Trước những yêu cầu mới, Đảng và Nhà nước ta đã đề ra chương trình mục tiêu phát triển nông thôn mới nhằm giải quyết tốt những vấn đề trên và đạt được mục tiêu: “Dân giàu, nước mạnh, dân
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC sư PHẠM HÀ NỘI 2 KHOA LỊCH SỬ
CHỬ THỊ LAN HƯƠNG
ĐẢNG Bộ HUYỆN LÂM THAO (PHÚ THỌ) LÃNH ĐẠO XÂY DựNG NÔNG
THÔN MỚI (2010 - 2013)
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC■ ■ ■ ■
Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Người hướng dẫn khoa học
TS NGUYỄN VĂN DŨNG
HÀ NỘI – 2015
Trang 2LỜI CẢM ƠNTôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thảnh và sâu sắc nhất đến Thầy giáo TS
Nguyễn Văn Dũng - người đã tận tình chỉ bảo và giúp đỡ trong suốt quá trình
nghiên cứu thực hiện đề tài Tôi cũng xin được gửi lời cảm ơn chân thành tớicác thày, cô giáo trong khoa Lịch Sử đã cung cấp kiến thức cho tôi trong quátrình học tập tại trường Bên cạnh đó, tôi xin chân thành cảm ơn Phòng Nôngnghiệp huyện Lâm Thao và các cơ quan có liên quan đã tạo điều kiện thuận lợinhất giúp tôi hoàn thành công trình nghiên cứu này Cuối cùng cho phép tôiđược gửi lời cảm ơn tới gia đình, người thân, bạn bè đã luôn động viên, giúp
đỡ tôi
Đây là công trình nghiên cứu đầu tiên của tôi và do còn nhiều hạn chế
về mặt tài liệu nên không thể tránh khỏi những thiếu sót, kính mong các thầy,
cô giáo cùng các bạn sinh viên đóng góp kiến để đề tài của tôi được hoàn thiệnhơn
Hà Nội, ngày 04 tháng 05 năm 2015 Tác giả khóa luận
Chử Thị Lan Hương
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Khóa luận tốt nghiệp “Đảng bộ huyện Lâm Thao (Phú Thọ) lãnh đạo
xây dựng nông thôn mới ị2010 - 2013) ” được hoàn thành dưới sự hướng
dẫn tận tình của Thầy giáo TS Nguyễn Văn Dũng
Tôi xin cam đoan đề tài này là kết quả nghiên cứu của riêng Tôi,không trùng vói bất kỳ kết quả nào của các tác giả khác
Hà Nội, ngày 04 tháng 05 năm 2015 Tác giả khóa luận
Chử Thị Lan Hương
Trang 4LỜI CẢM ƠN MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 2
3 Mục đích, nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu 3
4 Nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu 4
5 Đóng góp của khóa luận 4
6 Bố cục khóa luận 4
Trang 5LỜI CAM ĐOAN Chương 1 Cơ SỞ ĐỂ ĐẢNG BỘ HUYỆN LẦM THAO LÃNH ĐẠO XÂY
DựNG NÔNG THÔN MỚI 5
1.1 ĐIỀU KIỆN Tự NHIÊN VÀ DẦN CƯ 5
1.1.1 Điều kiện tự nhiên 5
1.1.2 Dân cư 6
1.2 TÌNH HÌNH KINH TẾ, VĂN HÓA - XÃ HỘI HUYỆN LÂM THAO NĂM 2009 7
1.2.1 Kinh tế 7
Trang 6LỜI CẢM ƠN1.2.2 Xã hội 8
1.2.3 Điều kiện thuận lợi và khó khăn khi tiến hành xây dựng nông
thôn mới 9
1.3 CHỦ TRƯƠNG CỦA ĐẢNG VỀ XÂY DựNG NÔNG THÔN
MỚI 11
Chương 2 ĐẢNG Bộ HUYỆN LẦM THAO LÃNH ĐẠO XÂY DựNG
NÔNG THÔN MỚI (2010 - 2013) 17
Trang 7LỜI CAM ĐOAN 2.1 ĐẢNG Bộ HUYỆN LẦM THAO LÃNH ĐẠO TRIỂN KHAI
CHƯƠNG TRÌNH XÂY DựNG NÔNG THÔN MỚI 17
2.1.1 Công tác chỉ đạo, điều hành quản lý 18
2.1.2 Công tác tuyên truyền, vận động 19
2.1.3 Công tác đào tạo, tập huấn 21
2.1.4 Công tác phối họp với Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức, đoàn thể nhân dân 22
Trang 8LỜI CẢM ƠN
2.2 KẾT QUẢ THỰC HIỆN XÂY DựNG NÔNG THÔN MỚI 23
2.2.1 Công tác quy hoạch, đề án 23
2.2.2 về xây dựng cơ sở hạ tầng 25
2.2.3 Kinh tế và tổ chức sản xuất 28
2.2.4 về phát triển giáo dục, y tế, văn hóa và bảo vệ môi trường 33
2.2.5 về hệ thống chính trị và an ninh trật tự ở nông thôn 39
Chương 3 MỘT SỐ NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM 44
Trang 9LỜI CAM ĐOAN3.1 NHẬN XÉT 44
3.1.1 Ưu điểm 44
3.1.2 Hạn chế 45
3.2 KINH NGHỆM RÚT RA TỪ QUÁ TRÌNH LÃNH ĐẠO XÂY
DựNG NÔNG THÔN MỚI Ở HUYỆN LÂM THAO 46
KẾT LUẬN 51
TÀI LIỆU THAM KHẢO 54
Trang 10LỜI CẢM ƠNPHỤ LỤC 57
Trang 11MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Việt Nam là một quốc gia đi lên từ một nền nông nghiệp nghèo nàn, lạc hậu nên trong thời kì đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa như hiện nay càng cần phải chú trọng hơn đến sự phát triển của các vùng nông thôn Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Nông thôn tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm thì ngày càng giàu có Nông thôn giàu có sẽ mua nhiều hàng hóa của công nghiệp sản xuất ra Đồng thời sẽ cung cấp đầy đủ lương thực nguyên liệu cho công nghiệp và thành thị Như thể là nông thôn giàu có giúp cho công nghiệp phát triển Công nghiệp phát triển lại thúc đẩy nông nghiệp phát triển mạnh hơn nữa Công nghiệp, nông nghiệp phát triển thì dân giàu nước mạnh
Trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, đặc biệtViệt Nam đã trở thành thành viên chính thức của tổ chức Thương mại Thếgiới (WTO), nhiều vấn đề đặt ra cho phát triển nông thôn càn được quantâm giải quyết như: tăng nhanh giá trị sản xuất nông nghiệp, thủy sản trênmột đơn vị canh tác, tạo ra nhiều sản phẩm có giá trị hàng hóa cao và antoàn, giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho ngưòi dân
Trước những yêu cầu mới, Đảng và Nhà nước ta đã đề ra chương trình mục tiêu phát triển nông thôn mới nhằm giải quyết tốt những vấn đề
trên và đạt được mục tiêu: “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn
minh Chính vì vậy, xây dựng nông thôn mới chiếm vị trí chiến lược trong
phát triển kinh tế - xã hội của đất nước
