NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO ĐẢNG VIÊN MỚI Ở ĐẢNG BỘ KHỐI CÁC CƠ QUAN HUYỆN CAN LỘC, TỈNH HÀ TĨNHTRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO ĐẢNG VIÊN MỚI Ở ĐẢNG BỘ KHỐI CÁC CƠ QUAN HUYỆN CAN LỘC, TỈNH HÀ TĨNH TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY...42 2.1.. Trong thời điểm hiện nay, t

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

VÕ THỊ HẰNG TRANG

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO ĐẢNG VIÊN MỚI Ở ĐẢNG BỘ KHỐI CÁC CƠ QUAN HUYỆN CAN LỘC, TỈNH HÀ TĨNH

TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGHỆ AN - 2014

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

VÕ THỊ HẰNG TRANG

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO ĐẢNG VIÊN MỚI Ở ĐẢNG BỘ

KHỐI CÁC CƠ QUAN HUYỆN CAN LỘC, TỈNH HÀ TĨNH

TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

Chuyên ngành: LL &PP dạy học bộ môn Giáo dục Chính trị

Mã số: 60.14.01.11

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Lương Bằng

NGHỆ AN - 2014

LỜI CẢM ƠN

Trước hết tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới toàn thể quý thầy côTrường Đại học Vinh, Khoa Giáo dục chính trị, phòng Sau đại học đã truyền đạtcho tôi những kiến thức hữu ích làm cơ sở cho tôi thực hiện tốt luận văn này

Tôi xin chân thành cảm ơn PGS- TS Nguyễn Lương Bằng đã tận tìnhhướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn Tôi cũng xin gửi lời cảm

ơn tới Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị huyện Can Lộc và Huyện ủy Can Lộctrong việc thu thập dữ liệu và thông tin luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè đã luôn kịp thời động viên, hỗtrợ, giúp đỡ để tôi hoàn thành chương trình học cũng như thực hiện luận văn

Mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng luận văn vẫn còn thiếu sót Rất mongnhận được ý kiến góp ý của quý thầy cô và các anh chị học viên

Nghệ An, tháng 10 năm 2014

Tác giả

Võ Thị Hằng Trang

MỤC LỤC

Trang

A MỞ ĐẦU 6

B NỘI DUNG 12

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO ĐẢNG VIÊN MỚI 12

1.1 Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài 12

1.2 Bồi dưỡng lý luận chính trị cho Đảng viên mới 27

Kết luận chương 1 40

Chương 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO ĐẢNG VIÊN MỚI Ở ĐẢNG BỘ KHỐI CÁC CƠ QUAN HUYỆN CAN LỘC, TỈNH HÀ TĨNH TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 42

2.1 Khái quát chung về huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh 42

2.2 Thực trạng về đội ngũ Đảng viên mới Đảng bộ khối cơ quan huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh 45

2.3 Thực trạng công tác bồi dưỡng lý luận chính trị cho Đảng viên mới ở Đảng bộ khối các cơ quan huyện Can Lộc tỉnh Hà Tĩnh 51

Kết luận chương 2 64

Chương 3 QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO ĐẢNG VIÊN MỚI Ở ĐẢNG BỘ KHỐI CÁC CƠ QUAN HUYỆN CAN LỘC, TỈNH HÀ TĨNH TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 66

3.1 Quan điểm về bồi dưỡng lý luận chính trị cho Đảng viên mới 66

3.2 Những giải pháp nâng cao chất lượng bồi dưỡng lý luận chính trị cho Đảng viên mới ở Đảng bộ khối các cơ quan huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh trong giai đoạn hiện nay 67

Kết luận chương 3 90

C KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 92

D TÀI LIỆU THAM KHẢO 94

E PHỤ LỤC

CTCP XD NT Công ty cổ phần xây dựng Nguyễn ThủyCNH- HĐH Công nghiệp hóa - hiện đại hóa

DANH MỤC BẢNG

TrangBảng 2.1 Số liệu kết nạp Đảng viên mới của các tổ chức cơ sở Đảng ở Đảng bộkhối cơ quan huyện Can Lộc năm 2012 và 2013 48Bảng 2.2 Cơ cấu Đảng viên mới của Đảng bộ khối cơ quan huyện Can Lộc, tỉnh

Hà Tĩnh 49Bảng 2.3 Kết quả học tập của các lớp Đảng viên mới Đảng bộ khối các cơ quanhuyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh năm 2012 55Bảng 2.4 Kết quả học tập của các lớp Đảng viên mới Đảng bộ khối các cơ quanhuyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh năm 2013 56

A MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong tiến trình phát triển của đất nước Việt Nam, Đảng cộng sản ViệtNam là lực lượng lãnh đạo, đội tiên phong của giai cấp công nhân và nhân dânlao động Nhờ sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân Việt Nam đã có cuộc sống ấm

no, tự do, hạnh phúc Để có được những kết quả đó, một trong những yếu tốquan trọng làm nên năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng chính là độingũ đảng viên, là chiến sỹ cách mạng trong đội tiên phong của giai cấp côngnhân, nhân dân lao động và dân tộc Việt Nam

