PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC TỔ CHỨC TRONG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ THAM GIA THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH Ở ĐỊA PHƯƠNG, TỪ THỰC TIỂN HUYỆN AN LÃO TỈNH BÌNH ĐỊNH

Việc tổ chức thực thi có hiệu quả chính sách không chỉ góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu của chính sách mà còn khẳng định tính đúng đắn của chính sách, vai trò của chủ thể trong

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ - HÀNH CHÍNH QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH

TIỂU LUẬN Môn học : Hoạch định và phân tích chính sách công

Đề tài:

PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC TỔ CHỨC TRONG HỆ

THỐNG CHÍNH TRỊ THAM GIA THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH Ở ĐỊA

PHƯƠNG, TỪ THỰC TIỂN HUYỆN AN LÃO TỈNH BÌNH ĐỊNH

Giáo viên hướng dẫn: Học viên: ………

TP Hồ Chí Minh, tháng 12 năm 2011

MỤC LỤC

Trang

Phần mở đầu đầu 3

Phần nội dung 5

I- Cơ sở lý luận 5

1- Chính sách và việc thực thi chính sách 5

1.1 Chính sách 5

1.2 – Thực thi chính sách 5

2-Hệ thống chính trị .5

3-Vai trò và mối liên hệ giữa các tổ chức trong hệ thốnh chính trị tham gia thực thi chính sách 6

II- Những kết quả phối hợp trong thực thi chính sách ở địa phương trong thời gian qua 9

III- Một số giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường mối quan hệ giữa các tổ chức trong hệ thống chính trị tham gia thực thi chính sách 11

Phần kết luận 13

Danh mục tài liệu tham khảo 15

PHẦN MỞ ĐẦU 1-Tính cấp thiết của đề tài.

Tổ chức thực thi chính sách là một khâu hợp thành chu trình chính sách,

là trung tâm kết nối các bước trong chu trình chính sách So với các khâu khác ,

tổ chức thực thi có vị trí đặc biệt quan trọng trong chu trình chính sách , vì đây

là bước hiện thực hóa chính sách trong đời sống xã hội Như vậy tổ chức thực thi chính sách là toàn bộ quá trình chuyển hóa ý chí của chủ thể trong chính sách thành hiện thực với các đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu định hướng

Đây là một quá trình phức tạp, diễn ra trong một thời gian dài và trải qua nhiều bước khác nhau Việc tổ chức thực thi có hiệu quả chính sách không chỉ góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu của chính sách mà còn khẳng định tính đúng đắn của chính sách, vai trò của chủ thể trong việc họach định chính sách, góp phần nâng cao niềm tin của đối tượng quản lý đối với chủ thể chính sách cũng như niềm tin của nhân dân đối với các cấp ủy Đảng và chính quyền Nhận thức đúng đắn vị trí, vai trò, ý nghĩa của việc thực thi chính sách; những năm qua, các cấp ủy Đảng, chính quyền đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị trong việc phối hợp triển khai thực hiện các chính sách của nhà nước và đạt được những kết quả tích cực Nền kinh

tế có bước phát triển và tăng trưởng khá; đất nước ta từng bước vượt ra khỏi tình trạng các nước kém phát triển; chủ động tham gia vào quá trình hội nhập kinh tế quốc tế An ninh quốc phòng được giữ vững; chính trị ổn định.Vị thế của nước

ta trên trường quốc tế được nâng cao, góp phần xây dựng một thế giới, hòa bình, dân chủ và tiến bộ xã hội

Tuy nhiên, vì nhiều lý do khác nhau, quá trình tổ chức thực thi chính sách trong thời gian qua vẫn còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới Đảng ta đánh giá “khâu tổ chức thực hiện vẫn là khâu yếu nhất “ Vì vậy việc nghiên cứu, phân tích mối quan hệ giữa các tổ chức trong hệ thống chính trị tham gia vào việc thực hiện chính sách vừa có ý nghĩa lý luận,

vừa có ý nghĩa thực tiển sâu sắc, nhằm khắc phục tình trạng chồng chéo, trùng lắp, đùn đẩy, giữa các tổ chức trong hệ thống chính trị , góp phần nâng cao hiệu quả thực thi chính sách