Lâm Thao là một huyện trọng điểm sản xuất lương thực của tỉnh PhúThọ, mật độ dân cư đông,có mộng đất bằng phẳng, mạng lưới giao thôngthuận tiện, đã đem lại cho huyện Lâm Thao nhiều lợi thế, tạo điều kiện đểphát triển kinh tế - xã hội
Trang 12Những chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước cùng với sự chỉ đạo củatỉnh Phú Thọ và sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng bộ huyện Lâm Thao, đãthúc đẩy nền kinh tế phát triển góp phàn đưa Phú Thọ thoát khỏi tình trạngnghèo nàn, lạc hậu và đến năm 2020 cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp.Đồng thời, đưa đất nước phát triển theo hướng công nghiệp hóa, hiện đạihóa theo kịp xu thế phát triển của các nước trên thế giói
Là người con sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Lâm Thao, em chọn đề
tài: “Đảng bộ huyện Lâm Thao (Phú Thọ) lãnh đạo xây dựng nông thôn mới (2010- 2013)” làm khóa luận tốt nghiệp của mình để làm sáng tỏ sự
nhận thức và sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng bộ huyện Lâm Thao trong chủtrương chung về xây dựng nông thôn mới của Đảng; những thành quả màĐảng bộ huyện đã đạt được sau khi triển khai chương trình Đồng thời,mong muốn đưa ra một số ý kiến nhận xét và rút ra bài học kinh nghiệmtrong quá trình xây dựng nông thôn mới ở địa phương
Thứ tư, Ths Nguyễn Thị Nguyệt Ánh, “Tìm hiểu quan điểm của Hồ
Chí Minh về Nông nghiệp, Nông dân ”, Tạp chí Lịch sử Đảng, số 282,
2014
Ngoài ra còn có một số bài nghiên cứu về xây dựng nông thôn mới ở
Trang 13địa phương như: Ths Tống Thị Nga, “Đảng bộ tỉnh phú thọ lãnh đạo thực
hiện ứng dụng khoa học và công nghệ trong nông nghiệp, nông thôn”, Tạp chí Lịch sử Đảng, số 283,2014 Bài viết của Trần Phù Tiêu, “Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” góp phần xây dựng nông thôn mới ở Phú Thọ”, đăng trên tạp chí Mặt ttận, số
84, 2010 Và bài viết của Nguyễn Thị Thanh Hương, “Đảng bộ huyện Lâm Thao - Phú Thọ lãnh đạo quá trình xây dựng nông thôn mới (1991-2011) ”, k35 - Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2.
Cho đến nay chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu về đề tài:
“Đảng bộ huyện Lâm Thao (Phú Thọ) lãnh đạo xây dựng nông thôn mới (2010- 2013)”.
3 Mục đích, nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Làm rõ sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện Lâm Thao - Phú Thọ tongquá trình xây dựng nông thôn mới từ năm 2010 đến năm 2013 Làm rõnhững thành tựu đạt được trong quá tình thực hiện xây dựng nông thôn mói.Đánh giá những ưu điểm, hạn chế, rút ra bài học kinh nghiệm và đưa ra cácgiải pháp để thúc đẩy xây dựng nông thôn mói của huyện trong giai đoạnhiện nay
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Tập hợp xử lý các nguồn tài liệu
Trình bày, phân tích một cách khách quan về sự lãnh đạo của Đảng
bộ huyện Lâm Thao trong quá trình xây dựng nông thôn mới từ năm 2010đến năm 2013
3.3 Phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu về Đảng bộ huyện Lâm Thao (Phú Thọ) lãnh đạo xâydựng nông thôn mới
Trang 14Không gian: Huyện Lâm Thao - tỉnh Phú
Thọ Thời gian: Giai đoạn từ 2010 đến 2013
4 Nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu
4.1 Nguồn tài liệu
Tài liệu chủ yếu là các văn kiện Đại hội Đảng và chuyên khảo về lịch
sử Đảng bộ, các báo cáo tổng kết kinh tế - xã hội hàng năm của huyện, cácNghị quyết của Huyện ủy, Tỉnh ủy
4.2 Phương pháp nghiên cứu
Dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin
Khóa luận sử dụng các phương pháp như: phương pháp lịch sử,phương pháp logic, phương pháp phân tích tổng họp, so sánh, đối chiếu,thống kê,
5 Đóng góp của khóa luận
Hệ thống những chủ trương, đường lối của Trung ương, Đảng, Tỉnh
ủy từ năm 2010 - 2013; góp phần làm sáng tỏ vai trò lãnh đạo của các cấp,ban ngành
Góp phần tổng kết thực tiễn công tác xây dựng nông thôn mới trênđịa bàn huyện Lâm Thao, đưa ra những thành tựu và hạn chế của quá trìnhxây dựng nông thôn mới
Đúc rút kinh nghiệm và đưa ra ý kiến về giải pháp xây dựng nôngthôn mới ừong giai đoạn tới
Sử dụng làm tài liệu tham khảo cho những ai quan tâm, nghiên cứu
về xây dựng nông thôn mói
6 Bố cuc khóa luân
Ngoài phàn mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, khóa luận gồm 3chương:
Trang 15Chương 1: Cơ sở để Đảng bộ huyện Lâm Thao lãnh đạo xây dựngnông thôn mói
Chương 2: Đảng bộ huyện Lâm Thao lãnh đạo xây dựng nông thônmới (2010-2013)
Chương 3: Một số nhận xét và kinh nghiệm
Chương 1 Cơ SỞ ĐẺ ĐẢNG Bộ HUYỆN LÂM THAO LÃNH ĐẠO
XÂY
• • •
DựNG NÔNG THÔN MỚI
1.1 ĐIỀU KIỆN Tự NHIÊN VÀ DÂN CƯ
1.1.1 Điều kiên tư nhiên
Địa hình
Địa hình Lâm Thao tương đối đa dạng, tiêu biểu cho một vùng bánsơn địa, có đồi núi ruộng đồng ở 3 xã, thị trấn miền núi và 11 xã, thị trấnvùng đồng bằng Nhìn chung Lâm Thao có địa hình thấp, độ dốc trung bình
30 - 40m Đất đai Lâm Thao thấp dần từ Bắc xuống Nam, từ Tây sangĐông Địa hình phong phú, đa dạng thuận lợi cho sản xuất nông - lâm -nghiệp, thuận lọi cho xây dựng quy hoạch các công trình giao thông, thủylợi,
Trang 16độ trung bình trong ngày là 19°c, lượng mưa trung bình tháng là66,2 mm, số ngày mưa trung bình trong tháng 7,8 ngày, số giờnắng trong ngày trung bình 1,62 giờ [7, tr.12].