Đảng Cộng Sản Việt Nam hơn 80 năm qua luôn lấy lý luận của Chủ nghĩaMác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam chohành động Trung thành với lý tưởng đó, Đảng ta đã lãnh đạo dân tộc ta làm nênthắng lợi vẻ vang Cách mạng tháng Tám, hai cuộc kháng chiến chống thực dânPháp và đế quốc Mỹ và trong gần ba mươi năm công cuộc đổi mới Tuy nhiên,bên cạnh đó, thực tiễn cách mạng còn cho thấy, khi trình độ lý luận của một sốcán bộ, đảng viên không đáp ứng yêu cầu thì việc thực thi đường lối, chính sáchcủa Đảng, Nhà nước sẽ dẫn đến những sai lầm, khuyết điểm Chính vì thế, sinhthời Chủ tịch Hồ Chí Minh, người sáng lập ra Đảng Cộng Sản Việt Nam luônchú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, trong đó Người đặc biệtquan tâm đến việc học tập lý luận của đảng viên, bởi theo Người lý luận không

có thực tiễn là lý luận suông, thực tiễn không có lý luận là thực tiễn mù quáng

Trong thời điểm hiện nay, trên thực tế trong Đảng Cộng Sản Việt Nam đã

có một số không nhỏ đảng viên bị suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức và lốisống làm giảm sức chiến đấu của Đảng và lòng tin của nhân dân đối với Đảng.Chính vì thế để tiếp tục sự nghiệp đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đạihóa đất nước, xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng Xã hội chủ nghĩa vàđồng thời để giữ vững, tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng buộc đảng viên

phải có lập trường giai cấp, bản lĩnh chính trị đồng thời có đủ kiến thức, nănglực vững vàng để thực hiện công cuộc đổi mới mới và tuyên truyền cho nhândân đi theo Đảng.

Một Đảng mạnh không phải chỉ ở số lượng đảng viên mà chính là chấtlượng đảng viên Chính vì thế phải hết sức coi trọng nhận thức chính trị, phẩmchất đạo đức lối sống của quần chúng khi xem xét để kết nạp đảng viên

Thực tế ở tỉnh Hà Tĩnh nói chung và huyện Can Lộc nói riêng cho thấy,hàng năm vẫn có một tỷ lệ đảng viên bị xếp loại đảng viên vi phạm tư cách.Điều này xuất phát từ công tác quản lý, giáo dục đảng viên của các tổ chức đảngnhưng có nguyên nhân sâu xa là công tác bồi dưỡng lý luận để nâng cao nhậnthức chính trị cho đảng viên chưa được quan tâm đúng mức Bên cạnh đó, sự tácđộng của xu thế toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế quốc tế mang lại những thời cơtốt nhưng cũng không ít thách thức cho nhân dân Việt Nam Chiến lược diễnbiến hòa bình, bạo loạn lật đổ và sự du nhập các luồng văn hóa khác nhau ngàycàng tác động lớn đến lập trường, bản lĩnh, tư tưởng của một số cán bộ đảngviên Đó là thực trạng đáng báo động và đáng lo ngại đối với chất lượng đảngviên của Đảng bộ huyện nói riêng và các tổ chức Đảng nói chung hiện nay

Với ý nghĩa đó, việc nghiên cứu vấn đề: “Nâng cao chất lượng bồi

dưỡng lý luận chính trị cho Đảng viên mới ở Đảng bộ khối các cơ quan huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh trong giai đoạn hiện nay” là đề tài có ý nghĩa lý

luận và thực tiễn cấp bách

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Vấn đề bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ nói chung và đảng viên nóiriêng đã được nhiều Nghị quyết của Trung ương Đảng, nhiều nhà nghiên cứu vàmột số luận văn thạc sỹ chuyên ngành Lý luận và Phương pháp dạy học Chínhtrị quan tâm nghiên cứu, trao đổi Tiêu biểu trong đó có các công trình:

Nghị quyết số 20-NQ/TW, ngày 20/9/1979, Hội nghị lần thứ sáu Ban

Chấp hành Trung ương Đảng về tình hình và nhiệm vụ cấp bách Nghị quyết

Hội nghị lần thứ 6 (lần 2) Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá VIII) về một

số vấn đề cơ bản và cấp bách trong công tác xây dựng Đảng hiện nay Nghị

quyết số 16-NQ/TW, ngày 18/3/2002 Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành

Trung ương Đảng khoá IX về nhiệm vụ chủ yếu của công tác tư tưởng, lý luận

trong tình hình mới. Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung

ương khoá IX số 16-NQ/TW, ngày 18 tháng 3 năm 2002 về nhiệm vụ chủ yếu

của công tác tư tưởng, lý luận trong tình hình mới.

Ban Tuyên giáo Trung ương, Chương trình bồi dưỡng chuyên đề Phương

pháp dạy lý luận chính trị dành cho giáo viên giảng dạy lý luận chính trị tại Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện, Nxb Lao động xã hội, năm 2008

Vũ Ngọc Am, Đổi mới công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ

cơ sở, Nxb Chính trị Quốc gia năm 2003; Vũ Ngọc Am, Một số vấn đề về đổi mới phương pháp giáo dục lý luận chính trị, Nxb Thông tấn, 2009.