Qua kiến thức của bài giảng và được sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Hữu Hải, tôi mạnh dạn chọn đề tài: “ phân tích mối quan hệ giữa các tổ chức trong hệ thống chính trị tham gia vào việc thực hiện các chính sách ở địa phương nhìn từ thực tiển huyện An Lão tỉnh Bình Định” làm tiểu luận môn học phân tích và họach định chính sách

2- Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Đề tài nghiên cứu mối quan hệ giữa các tổ chức chính trị tham gia thực hiện chính sách trên địa bàn huyện An Lão, tỉnh Bình Đinh từ năm 2005 đến nay

3- Phương pháp nghiên cứu.

Trong quá trình thực hiện đề tài, chúng tôi sữ dụng phương pháp duy vật biện chứng, phương pháp thống kê, phương pháp phân tích và khái quát hóa

4- Kết cấu tiểu luận.

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tiểu luận gồm có 3 nội dung cơ bản

- Những vấn đề lý luận về chính sách, hệ thống chính trị và mối quan hệ giữa các tổ chức trong hệ thống chính trị đối với việc thực thi chính sách

- Đánh giá kết quả phối hợp thực thi các chính sách ở địa phương trong thời gian qua

- Những giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường mối quan hệ giữa các tổ chức của hệ thống chính trị trong quá trình thực thi chính sách

Tuy nhiên do điều kiện thời gian và năng lực nghiên cứu hạn chế nên tiểu luận khó lòng tránh khỏi những thiếu sót Rất mong sự chỉ bảo của thầy hướng dẫn, các thầy cô giáo và sự tham gia của các bạn đồng nghiệp để tiểu luận được hoàn thiện

PHẦN NỘI DUNG

I - Cơ sở lý luận.

1 – Chính sách và việc thực thi chính sách.

1.1 Chính sách.

Trong hệ thống các công cụ quản lý được Nhà nước sữ dụng để điều hành hoạt động kinh tế- xã hội thì chính sách được coi là công cụ nền tảng định hướng cho các công cụ khác Bởi lẽ, thông qua chính sách, nhà nước dùng để định hướng cho các chủ thể khác nhau trong xã hội cùng hành động vì mục tiêu chung và bày tỏ thái độ chính trị của mình với các biến cố xảy ra trong từng giai đọan phát triển, chẵng hạn như chính sách thu hút đầu tư, chính sách xuất nhập khẩu, chính sách phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số Như vậy có thể hiểu chính sách là những hành động ứng xữ của chủ thể với các hiện tượng tồn tại trong quá trình vận động phát triển nhằm đạt mục tiêu nhất định

Từ khái nhiệm chung về chính sách và qua sự phân tích trên, chúng ta đi đến khái niệm về chính sách công như sau : Chính sách công là những hành động ứng xữ của Nhà nước với các vấn đề phát sinh trong đời sống cộng đồng, được thể hiện bằng nhiều hình thức khác nhau, nhằm thúc đẩy xã hội phát triển

1.2- Thực thi chính sách.

Tổ chức thực thi chính sách là một khâu hợp thành chu trình chính sách,

là trung tâm kết nối các bước trong chu trình chính sách So với các khâu khác ,

tổ chức thực thi có vị trí đặc biệt quan trọng trong chu trình chính sách , vì đây

là bước hiện thực hóa chính sách trong đời sống xã hội Như vậy tổ chức thực thi chính sách là toàn bộ quá trình chuyển hóa ý chí của chủ thể trong chính sách thành hiện thực với các đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu định hướng Đây là một quá trình phức tạp, diễn ra trong một thời gian dài và trải qua nhiều bước khác nhau và đòi hỏi phải có sự tham gia của cả hệ thống chính trị