Điều kiện khí hậu của Lâm Thao thuận lợi cho việc phát triển các loạicây trồng, có điều kiện để sản xuất thâm canh, tăng hệ số sử dụng đất
Tài nguyên đất
Đến năm 2010 diện tích đất của Lâm Thao chia theo các loại mụcđích sử dụng như sau: 9523,17 ha, trong đó có 5486,22 ha đất nông nghiệp(chiếm 57,61%); có 3961,87 ha đất phi nông nghiệp (chiếm 41,6%) và75,08 ha đất chưa sử dụng (chiếm 0,79%) tổng diện tích đất tự nhiên củahuyện
Đất đai của Lâm Thao được chia thành hai nhóm có nguồn gốc phátsinh khác nhau, đó là: nhóm đất đồng bằng, thung lũng và nhóm đất đồi gò.Nhóm đất đồng bằng, thung lũng chiếm 93,06% tổng diện tích, được chiathành 5 loại đất: đất cát chua, đất thung lũng và đất phù sa xen giữa đồi núi;đất phù sa chua; đất có tầng sét loang lổ và đất phù sa trung tính ít chua.Nhóm đất này đa dạng, thích hợp với nhiều loại vây trồng khác nhau, đòihỏi phải có những biện pháp canh tác phù hợp vói từng loại đất Nhóm đấtđồi gò (đất địa thành) chiếm 6,94% diện tích, phân bố chủ yếu ở vùng Đông
Trang 17Bắc của huyện như Tiên Kiên, Xuân Lũng, thị trấn Hùng Sơn, độ phìnhiêu, dung tích hấp thụ của đất thấp.
Nhìn chung tài nguyên đất của Lâm Thao rất màu mỡ, phù họp vớiphát triển các loại cây trồng hàng năm như lúa, rau màu,
1.1.2 Dân cư
Lâm Thao là huyện đồng bằng của tỉnh chính vì vậy dân cư tập trungđông đúc Dân số của huyện là 101.425 người (2013) Trong đó nữ là59.352 người; nam là 45.893 người Vùng có mật độ dân số cao nhất tỉnh1.096 ngưòi/km2 và có sự phân bố tương đối đồng đều giữa các xã Cư dânLâm Thao sống chủ yếu bằng nghề nông vì yậy họ rất cần cù chăm chỉ, chịuthương chịu khổ Không chỉ vậy đây còn là vùng đất hiếu học và có rấtnhiều ngưòi hiền tài
Cư dân Lâm Thao chủ yếu là người Kinh, một số rất nhỏ là dân tộc ítngười là những người theo chồng hoặc vợ về đây lập nghiệp, định cư DânLâm Thao đa số theo đạo Phật, chùa được xây dựng không chỉ ở xã mà ở cảthôn Tập quán bán con lên chùa khi còn nhỏ và gửi bát nhang khi chết vẫncòn tồn tại đến ngày nay Ngoài ra có một bộ phận cư dân theo đạo ThiênChúa giáo và một số đạo khác Ngoài các tôn giáo trên, một số khá đôngdân Lâm Thao không theo tôn giáo nào nhưng ngưòi dân đều có chung tínngưỡng thờ tổ tiên, tưởng nhớ ông bà cha mẹ và các bậc tiền nhân đã cócông dựng nước và giữ nước
1.2 TÌNH HÌNH KINH TẾ, VĂN HÓA - XÃ HỘI HUYỆN LÂM THAO NĂM 2009
1.2.1 Kinh tế
* Nông nghiệp
về trồng trọt: Diện tích gieo cấy lúa cả năm đạt 6.727,44 ha, đạt98,93% kế hoạch, bằng 99,59% so với cùng kỳ năm 2008 Diện tích lúa lai,
Trang 18lúa chất lượng cao chiếm 26,78% diện tích Năng suất lúa bình quân cả nămđạt 55,62 tạ/ha (vụ Chiêm đạt 57,6 tạ/ha, vụ Mùa đạt 53,53 tạ/ha) Diện tíchngô đạt 1.118,63 ha, giảm 356 ha, năng suất đạt 42,74 tạ/ha “Sản lượnglương thực đạt 42.198 tấn, giảm 1.481 tấn so với năm 2008 Trong đó, sảnlượng thóc đạt 37.417,3 tấn, tăng 656,2 tấn, sản lượng ngô đạt 4.780,8 tấn,giảm 2.137 tấn” [16; tr.2]
về chăn nuôi: Tổng đàn trâu, bò đạt 9.078 con, bằng 84,57%; tổng
đàn lợn 35.427 con, tăng 8,4%; đàn gia cầm 396.942 ngàn con, tăng 28,83%
so với cùng kì năm 2008
về thủy sản: Diện tích nuôi ttồng thủy sản đạt 538 ha, tăng 4 ha so với
năm 2008 Sản lượng nuôi trồng ước tính đạt 1.775,4 tấn, tăng 12,4%; sảnlượng thủy sản khai thác đạt 1.825 tấn, tăng 11,96%
về lâm nghiệp: Trong năm đã trồng mới thêm được 10 ha rừng, chăm
sóc và bảo vệ tốt 210 ha rừng tập trung, trồng 39 ngàn cây phân tán Côngtác phòng chống cháy rừng, kiểm tra, xử lý các vi phạm pháp luật, bảo vệrừng được triển khai thực hiện chủ động, thường xuyên
* Trong công nghiệp - Thủ công nghiệp
Công nghiệp - Thủ công nghiệp tăng trưởng thấp, giá tri ước tính đạt297,849 triệu đồng, tăng 21,47% so với năm 2008 Các ngành nghề truyềnthống như: ủ ấm, tương, vẫn được duy trì Bên cạnh đó đã và đang thựchiện các thủ tục đề nghị ủy ban nhân dân (UBND) tinh công nhận 3 làngnghề: làng nghề sản xuất chế biến rắn Tứ Xã, làng nghề xây dựng và sảnxuất vật liệu xây dựng cao cấp Hưng Đạo - Xuân Huy, làng nghề ủ ấm vàsản xuất chăn ga, gối đệm Sơn Vi
* Trong hoạt động dìch vụ
Tổng mức luân chuyển hàng hóa và dịch vụ đạt trên 1.160,84 tỷ đồng,tăng 11,38% so với năm 2008 Giá trị sản xuất ngành dịch vụ đạt 257,958 tỷ
Trang 19đồng, tăng 13,8% Dịch vụ thương mại được mở rộng, hoạt động bưu chínhviễn thông tiếp tục được nâng cao về chất lượng dịch vụ,
1.2.2 Xã hội■
* về giáo dục - đào tạo
Cuộc vận động “ Hai không” với 4 nội dung đã có nhiều chuyển biến.Quy mô trường, lớp học được phát triển hợp lý; chất lượng giáo dục toàndiện có nhiều chuyển biến Chương trình tăng cường cơ sở vật chất, trangthiết bị dạy học tiếp tục được đầu tư; công tác xây dựng trường chuẩn Quốcgia, hoạt động khuyến học được đẩy mạnh
* vểy tế
Mạng lưới y tế từ huyện đến cơ sở đã được kiện toàn, củng cố cả về
tổ chức, đội ngũ thày thuốc và cơ sở vật chất Các chương trình y tế Quốcgia, công tác an toàn vệ sinh thực phẩm được triển khai tích cực, thườngxuyên, không để dịch bệnh xảy ra trên địa bàn Trong năm đã có 1 cơ sở đạtchuẩn y tế Quốc gia, nâng tổng số cơ sở đạt chuẩn y tế Quốc gia lên 11/12xã
* về dân số, lao động - xã hội
Công tác kế hoạch hóa gia đình đã tuyên truyền vận động tới nhândân thực hiện nghiêm và đã góp phàn giảm số người sinh con thứ 3 trở lên
so với cùng kỳ năm 2008 Công tác lao động và giải quyết việc làm đã tổchức đào tạo nghề cho 1.400 lao động đi làm việc trong nước và xuất khẩulao động Chương trình giảm nghèo triển khai có hiệu quả, tỷ lệ hộ nghèogiảm 0,7% so với năm 2008 Ngoài ra còn tổ chức tốt các hoạt động kỷniệm ngày thương binh liệt sỹ, ngày nạn nhân chất độc màu da cam; chế độchính sách với người có công,