Nguyễn Quyết Tiến: "Nâng cao chất lượng công tác tư tưởng ở Đảng bộ

huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tỉnh trong giai đoạn hiện nay” (Qua thực tế hoạt động

của các tổ chức Đảng ở Đảng bộ huyện Can Lộc của tỉnh Hà Tĩnh), luận văn

Thạc sỹ chuyên ngành Lý luận và Phương pháp DH bộ môn GD chính trị

Nguyễn Thị Lệ Hà, “Nâng cao chất lượng bồi dưỡng lý luận chính trị cho Đảng

viên mới ở Đảng bộ khối cơ quan cấp tỉnh Hà Tĩnh trong giai đoạn hiện nay”,

(Qua thực tế hoạt động của các tổ chức Đảng ở Đảng bộ Khối cơ quan cấp tinh

của tinh Hà Tĩnh), luận văn Thạc sỹ chuyên ngành Lý luận và Phương pháp DH

bộ môn GD chính trị Từ Bá Thảo, “Nâng cao chất lượng bồi dưỡng lý luận

chính trị cho Đảng viên mới ở Đảng bộ huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh trong giai đoạn hiện nay”, (Qua thực tế hoạt động của các tổ chức Đảng ở Đảng bộ

huyện Thạch Hà của tỉnh Hà Tĩnh), luận văn Thạc sỹ chuyên ngành Lý luận và

Phương pháp DH bộ môn GD chính trị

Ngoài ra có một số bài viết trên các tạp chí Xây dựng Đảng, tạp chí cộng

sản, báo mạng Vietnamnet Cụ thể: PGS- TS Nguyễn Lương Bằng, Đổi mới

phương pháp giảng dạy lý luận Mác- Lênin ở các trường đại học hiện nay , tạp

chí Lý luận chính trị số 7-2000 Chủ tịch Hồ Chí Minh nói về kết nạp đảng

viên, tạp chí Xây dựng Đảng số 7/2010; Nguyễn Thanh Bình, Bí thư tỉnh ủy Hà

Tĩnh, Đảng bộ Hà Tĩnh đổi mới công tác xây dựng tổ chức cơ sở Đảng và phát

triển Đảng

Các nghị quyết của Đảng, những công trình khoa học, luận văn trên đã làmsáng tỏ nhiều vấn đề về lý luận và thực tiễn trong vấn đề bồi dưỡng lý luận chínhtrị với nhiều khía cạnh, góc độ khác nhau Bên cạnh đó hằng năm tại huyện ủyCan Lộc cũng đã có những báo cáo tổng hợp các hoạt động nâng cao chất lượng

lý luận chính trị cho đảng viên Tuy nhiên vẫn chưa có một công trình nào đi sâunghiên cứu một cách có hệ thống và đánh giá đầy đủ, khách quan về thực chất củanâng cao bồi dưỡng lý luận chính trị cho đảng viên mới Vì vậy, tôi chọn đề tàinày làm luận văn thạc sỹ chuyên ngành lý luận và phương pháp dạy học bộ môn

lý luận chính trị với mong muốn có một đề tài hoàn chỉnh để góp phần thúc đẩyviệc nâng cao chất lượng bồi dưỡng lý luận chính trị cho Đảng viên mới Đảng bộkhối các cơ quan trên địa bàn huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh

3 Mục đích và nhiệm vụ của đề tài

3.1 Mục đích

Trên cơ sở làm rõ vai trò và thực trạng bồi dưỡng lý luận chính trị choĐảng viên mới Đảng bộ khối các cơ quan huyện Can Lộc, luận văn đề xuất quanđiểm và đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng bồi dưỡng lý luậnchính trị cho Đảng viên mới Đảng bộ khối cơ quan huyện Can Lộc trong giaiđoạn hiện nay

Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng bồi dưỡng lýluận chính trị, nâng cao nhận thức chính trị cho Đảng viên mới của Đảng bộkhối các cơ quan huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh.

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu vấn đề lý luận và

thực tiễn của việc nâng cao chất lượng bồi dưỡng lý luận chính trị cho Đảngviên mới Đảng bộ khối các cơ quan trên địa bàn huyện Can Lộc

Phạm vi nghiên cứu: Luận văn chủ yếu tập trung nghiên cứu công tác

bồi dưỡng lý luận chính trị cho đối tượng cụ thể là Đảng viên mới Đảng bộ khốicác cơ quan trên địa bàn huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh trong giai đoạn hiện nay

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Luận văn dựa trên lý luận chủ nghĩa Mác- Lênin và tư tưởng Hồ ChíMinh, các quan điểm của Đảng ta về công tác bồi dưỡng lý luận chính trị choĐảng viên mới Luận văn kết hợp các phương pháp lịch sử và logic, phân tích vàtổng hợp, các phương pháp so sánh thống kê

Kết quả nghiên cứu của đề tài có thể được dùng làm tài liệu tham khảo, giúpcác cấp ủy Đảng, hệ thống các trường chính trị trong việc nghiên cứu, xây dựng nộidung chương trình, đào tạo bồi dưỡng lý luận chính trị cho Đảng viên mới nhằmđáp ứng yêu cầu, tiêu chuẩn của đội ngũ Đảng viên mới trong tình hình hiện nay

7 Giả thiết khoa học

Nếu xây dựng được các giải pháp giáo dục một cách phù hợp, khả thi, sẽnâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục lý luận chính trị cho đội ngũ

Đảng viên mới ở Đảng bộ khối các cơ quan trên địa bàn huyện Can Lộc, tỉnh HàTĩnh trong giai đoạn hiện nay.

