội từng bước hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nông thôn với đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hoá dân tộc; môi trường sinh thái được bảo vệ; an ninh trật tự được giữ vững; đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao; theo định hướng xã hội chủ nghĩa

Nội dung của chương trình xây dựng nông thôn được ban hành bao gồm 11 nội dung:

Quy hoạch xây dựng nông thôn mới; phát triểnhạ tầng kinh tế

- xã hội; chuyển dịch cơ cấu, phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập; giảm nghèo và an sinh xã hội; đổi mới và phát triển các hình thức tổ chức sản xuất có hiệu quả ở nông thôn; phát triển giáo dục đào tạo

ở nông thôn; phát triển y tế, chăm sóc sức khỏe cư dân nông thôn; xây dựng đời sống văn hóa, thông tin và truyền thông nông thôn, cấp nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn; nâng cao chất lượng tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể chính trị - xã hội trên địa bàn; giữ vững an ninh trật tự xã hội nông thôn [4, tr.3]

Bên cạnh đó, quyết định số 800/QĐ- TTg cũng nêu ra các giải pháp chủ yếu để thực hiện chương trình như: Điều hành và quản lý chương trình; đào tạo cán bộ chuyên trách để triển khai chương trình mục tiêu quốc gia; hợp tác quốc tế trong xây dựng nông thôn mới; thực hiện cuộc vận động xã hội sâu rộng về nông thôn mới,…

Ngày 1/6/2011, Thông tư liên tịch hướng dẫn một số nội dung thực hiện Quyết định số 800/QĐ- TTg của Thủ tướng Chính phủ đã nêu ra các bước để tiến hành xây dựng nông thôn mới, bao gồm 7 bước: Thành lập hệ thống quản lý, thực hiện → Tổ chức thông tin, tuyên truyền về thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới (được thực hiện trong suốt quá trình triển khai thực hiện) → Khảo sát đánh giá thực trạng nông thôn theo 19 tiêu chí của Bộ tiêu chí quốc gia nông thôn mới → Xây dựng quy hoạch nông thôn mới của xã → Lập, phê duyệt đề án xây dựng nông thôn với của xã →

Tổ chức thực hiện đề án → Giám sát, đánh giá và báo cáo về tình hình thực hiện Chương trình

Bên cạnh đó, Chương trình xây dựng nông thôn mới đề ra phương châm thực hiện rõ ràng đó là: Nhà nước định hướng, hỗ trợ, nhân dân là chủ thể và lấy sức dân để xây dựng cho dân Phương châm này phù hợp với cơ chế hoạt động trong xã hội ta hiện nay: Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý và điều hành, nhân dân làm chủ Ngay từ năm 1948, vai trò trách nhiệm và

quyền lợi của người dân đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Nước ta là

nước dân chủ; Bao nhiêu lợi ích điều vì dân; Bao nhiêu quyền hạn điều của dân; Công việc đổi mới, xây dựng là trách nhiệm của dân; Sự nghiệp kháng chiến kiến quốc là công việc của dân” Cho đến nay, đất nước đã chuyển sang

cơ chế thị trường thì con người càng đóng vị trí quan trọng trong sự phát triển của đất nước

Như vậy, những Nghị quyết, Quyết định của Chính phủ đã nêu ra rất rõ chủ trương, đường lối xây dựng nông thôn mới Từ đó, các tỉnh, thành phố, huyện, xã tiếp tục triển khai phát triển, bổ sung Chương trình sao cho phù hợp với điều kiện, tình hình của địa phương đó và tuyên truyền sâu rộng đến với quần chúng nhân dân

Tiểu kết chương 1

Trong điều kiện hội nhập nền kinh tế thị trường, nhờ có sự sáng suốt, tầm nhìn chiến lược và phát huy được thế mạnh trong nền kinh tế nước ta, Đảng và Nhà nước đã hết sức chú trọng đến vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn Đây là những vấn đề trọng yếu của nước ta trong giai đoạn hiện tại

để có thể phát triển đất nước vững mạnh Các vấn đề này có mối quan hệ mật thiết không tách rời nhau