Như vậy, vói sự chỉ đạo của các cấp ủy đảng, ban ngành và sự nỗ lựccủa nhân dân trong huyện, kinh tế của huyện đã có được nhịp độ phát triển
Trang 20tốt, các hoạt động xã hội được đảm bảo góp phần cải thiện đời sống chonhân dân
1.2.3 Điều kiện thuận lọi và khó khăn khi tiến hành xây dựng nông thôn mới
* Thuẫn lơi
• •
Hệ thống chính trị tò huyện đến xã được ổn định và giữ vững; các cơchế, chính sách của nhà nước, của tỉnh trong triển khai thực hiện xây dựngnông thôn được ban hành mới cụ thể và đồng bộ; đặc biệt xuất phát điểmcủa các xã cao hơn so với mức bình quân chung của tỉnh
Lâm Thao là vùng đông dân cư, mật độ dân số cao nhất tỉnh Phú Thọ.Nơi đây tập tiling nhiều ngành kinh tế mũi nhọn, nằm gần các cơ sở kinh tế,công trình văn hóa quan trọng của tỉnh
Lâm Thao là vùng trọng điểm sản xuất lương thực, các loại cây hàngnăm khác nhau như: rau màu, đậu tương, Đồng thời cũng là vùng có thếmạnh chăn nuôi (lợn, gia cầm, ) theo hướng tập trung Bên cạnh đó, hệthống thủy lọi tại các xã trong huyện cũng đã được đầu tư sửa chữa, xâydựng về cơ bản đã đáp ứng được yêu cầu sản xuất và dân sinh
Ngoài phát triển nông nghiệp, vùng còn có thế mạnh phát triển côngnghiệp, dịch vụ do gàn các khu công nghiệp, các đô thị của tỉnh Ngoài ra,
cơ sở hạ tàng: giao thông, điện, thủy lợi, của Lâm Thao cũng tương đốithuận lợi
* Khó khăn
Anh hưởng của suy giảm kinh tế thế giới, nguồn vốn hỗ trợ từ ngânsách nhà nước cho chương trình còn hạn chế Nhưng một bộ phận cán bộ,nhân dân nhận thức chưa đầy đủ, còn có tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào hỗ trợcủa nhà nước
Trang 21Trình độ dân trí còn thấp, văn hóa - xã hội chậm phát triển: Tỷ lệ laođộng qua đào tạo còn rất thấp, chuyển dịch cơ cấu lao động chậm; tập quáncanh tác trong sản xuất còn lạc hậu; tệ nạn xã hội phát triển nhanh, diễnbiến phức tạp.
Ruộng đất - tư liệu quan trọng nhất cho sản xuất nông nghiệp củahuyện Lâm Thao đang có xu thế thu hẹp dần vì phải chuyển sang xây dựng
hạ tầng phát triển kinh tế - xã hội (khu công nghiệp, khu đô thị,- ) phục yụcho công nghiệp hóa, hiện đại hóa Do vậy, đất đai đã ít nay lại càng ít hơn.Bên cạnh đó, đất đai ngày càng bạc màu và thoái hóa dần
Môi trường có tình trạng bị ô nhiễm bởi một số cơ sở sản xuất, làngnghề, một số cụm công nghiệp chỉ chú ý đến hiệu quả sản xuất mà khôngquan tâm đến xử lý chất thải, nước thải; hệ thống chuồng trại chăn nuôi đạigia súc được xây dựng chưa hợp vệ sinh còn gần nhà ở, khu dân cư; thuốcbảo vệ thực vật dùng trong nông nghiệp còn nhiều bất cập,
Ngoài ra, cơ sở hạ tầng nhiều nơi còn kém, hệ thống đường nội đồng,nhất là đường trục còn chưa được đầu tư đổ bê tông mà chỉ là đường đất đãdẫn đến khó khăn trong công tác sản xuất nói chung và trong vận chuyểnnông sản nói riêng
1.3 CHỦ TRƯƠNG CỦA ĐẢNG VỀ XÂY DƯNG NÔNG THÔN MỚI
Nông thôn là “phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thànhphố, thị xã, thị trấn được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là ủy ban nhândân xã” [5, tr.l] Như vậy, xây dựng nông thôn mới trước tiên nó phải làvùng nông thôn, không phải là thị tứ, thị ữấn, thị xã, thành phố và khác vớinông thôn truyền thống hiện nay
“Xây dựng nông thôn mới là cuộc cách mạng và cuộc vận động lớn
để cộng đồng dân cư ở nông thôn đồng lòng xây dựng thôn, xã, gia đình củamình khang trang, sạch đẹp; phát triển sản xuất toàn diện (nông nghiệp,
Trang 22công nghiệp, dịch vụ); có nếp sống văn hoá, môi trường và an ninh nôngthôn được đảm bảo; thu nhập, đòi sống vật chất, tinh thần của người dânđược nâng cao” [4, tr.2]
Xây dựng nông thôn mói là sự nghiệp cách mạng của toàn Đảng, toàndân, của cả hệ thống chính trị Nông thôn mới không chỉ là vấn đề kinh tế -
xã hội, mà là vấn đề kinh tế - chính tri tổng hợp Xây dựng nông thôn mớigiúp cho nông dân có niềm tin, trở nên tích cực, chăm chỉ, đoàn kết giúp đỡnhau xây dựng nông thôn phát triển giàu đẹp, dân chủ, văn minh
Sau hơn 20 năm thực hiện đường đối đổi mới, dưới sự lãnh đạo củaĐảng, nông nghiệp, nông dân, nông thôn nước ta đã đạt được thành tựu khátoàn diện và to lớn Nông nghiệp tiếp tục phát triển với tốc độ khá cao theohướng sản xuất hàng hoá, nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả; đảmbảo vững chắc an ninh lương thực quốc gia; một số mặt hàng xuất khẩuchiếm vị thế cao trên thị trường thế giới Kinh tế nông thôn chuyển dịchtheo hướng tăng công nghiệp, dịch vụ, ngành nghề; các hình thức tổ chứcsản xuất tiếp tục đổi mới Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội được tăng cường;
bộ mặt nhiều vùng nông thôn thay đổi Đời sống vật chất và tinh thần củadân cư ở hầu hết các vùng nông thôn ngày càng được cải thiện Xóa đói,giảm nghèo đạt kết quả to lớn Hệ thống chính tri ở nông thôn được củng cố
và tăng cường Dân chủ cơ sở được phát huy An ninh chính trị, trật tự antoàn xã hội được giữ vững Vị thế chính tri của giai cấp nông dân ngày càngđược nâng cao
Tuy nhiên, những thành tựu đạt được chưa tương xứng với tiềm năng,lợi thế và chưa đồng đều giữa các vùng Nông nghiệp phát triển còn kémbền vững, tốc độ tăng trưởng có xu hướng giảm dàn, sức cạnh ừanh thấp,chưa phát huy tốt nguồn lực cho phát triển sản xuất; nghiên cứu, chuyểngiao khoa học - công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực còn hạn chế,
Trang 23Trước những hạn chế, yếu kém ừên, Đảng và Nhà nước đã có nhữngnhận thức mới phù họp hơn Điều này được thể hiện rõ ừong Hội nghị lầnthứ 7 Ban chấp hành Trung ương khóa X của Đảng Nghị quyết số 26-NQ/TW của Hội nghị về Nông nghiệp, Nông dân, Nông thôn đã được banhành ngày 5/8/2008 Sau 20 năm đổi mới, đây là làn đầu tiên Đảng ta cómột nghị quyết toàn diện nhất về Nông nghiệp, Nông dân, Nông thôn trongđiều kiện kinh tế thị trường hội nhập.