8 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, nộidung đề tài gồm 3 chương, 7 mục

B NỘI DUNGChương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN

CHÍNH TRỊ CHO ĐẢNG VIÊN MỚI

1.1 Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài

1.1.1 Khái niệm lý luận

Lý luận chính trị là gì? Để hiểu rõ bản chất của vấn đề này, cần phải

nghiên cứu từ khái niệm “lí luận” và “chính trị”

Theo quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng, nhận thức là quá trìnhphản ánh biện chứng, tích cực, tự giác và sáng tạo thế giới khách quan vào trongđầu óc con người dựa trên cơ sở thực tiễn Quá trình này không đơn giản, thụđộng, máy móc, nhận thức không có sẵn, bất di bất dịch mà là quá trình phảnánh hiện thực khách quan vào bộ óc con người một cách năng động, sáng tạo,biện chứng Đó là quá trình đi từ không biết đến biết, từ biết ít đến biết nhiều, từkhông đầy đủ và chưa chính xác trở thành đầy đủ và chính xác hơn

Nhận thức của con người trải qua hai giai đoạn là nhận thức cảm tính vànhận thức lý tính Nhận thức cảm tính là giai đoạn đầu của quá trình nhận thức,

đó là giai đoạn mà con người sử dụng các giác quan để tác động trực tiếp vào sựvật nhằm nắm bắt sự vật ấy Nhận thức lý tính hay tư duy trừu tượng là giaiđoạn cao của nhận thức, nó phản ánh gián tiếp, trừu tượng và khái quát nhữngthuộc tính, những đặc điểm bản chất của đối tượng Đây là giai đoạn nhận thứcthực hiện chức năng quan trọng nhất là tách ra và nắm lấy cái bản chất có tínhquy luật của các sự vật, hiện tượng Nếu nhận thức cảm tính mới chỉ dừng lại ởcái bề ngoài, chưa phân biệt được cái riêng và cái chung, bản chất và hiệntượng thì nhận thức lý tính có thể giúp ta đi sâu vào những mối liên hệ bảnchất, phổ biến tất nhiên, bên trong của sự vật, vì vậy nhận thức lý tính đạt đến

trình độ phản ánh sâu sắc hơn, chính xác hơn và đầy đủ hơn cái bản chất của đốitượng.

Lý luận là một hệ thống những tri thức được khái quát từ kinh nghiệmthực tiễn phản ánh những mối quan hệ bản chất, tất nhiên, mang tính quy luậtcủa sự vật, hiện tượng trong thế giới khách quan và được biểu đạt bằng hệ thốngcác khái niệm, phạm trù, nguyên lý, quy luật, là sản phẩm của sự phát triển caocủa nhận thức, đồng thời thể hiện như là trình độ cao của nhận thức, nó tồn tại

và phát triển cùng với sự phát triển của trí tuệ loài người trên mọi lĩnh vực tựnhiên và xã hội Theo Từ điển Triết học: “Lý luận là sự tổng hợp các tri thức về

tự nhiên và xã hội tích lũy được trong quá trình lịch sử”; là “Hệ thống tư tưởngchủ đạo trong một lĩnh vực tri thức” [45, 526] Chủ tịch Hồ Chí Minh địnhnghĩa: “Lý luận là sự tổng kết những kinh nghiệm của loài người, là tổng hợpnhững tri thức về tự nhiên và xã hội tích trữ lại trong quá trình lịch sử”[30, 497] Xét về mặt bản chất, lý luận là một hệ thống tri thức chặt chẽ mangtính trừu tượng khái quát, đúc kết từ thực tiễn, được diễn đạt thông qua các kháiniệm, phạm trù, nguyên lý, quy luật phản ánh bản chất của sự vận động, biếnđổi, phát triển của sự vật, hiện tượng trong thế giới khách quan

Mọi lĩnh vực đời sống tự nhiên, xã hội, tư duy khi đã trở thành đối tượngnghiên cứu của con người thì kết quả của quá trình nghiên cứu ấy đều được thểhiện dưới hình thức tri thức lý luận với trình độ khái quát hóa nhất định “Lýluận hiểu theo nghĩa chung nhất là các khái niệm, phạm trù, quy luật được kháiquát từ nghiên cứu khoa học và hoạt động thực tiễn của con người Lý luận làkết quả nhận thức chủ quan của con người về những hiện tượng khách quantrong tự nhiên, xã hội và tư duy” [18, 183] Lý luận được hình thành từ thựctiễn, trên cơ sở thực tiễn đa dạng, phong phú của loài người Để tồn tại và pháttriển, buộc con người phải tìm hiểu thế giới xung quanh, phải có tri thức nhấtđịnh về nó Lý luận chính là sự khái quát hóa, trừu tượng hóa từ những tri thứcthực tiễn đó Nhưng lý luận không hình thành một cách tự phát từ kinh nghiệm

