Hoạt động của Thông tin và các chỉ tiêu đo lường nền Kinh tế Thông tin

• Hệ thống thông tin quản lý Management Information System - MIS : gồm : cơ sở dữ liệu hợp nhất và các dòng thông tin giúp con người trong sản xuất, quản lý và ra quyết định • Hệ trợ giú

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU

Nói đến sự phát triển của xã hội loài người, không thể nói đến sự phát triển

và sự tác động của khoa học công nghệ Vai trò của công nghệ trong bất cứ giai đoạn nào của xã hội loài người cũng đã được lịch sử thừa nhận và tiến bộ công nghệ là động lực mạnh mẽ nhất thúc đẩy sự phát triển của xã hội loài người Nhờ vận dụng nhanh chóng những thành tựu mới nhất của khoa học và công nghệ , cũng như tận dụng có hiệu quả làn sóng đổi mới công nghệ , nhất là trong công nghệ thông tin , công nghệ vật liệu , công nghệ sinh học cục diện hiện nay của nhiều khu vực và nhiều nước trên thế giới đã có sự thay đổi về căn bản Trong đó , cơ cấu sản xuất và nền tảng của sự tăng trưởng kinh tế ngày càng dựa vào việc ứng dụng các thành tựu khoa học và công nghệ , nhất là các công nghệ cao ; các ngành dịch vụ chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong cơ cấu tổng sản phẩm trong nước (GDP) của một nước , với nền tảng là hoạt động xử

lý trông tin ; tri thức và quyền sở hữu trí tuệ là tài sản quan trọng và quý báu nhất của mỗi quốc gia và sáng tạo là động lực của sự phát triển Vì vậy để tìm hiểu kỹ hơn về nền kinh tế thông tin – Kinh tế số Nhóm em lựa chọn tìm hiểu

đề tài “ Hoạt động của Thông tin và các chỉ tiêu đo lường nền Kinh tế Thông tin”

Trong quá trình hoàn thiện, không thể tránh khỏi có sai sót, kính mong cô giúp đỡ và góp ý, để chúng e hoàn thiện thêm kiến thức

Em xin chân thành cám ơn!

NHÓM SINH VIÊN THỰC HIỆN

I. Nghiên cứu về Hoạt động thông tin:

- Trần Thanh Tùng

- Mai Huy Nam

II. Nghiên cứu về Các chỉ tiêu đo lường nền kinh tế thông tin:

- Lê Thị Minh Tuyến

- Nguyễn Đức AnhIII. Tổng hợp, thiết kế và trình bày:

- Nghê Ngọc Minh

I.TỔNG QUAN VỀ KINH TẾ THÔNG TIN

1. Khái niệm kinh tế thông tin

Khi kiến thức, nói rộng hơn là sự hiểu biết trở thành nguyên liệu đầu vào và nguồn gốc của giá trị trong nền kinh tế, người ta gọi đó là nền kinh tế thông tin

Và thông tin, lúc này, trở thành tín hiệu điều khiển các quyết định kinh tế Vậy chúng ta cùng tìm hiểu thông tin là gì?

Khái niệm “Thông tin” mới bắt đầu trở thành đối tượng của nghiên cứu khoa học và kỹ thuật từ giữa thế kỷ 20 này, và từ chỗ là đối tượng của khoa học, nó đã nhanh chóng được nhận thức như là nội dung cơ bản của hoạt động điều khiển và quản lý, rồi là nội dung chủ yếu của một nền kinh tế mới và một nền văn minh mới của loài người Người ta đã nói đến thông tin như là một trật tự, là quyền lực, là nguồn tài nguyên chủ chốt của một nên kinh tế và là yếu tố cơ bản của một nền kinh tế mới, một xã hội mới – xã hội thông tin

Thông tin là quyền lực khi ta nhận thức được rằng cái quyền điều khiển, quản lý, lãnh đạo thực chất phải được thể hiện ở năng lực thực hiện các quy trình

xử lý thông tin để mang lại thông tin trật tự cho đối tượng

Thông tin trở thành một nguồn tài nguyên quốc gia quan trọng khi nền kinh

tế phát triển đến giai đoạn mà nội dung “Thông tin” bao trùm khắp các hoạt động sản xuất và kinh doanh, chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong bản thân các sản phẩm hàng hóa và dịch vụ, khi mà khu vực “Thông tin” đóng góp một tỉ trọng lớn(40% hoặc cao hơn) phần giá trị gia tăng trong thu nhập quốc dân của một nền kinh tế phát triển, hay nói một cách khác khi nền kinh tế chuyển sang giai đoạn “ nền kinh

tế của thông tin và trí tuệ”

Và, trong một tương lai, khi thông tin trở thành của mọi người và đến được với mọi người, khi mọi nhu cầu ngày càng phong phú về thông tin của mọi thành viên xã hội trong mọi mối quan hệ gia lưu về kinh tế, văn hóa, xã hội, đời sống, vv.đều được đáp ứng một cách nhanh chóng Thuận lợi, thì xã hội sẽ trở thành xã hội thông tin, với chất lượng sống cao hơn của con người trong một giai đoạn văn minh mới.