Dựa trên phương châm:“Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng và

văn minh”, Đảng ta luôn chú ý quan tâm chăm lo cho cuộc sống của người

dân Nước ta có hơn 90% dân số sống ở nông thôn vì vậy phải đẩy mạnh quá trình nông thôn hóa, đầu tư nhiều hơn nữa cho các vùng nông thôn Hiểu được tầm quan trọng đó, ta đã đề ra Chương trình xây dựng nông thôn mới cũng như Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới để làm cơ sở thực hiện và đề ra những mục tiêu rõ ràng để hướng tới

Tỉnh Phú Thọ nói chung và huyện Lâm Thao nói riêng cũng đã, đang tích cực thực hiện các chủ trương của Đảng về xây dựng nông thôn mới Ở mỗi một vùng lại có những đặc điểm, điều kiện khác nhau do đó cũng phải điều chỉnh cho phù hợp Với sự quyết tâm cao của Đảng, Nhà nước, cán bộ và đặc biệt là sự ủng hộ nhiệt tình của người dân, quá trình xây dựng nông thôn mới của cả nước, của tỉnh Phú Thọ nói chung và huyện Lâm Thao nói riêng

đã đạt được nhiều kết quả to lớn Bên cạnh đó trong xu thế hội nhập như hiện nay, những khó khăn, thách thức tồn tại là điều không thể tránh khỏi Nó đặt

ra yêu cầu cho đất nước là phải đề ra được chủ trương, biện pháp đúng đắn, thích hợp cho từng giai đoạn, từng thời kỳ lịch sử để làm sao ta có thể tranh thủ được những thuận lợi không chỉ trong nước mà cả quốc tế trong việc xây dựng nông thôn mới và từng bước đưa nước ta hòa nhập với thế giới

Chương 2 ĐẢNG BỘ HUYỆN LÂM THAO LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG

NÔNG THÔN MỚI (2010 - 2013)

2.1 ĐẢNG BỘ HUYỆN LÂM THAO LÃNH ĐẠO TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI

Sau khi chương trình xây dựng nông thôn mới được ban hành, tỉnh Phú Thọ đã họp ngày 20/11/2009 và đưa ra Nghị quyết số 28- NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển nông thôn mới tỉnh Phú Thọ đến năm

2020 và đề nghị triển khai tới tất cả các huyện trong toàn tỉnh Là một trong mười một huyện của tỉnh, Lâm Thao đã nhanh chóng triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới đến tất cả các xã

Đảng bộ huyện đề ra mục tiêu: Phấn đấu tỷ lệ số xã trên địa bàn huyện đạt chuẩn nông thôn mới cao hơn tỷ lệ bình quân chung của tỉnh theo quy định tại Quyết định số 800/QĐ – TTg ngày 04/6/2010 của Thủ tướng Chính Phủ

Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo có trọng tâm, trọng điểm các mục tiêu đảm bảo phù hợp với điều kiện thực tế và khả năng huy động nguồn lực (tiêu chí nào dễ, ít tiền làm trước); tạo điều kiện để phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng bền vững, tạo diện mạo mới trong nông thôn, nâng cao đời sống vật chât, tinh thần của nhân dân, phấn đấu đến năm 2015 cơ bản đạt các tiêu chí xây dựng nông thôn mới

Nâng cao số lượng, chất lượng từng tiêu chí nông thôn mới của các xã

để đảm bảo thực hiện đúng lộ trình xây dựng nông thôn mới theo kế hoạch của UBND huyện được phê duyệt

Nhanh chóng triển khai chương trình, Sơn Dương được chọn là xã thí điểm xây dựng nônng thôn mới của huyện Mọi công tác bước đầu được thực hiện ở xã Sơn Dương sau đó lan ra các xã khác trong toàn huyện Lâm Thao

2.1.1 Công tác chỉ đạo, điều hành quản lý

* Thành lập và hoạt động của Ban chỉ đạo huyện

Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mới của huyện được thành lập do Chủ tịch UBND huyện làm trưởng ban, các Phó chủ tịch UBND huyện làm phó ban, thành viên là trưởng các đoàn thể, thủ trưởng các phòng, ban chuyên môn thuộc UBND huyện, Chủ tịch UBND các xã, các thành viên theo từng lĩnh vực phụ trách, tích cực tham mưu, chú trọng công tác chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá kết qủa đạt được, chỉ ra những hạn chế, vướng mắc, khó khăn, đề xuất các giải pháp trong quá trình thực hiện; tham mưu UBND huyện ban hành các quyết định, kế hoạch, chương trình, văn bản chỉ đạo, hướng dẫn về công tác xây dựng nông thôn mới trên địa bàn