và không phải mọi lý luận đều trực tiếp xuất phát từ kinh nghiệm

Nhận thức kinh nghiệm và lý luận là hai giai đoạn nhận thức khác nhau,nhưng có mối quan hệ biện chứng với nhau trong đó nhận thức kinh nghiệm là

cơ sở của nhận thức lý luận, nó cung cấp cho lý luận những tư liệu phong phú,

cụ thể, nó gắn chặt trực tiếp với thực tiễn tạo thành cơ sở hiện thực để kiểm tra,sữa chữa, bổ sung cho lý luận đã có và tổng kết, khái quát thành lý luận mới.Tuy nhiên, khác với kinh nghiệm, lý luận mang tính trừu tượng và khái quát caonên nó đem lại sự hiểu biết sâu sắc về bản chất, về tính quy luật của các sự vậthiện tượng khách quan Lý luận thể hiện tính chân lý sâu sắc hơn, chính xáchơn, hệ thống hơn, do đó, phạm vi ứng dụng của nó cũng phổ biến, rộng hơnnhiều so với tri thức kinh nghiệm

Chính vì vậy, lý luận có vai trò rất lớn đối với thực tiễn, lý luận là “kimchỉ nam” cho hành động, soi đường, chỉ đạo thực tiễn Như vậy, lý luận đượchiểu là hệ thống tri thức được khái quát từ thực tiễn khách quan trong tự nhiên,

xã hội và tư duy của con người, được biểu đạt đưới dạng các khái niệm, phạmtrù, quy luật, tư tưởng, quan điểm nhằm giúp con người cải tạo thực tiễn

C.Mác và Ph.Ăngghen xem xét chính trị với tư cách là một hiện tượng xãhội - chính trị mang tính lịch sử, chỉ ra vai trò to lớn của nó trong đời sống xã hội.

“Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác, khi kinh tế phát triển đến một trình độ nhấtđịnh, xã hội phân chia thành giai cấp và mâu thuẫn giữa các giai cấp trở nên gaygắt không thể điều hòa được thì nhà nước, chính trị ra đời” [14, 5] “Kế thừanhững tinh hoa của nhân loại, đồng thời là lãnh tụ của giai cấp công nhân,V.I Lênin cho rằng cái căn bản nhất của chính trị là tổ chức chính quyền Nhànước Chính trị là sự tham gia vào các công việc Nhà nước, định hướng nhà nước,xác định hình thức, nhiệm vụ và nội dung hoạt động của Nhà nước Bất kỳ hoạtđộng xã hội nào cũng có tính chất chính trị, nếu như việc giải quyết nó trực tiếphay gián tiếp gắn với lợi ích giai cấp, gắn với vấn đề chính quyền” [14, 9] Chínhtrị phản ánh cuộc đấu tranh của các giai cấp xung quanh vấn đề giành, giữ, sửdụng chính quyền và cuối cùng do địa vị kinh tế của những giai cấp đó quy định.Chính trị là biểu hiện tập trung của kinh tế Những quan hệ chính trị, những vấn

đề chính trị có ảnh hưởng trở lại mạnh mẽ đối với kinh tế hoặc thúc đẩy, hoặc cảntrở sự phát triển kinh tế Chính trị biểu hiện trên các tri thức được tích lũy trongquá trình lịch sử và những quan hệ thực tế gắn với con người, với giai cấp, vớidân tộc và với thời đại Với tư cách là hệ thống các quan hệ xã hội hiện thực,chính trị có tính khách quan, không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của bất cứ cánhân hay đảng phái nào Với tư cách là một thiết chế xã hội, chính trị luôn tìmcách dẫn dắt xã hội theo tư tưởng của giai cấp nắm quyền thống trị xã hội

“Theo Hồ Chí Minh, đời sống xã hội có bốn lĩnh vực cơ bản là kinh tế,chính trị, văn hóa và xã hội, phải coi các lĩnh vực đó đều quan trọng như nhau.Trong tác phẩm “thường thức chính trị”, Người đã chỉ rõ nội hàm của khái niệmchính trị rất cơ bản và dễ hiểu Theo Người chính trị bao gồm quan hệ giữa cácgiai cấp trong xã hội, chế độ xã hội do các giai cấp xác lập, đấu tranh giữa cácgiai cấp trên cơ sở lợi ích kinh tế, động lực cách mạng và con đường giải phóngcủa người nghèo, quyền và lợi ích của nhân dân, nhiệm vụ của Nhà nước, Đảng

chính trị, quyền và nghĩa vụ của đảng viên, quan hệ quốc tế và xu thế phát triểnhợp quy luật của quốc gia, dân tộc” [14, 9]