2. Đặc tính của kinh tế thông tin

Hội tụ và tích hợp truyền thông và công nghệ xử lý dữ liệu vào công nghệ thông tin

Ảnh hưởng mạnh mẽ của các ứng dụng công nghệ trong hoạt động kinh tế.Hiện nay các nghành kinh tế sử dụng rất nhiều ứng dụng của công nghệ thông tin,có rất nhiều ngành nếu không có công nghệ thông tin thì sẽ ko thể hoạt động được.Ví dụ như kế toán,kiểm toán,ngân hàng…

Ứng dụng mạng lưới công nghệ thông tin rộng khắp các tổ chức kinh tế

3. Vai trò của kinh tế thông tin

Nhờ có các dịch vụ thông tin mà các doanh nghiệp, các ngành, các khu vực của nền kinh tế không ngừng phát triển Và như vậy, nó có vai trò quan trọng đối với tăng trưởng và phát triển kinh tế cũng như trong quá trình thực hiện CNH- HĐH đất nước, cạnh tranh và hội nhập kinh tế quốc tế Hiện nay, với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế thị trường và cạnh tranh ngày càng gay gắt khốc liệt thì vai trò của dịch vụ thông tin thương mại lại càng trở nên quan trọng và cụ thể hơn

Dịch vụ thông tin kinh tế nâng cao hiệu quả kinh doanh do mở rộng được quy mô kinh doanh, tiết kiệm được chi phí Ở tầm vĩ mô, vai trò này được thể hiện là nhờ có những thông tin về thị trường, về nhu cầu mà hoạt động kinh

doanh của toàn xã hội đạt kết quả tốt hơn tiết kiệm chi phí hơn, thị trường được

mở rộng cả trong nước và Quốc tế Từ đó hiệu quả và quy mô tổng thể nền kinh

tế được nâng lên và mở rộng Dưới góc độ vĩ mô, thì nhờ có dịch vụ này mà doanh nghiệp nắm bắt nhu cầu thực tế của người tiêu dùng từ đó có biện pháp kinh doanh có hiệu quả hơn, thị trường thị phần được mở rộng và quy mô kinh doanh ngày một lớn hơn

Dịch vụ thông tin kinh tế thúc đảy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và sự cách mạng hoá trong lưu thông

Dịch vụ thông tin kinh tế thu hút một lượng lao động lớn Ở tầm vĩ mô, đây

là sự chuyển dịch lao động từ ngành nông nghiệp sang ngành dịch vụ tạo nên cơ cấu lao động hợp lý Còn ở tầm vi mô, thì đây là một ngành dịch vụ thu hút lớn lượng lao động sống rất lớn Và sản phẩm của dịch vụ này chủ yếu phụ thuộc vào con người

Dịch vụ thông tin nâng cao chất lượng phục vụ người tiêu dùng

Dịch vụ thông tin phục vụ cho quản lý Nhà nước về kinh tế và thương mại được tốt hơn Nhờ có các thông tin mà các cấp quản lý đề ra những quyết định kịp thời chính xác và có hiệu quả trong công tác quản lý Nhà nước về kinh tế Dịch vụ thông tin góp phần thu hút đầu tư cho nền kinh tế Nhờ sự cung cấp các thông tin mà các nhà đầu tư có thể tìm hiểu được chính sách, luật pháp và cơ hội đầu tư ở nước ta Từ đó họ sẽ đầu tư vào nước ta Ngoài ra, dịch vụ thông tin còn có các vai trò như đẩy mạnh quá trình chuyển giao công nghệ, hình thành các loại dịch vụ mới, hình thành các thị trường trọng yếu trong nền kinh

tế thị trường

Cùng với sự phát triển hướng về kinh tế thông tin, cơ cấu nguồn nhân lực ở nhiều quốc gia cũng đang có sự dịch chuyển về khu vực thông tin - dịch vụ với

nhiều ngành, nghề mới được hình thành Trong số 500 nghề hàng đầu ở những năm cuối thế kỷ trước đã có gần 400 nghề chưa từng xuất hiện ở thời điểm giữa thế kỷ này, riêng trong lĩnh vực CNTT đã có khoảng 40 ngành nghề khác nhau.Nguồn nhân lực trong kinh tế thông tin