2 -Hệ thống chính trị

Khái niệm hệ thống chính trị lần đầu tiên được ghi nhận trong Hiến pháp nước ta năm 1992 Theo đó, hệ thống chính trị của nước ta bao gồm các yếu tố thể chế, tạo thành mô hình tổng thể của nó, đó là : Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận Tổ quốc

Đảng Cộng sản Việt Nam là một yếu tố cấu thành của hệ thống chính trị, đồng thời là hạt nhân lãnh đao và là bộ phận quan trọng trong cơ cấu quyền lực chính trị của đất nước Đảng liên hệ mật thiết với nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật

Nhà nước là tổ chức thể hiện ý chí, quyền lực của nhân dân Nhà nước Việt Nam thống nhất 3 quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp, với sự phân công rành mạch 3 quyền đó

Mặt trận Tổ quốc Việt nam là liên minh chính trị của các đòan thể nhân dân

và cá nhân tiêu biểu của giai cấp và tầng lớp xã hội, các dân tộc, tôn giáo, là cơ

sở chính trị của chính quyền nhân dân Đảng Cộng sản vừa là thành viên, vừa là người lãnh đạo Mặt trận Các đoàn thể nhân tùy theo tính chất, tôn chỉ và mục đích của mình, vừa vận động đòan viên, hội viên giúp nhau chăm lo bảo vệ các lợi ích thiết thực, vừa giáo dục nâng cao trình độ mọi mặt cho đoàn viên, hội viên, vừa tham gia quản lý nhà nước

3- Vai trò và mối quan hệ giữa các tổ chức trong hệ thống chính trị tham gia thực thi chính sách.

Trong hệ thống chính trị, các yếu tố cấu thành có mối liên hệ mật thiết với nhau, có sự tác động qua lại với nhau Mỗi yếu tố có vị trí, vai trò, chức năng nhiệm vụ riêng, nhưng nhằm một mục đích chung là phục vụ sự nghiệp đổi mới,

vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, vì lợi ích của nhân dân và Tổ quốc

Đảng Cộng sản Việt Nam là bộ phận quan trọng và là hạt nhân lãnh đạo hệ thống chính trị Đảng có trách nhiệm vạch ra cương lĩnh, chiến lược, đường lối, chính sách và định hướng lớn; Đảng không trực tiếp quyết định xữ lý các vấn

đề cụ thể, thuộc chức năng của nhà nước, không làm thay những công việc

thuộc trách nhiệm, thẩm quyền của Nhà nước Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng chỉ rõ: “Đảng lãnh đạo Nhà nước thông qua việc đề ra đường lối, chủ trương, các chính sách lớn, định hướng cho sự phát triển và kiểm tra việc tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng và Hiến pháp, pháp luật của Nhà nước” Ở cấp ngành và địa phương, tổ chức đảng có trách nhiệm xây dựng mục tiêu và phương hướng phát triển của ngành, địa phương trên cơ

sở đề xuất của chính quyền, của lãnh đạo chuyên môn, bảo đảm quán triệt đường lối chung của Đảng, thực hiện đúng chính sách và pháp luật của Nhà nước, phù hợp với yêu cầu và khả năng thực tế của ngành, địa phương

Trên cơ sở đường lối đổi mới đất nước được đại hội lần thứ VI của Đảng thông qua và tiếp tục được khẳnh định qua các đại hội VII, VIII, IX và đại hội

X, Đảng đề ra những nghị quyết, chủ trương để giải quyết những vấn đề cấp bách của các lĩnh vực đời sống xã hội như nghị quyết đổi mới cơ chế quản lý kinh tế; nghị quyết về xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc; nghị quyết về giáo dục đào tạo và khoa học công nghệ; nghị quyết về an ninh quốc phòng; nghị quyết về vấn đề dân tộc, tôn giáo, nghị quyết về nông nghiệp, nông dân và nông thôn Đặc biệt Đảng đã ban hành những nghị quyết , chủ trương tăng cường, đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị; định hướng việc xây dựng và hoạt động của Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và đoàn thể nhân dân Nhìn chung những chủ trương, nghị quyết của Đảng ngày càng sát hợp với với sự phát trỉển của thực tiễn trong từng thời kỳ, góp phần thực hiện thắng lợi của công cuộc đổi mới đất nước

Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân Tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức Nhà nước được tổ chức và hoạt động trên cơ sơ Hiến pháp, pháp luật Nhà nước luôn chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân Trên cơ sở đường lối đổi mới, và các chủ trương, nghị quyết của Đảng trong hoạt động đối nội và đối ngoại; Nhà nước thể chế hóa, đề ra những chính

sách, chiến lược, kế họach cụ thể và tổ chức thực hiện thông qua hoạt động , quản lý, điều hành, đưa các chủ trương, nghị quyết của Đảng vào cuộc sống Đó

là tập trung xây dựng, đổi mới thể chế hành chính trên các lĩnh vực, trước hết là hình thành thể chế kinh tế phù hợp với yêu cầu phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; đẩy mạnh cải cách nền hành chính nhà nước mà trọng tâm là cải cách thủ tục hành chính; về chiến lược xây dựng và phát triển đất nước trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế; chiến lược bảo

vệ an ninh quốc gia; chiến lược bảo vệ môi trường; chương trình xóa đói giảm nghèo, chương trình phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số; chương trình kiên cố hóa trường học; chương trình trồng mới 5 triệu ha rừng; chương trình chống suy thoái kinh tế, chương trình an sinh xã hội

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với tư cách là một bộ phận trong hệ thống chính trị, là kênh quan trọng trong tổ chức thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; phát huy dân chủ, quyền làm chủ của nhân dân thông qua cơ chế tham gia quản lý lẫn cơ chế tác động vào quản lý nhà nước bằng các quyền và trách nhiệm cụ thể của Mặt trận Các quyền và trách nhiệm này đã được thực hiện trong mối quan hệ gắn bó chặt chẽ giữa Mặt trận Tổ quốc với nhân dân và Nhà nước cũng như vai trò cầu nối giữa nhân dân với Đảng và Nhà nước của Mặt trận Tổ quốc Việt nam, thể hiện trên những mặt sau

Thông qua các tổ chức thành viên như đoàn thanh niên, hội phụ nữ, hội nông dân, liên đoàn lao động, hội cựu chiến binh và các thành viên là các cá nhân tiêu biểu trong các giai cấp, các tầng lớp xã hội, các dân tộc, các tôn giáo, doanh nhân ; Mặt trận Tổ quốc đã tuyên truyền, vận động các tầng lớp nhân dân thực hiện quyền làm chủ, thực hiện dân chủ ở cơ sở; thi hành các chính sách, pháp luật của Nhà nước; thực hiện các phong trào mang tính tòan dân như phong trào đền ơn đáp nghĩa, cuộc vận động toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư; chương trình xóa đói giảm nghèo; chương trình phòng chống tệ nạn xã hội; phong trào quần chúng bảo vệ an ninnh Tổ quốc Đồng thời tổng hợp ý kiến của nhân dân và các thành viên của Mặt trận kiến

nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền những tâm tư nguyện vọng chính đáng của nhân, phản ánh những vấn đề còn bất cập, còn hạn chế trong quá trình thực thi chính sách để các cơ quan nhà nước tiếp thu, bổ sung, điều chỉnh các chính sách cho phù hợp với thực tế, góp phần đưa chính sách vào cuộc sống

II- Những kết quả phối hợp thực hiện các chính sách ở địa phương trong thời gian qua.