1.1.3 Khái niệm lý luận chính trị

1.1.3.1 Khái niệm lý luận chính trị

Từ khái niệm lý luận và khái niệm chính trị ở trên đây thì lý luận chính trịđược hiểu là lý luận trong lĩnh vực chính trị, là hệ thống các quan điểm, chủtrương, đường lối, chính sách của một Đảng, một giai cấp để giành, giữ và thựcthi quyền lực Nhà nước Lý luận chính trị ra đời khi xã hội có giai cấp và đấutranh giai cấp để đại diện cho lợi ích của một Đảng, một giai cấp nhất định trong

xã hội Như vậy, lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin là lý luận chính trị của giaicấp vô sản, là hệ tư tưởng chân chính nhất của giai cấp vô sản và chính đảng củamình - Đảng Cộng Sản Đó là kim chỉ nam của giai cấp vô sản trong cuộc đấutranh giải phóng mình, giải phóng nhân dân lao động khỏi áp bức bóc lột củagiai cấp tư sản và trả con người về đúng vị trí của nó

Trong cuốn Phương pháp giảng dạy lý luận chính trị do Ban Tuyên giáo

Trung ương xuất bản năm 2008 cho rằng: “Lý luận chính trị là từ ghép giữa lýluận và chính trị Ở đây, lý luận được giới hạn ở lĩnh vực chính trị, khái niệm chỉmối liên hệ giữa các giai cấp trong xã hội có giai cấp, xung quanh vấn đề giànhhoặc giữ chính quyền của giai cấp mình Do vậy, lý luận chính trị được hiểu lànhững vấn đề lý luận gắn liền với cuộc đấu tranh giữa các giai cấp trong xã hội

có giai cấp, xung quanh vấn đề giành và giữ chính quyền” [5,16]

Lý luận chính trị ở Việt Nam hiện nay là hệ thống những nguyên lý củachủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng,chính sách, pháp luật của Nhà nước cùng những tinh hoa tư tưởng chính trị củadân tộc và nhân loại Nó phản ánh tính quy luật của các quan hệ kinh tế- chínhtrị- xã hội, thể hiện lợi ích và thái độ của giai cấp công nhân và nhân dân laođộng đối với việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Căn cứ vàonhững điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của từng giai đoạn cách mạng, Đảng ta xác

định những quan điểm chỉ đạo cơ bản, từ đó xây dựng một hệ thống những chủtrương, chính sách phù hợp Nhờ đó, Đảng đã lãnh đạo nhân dân ta đi từ thắnglợi này đến thắng lợi khác Cho dù hoàn cảnh nào, Đảng ta vẫn luôn kiên trì chủnghĩa Mác - Lênin, kiên trì phát triển đất nước theo con đường mà Bác và cả dântộc đã lựa chọn.

Chủ nghĩa Mác - Lênin cùng với tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống lýluận không thể tách rời, khẳng định bản chất cách mạng và khoa học trong quátrình cách mạng Việt Nam, nhất là trong quá trình đổi mới vừa qua Đại hội lầnthứ VII của Đảng ta lần đầu tiên đã chính thức khẳng định sự song hành gắn kếtgiữa chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh tạo thành nền tảng tưtưởng vững chắc: “Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minhlàm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động” [15, 127] Có thể nói, chủnghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là sợi chỉ đỏ xuyên suốt chiều dài lịch

sử cách mạng Việt Nam Thực tế cách mạng Việt Nam cũng chứng minh rằng,khi nào chúng ta vận dụng nhuần nhuyễn và sáng tạo hệ thống lý luận này thìgặt hái được nhiều thành quả, và ngược lại Trong cách mạng dân tộc, dân chủnhờ vận dụng sáng tạo lý luận này mà chúng ta đã đánh bại các thế lực thực dân,

đế quốc và bè lũ tay sai; từ một nước thuộc địa bị xâm chiếm, chia cắt trở thànhmột quốc gia độc lập, thống nhất đang trên đà phát triển Trong thời kì cả nướccùng tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa, đã có lúc chúng ta vận dụng chưađúng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh nên đã có giai đoạn rơi vàokhủng hoảng kinh tế - xã hội kéo dài (1975 - 1985) Sau đó cũng chính nhờ nhậnthức đúng đắn về vai trò nền tảng của lý luận này và vận dụng sáng tạo nó trongthực tiễn mà chúng ta đã đưa đất nước thoát khỏi khủng hoảng và từng bướcphát triển vững chắc

Đảng ta nhấn mạnh việc học tập, nghiên cứu, rèn luyện và vận dụng sángtạo chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh có ý nghĩa vô cùng quantrọng nhằm giải quyết những vấn đề bức xúc do thực tiễn đất nước và thời đại

đặt ra Tuy nhiên, việc học tập đó phải không ngừng được bổ sung, phát triểntrên cơ sở thực tiễn để lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ ChíMinh luôn có sức sống mãnh liệt trong sự nghiệp cách mạng, trong sự phát triểntrường tồn của dân tộc.