Chỉ đạo các xã căn cứ vào kế hoạch xây dựng nông thôn mới của huyện đến năm 2015, trên cơ sở điều kiện thực tế địa phương xây dựng quy hoạch,

đề án, dự án cụ thể; củng cố, kiện toàn Ban chỉ đạo đồng thời lồng ghép nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới với các chương trình mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương Tổ chức công khai quy hoạch đến khu dân cư, tại hội trường của UBND xã để toàn thể cán bộ và nhân dân được biết

Tích cực chỉ đạo, huy động các nguồn lực trong tổ chức, vận động nhân dân tham gia với nhiều hình thức, triển khai thực hiện có hiệu quả các nhóm giải pháp về xây dựng nông thôn mới

* Thành lập Ban chỉ đạo, Ban quản lý xây dựng nông thôn mới các xã

Trong năm 2011 căn cứ vào hướng dẫn của Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mới tỉnh Phú Thọ, 12/12 xã của huyện Lâm Thao đã thành lập Ban Chỉ đạo, Ban Quản lý, Ban Phát triển thôn Thành phần Ban Chỉ đạo cấp xã gồm: Bí thư Đảng ủy làm trưởng ban, Chủ tịch UBND làm phó trưởng ban, các thành viên là đại diện các ban, ngành đoàn thể nhân dân, bí thư các chi bộ Ban Quản

lý xây dựng nông thôn mới gồm: Chủ tịch UBND xã là trưởng ban, phó chủ tịch UBND xã là phó ban, các thành viên là các ban, ngành các tổ chức đoàn thể, trưởng các khu dân cư Ban Phát triển thôn gồm: Bí thư chi bộ, Trưởng khu dân

cư, đại diện các đoàn thể, hội và những người có năng lực, trình độ hiểu biết về xây dựng nông thôn mới

* Việc ban hành các văn bản chỉ đạo, điều hành của Chương trình

Sau khi có Quyết định 3883/QĐ – UBND ngày 18/11/2009 của UBND tỉnh Phú Thọ về việc ban hành Bộ tiêu chí xây dựng nông thôn mới, Kế hoạch xây dựng nông thôn mới của tỉnh UBND huyện đã xây dựng ban hành kế hoạch xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 – 2015 trên địa bàn huyện và nhiều văn bản chỉ đạo thực hiện chương trình tại các xã Trong 3 năm thực hiện Chương trình căn cứ vào điều kiện cụ thể cấp ủy, chính quyền đã chủ động kiện toàn Ban Chỉ đạo, Ban Quản lý từ huyện đến xã; Ban Phát triển thôn đến tận các khu dân cư; phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên; chỉ đạo các xã hoàn thành quy hoạch và cụ thể hóa thành các chương trình, đề

án và tổ chức thực hiện đồng bộ Chỉ đạo các phòng, ban, các xã quán triệt các văn bản, chính sách của Nhà nước, của tỉnh và cụ thể hóa thành văn bản của cấp mình để tổ chức thực hiện

2.1.2 Công tác tuyên truyền, vận động

Sau khi có Quyết định số 800/QĐ - TTg ngày 04/6/2010 của Thủ tướng Chính phủ, Nghị quyết số 28/NQ - TU ngày 20/11/2009 của Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển nông thôn mới của tỉnh Phú Thọ đến năm 2020; Nghị quyết số 196/2009/NQ - HĐND ngày 16/12/2009 của HĐND tỉnh và kế hoạch số 759/KH - UBND của UBND tỉnh về triển khai thực hiện Quy hoạch xây dựng nông thôn mới tỉnh Phú Thọ đến năm 2020; Kế hoạch nghiên cứu quán triệt tuyên truyền tổ chức thực hiện Nghị quyết số 28/NQ – TU của Ban thường vụ huyện ủy UBND huyện đã xây dựng kế hoạch trình Hội đồng

nhân dân (HĐND) huyện thông qua Nghị quyết số 18/2010/NQ – HĐND về Phê duyệt Kế hoạch xây dựng nông thôn mới của huyện đến năm 2015, đồng thời tổ chức các hội nghị triển khai phổ biến, quán triệt cho đội ngũ cán bộ chủ chốt của huyện, các xã về nội dung Chương trình, các chủ trương, chính sách của Nhà nước, của tỉnh về xây dựng nông thôn mới