Xây dựng nông thôn mới ừở thành vấn đề cấp bách và cần thiết Ngày16/4/2009, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định về việc ban hành Bộ tiêu chíquốc gia về nông thôn mới.Đây là căn cứ để các địa phương chỉ đạo việcxây dựng, phát triển nông thôn mới; là cơ sở để đánh giá công nhận xã đạttiêu chuẩn nông thôn mới Bộ tiêu chí gồm 5 nhóm với 19 tiêu chí đề cậptới tất cả các vấn đề kinh tế - xã hội như: Quy hoạch và thực hiện quyhoạch, giao thông, thủy lợi, điện, trường học, cơ sở văn hóa, cơ cấu laođộng, môi trường, chợ nông thôn, bưu điện, nhà ở, thu nhập, tỷ lệ hộnghèo, Đến ngày 4/6/2010, Quyết định số 800/Q Đ- TTg về Phê duyệtChương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn2010- 2020 được ban hành
Mục tiêu chung xây dựng nông thôn mới được xác định là: Xây dựngcộng đồng xã hội văn minh, có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội từng bướchiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nôngnghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nông thônvới đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắcvăn hoá dân tộc; môi trường sinh thái được bảo vệ; an ninh trật tự được giữvững; đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nângcao; theo định hướng xã hội chủ nghĩa
Nội dung của chương trình xây dựng nông thôn được ban hành bao
Trang 24gồm 11 nội dung:
Quy hoạch xây dựng nông thôn mới; phát triểnhạ tầng kinh tế
- xã hội; chuyển dịch cơ cấu, phát triển kinh tế, nâng cao thunhập; giảm nghèo và an sinh xã hội; đổi mới và phát triển cáchình thức tổ chức sản xuất có hiệu quả ở nông thôn; phát triểngiáo dục đào tạo ở nông thôn; phát triển y tế, chăm sóc sức khỏe
cư dân nông thôn; xây dựng đời sống văn hóa, thông tin và truyềnthông nông thôn, cấp nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn;nâng cao chất lượng tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể chínhtrị-xã hội ừên địa bàn; giữ vững an ninh trật tự xã hội nông thôn[4, tr.3]
Bên cạnh đó, quyết định số 800/QĐ- TTg cũng nêu ra các giải phápchủ yếu để thực hiện chương trình như: Điều hành và quản lý chương trình;đào tạo cán bộ chuyên ừách để triển khai chương trình mục tiêu quốc gia;hợp tác quốc tế trong xây dựng nông thôn mới; thực hiện cuộc vận động xãhội sâu rộng về nông thôn mới,
Ngày 1/6/2011, Thông tư liên tịch hướng dẫn một số nội dung thựchiện Quyết định số 800/QĐ- TTg của Thủ tướng Chính phủ đã nêu ra cácbước để tiến hành xây dựng nông thôn mới, bao gồm 7 bước: Thành lập hệthống quản lý, thực hiện —» Tổ chức thông tin, tuyên truyền về thực hiệnChương trình xây dựng nông thôn mới (được thực hiện trong suốt quá trìnhtriển khai thực hiện) —> Khảo sát đánh giá thực trạng nông thôn theo 19
tiêu chí của Bộ tiêu chí quốc gia nông thôn mới —> Xây dựng quy hoạch
nông thôn mới của xã —» Lập, phê duyệt đề án xây dựng nông thôn với của
xã —» Tổ chức thực hiện đề án —> Giám sát, đánh giá và báo cáo về tìnhhình thực hiện Chương trình
Bên cạnh đó, Chương trình xây dựng nông thôn mới đề ra phương
Trang 25châm thực hiện rõ ràng đó là: Nhà nước định hướng, hỗ trợ, nhân dân là chủthể và lấy sức dân để xây dựng cho dân Phương châm này phù hợp với cơchế hoạt động ừong xã hội ta hiện nay: Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý vàđiều hành, nhân dân làm chủ Ngay từ năm 1948, vai trò trách nhiệm và
quyền lợi của người dân đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Nước ta là
nước dân chủ; Bao nhiêu lợi ích điều vì dân; Bao nhiêu quyền hạn điều của dân; Công việc đổi mới, xây dựng là trách nhiệm của dân; Sự nghiệp kháng chiến kiến quốc là công việc của dân” Cho đến nay, đất nước đã chuyển
sang cơ chế thị trường thì con người càng đóng vị trí quan trọng trong sựphát triển của đất nước
Như vậy, những Nghị quyết, Quyết định của Chính phủ đã nêu ra rất
rõ chủ trương, đường lối xây dựng nông thôn mới Từ đó, các tỉnh, thànhphố, huyện, xã tiếp tục triển khai phát triển, bổ sung Chương trình sao chophù họp với điều kiện, tình hình của địa phương đó và tuyên truyền sâurộng đến với quần chúng nhân dân
Tiểu kết chương 1
Trong điều kiện hội nhập nền kinh tế thị trường, nhờ có sự sáng suốt,tầm nhìn chiến lược và phát huy được thế mạnh trong nền kinh tế nước ta,Đảng và Nhà nước đã hết sức chú trọng đến vấn đề nông nghiệp, nông dân,nông thôn Đây là những vấn đề trọng yếu của nước ta trong giai đoạn hiệntại để có thể phát triển đất nước vững mạnh Các vấn đề này có mối quan hệmật thiết không tách rời nhau
Dựa ừên phương châm: “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng
và văn minh ”, Đảng ta luôn chú ý quan tâm chăm lo cho cuộc sống của
người dân Nước ta có hơn 90% dân số sống ở nông thôn vì vậy phải đẩymạnh quá trình nông thôn hóa, đàu tư nhiều hơn nữa cho các vùng nôngthôn Hiểu được tàm quan ừọng đó, ta đã đề ra Chương trình xây dựng nông
Trang 26thôn mới cũng như Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới để làm cơ sở thựchiện và đề ra những mục tiêu rõ ràng để hướng tới
Tinh Phú Thọ nói chung và huyện Lâm Thao nói riêng cũng đã, đangtích cực thực hiện các chủ trương của Đảng về xây dựng nông thôn mới Ởmỗi một vùng lại có những đặc điểm, điều kiện khác nhau do đó cũng phảiđiều chính cho phù hợp Với sự quyết tâm cao của Đảng, Nhà nước, cán bộ