Nghị quyết hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hành Trung ương khoá IX đã đề ranhiệm vụ đối với công tác lí luận trong tình hình mới bao gồm những vấn đề sau:

“1 Đẩy mạnh tổng kết thực tiễn và nghiên cứu lý luận, tiếp tục làm sáng

tỏ hơn lý luận về chủ nghĩa xã hội, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta

2 Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền giáo dục lý luậnchính trị, tạo sự thống nhất cao hơn nữa trong Đảng, sự đồng thuận trongnhân dân

3 Công tác tư tưởng, lý luận phải góp phần giải quyết những vấn đề kinhtế- xã hội bức xúc, chống chủ nghĩa cá nhân, tư tưởng cơ hội, thực dụng, chặn

đà suy thoái về đạo đức, lối sống

4 Chủ động tiến công, triển khai có hiệu quả cuộc đấu tranh trên mặt trận

tư tưởng, lý luận, làm thất bại chiến lược “Diễn biến hoà bình”, âm mưu bạoloạn lật đổ của các thế lực thù địch” [17, 95-96]

Lý luận chính trị bao gồm những tri thức tổng hợp, liên ngành mang tínhđảng, tính giai cấp rõ rệt, đồng thời có tính khái quát hóa, trừu tượng hóa và tính

dự báo khoa học cao Học tập lý luận chính trị, bồi dưỡng, giáo dục lý luận chínhtrị chính là xây dựng, phát triển, truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng HồChí Minh, các quan điểm đường lối của Đảng, hình thành hệ giá trị cách mạng vàkhoa học trong cán bộ, đảng viên và nhân dân Điều này khẳng định vai trò vàtầm quan trọng to lớn của nó đối với nhận thức và hành động của từng cá nhânnói riêng và sự phát triển của toàn xã hội nói chung, đồng thời cho thấy sự khókhăn, phức tạp của quá trình sáng tạo, nhận thức và vận dụng lý luận chính trị

1.1.3.2 Bản chất của lý luận chính trị

Lý luận chính trị xuất phát từ thực tiễn

Vai trò của thực tiễn được biểu hiện trước hết ở chỗ thực tiễn là cơ sở,động lực và mục đích của nhận thức Chính trong quá trình cải tạo thế giới mànhận thức, lý luận ở con người mới được hình thành và phát triển Thực tế lịch

sử cho thấy, con người quan hệ với thế giới bắt đầu không phải bằng lý luận màbằng thực tiễn Trong quá trình này, con người sử dụng các công cụ, phươngtiện tác động vào các sự vật, hiện tượng, buộc chúng phải bộc lộ những thuộctính và tính qui luật, nhờ đó mà con người có được những hiểu biết về thế giớikhách quan, từ đó con người tiến hành so sánh, phân tích, tổng hợp, trừu tượnghóa, khái quát hóa để xây dựng thành lý luận Do đó, có thể nói, thực tiễn cungcấp những tài liệu cho nhận thức, cho lý luận, không có thực tiễn thì không cónhận thức, không có lý luận Những tri thức mà chúng ta có được cho đến hômnay hoặc trực tiếp, hoặc gián tiếp đều nảy sinh từ hoạt động thực tiễn

Quá trình cải tạo thế giới bằng hoạt động thực tiễn cũng chính là quá trìnhhoàn thiện bản thân con người Thông qua thực tiễn, con người phát triển nănglực bản chất, năng lực trí tuệ của mình Ph.Ăngghen viết: “Từ trước đến nay,khoa học tự nhiên cũng như triết học đã coi thường ảnh hưởng của hoạt độngcon người đối với tư duy của họ Hai môn ấy một mặt chỉ biết tự nhiên mặt khácchỉ biết có tư tưởng Nhưng chính việc người ta biến đổi tự nhiên là cơ sở chủyếu nhất và trực tiếp nhất của tư duy con người, và trí tuệ con người phát đãphát triển song song với việc người ta người đã học cải biến tự nhiên” [11, 270]

Lý luận chính trị phản ánh mối quan hệ giữa lý luận và thực tiễn trong hoạt động chính trị.

Lý luận xuất phát từ thực tiễn và có vai trò định hướng, soi đường chohoạt động thực tiễn có hiệu quả hơn Lý luận là tổng hợp kiến thức, tri thức ởtrình độ khái quát cao, bao hàm các nguyên lý, nguyên tắc, quy luật, quan niệm,khái niệm, mối quan hệ phổ biến, mang tính bản chất, những nội dung tổng quát

và những tri thức cụ thể được khái quát từ thực tiễn, được đúc rút từ nhữngkinh nghiệm, được dự báo có căn cứ khoa học Như vậy, lý luận không bất biến,

mà luôn thay đổi không ngừng, được bổ sung, làm giàu qua thực tiễn, qua kinhnghiệm và những dự báo khoa học Trải qua thời gian, với sự vận động khôngngừng của cuộc sống, có những vấn đề lý luận trở nên lỗi thời, lạc hậu, khôngcòn phù hợp với thực tiễn; cũng có những vấn đề mới nảy sinh từ chính thực tếcuộc sống, đòi hỏi phải được phát hiện, lý giải bản chất, tính quy luật, dự báokhả năng xu hướng vận động của nó để đề ra những quyết sách kịp thời, đúngđắn trong quản lý, phát triển đất nước Điều đó cũng có nghĩa là, công tác lýluận là công tác thường xuyên của Đảng Để lãnh đạo thành công sự nghiệp cáchmạng, đòi hỏi Đảng Cộng Sản phải không ngừng đổi mới, phát triển, hoàn thiện