Đảng bộ huyện đã có sự chỉ đạo đến các phòng ban, đơn vị tổ chức tuyên truyền sâu rộng tạo chuyển biến trong nhận thức và hành động của các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể nhân dân và cộng đồng dân cư; đã

phối hợp tốt trong xây dựng chương trình “Chung sức xây dựng nông thôn mới”

trên báo và đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh Phú Thọ để mọi tầng lớp nhân dân được biết và theo dõi Ngoài ra, chỉ đạo các xã tổ chức hội thảo lấy ý kiến của cán bộ, đảng viên và nhân dân về quy hoạch xây dựng nông thôn mới đến từng khu dân cư, từng HĐND xã phê chuẩn

Với lòng nhiệt huyết gắn bó, lăn lội của cán bộ cùng bà con nông dân; với các giải pháp tích cực; sự chỉ đạo, hướng dẫn kịp thời mà việc triển khai xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện đã được thực hiện đồng bộ, thông suốt Thông qua việc quán triệt, tuyên truyền, vận động đã giúp cho cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp nâng cao nhận thức, giúp cho người dân cơ bản nhận thức được mục tiêu, ý nghĩa, vai trò trách nhiệm của mình trong xây dựng nông thôn mới và thực hiện cuộc vận động:

“Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” gắn với xây

dựng nông thôn mới theo hướng dẫn của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

Để thực hiện tốt, Đảng bộ phải quán triệt xây dựng kế hoạch tuyên truyền cụ thể theo từng tháng, từng quý, từng đối tượng theo nhiệm vụ được phân công và tổ chức thực hiện nghiêm túc để đem lại kết quả cao

2.1.3 Công tác đào tạo, tập huấn

Công tác đào tạo, tập huấn nhằm nâng cao kiến thức, năng lực quản lý,

tổ chức điều hành, thực thi công trình xây dựng nông thôn mới cho đội ngũ cán bộ liên quan ở huyện, xã và thôn để đáp ứng yêu cầu của Chương trình

Nội dung phổ biến trong công tác đào tạo là:

Các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước về xây dựng nông thôn mới; nội dung xây dựng nông thôn mới theo Quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 04 tháng 6 năm 2010 của Thủ tướng Chính phủ và các văn bản hướng dẫn thực hiện; chính sách và kinh nghiệm của một số quốc gia đã thành công về phát triển nông thôn; nguyên tắc, phương pháp, cơ chế vận hành trong xây dựng nông thôn mới (nguyên tắc chỉ đạo, cơ chế tài chính, nguyên tắc và cơ chế huy động nguồn lực, cơ chế quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản và vốn sự nghiệp trong Chương trình xây dựng nông thôn mới); trình tự, nội dung các bước tiến hành xây dựng nông thôn mới ở cấp xã; kỹ năng, phương pháp chỉ đạo xây dựng nông thôn mới; phát triển kinh tế và phát triển các hình thức tổ chức sản xuất có hiệu quả

ở nông thôn; quy chế dân chủ ở cơ sở và sự tham gia của cộng đồng trong việc tham gia thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới; tổ chức họp dân, tổng hợp ý kiến, lập kế hoạch, giám sát đầu tư; cơ chế giám sát cộng đồng; kỹ năng về tuyên truyền, vận động người dân và cộng đồng tham gia xây dựng nông thôn mới; tham quan, nghiên cứu thực địa các mô hình xây dựng nông thôn mới trong nước [4, tr.12]

Triển khai chương trình, Ban chỉ đạo cấp huyện đã phối hợp với văn phòng điều phối tỉnh và các đơn vị liên quan xây dựng kế hoạch, tổ chức được

02 lớp tập huấn cho 245 lượt cán bộ Ban Chỉ đạo, Ban Quản lý xây dựng nông

thôn mới cấp huyện, xã và các trưởng khu dân cư 12 xã Ban Tuyên giáo Huyện

ủy đã biên soạn tài liệu hỏi đáp về xây dựng nông thôn mới, tổ chức 2 lớp tập huấn cho các đối tượng là cấp ủy, bí thư chi bộ, trưởng khu dân cư, một số đơn

vị đã phối hợp với Ban Dân vận, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, Đoàn Thanh niên tổ chức được 02 lớp tập huấn cho các cán bộ chủ chốt làm nòng cốt cho việc tổ chức tập huấn chuyên sâu ở cơ sở Đã chủ động, phối hợp với các địa phương trong và ngoài tỉnh tổ chức04đoàn học tập kinh nghiệm xây dựng nông thôn mới