và đặc biệt là sự ủng hộ nhiệt tình của người dân, quá trình xây dựng nôngthôn mới của cả nước, của tỉnh Phú Thọ nói chung và huyện Lâm Thao nóiriêng đã đạt được nhiều kết quả to lớn Bên cạnh đó ừong xu thế hội nhậpnhư hiện nay, những khó khăn, thách thức tồn tại là điều không thể tránhkhỏi Nó đặt ra yêu cầu cho đất nước là phải đề ra được chủ trương, biệnpháp đúng đắn, thích hçrp cho từng giai đoạn, từng thời kỳ lịch sử để làmsao ta có thể tranh thủ được những thuận lợi không chỉ trong nước mà cảquốc tế ừong việc xây dựng nông thôn mới và từng bước đưa nước ta hòanhập với thế giới
Chương 2 ĐẢNG Bộ HUYỆN LÂM THAO LÃNH ĐẠO XÂY DƯNG
• • • •
NÔNG THÔN MỚI (2010 - 2013)
2.1 ĐẢNG Bộ HUYỆN LÂM THAO LÃNH ĐẠO TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH XÂY DựNG NÔNG THÔN MỚI
Sau khi chương trình xây dựng nông thôn mới được ban hành, tỉnhPhú Thọ đã họp ngày 20/11/2009 và đưa ra Nghị quyết số 28- NQ/TƯ củaBan Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển nông thôn mới tỉnh Phú Thọ đếnnăm 2020 và đề nghị triển khai tới tất cả các huyện trong toàn tỉnh Là mộttrong mười một huyện của tỉnh, Lâm Thao đã nhanh chóng triển khaichương trình xây dựng nông thôn mới đến tất cả các xã
Đảng bộ huyện đề ra mục tiêu: Phấn đấu tỷ lệ số xã trên địa bàn
Trang 27huyện đạt chuẩn nông thôn mới cao hơn tỷ lệ bình quân chung của tỉnh theoquy định tại Quyết định số 800/QĐ - TTg ngày 04/6/2010 của Thủ tướngChính Phủ.
Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo có trọng tâm, ưọng điểm các mục tiêuđảm bảo phù hợp với điều kiện thực tế và khả năng huy động nguồn lực(tiêu chí nào dễ, ít tiền làm trước); tạo điều kiện để phát triển kinh tế nôngnghiệp theo hướng bền vững, tạo diện mạo mới ttong nông thôn, nâng caođời sống vật chât, tinh thần của nhân dân, phấn đấu đến năm 2015 cơ bảnđạt các tiêu chí xây dựng nông thôn mới
Nâng cao số lượng, chất lượng từng tiêu chí nông thôn mới của các xã
để đảm bảo thực hiện đúng lộ trình xây dựng nông thôn mới theo kế hoạchcủa ƯBND huyện được phê duyệt
Nhanh chóng triển khai chương trình, Sơn Dương được chọn là xã thíđiểm xây dựng nônng thôn mới của huyện Mọi công tác bước đầu đượcthực hiện ở xã Sơn Dương sau đó lan ra các xã khác trong toàn huyện LâmThao
2.1.1 Công tác chỉ đạo, điều hành quản lý
* Thành lập và hoạt động của Ban chỉ đạo huyện
Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mói của huyện được thành lập doChủ tịch UBND huyện làm trưởng ban, các Phó chủ tịch UBND huyện làmphó ban, thảnh viên là trưởng các đoàn thể, thủ trưởng các phòng, banchuyên môn thuộc ƯBND huyện, Chủ tịch UBND các xã, các thành viêntheo từng lĩnh vực phụ trách, tích cực tham mưu, chú trọng công tác chỉđạo, kiểm tra, đánh giá kết qủa đạt được, chỉ ra những hạn chế, vướng mắc,khó khăn, đề xuất các giải pháp trong quá trình thực hiện; tham mưu ƯBNDhuyện ban hành các quyết định, kế hoạch, chương trình, văn bản chỉ đạo,hướng dẫn về công tác xây dựng nông thôn mới trên địa bàn
Trang 28Chỉ đạo các xã căn cứ vào kế hoạch xây dựng nông thôn mới củahuyện đến năm 2015, trên cơ sở điều kiện thực tế địa phương xây dựng quyhoạch, đề án, dự án cụ thể; củng cố, kiện toàn Ban chỉ đạo đồng thời lồngghép nhiệm vụ xây dựng nông thôn mói với các chương trình mục tiêu pháttriển kinh tế - xã hội ở địa phương Tổ chức công khai quy hoạch đến khudân cư, tại hội trường của UBND xã để toàn thể cán bộ và nhân dân đượcbiết
Tích cực chỉ đạo, huy động các nguồn lực trong tổ chức, vận độngnhân dân tham gia với nhiều hình thức, triển khai thực hiện có hiệu quả cácnhóm giải pháp về xây dựng nông thôn mới
* Thành lập Ban chỉ đạo, Ban quản lý xây dựng nông thôn mới các xã
Trong năm 2011 căn cứ vào hướng dẫn của Ban chỉ đạo xây dựngnông thôn mới tỉnh Phú Thọ, 12/12 xã của huyện Lâm Thao đã thành lậpBan Chỉ đạo, Ban Quản lý, Ban Phát triển thôn Thành phần Ban Chỉ đạocấp xã gồm: Bí thư Đảng ủy làm trưởng ban, Chủ tịch UBND làm phótrưởng ban, các thành viên là đại diện các ban, ngành đoàn thể nhân dân, bíthư các chi bộ Ban Quản lý xây dựng nông thôn mới gồm: Chủ tịch UBND
xã là trưởng ban, phó chủ tịch UBND xã là phó ban, các thành viên là cácban, ngành các tổ chức đoàn thể, trưởng các khu dân cư Ban Phát triển thôngồm: Bí thư chi bộ, Trưởng khu dân cư, đại diện các đoàn thể, hội và nhữngngười có năng lực, trinh độ hiểu biết về xây dựng nông thôn mới
* Việc ban hành các văn bản chỉ đạo, điều hành của Chương trình
Sau khi có Quyết định 3883/QĐ - UBND ngày 18/11/2009 của UBND tỉnhPhú Thọ về việc ban hành Bộ tiêu chí xây dựng nông thôn mới, Kế hoạchxây dựng nông thôn mới của tỉnh UBND huyện đã xây dựng ban hành kếhoạch xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2015 trên địa bàn huyện và
Trang 29nhiều văn bản chỉ đạo thực hiện chương trình tại các xã Trong 3 năm thựchiện Chương trình căn cứ vào điều kiện cụ thể cấp ủy, chính quyền đã chủđộng kiện toàn Ban Chỉ đạo, Ban Quản lý từ huyện đến xã; Ban Phát triểnthôn đến tận các khu dân cư; phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên;chỉ đạo các xã hoàn thành quy hoạch và cụ thể hóa thành các chương trình,
đề án và tổ chức thực hiện đồng bộ Chỉ đạo các phòng, ban, các xã quántriệt các văn bản, chính sách của Nhà nước, của tỉnh và cụ thể hóa thành vănbản của cấp mình để tổ chức thực hiện
2.1.2 Công tác tuyền truyền, vận động