Các ứng dụng của kinh tế thông tin

Quản lí điều hành trong cơ quan chính phủ,các bộ ban ngành

Quản lí điều hành doanh nghiệp,tập đoàn ,cộng đồng xã hội,tổng công ty.Đưa ra các thông tin chính xác về tình hình của một quốc gia,doanh nghiệp

và người dân

II Hoạt động thông tin

1) Hệ thống thông tin

Là một hệ thống sử dụng công nghệ thông tin để thu thập, truyền, lưu trữ,

xử lý và biểu diễn thông tin trong một hay nhiều quá trình kinh doanh

Các tổ chức có thể sử dụng các hệ thống thông tin với nhiều mục đích khác nhau Trong việc quản trị nội bộ, hệ thống thông tin sẽ giúp đạt được sự thông hiểu nội bộ, thống nhất hành động, duy trì sức mạnh của tổ chức, đạt được lợi thế cạnh tranh

Với bên ngoài, hệ thống thông tin giúp nắm bắt được nhiều thông tin về khách hàng hơn hoặc cải tiến dịch vụ, nâng cao sức cạnh tranh, tạo đà cho phát triển

Ví dụ

Cửa hàng bán sỉ và lẻ các loại nước ngọt ,nước suối , rượu ,bia Đối tượng

mà cửa hàng giao tiếp là khách hàng mua các loại nước giải khát, nhà cung cấp (các công ty sản xuất nước giải khát)cung cấp các loại nước giải khát cho cửa hàng và ngân hàng giao tiếp với cửa hàng thông qua việc gửi, rút và thanh toán tiền mặt cho nhà cung cấp

Hệ thống thông tin thông thường được cấu thành bởi:

• Các phần cứng

• Phần mềm

• Các hệ mạng

• Dữ liệu

• Con người trong hệ thống thông tin

Hệ thống thông tin phát triển qua 4 loại hình :

• Hệ xử lý dữ liệu : lưu trữ và cập nhật dữ liệu hàng ngày, ra các báo cáo theo định kỳ

• Hệ thống thông tin quản lý (Management Information System - MIS) : gồm : cơ

sở dữ liệu hợp nhất và các dòng thông tin giúp con người trong sản xuất, quản

lý và ra quyết định

• Hệ trợ giúp quyết định : Hỗ trợ cho việc ra quyết định (cho phép nhà phân tích

ra quyết định chọn các phương án mà không phải thu thập và phân tích dữ liệu)

• Hệ chuyên gia: Hỗ trợ nhà quản lý giải quyết các vấn đề và làm quyết định một cách thông minh

Vai trò:

Hệ thống thông tin đóng vai trò trung gian giữa hệ quyết định và hệ tác nghiệp trong hệ thống quản lý

Nhiệm vụ:

Trao đổi thông tin với môi trường ngoài

Thực hiện việc liên lạc giữa các bộ phận và cung cấp thông tin cho các hệ tác nghiệp và hệ quyết định

Các bộ phận hợp thành hệ thống thông tin

Dữ liệu: là nguyên liệu của hệ thống thông tin được biểu diễn dưới nhiều dạng:văn bản,truyền khẩu,hình vẽ,… và những vật mang tin:Giấy,bảng từ,đĩa từ…

Các xử lý:thông tin đầu vào qua các xử lý thành thông tin đầu ra

Có thể diễn tả mối lien hệ giữa các bộ phận cấu thành hệ thống thông tin theo sơ đồ sau

2) Hệ thống thông tin quản lý

Là hệ thống cung cấp thông tin cho công tác quản lý của tổ chức Nó bao gồm con người, thiết bị và quy trình thu thập, phân tích, đánh giá và phân phối những thông tin cần thiết, kịp thời, chính xác cho những người soạn thảo các quyết định trong tổ chức

2.1. Chức năng của quản lý

Mỗi nhà quản lý ở mọi cấp, mọi nơi đều có nhiệm vụ cơ bản là thiết kế và duy trì môi trường cho phép các cá nhân làm việc, để hoàn thành các nhiệm vụ

và các mục tiêu đã định Toàn bộ hoạt động quản lý đều được thực hiện thông qua các chức năng quản lý Hoạt động quản lý có các chức năng sau:

- Chức năng dự báo: Là phán đoán trước toàn bộ quá trình và các hiện tượng

mà trong tương lai có thể xảy ra có liên quan đến hệ thống quản lý Nó bao gồm các yếu tố thuận lợi, khó khăn, các yếu tố tác động của môi trường bên ngoài tới hệ thống và các yếu tố tác động của chính môi trường bên trong Tuy nhiên

dự báo chỉ mang tính định hướng, không phải là những chỉ số có thể định lượng một cách chính xác; cho nên trong quá trình diễn biến thực tế phải thường

xuyên điều chỉnh cho phù hợp

- Chức năng lập kế hoạch: Là việc lựa chọn một trong những phương án hành động tương lai cho toàn bộ và cho từng bộ phận của một tổ chức - bao gồm sự lựa chọn các mục tiêu của tổ chức, của từng bộ phận và xác định các phương thức, các bước đi cụ thể để đạt các mục tiêu đó

- Chức năng tổ chức và nhân sự: Là việc xây dựng và duy trì những hệ thống các vai trò và nhiệm vụ, bao gồm cả việc bố trí, lựa chọn và đào tạo cán bộ Đây chính là nguyên nhân của mọi nguyên nhân dẫn đến thành công hay thất bại trong hoạt động của hệ thống và giữ vai trò hết sức quan trọng trong quản lý

- Chức năng lãnh đạo và động viên: Là hoạt động hướng dẫn, đào tạo, đôn đốc, động viên và thúc đẩy những thành viên trong tổ chức làm việc với năng suất, chất lượng, hiệu quả, nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra của tổ chức

- Chức năng kiểm tra và điều chỉnh: Là việc đo lường và chấn chỉnh quá trình thực hiện, nhằm có thể đảm bảo rằng các mục tiêu và các kế hoạch đề ra

để đạt tới các mục tiêu của tổ chức đã và đang được hoàn thành

- Chức năng đánh giá: Đánh giá nhằm cung cấp cho cơ quan quản lý các thông tin đúng, cần thiết về tình hình của đối tượng quản lý và kết quả hoạt động của cả hệ thống, đồng thời dự kiến quyết định bước phát triển mới

Thông tin và các hệ thống có liên quan sẽ đóng vai trò trợ giúp cho các nhà quản lý khi thực hiện các chức năng trên

2.2. Thông tin

Như chúng ta đều biết, đối với con người, thông tin là vô cùng cần thiết Thông tin cung cấp nội dung cho những trao đổi giữa con người với con người và giữa con người với môi trường, trước hết tạo điều kiện cho con người cùng nhau thích nghi với môi trường, sau nữa để con người có thể cùng nhau làm chủ môi trường, khai thác môi trường và hướng môi trường phục vụ cho mục đích của mình Bên cạnh khái niệm thông tin còn có nhiều khái niệm khác cũng mang nghĩa tương tự hoặc khá gần như: hiểu biết, kiến thức, quan sát, sự kiện, dữ liệu, thông báo, báo cáo, tín hiệu, Tuy nhiên, đơn giản hơn

cả, có thể định nghĩa thông tin là tất cả những gì có thể giúp con người hiểu được về đối tượng mà mình quan tâm.

Quá trình thông tin

Quá trình thông tin thực chất là quá trình chuyển tin từ người gửi tin đến người nhận tin Quá trình chuyển tin này được bắt đầu từ việc mã hoá thông tin từ người gửi, chuyển qua mạch trung gian và tiếp theo là giải mã trước khi đến người nhận Quá trình thông tin có thể được minh họa trong mô hình sau:

Mô hình về quá trình thông tinHoạt động xử lý thông tin có nhiều cấp độ khác nhau, từ khâu đơn giản nhất là thu thập dữ liệu, thông qua các quá trình lựa chọn, sắp xếp, phân tích, tổng hợp,

để đi tới mục đích cần đạt tới

2.3. Hệ thống thông tin quản lý

Là hệ thống cung cấp thông tin cho công tác quản lý của tổ chức Nó bao gồm con người, thiết bị và quy trình thu thập, phân tích, đánh giá và phân phối những thông tin cần thiết, kịp thời, chính xác cho những người soạn thảo các quyết định trong tổ chức

Đây cũng là tên gọi của một chuyên ngành khoa học Ngành khoa học này thường được xem là một phân ngành của khoa học quản lý và quản trị kinh doanh Ngoài ra, do ngày nay việc xử lý dữ liệu thành thông tin và quản lý thông tin liên quan đến công nghệ thông tin, nó cũng được coi là một phân ngành trong toán học, nghiên cứu việc tích hợp hệ thống máy tính vào mục đích tổ chức

Các loại thông tin quản lý

• Thông tin quản lý là những dữ liệu được xử lý và sẵn sàng phục vụ công tác quản

lý của tổ chức Có 3 loại thông tin quản lý trong một tổ chức, đó là thông tin chiến lược, thông tin chiến thuật, và thông tin điều hành