Hội nông dân cũng đã phối hợp với các cơ quan chuyên môn tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật về trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản cho hội

viên, phối hợp xây dựng các mô hình “Ánh sáng quê tôi”, “Tiếng kẻng vệ

sinh môi trường” với 148 chi hội

Huyện đoàn thanh niên đã xây dựng kế hoạch và phát động phong trào

thanh niên tham gia xây dựng nông thôn mới, hoạt động ra quân ngày “Chủ

nhật xanh”, tổ chức triển khai mô hình nhà văn hóa khu dân cư xanh - sạch -

đẹp do thanh niên đảm nhận

Hội phụ nữ đã triển khai mô hình “Bếp sạch” trên địa bàn các xã với 100% hội viên đã tham gia mô hình Đồng thời đã có nhiều chi hội đảm nhiệm đoạn đường phụ nữ tự quản trong các khu dân cư

Đối với lực lượng quân đội trên địa bàn: Ban chỉ huy quân sự huyện đã xây dựng kế hoạch Quân đội chung sức xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Ban chỉ huy quân sự huyện đã phối hợp với xã Sơn Vi tiến hành nạo vét kênh mương với 108 người là: Cán bộ, chiến sỹ ban chỉ huy quân sự huyện, dân quân tự vệ, đoàn thanh niên, hội nông dân xã tham gia, đã nạo vét được 3.800m kênh cấp 2

Như vậy, trên cơ sở các văn bản của Trung ương, của tỉnh Phú Thọ, Ủy ban nhân dân huyện Lâm Thao đã chỉ đạo thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới, Ban Quản lý ở 12 xã trên địa bàn, phối hợp với các đoàn thể, tổ chức chính trị xã hội xây dựng chương trình hành động để tuyên truyền vận động các

hội viên, đoàn viên về chủ trương của Đảng, Nhà nước thực hiện: “Chương trình

mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới”

2.2 KẾT QUẢ THỰC HIỆN XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI

Thực hiện Nghị quyết 26-NĐ/T Ngày 5/8/2008 của Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương khóa X và Bộ tiêu chí của Thủ tướng Chính phủ ban hành về vấn đề xây dựng nông thôn mới,… huyện Lâm Thao đã tiến hành xây dựng nông thôn mới Trong 3 năm (2010- 2013) triển khai thực hiện, huyện đã đạt được nhiều kết quả to lớn, bộ mặt nông thôn có nhiều thay đổi

2.2.1 Công tác quy hoạch, đề án

Đây là tiêu chí 1 trong 19 tiêu chí về xây dựng nông thôn mới của Đảng, Nhà Nước; là bước đầu tiên, quan trọng cho việc thi hành các tiêu chí còn lại dễ dàng thuận lợi và đạt kết quả tốt

Quy hoạch là “bố trí, sắp xếp địa điểm, diện tích sử dụng các khu chức năng trên địa bàn xã: khu phát triển dân cư (bao gồm cả chỉnh trang các khu dân cư hiện có và bố trí khu mới); hạ tầng kinh tế - xã hội, các khu sản xuất nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ,… theo chuẩn nông thôn mới” [5, tr.3]

Quy hoạch gồm: Thứ nhất,quy hoạch sử dụng đất và hạ tầng thiết yếu cho phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ: Xác định nhu cầu sử dụng đất cho bố trí vùng sản xuất và hạ tầng kỹ thuật thiết yếu phục vụ sản xuất hàng hóa nông nghiệp và dịch vụ; bố trí hệ thống thủy lợi, thủy lợi kết hợp giao thông,… Thứ hai, quy hoạch phát triển các khu dân cư mới và chỉnh trang các khu dân cư hiện có theo hướng văn minh, bảo tồn được bản sắc văn hóa tốt đẹp Thứ ba, quy hoạch phát triển

hạ tầng kinh tế - xã hội - môi trường theo chuẩn mới, bao gồm: Bố trí mạng lưới giao thông, điện, trường học các cấp, trạm xá, trung tâm văn hóa, bưu điện, chợ, nghĩa trang, công viên, hệ thống thoát nước thải,…