Sau khi có Quyết định số 800/QĐ - TTg ngày 04/6/2010 của Thủtướng Chính phủ, Nghị quyết số 28/NQ - TU ngày 20/11/2009 của Ban chấphành Đảng bộ tỉnh về phát triển nông thôn mói của tỉnh Phú Thọ đến năm2020; Nghị quyết số 196/2009/NQ - HĐND ngày 16/12/2009 của HĐNDtỉnh và kế hoạch số 759/KH - UBND của UBND tinh về triển khai thực hiệnQuy hoạch xây dựng nông thôn mới tỉnh Phú Thọ đến năm 2020; Ke hoạchnghiên cứu quán triệt tuyên truyền tổ chức thực hiện Nghị quyết số 28/NQ -
TU của Ban thường vụ huyện ủy UBND huyện đã xây dựng kế hoạch trìnhHội đồng nhân dân (HĐND) huyện thông qua Nghị quyết số 18/2010/NQ -HĐND về Phê duyệt Kế hoạch xây dựng nông thôn mới của huyện đến năm
2015, đồng thời tổ chức các hội nghị triển khai phổ biến, quán triệt cho độingũ cán bộ chủ chốt của huyện, các xã về nội dung Chương trình, các chủtrương, chính sách của Nhà nước, của tỉnh về xây dựng nông thôn mới
Đảng bộ huyện đã có sự chỉ đạo đến các phòng ban, đơn vị tổ chứctuyên truyền sâu rộng tạo chuyển biến trong nhận thức và hành động củacác cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể nhân dân và cộng
đồng dân cư; đã phối họp tốt trong xây dựng chương trình “Chung sức xây
dựng nông thôn mới ” trên báo và đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh Phú
Trang 30Thọ để mọi tàng lớp nhân dân được biết và theo dõi Ngoài ra, chỉ đạo các
xã tổ chức hội thảo lấy ý kiến của cán bộ, đảng viên và nhân dân về quyhoạch xây dựng nông thôn mới đến từng khu dân cư, từng HĐND xã phêchuẩn
Với lòng nhiệt huyết gắn bó, lăn lội của cán bộ cùng bà con nôngdân; với các giải pháp tích cực; sự chỉ đạo, hướng dẫn kịp thời mà việc ữiểnkhai xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện đã được thực hiện đồng
bộ, thông suốt Thông qua việc quán ưiệt, tuyên truyền, vận động đã giúpcho cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp nâng cao nhận thức, giúp cho ngườidân cơ bản nhận thức được mục tiêu, ý nghĩa, vai trò trách nhiệm của mình
ữong xây dựng nông thôn mới và thực hiện cuộc vận động: “Toàn dân đoàn
kết xây dựng đời sổng văn hóa ở khu dân cư” gắn với xây dựng nông thôn
mới theo hướng dẫn của Mặt ừận Tổ quốc Việt Nam
Để thực hiện tốt, Đảng bộ phải quán ừiệt xây dựng kế hoạch tuyêntruyền cụ thể theo từng tháng, từng quý, từng đối tượng theo nhiệm vụ đượcphân công và tổ chức thực hiện nghiêm túc để đem lại kết quả cao
2.1.3 Công tác đào tạo, tập huấn
Công tác đào tạo, tập huấn nhằm nâng cao kiến thức, năng lực quản
lý, tổ chức điều hành, thực thi công trình xây dựng nông thôn mới cho độingũ cán bộ liên quan ở huyện, xã và thôn để đáp ứng yêu cầu của Chươngtrình
Nội dung phổ biến trong công tác đào tạo là:
Các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước về xâydựng nông thôn mới; nội dung xây dựng nông thôn mới theoQuyết định số 800/QĐ-TTg ngày 04 tháng 6 năm 2010 của Thủtướng Chính phủ và các văn bản hướng dẫn thực hiện; chính sách
và kinh nghiệm của một số quốc gia đã thành công về phát triển
Trang 31nông thôn; nguyên tắc, phương pháp, cơ chế vận hành trong xâydựng nông thôn mới (nguyên tắc chỉ đạo, cơ chế tài chính, nguyêntắc và cơ chế huy động nguồn lực, cơ chế quản lý vốn đàu tư xâydựng cơ bản và vốn sự nghiệp trong Chương trình xây dựng nôngthôn mới); trình tự, nội dung các bước tiến hành xây dựng nôngthôn mới ở cấp xã; kỹ năng, phương pháp chỉ đạo xây dựng nôngthôn mới; phát triển kinh tế và phát triển các hình thức tổ chức sảnxuất có hiệu quả ở nông thôn; quy chế dân chủ ở cơ sở và sự thamgia của cộng đồng ừong việc tham gia thực hiện Chương trình xâydựng nông thôn mới; tổ chức họp dân, tổng hợp ý kiến, lập kếhoạch, giám sát đầu tư; cơ chế giám sát cộng đồng; kỹ năng vềtuyên truyền, vận động người dân và cộng đồng tham gia xâydựng nông thôn mới; tham quan, nghiên cứu thực địa các mô hìnhxây dựng nông thôn mới ừong nước [4, tr.12].
Triển khai chương trình, Ban chỉ đạo cấp huyện đã phối họp với vănphòng điều phối tình và các đơn vị liên quan xây dựng kế hoạch, tổ chứcđược 02 lớp tập huấn cho 245 lượt cán bộ Ban Chỉ đạo, Ban Quản lý xâydựng nông thôn mới cấp huyện, xã và các trưởng khu dân cư 12 xã BanTuyên giáo Huyện ủy đã biên soạn tài liệu hỏi đáp về xây dựng nông thônmói, tổ chức 2 lớp tập huấn cho các đối tượng là cấp ủy, bí thư chi bộ,trưởng khu dân cư, một số đơn vị đã phối hợp với Ban Dân vận, ủy ban Mặttrận Tổ quốc, Đoàn Thanh niên tổ chức được 02 lớp tập huấn cho các cán
bộ chủ chốt làm nòng cốt cho việc tổ chức tập huấn chuyên sâu ở cơ sở Đãchủ động, phối họp với các địa phương trong và ngoài tỉnh tổ chức04đoànhọc tập kinh nghiệm xây dựng nông thôn mới và xây dựng cánh đồng mẫulớn
2.1.4 Công tác phổi họp vói Mặt trận Tồ quốc, các tồ chức, đoàn thể
Trang 32nhân dân
ủy ban Mặt trận Tổ quốc đã tích cực triển khai phong trào toàn dânđoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư; gắn với việc vận độngtoàn dân chung sức xây dựng nông thôn mới, đồng thời vận động các hộdân xây dựng bể lắng lọc xử lý nước thải trong các hộ dân trước khi xả thải
ra rãnh thoát nước chung
Hội nông dân cũng đã phối họp với các cơ quan chuyên môn tổ chứccác lớp tập huấn kỹ thuật về trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản cho
hội viên, phối hợp xây dựng các mô hình “Ánh sáng quê tôi”, “Tiếng kẻng
vệ sinh môi trường” với 148 chi hội.