• Thông tin chiến lược: là thông tin sử dụng cho chính sách dài hạn của tổ chức, chủ yếu phục vụ cho các nhà quản lý cao cấp khi dự đoán tương lai Loại thông tin này đòi hỏi tính khái quát, tổng hợp cao Dữ liệu để xử lý ra loại thông tin này thường

là từ bên ngoài tổ chức Đây là loại thông tin được cung cấp trong những trường hợp đặc biệt

• Thông tin chiến thuật: là thông tin sử dụng cho chính sách ngắn hạn, chủ yếu phục

vụ cho các nhà quản lý phòng ban trong tổ chức Loại thông tin này trong khi cần mang tính tổng hợp vẫn đòi hỏi phải có mức độ chi tiết nhất định dạng thống kê Đây là loại thông tin cần được cung cấp định kỳ

• Thông tin điều hành: (thông tin tác nghiệp) sử dụng cho công tác điều hành tổ chức hàng ngày và chủ yếu phục vụ cho người giám sát hoạt động tác nghiệp của tổ chức Loại thông tin này cần chi tiết, được rút ra từ quá trình xử lý các dữ liệu trong tổ chức Đây là loại thông tin cần được cung cấp thường xuyên

Các đặc trưng của hệ thống thông tin quản lý

• Hỗ trợ chức năng xử lý dữ liệu trong các hoạt động nghiệp vụ từ giao dịch đến phân tích, lưu trữ và ra quyết định

• Sử dụng cơ sở dữ liệu thống nhất, có nhiều chức năng xử lý dữ liệu

• Cung cấp thông tin cho các nhà quản lý, tạo điều kiện để họ thâm nhập vào các cơ

2.4. Các hệ thống thông tin quản lý

Hệ thống thông tin quản lý nhằm hỗ trợ cho các quyết định lien quan đến các vấn đề có cấu trúc chặt chẽ ,như khi nào phải bổ sung kho vật tư hay uwcs tính nhân cong cần thiết cho một nhiệm vụ sản xuất.Hệ hỗ trợ quyết định được thiết kế

để hỗ trợ các quyết định có lien quan đến các vấn đề có cấu trúc hoặc phi cấu trúcThông thường có 4 hệ thống thông tin quản lý trong 1 doanh nhiệp

• Hệ thống thông tin quản lý Thương mại(Quảng cáo,tiếp thị,hang bán,hang gửi,…)

Nghiên cứu thương mại là việc xác định có hệ thống những tài liệu cần thiết về điều kiện thương mại cần thiết của doanh nghiệp, thu thập, phân tích và báo cáo kết quả về các thông tin đó Tùy từng doanh nghiệp mà có thể có một hoặc nhiều người thực hiện công việc này

Đầu vào của quá trình nghiên cứu thương mại phần lớn là các nguồn bên ngoài doanh nghiệp Có rất nhiều nguồn dữ liệu khác nhau:

- Dữ liệu về khách hàng

- Các cuộc điều tra dữ liệu về dân số

- Dữ liệu về công nghiệp, thương mại, kinh tế, môi trường, khoa học

Có thể thu thập các dữ liệu trên thông qua các công cụ như khảo sát trực tiếp

khách hàng, phỏng vấn, điện thoại, các báo cáo từ nhân viên

Nhân viên nghiên cứu thương mại sử dụng nhiều các phương pháp thống kê trong việc phân tích dữ liệu thu thập được cũng như trong việc báo cáo thông tin cho doanh nghiệp

Sau đây là một số công việc đặc trưng của một phòng nghiên cứu thương mại:

- Tiến hành phân tích các xu hướng bán các sản phẩm, dịch vụ giống hệt hoặc tương đương như sản phẩm mà doanh nghiệp chào bán, nhằm xác định các sản phẩm, dịch vụ đang có chiều hướng tăng hoặc giảm

- Phân tích cấu trúc dân cư và đặc điểm của nhóm khách hàng mục tiêu, đặc biệt là các xu thế hay sự thay đổi có thể ảnh hưởng tới việc bán hàng

của doanh nghiệp

- Phân tích và đánh giá sở thích của khách hàng, bao gồm việc thử các sản phẩm dịch vụ xác định và phân tích sự hài lòng của khách hàng đối với

các sản phẩm hiện có của doanh nghiệp…

• Hệ thống thông tin sản xuất(cung ứng nguyên vật liệu,tổ chức sản xuất,các dịch vu,kiểm kê,hậu cần,….)