Công tác lập quy hoạch và đề án xây dựng nông thôn mới được triển khai tích cực; ngay sau khi có hướng dẫn của UBND tỉnh và Sở Nông nghiệp

và Phát triển nông thôn, UBND huyện đã chỉ đạo Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với các xã, lựa chọn các đơn vị tư vấn có đủ năng lực tiến hành khảo sát, tổ chức hội thảo lấy ý kiến của các thành viên Ban Chỉ đạo huyện, cấp ủy, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, cán bộ, đảng viên và nhân dân trình HĐND thông qua, trình UBND huyện phê duyệt Kết quả đến tháng 6/2011 UBND huyện phê duyệt xong quy hoạch 12/12 xã; “số hộ bình quân một xã đạt trên 1.300 hộ; nhân khẩu bình quân một hộ có 4,0 khẩu với bình quân 2,3 lao động/hộ gia đình Trung bình một xã có 3 - 5 làng, trong một làng có 2 - 4 xóm; mỗi một xóm có 80 - 150 hộ sống tập trung Các hộ sống

và quản lý sinh hoạt được phân theo đơn vị xóm, thôn, làng” [8, tr.38] Trên toàn huyện Lâm Thao, diện tích các khu nhà ở, trường học, phòng học, bệnh viện, bưu điện,… đã đáp ứng đủ theo tiêu chí Quy hoạch đã đề ra Đến tháng 8/2012 đã có 12/12 xã được UBND huyện phê duyệt đề án xây dựng nông thôn mới

2.2.2 Về xây dựng cơ sở hạ tầng

Nhóm này gồm các tiêu chí:

Tiêu chí số 2 (Giao thông) gồm: Đường xã (đường nối trung tâm hành

chính xã với các thôn hoặc nối giữa các xã) 100% phải đạt chuẩn theo cấp kỹ thuật của Bộ Giao thông vận tải; đường thôn (đường nối giữa các thôn đến các xóm); đường xóm, ngõ (đường nối giữa các hộ gia đình) tỷ lệ km đường được cứng hóa đạt chuẩn theo cấp kỹ thuật là 50%; tỷ lệ km đường trục chính nội đồng (đường chính nối từ đồng ruộng đến khu dân cư) là 65%; cứng hóa (mặt đường được trải bằng một trong những vất liệu như: dăm, lát gạch, bê tông xi măng, ) là 100% theo Bộ tiêu chí nông thôn mới tỉnh Phú Thọ

Tiêu chí số 3 (Thủy lợi):Công trình thuộc kết cấu hạ tầng nhằm khai

thác mặt lợi của nước, phòng chống tác hại do nước gây ra, cân bằng sinh thái, bao gồm: đê, cống, đường ống dẫn nước, kênh, công trình trên, kênh và

bờ bao các loại phải đạt theo tiêu chí

Tiêu chí 4 (Điện) gồm: Lưới điện phân phối, trạm biến áp phân phối,

đường dây cấp trung áp, đường dây cấp hạ áp Các nguồn cấp điện cho nông thôn gồm: Nguồn điện được cấp từ lưới điện quốc gia, hoặc ngoài lưới điện quốc gia Tỷ lệ hộ sử dụng điện thường xuyên, an toàn đối với xã nông thôn mới phải đạt 100%

Tiêu chí 5 (Trường học) gồm: Trường mầm non, nhà trẻ phải được

phân chia theo độ tuổi, tổ chức cho trẻ ăn bám trú; trường đặt tại trung tâm dân cư,thuận lợi cho trẻ đến trường, Trường tiểu học có cơ sở vật chất kĩ thuật đạt chuẩn Quốc gia, tối đa không quá 30 lớp học, mỗi lớp không quá 35 học sinh,có các phòng chức năng,… Trường trung học cơ sở có cơ sở vật chất phải đạt chuẩn Quốc gia, có các phòng thực hành, phòng học cho bộ môn theo quy định đảm bảo an toàn, nhà đa năng, thư viện,…

Tiêu chí 6 (Cở sở vật chất văn hóa) bao gồm: Nhà văn hóa đa năng

(diện tích đất sử dụng là 1000m2), hội trường (gồm 150 chỗ ngồi), phòng chức năng, công trình phụ trợ, trang thiết bị nhà văn hóa