An lão là một huyện vùng cao nằm về phía Bắc của tỉnh Bình Định, với tổng diện tích tự nhiên 68.000 ha Huyện có 3 dân tộc: Kinh, Hre, Bana với tổng dân số 28.000 người , được phân bổ ở 10 đơn vị hành chính Những năm qua, thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, các chính sách phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng, nhất là chính sách phát triển kinh tế xã hội miền núi; các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc từ huyện đến cơ sở

đã có sự phối hợp trong tổ chức, triển khai thực hiện các chính sách của Nhà nước, đưa các chính sách đi vào cuộc sống

Trên cơ sơ 8 chương trình hành động của huyện ủy thực hiện Nghị quyết đại hội huyện Đảng bộ lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2005-2010 về chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, về phát triển công nghiệp-tiểu thủ công nghiệp, về nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, về bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc thiểu số, về đào tạo nghề, giải quyết việc làm, xóa đói giảm nghèo ; UBND huyện đã cụ thể hóa thành các kế họach và thành lập các ban chỉ đạo triển khai thực hiện, đồng thời chỉ đạo các xã, thị trấn thành lập ban chỉ đạo của cấp mình Mỗi ban chỉ đạo do đ/c Phó chủ tịch UBND huyện làm trưởng ban, trưởng các phòng chuyên môn làm phó ban, Mặt trận và các tổ chức đoàn thể chính trị xã hội làm thành viên Các ban chỉ đạo xây dựng qui chế, nội dung các bước thực hiện, phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên Theo đó, các phòng chuyên môn có trách nhiệm hướng dẫn về các quy trình kỹ thuật, Mặt trận và các tổ chức chính trị xã hội có trách nhiệm tuyên truyền vận động hội, đoàn viên hưởng ứng tham gia thực hiện Định kỳ, ban chỉ đạo tổ chức sơ tổng kết và báo cáo kết quả thực hiện để Ban chấp hành huyện Đảng bộ xem xét cho ý kiến,

định hướng về chủ trương, biện pháp khắc phục những bất cập, hạn chế nhằm thực hiện thắng lợi các mục tiêu đề ra

Nhờ có sự phối hợp chặt chẽ giữa các tổ chức trong hệ thống chính trị trong quá trình tham gia thực thi chính sách, những năm qua; đặc biệt là từ năm 2005 đến nay huyện đã đạt được những kết quả tích cực trên các mặt của đời sống xã hội Kinh tế của huyện có bước tăng trưởng khá và ổn định; cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng, tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ tăng từ 35 % lên 55

%, tỷ trọng nông nghiệp giảm từ 65 % xuống còn 45 %; kết cấu hạ tầng được đầu tư có trọng điểm và phát huy hiệu quả tốt, 100 % xã, thị trấn có đường ô tô đến trung tâm xã, 100 % thôn bản được phủ sóng phát thanh và truyền hình Văn hóa có nhiều mặt tiến bộ; huyện đã hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học đúng

độ tuổi và phổ cập trung học cơ sở; đời sống của đại bộ phận nhân dân được ổn định và cải thiện, tỷ lệ hộ nghèo hàng năm giảm 7-8 % ; an ninh quốc phòng được giữ vững; bộ mặt nông thôn miền núi có nhiều khởi sắc

Tuy nhiên bên cạnh những kết quả đạt được, sự phối hợp giữa các tổ chức trong hệ thống chính trị trong việc thực thi chính sách vẫn còn nhiều mặt hạn chế bất cập Một số chương trình hành động của huyện ủy còn rập khuôn, thiếu

cụ thể, thiếu tính sáng tạo ; chức năng kiểm tra, giám sát của cấp ủy chưa được phát huy đúng mức; trong khi đó một số lĩnh vực cụ thể, cấp ủy lại can thiệp quá sâu Tính năng động , sáng tạo của chính quyền các cấp còn hạn chế, chậm cụ thể hóa các chương trình hành động của cấp ủy; Một số kế họach biện pháp, giải pháp thực hiện còn chung chung, thiếu thực tế, tính khả thi không cao Vai trò của Mặt trận và các tổ chức thành viên chưa được phát huy đúng mức Công tác tuyên truyền, vận động các hội, đoàn viên chấp hành pháp luật, tham gia thực hiện các chương trình, các phong trào ở địa phương chưa thường xuyên, liên tục, hiệu quả chưa cao

Những hạn chế, yếu kém trên do nhiều nguyên nhân, nhưng chủ yếu do các nguyên nhân sau.