Hệ thống thông tin sản xuất hỗ trợ ra quyết định đối với các hoạt động phânphối và hoạch định các nguồn lực cho sản xuất

Tùy từng doanh nghiệp mà các hệ thống sản xuất sẽ có những hình thức khác nhau: sản xuất theo dòng liên tục, sản xuất hàng loạt, sản xuất theo yêu cầu

và theo hợp đồng, sản xuất dịch vụ hay sản phẩm

Mục tiêu của hệ thống sản xuất:

- Cung cấp nguyên vật liệu và các yếu tố sản xuất khác

- Kiểm tra chất lượng nguyên vật liệu

- Tìm kiếm nhân công, mặt bằng nhà xưởng và các thiế bị sản xuất

- Hoạch định nhu cầu nguyên vật liệu, nhân công, nhà xưởng và thiết

bị sản xuất

- Sản xuất sản phẩm dịch vụ

- Kiểm tra chất lượng sản phẩm và dịch vụ đầu ra

- Kiểm tra và theo dõi việc sử dụng và chi phí các nguồn lực cần thiết Các hệ thống thông tin sản xuất tác nghiệp và sách lược thường sử dụng dữ

liệu của hệ thống tài chính: mua hàng và công nợ phải trả, hàng tồn kho, bán hàng và công nợ phải thu, chi phí giá thành Các nhà quản lý sản xuất sẽ sử dụng các thông tin này cùng với các hệ thống thông tin tác nghiệp sản xuất như

hệ thống giao/nhận hàng, hệ thống kiểm tra chất lượng để hỗ cho quá trình ra quyết định tác nghiệp và sách lược

Một số thông tin bên ngoài như các cơ sở dữ liệu trực tuyến của chính

phủ, các cơ sở dữ liệu khoa học và công nghiệp lại cung cấp thông tin hỗ trợ cho các

quyết định chiến lược

• Hệ thống thông tin quản lý tài vụ(kế toán,tài chính,tín dụng,… )

Chức năng quản trị tài chính

- Kiểm soát và phân tích điều kiện tài chính của doanh nghiệp

- Tính và chi trả lương, quản lý quỹ lương, tài sản, thuế

- Quản trị các hệ thống kế toán, Lập các báo cáo tài chính

- Quản trị quá trình lập ngân sách, dự toán vốn

- Quản lý dòng tiền của doanh nghiệp

Các hệ thống thông tin tài chính cung cấp những thông tin nhằm hỗ trợ các nhà quản trị tài chính hoàn thành các công việc chức năng của mình Cũng như các

hệ thống thông tin khác, hệ thống thông tin tài chính có thể được xếp thành ba mức: tác nghiệp, sách lược và chiến lược Hệ thống thông tin mỗi mức sử dụng

dữ liệu có phần khác nhau về mặt bản chất Về nguyên tắc các hệ thống thông tin này được các nhân viên ở những mức khác nhau trong môt doanh nghiệp sử dụng

và chúng hỗ trợ các quyết định ở những mức khác nhau Thực chất không có sự tách biệt tuyệt đối giữa ba mức của hệ thống thông tin tài chính, mà chúng hợp thành một chuỗi liên hoàn, mô tả quá trình liên tục các hoạt động xảy ra trong doanh nghiệp.

• Hệ thống thông tin quản lý nhân sự

Trong một doanh nghiệp phòng quản trị nhân lực đảm đương nhiều chứcnăng khác nhau:

- Tuyển mộ, đánh giá, phát triển và đào tạo nguồn nhân lực; đề bạt, thuyên

chuyển hay buộc thôi việc người lao động

- Đảm bảo bảo hiểm, phúc lợi và dịch vụ cho người lao động

- Cung cấp thông tin cho các nhà quản trị cấp cao nhất

Để có thể quản trị một nguồn lực quan trọng và tốn kém như vậy ngày nay phòng quản trị nhân lực thường sử dụng các hệ thống thông tin quản trị nhân lực tác nghiệ, sách lược và chiến lược Các hệ thống này không những trợ giúp cho phòng nhân lực lưu trữ các thông tin, lập các báo cáo định kỳ mà còn giúp họ trong việc kế hoạch bằng cách cung cấp cho họ công cụ để mô phỏng, dự báo, phân tích thống kê, truy vấn và thực hiện các chức năng xử lý nguồn nhân lực khác.

3. Hệ thống thông tin cấp chuyên gia

3.1 Vai trò và các hoạt động của văn phòng trong một tổ chức

Văn phòng bao gồm nhiều dạng công việc khác nhau Một văn phòng thường

thực hiện các công việc chính:

- Xử lý dữ liệu: bao gồm các hoạt động tác nghiệp liên quan đến việc tạo,

- Xử lý duy trì các bản ghi dữ liệu tài chính

Hỗ trợ quản trị: bao gồm các hoạt động hỗ trợ cho nhà quản trị như lập

lịch và duy trì lịch hẹn cho các nhân viên quản trị, xử lý thư tín, xắp xếp

các chuyến công tác và các cuộc họp cho nhà quản trị, cho phép nhà quản trị tập chung vào việc ra quyết định