Tiêu chí 7 (Chợ nông thôn): Là công trình phục vụ nhu cầu thiết yếu

hàng ngày, là nơi diễn ra hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa Chợ phải có các khu kinh doanh theo ngành hàng gồm: nhà chợ chính, diện tích kinh doanh ngoài trời, đường đi, bãi đỗ xe, cây xanh, nơi thu gom rác thải Mỗi một xã phải xây dựng được một chợ và phải đạt chuẩn của Bộ Xây dựng theo quy hoạch mạng lưới chợ nông thôn được phê duyệt theo hướng dẫn của Bộ Công thương

Tiêu chí 8 (Bưu điện) bao gồm: Các thành phần kinh tế cung cấp các

dịch vụ bưu chính, viễn thông trên địa bàn cho người dân Mỗi xã phải có ít nhất một trong các cơ sở phục vụ bưu chính, viễn thông như: đại lý bưu điện,

ki ốt, bưu cục, điểm bưu điện - văn hóa xã; xã có Internet về đến các thôn để cung cấp dịch vụ truy cập Internet

Tiêu chí 9 (Nhà ở dân cư): Nhà ở nông thôn phải đạt diện tích từ

14m2/người trở lên, niên hạn sử dụng công trình nhà ở từ 20 năm trở lên; nhà

ở phải đảm bảo nhu cầu sinh hoạt tối thiểu như bếp, nhà vệ sinh, ; có đủ các công trình hạ tầng kỹ thuật phục vụ sinh hoạt như điện, nước sạch

Sau khi đã đề ra những nội dung cụ thể đối với các tiêu chí, Ủy ban nhân dân huyện chỉ đạo rà soát danh mục các công trình, dự án cấp bách cần

ưu tiên tập trung đầu tư để hoàn thành hoặc tiệm cận với tiêu chí về giao thông, thủy lợi, y tế, giáo dục, văn hóa Chú trọng thu hút nguồn lực đầu tư, lồng ghép các nguồn vốn để bố trí vốn đầu tư, việc quản lý, chỉ đạo thực hiện

có sự linh hoạt, sát với thực tế, phù hợp với điều kiện kinh phí và nhu cầu sử dụng Các tiêu chí đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng đặc biệt là giao thông, thủy lợi là những tiêu chí gặp nhiều khó khăn trong tổ chức thực hiện do

cần đầu tư nguồn lực lớn Chính vì lẽ đó trong thời gian qua, việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng đều được các cấp, các ngành tập trung chỉ đạo, coi

là khâu đột phá trong xây dựng nông thôn mới Các xã: Cao Xá, Vĩnh Lại, Sơn Vi, Tứ Xã… đã tích cực huy động, lồng ghép bằng nhiều nguồn lực để đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn, giao thông nội đồng

Tổng số các công trình đã được đầu tư xây dựng trong thời gian qua là: 44 công trình, trong đó có: 01 công trình trung tâm học tập cộng đồng, 03 khu thu gom và xử lý rác thải; 29 công trình đường giao thông nông thôn, giao thông nội đồng kết hợp với kênh tưới, tiêu với chiều dài là 39,2km (trong đó, có 9 công trình giao thông nội đồng với tổng chiều dài là 9.845,34m và 02 công trình kênh tưới, tiêu phục vụ sản xuất nông nghiệp với tổng chiều dài là 1.048m); 01 tuyến đường liên xã dài 3km; 10 tuyến kênh tưới, tiêu với tổng chiều dài là 19,1km [10, tr.24]

Số xã đạt chuẩn về tiêu chí giao thông và thủy lợi là 9/12 xã bằng 75% tổng số xã trong huyện.Ở 12 xã đã xây dựng được 13 trường trung học

cơ sở, 15 trường tiểu học và 17 trường mầm non, nhà trẻ đạt chuẩn Quốc gia

Tổng kinh phí được phê duyệt là: 245.337 triệu đồng, kinh phí được bố trí từ nguồn vốn nông thôn mới là: 34.989 triệu đồng; nguồn vốn huy động khác là: 64.630 triệu đồng, số kinh phí còn thiếu là: 145.718 triệu đồng (gồm các chương trình lồng ghép khác)

Huy động nguồn lực trong 3 năm, tổng nguồn vốn huy động cho xây dựng nông thôn mới đến nay đạt: 412.335 triệu đồng, trong đó: vốn trực tiếp từ chương trình đạt 43.085 triệu đồng (gồm

cả vốn phát triển sản xuất) chiếm 10,44%, vốn lồng ghép và huy