Huyện đoàn thanh niên đã xây dựng kế hoạch và phát động phongtrào thanh niên tham gia xây dựng nông thôn mới, hoạt động ra quân ngày
“Chủ nhật xanh ”, tổ chức triển khai mô hình nhà văn hóa khu dân cư xanh
- sạch - đẹp do thanh niên đảm nhận
Hội phụ nữ đã triển khai mô hình “Bếp sạch” trên địa bàn các xã vói100% hội viên đã tham gia mô hình Đồng thời đã có nhiều chi hội đảmnhiệm đoạn đường phụ nữ tự quản trong các khu dân cư
Đối với lực lượng quân đội trên địa bàn: Ban chỉ huy quân sự huyện
đã xây dựng kế hoạch Quân đội chung sức xây dựng nông thôn mới trên địabàn huyện Ban chỉ huy quân sự huyện đã phối hợp với xã Sơn Vi tiến hànhnạo vét kênh mương với 108 người là: Cán bộ, chiến sỹ ban chỉ huy quân sựhuyện, dân quân tự vệ, đoàn thanh niên, hội nông dân xã tham gia, đã nạovét được 3.800m kênh cấp 2
Như vậy, trên cơ sở các văn bản của Trung ương, của tỉnh Phú Thọ,
ủy ban nhân dân huyện Lâm Thao đã chỉ đạo thành lập Ban Chỉ đạo xâydựng nông thôn mới, Ban Quản lý ở 12 xã trên địa bàn, phối họp vói cácđoàn thể, tổ chức chính trị xã hội xây dựng chương trình hành động để
Trang 33tuyên truyền vận động các hội viên, đoàn viên về chủ trương của Đảng, Nhà
nước thực hiện: “Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn
mới ”.
2.2 KẾT QUẢ THựC HIỆN XÂY DựNG NÔNG THÔN MỚI
Thực hiện Nghị quyết 26-ND/TW Ngày 5/8/2008 của Hội nghị lầnthứ 7 Ban Chấp hành Trung ương khóa X và Bộ tiêu chí của Thủ tướngChính phủ ban hành về vấn đề xây dựng nông thôn mới, huyện Lâm Thao
đã tiến hành xây dựng nông thôn mới Trong 3 năm (2010- 2013) triển khaithực hiện, huyện đã đạt được nhiều kết quả to lớn, bộ mặt nông thôn cónhiều thay đổi
2.2.1 Công tác quỵ hoạch, đề án
Đây là tiêu chí 1 ừong 19 tiêu chí về xây dựng nông thôn mới củaĐảng, Nhà Nước; là bước đầu tiên, quan trọng cho việc thi hành các tiêu chícòn lại dễ dàng thuận lợi và đạt kết quả tốt
Quy hoạch là “bố trí, sắp xếp địa điểm, diện tích sử dụng các khuchức năng trên địa bàn xã: khu phát triển dân cư (bao gồm cả chỉnh trangcác khu dân cư hiện có và bố ttí khu mới); hạ tầng kinh tế - xã hội, các khusản xuất nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ, theo chuẩn nôngthôn mới” [5, tr.3]
Quy hoạch gồm: Thứ nhất,quy hoạch sử dụng đất và hạ tầng thiết yếucho phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa, công nghiệp, tiểu thủ côngnghiệp, dịch vụ: Xác định nhu càu sử dụng đất cho bố trí vùng sản xuất và
hạ tầng kỹ thuật thiết yếu phục vụ sản xuất hàng hóa nông nghiệp và dịchvụ; bố trí hệ thống thủy lợi, thủy lợi kết họp giao thông, Thứ hai, quyhoạch phát triển các khu dân cư mới và chỉnh ừang các khu dân cư hiện cótheo hướng văn minh, bảo tồn được bản sắc văn hóa tốt đẹp Thứ ba, quyhoạch phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội - môi trường theo chuẩn mới, bao
Trang 34gồm: Bố trí mạng lưới giao thông, điện, trường học các cấp, trạm xá, trungtâm văn hóa, bưu điện, chợ, nghĩa trang, công viên, hệ thống thoát nướcthải,
Công tác lập quy hoạch và đề án xây dựng nông thôn mới được triểnkhai tích cực; ngay sau khi có hướng dẫn của UBND tỉnh và Sở Nôngnghiệp và Phát triển nông thôn, UBND huyện đã chỉ đạo Phòng Nôngnghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với các xã, lựa chọn các đơn vị tưvấn có đủ năng lực tiến hành khảo sát, tổ chức hội thảo lấy ý kiến của cácthành viên Ban Chỉ đạo huyện, cấp ủy, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, cán
bộ, đảng viên và nhân dân trình HĐND thông qua, trình UBND huyện phêduyệt Kết quả đến tháng 6/2011 UBND huyện phê duyệt xong quy hoạch12/12 xã; “số hộ bình quân một xã đạt trên 1.300 hộ; nhân khẩu bình quânmột hộ có 4,0 khẩu với bình quân 2,3 lao động/hộ gia đình Trung bình một
xã có 3 - 5 làng, trong một làng có 2 - 4 xóm; mỗi một xóm có 80 - 150 hộsống tập trung Các hộ sống và quản lý sinh hoạt được phân theo đơn vịxóm, thôn, làng” [8, tr.38] Trên toàn huyện Lâm Thao, diện tích các khunhà ở, trường học, phòng học, bệnh viện, bưu điện, đã đáp ứng đủ theotiêu chí Quy hoạch đã đề ra Đến tháng 8/2012 đã có 12/12 xã được UBNDhuyện phê duyệt đề án xây dựng nông thôn mói
2.2.2 về xây dựng cơ sở hạ tầng
Nhóm này gồm các tiêu chí:
Tiêu chí số 2 (Giao thông) gồm: Đường xã (đường nối trung tâm hành
chính xã với các thôn hoặc nối giữa các xã) 100% phải đạt chuẩn theo cấp
kỹ thuật của Bộ Giao thông vận tải; đường thôn (đường nối giữa các thônđến các xóm); đường xóm, ngõ (đường nối giữa các hộ gia đình) tỷ lệ kmđường được cứng hóa đạt chuẩn theo cấp kỹ thuật là 50%; tỷ lệ km đườngtrục chính nội đồng (đường chính nối từ đồng ruộng đến khu dân cư) là