- Xử lý tài liệu ( xử lý văn bản ): bao gồm việc tạo, lưu giữ, sửa chữa, phân phối và sao chụp các tài liệu Chức năng xử lý tài liệu khác với chức

năng xử lý dữ liệu ở chỗ đối tượng xử lý là các văn bản, từ ngữ Tài liệu có thể là những bức thư, các báo cáo, các tối hậu thư hay các đề nghị

Việc thực hiện các công việc trên có sự tham gia của nhiều ngành nghề chuyên môn khác nhau, của những người quản lý, thư ký, bán hàng, và các chuyên gia trên nhiều lĩnh vực Như vậy văn phòng có thể coi như một nơi hội tụ của những con người có chuyên môn khác nhau cùng hợp tác để đạt được một mục đích chung nào đó Đối với một tổ chức văn phòng có những vai trò sau:

- Kết hợp và quản lý công việc của các chuyên gia trong từng lĩnh vực và các nhân công tri thức trong một doanh nghiệp

- Liên kết các đơn vị và các dự án khác nhau trong một tổ chức

- Gắn liền một tổ chức với môi trường bên ngoài, với các khách hàng và những nhà cung cấp

Các hoạt động chính trong văn phòng

Các hoạt động chủ yếu được thực hiện trong mỗi văn phòng bao gồm việc quản lý các tài liệu, lập kế hoạch và liên lạc với mọi người, quản lý dữ liệu, và quản lý các dự án Bảng 5.1 mô tả các hoạt động chính này Có rất nhiều công nghệ văn phòng đã được phát triển, phục vụ tự động hóa các hoạt động trên và làm tăng năng suất, giảm chi phí văn phòng Đó là công nghệ xử lý văn bản, fax, các thiết bị quét, các hệ thống thư điện tử …

3.2 Khái niệm hệ thông tin tự động hóa văn phòng

Hệ thống thông tin tự động hóa văn phòng (OAS – Office Automated System) là một hệ thống thông tin vi tính nhằm thu thập, xử lý, lưu trữ và truyền các mẩu thông báo, các lời nhắn, các tài liệu và các dạng truyền tin khác giữa các cá nhân,các nhóm làm việc và các tổ chức khác nhau

Hệ thống OAS làm các nhiệm vụ:

- Thu thập: Văn bản, tài liệu, lịch trình

- Xử lý: Quản lý văn bản, lập lịch trình, thông tin liên lạc

- Phân phối: Văn bản, lịch biểu, thư điện tử

- Người dùng: Nhân viên văn thư, tất cả các nhân viên

Hệ thống này có tác dụng hỗ trợ nhân viên văn phòng trong các chức năng

phối hợp và liên lạc trong văn phòng

Hệ thống OAS có khả năng làm tăng hiệu quả của việc quản lý, và công việc

của các chuyên gia, nhờ việc chuyên môn hóa, giảm thời gian và nỗ lực cần thiết

để thực hiện và nhận các thông tin được truyền trong một doanh nghiệp

nỗ lực

Công nghệ thông tin

40% Quản lý tài liệu

Các phần cứng và phần mềm

Ấn loát văn phòng

Xử lý ảnh dạng số Liên kết các

đơn vị và các

dự án

Lên kế hoạch cho mỗi cá nhân và

mỗ nhóm Thiết kế, quản lý và liên kết các tài liệu, các kế hoạch và lịch hoạt động

10% Lịch số

Lịch điện tử Thư điện tử Các phần mềm làm việc theo nhóm

30% Liên lạc

Thiết bị điện thoại số

Các phần mềm làm viêc theo nhóm

Quản lý dữ liệu về các cá nhân và các nhóm

Nhập và quản lý dữ liệu về các khách hàng, và những chủ cung cấp bên ngoài tổ chức, và các cá nhân và các nhóm bên trong tổ chức

10% Quản lý dữ liệu

CSDL về khách hàng, theo dõi dự

án, và thông tin về lịch làm việc(quản

lý các thông tin cá nhân )

Quản lý dự án Lập kế hoạch, thực hiện, đánh giá,

và điều khiển các dự án Phân phối các nguồn lực và các quyết định các nhân

10% Quản lý dự án

Các công cụ quản lý

dự án trên máy tính

4. Hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định

4.1. Vai trò của nhà quản lýVai trò của nhà quản lý được chia làm ba nhóm: vai trò cá nhân, thông tin

và quyết định

Vai trò cá nhân

Người liên lạc HTTT truyền thông điện tử

Vai trò thông tin

4.2 Quá trình ra quyết định trong doanh nghiệp

4.2.1 Các mức độ ra quyết định

Quá trình ra quyết định quản trị có thể phân theo cấp quản lý như sau:

Ra các quyết định chiến lƣợc: chính là quá trình xác định các mục tiêu, chính sách dài hạn của doanh nghiệp

Ra quyết định chiến thuật: căn cứ vào quyết định chiến lược và các nguồn lực

có liên quan trong tổ chức

Ra quyết định ở cấp chuyên gia: xem xét, đánh giá các sáng kiến của các

chuyên gia, những nhà nghiên cứu

Ra quyết định tác nghiệp: quá trình này thường diễn ra một các nhanh chóng

Vì những quyết định này thường chỉ có tính lặp lại, ít có tính phân tích

4.2.2 Các dạng quyết định

Một quyết định được gọi là không có cấu trúc nếu không có quy trình rõ ràng

để làm ra quyết định và các thông tin liên quan để xem xét trong quá trình ra quyết định không thể xác định được trước một cách thường xuyên Các quyết định này thường là những quyết định đặc thù, nhanh thay đổi, hoặc là những quyết định mới

lạ.Ví dụ:

Quyết định có cấu trúc là quyết định có tính lặp lại, thường gặp và các thông tin

để xem xét trong quá trình ra quyết định có thể xác định được Ví dụ:

Có những quyết định có dạng nửa cấu trúc

Trong các tình huống phải ra các quyết định có cấu trúc rõ ràng thì các thông tin cần thiết đều được xác định trước, nhưng trong môi trường không có cấu trúc thì việc xác định các thông tin như vậy rất là khó khăn.

4.3 Hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định

4.3.1 Khái niệm

Hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định là hệ thống thông tin vi tính hỗ trợ

cho các nhà quản lý ra các quyết định có cấu trúc không rõ ràng

Hệ thống chủ yếu hỗ trợ cho cấp trung gian, và các chuyên gia trong doanhnghiệp

Hệ thống hỗ trợ ra quyết định bằng cách phân tích và tính toán các dữ liệu

các tình huống để xác định các thông tin cần thiết

4.3.2 Các yếu tố cấu thành của hệ thống

Khi nghiên cứu và xây dựng hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định, yêu cầu quan trọng của hệ thống là phải trợ giúp người sử dụng giải quyết kịp thời các vấn đề đặt ra trong thực tế, bao gồm các đặc trưng sau:

- Hệ thống có khả năng trả lời các câu hỏi “Nếu như”

- Sử dụng các mô hình để mô phỏng các vấn đề trong thực tiễn

- Sử dụng khả năng tương tác người - máy

- Nhấn mạnh đến việc kết xuất thông tin bằng hình ảnh

Các yếu tố cấu thành hệ thống: cơ sở dữ liệu, cơ sở mô hình mô hình, và phần mềm.

Cơ sở dữ liệu: Hệ thống không tạo ra hoặc cập nhật dữ liệu, hệ thống lấy dữ liệu cần thiết có thể xuất phát từ nhiều nguồn thông tin hoặc từ các cơ sở dữ liệu khác nhau Ngoài ra có thể kết hợp với các cơ sở dữ liệu cơ bản - nguồn thông tin mà hệ xử lý tác nghiệp và các hệ thống thông tin quản lý sử dụng

Tuy nhiên hệ thống không trực tiếp cập nhật dữ liệu Vì 2 nguyên nhân, thứ nhất do việc lấy dữ liệu trực tiếp dễ dẫn đến sự thay đổi đột ngột hoặc không thích hợp cho dữ liệu bị lấy, hai là mất thời gian của chính hệ thống DSS và các

hệ thống bị lấy dữ liệu

Cơ sở mô hình mô hình: Bao gồm tập hợp các mô hình phân tích và toán học

Hệ thống hỗ trợ cho nhiều mục đích khác nhau, với mỗi mục đích hệ thống sẽ tạo ra một tập các mô hình để phục vụ mục đích đó

Phần mềm: hệ thống gồm một tập phần mềm hỗ trợ nhà quản lý ra quyết định Tập phần mềm này có tác dụng giúp người sở dụng giao tác với CSDL và cơ sở

mô hình của hệ thống, và liên kết dữ liệu với các mô hình Tập các phần mềm phải thân thiện với người sử dụng

III CÁC CHỈ TIÊU ĐO LƯỜNG NỀN KINH TẾ THÔNG TIN.

Trọng tâm của công tác đo lường và phân tích xã hội thông tin là để kiểm tra và hiểu rõ hơn về tác động kinh tế của công nghệ thông tin và truyền thông

và các ứng dụng chẳng hạn như thương mại điện tử tới nền kinh tế ở Việt Nam

1. Nhóm chỉ tiêu cơ bản của công nghệ thông tin và truyền thông – ICT