hệ thống lý luận cách mạng Muốn đổi mới, phát triển, hoàn thiện hệ thống lýluận cách mạng, trước hết phải nhận thức đúng đắn, đầy đủ vai trò, vị trí, tầmquan trọng của công tác lý luận Lý luận là căn cứ khoa học nhằm lý giải nhữngvấn đề phát sinh từ thực tiễn Công cuộc xây dựng và phát triển đất nước vậnđộng không ngừng trong một thế giới toàn cầu hóa, biến đổi nhanh chóng khólường, nhiều vấn đề mới phát sinh, đòi hỏi phải được lý giải, chỉ ra thực chất, xuhướng vận động, thái độ ứng xử và giải pháp giải quyết Thực tiễn muôn màu,nhiều chiều, luôn vận động và biến đổi, trong khi lý luận thường không bao hàmhết tất cả mọi mặt của đời sống xã hội, do vậy, lý luận cần liên tục được bổsung, hoàn thiện Nếu hệ thống lý luận bất biến, xơ cứng, không được bổ sung,hoàn thiện sẽ không thể lý giải được những vấn đề thực tiễn phát sinh, khônglàm tròn sứ mệnh dẫn đường của mình

Thực chất công tác lý luận là quá trình sáng tạo ra hệ tư tưởng và đường lối chính trị của một giai cấp.

Một quốc gia không thể phát triển nếu thiếu triết lý và chiến lược pháttriển dựa trên một nền tảng lý luận khoa học, phù hợp với thực tiễn, thích ứngvới thời đại và hướng tới những thang bậc giá trị của xã hội văn minh Đối vớimột Đảng cầm quyền, lý luận là kim chỉ nam cho sự lãnh đạo, là cơ sở cho việcxác định mục tiêu, con đường và phương pháp cách mạng

Hệ thống lý luận cũng chính là ngọn cờ tập hợp lực lượng, đoàn kết cácdân tộc để thực hiện các nhiệm vụ chính trị của cách mạng Thiếu hệ thống lýluận đúng đắn sẽ không thể tập hợp được sức mạnh của quần chúng, tạo nên sựđồng thuận, đoàn kết của dân tộc, của bạn bè quốc tế, hơn thế nữa, chính trongnội bộ Đảng cũng không thể đoàn kết do bị phân rã về mục tiêu, phương pháp

và các điều kiện căn bản khác để thống nhất ý chí, thống nhất hành động

Lý luận là cơ sở cho việc hoạch định chủ trương, đường lối của Đảng,chính sách, pháp luật của Nhà nước Việc hoạch định chủ trương, đường lốicủa Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước chỉ bảo đảm đúng đắn, hiệu quảkhi được dựa trên cơ sở lý luận đúng đắn và vững chắc Đến lượt nó, một hệthống lý luận khoa học sẽ luôn được bổ sung, làm giàu thông qua quá trìnhthực tiễn hiện thực hóa các chủ trương, chính sách, qua đúc rút kinh nghiệm,qua những nghiên cứu tìm tòi, không ngừng đổi mới và hoàn thiện Ngoài ra

nó còn cung cấp những luận cứ khoa học, những căn cứ không thể bác bỏ chocuộc đấu tranh với sự chống phá của kẻ thù, bảo vệ đất nước, bảo vệ chế độ,bảo vệ Đảng, bảo vệ những thành quả cách mạng và công cuộc xây dựng, pháttriển đất nước, đổi mới công tác lý luận, nghiên cứu, phát triển lý luận là đòihỏi cấp bách từ thực tiễn phát triển của đất nước Nghiên cứu, phát triển lýluận không chỉ dừng lại ở việc minh chứng tính đúng đắn, khoa học của chủnghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, của con đường đi lên CNXH, màhơn thế, cần phải góp phần bổ sung, hoàn thiện lý luận về xây dựng CNXH ởViệt Nam, dự báo các tiến trình phát triển trong nước và trên thế giới để phục

vụ công cuộc phát triển đất nước Để lý luận trở thành cơ sở khoa học, cungcấp các luận cứ khoa học cho các quyết định chính trị, hoạch định chiến lược,chính sách, đồng thời là tiếng nói tư vấn, phản biện cho quá trình này thì côngtác lý luận cần thường xuyên đổi mới, phát triển, phát hiện, lý giải và tìm lờigiải đáp cho những vấn đề đặt ra từ thực tiễn Lý luận phải được xem là khoahọc nền tảng, nghiên cứu lý luận phải diễn ra như một hoạt động khoa học với

những tìm tòi, sáng tạo, khách quan, khắc phục tính thụ động, mô tả, minh họacho các quyết định chính trị và vấn đề thực tiễn

1.1.3.3 Đặc trưng của lý luận chính trị

Một là, tính trừu tượng và tính khái quát

Đây là đặc trưng cơ bản của lý luận nói chung, lý luận chính trị nói riêng

Tư duy là vấn đề cốt lõi của lý luận nhận thức, nếu không có tư duy thì nhậnthức của con người chỉ dừng lại ở nhận thức cảm tính, không hiểu được bảnchất, quy luật của sự vận động và phát triển của sự vật, hiện tượng trong thếgiới hiện thực Các hình thức thể hiện của lý luận như khái niệm, phạm trù,nguyên lý…đều là sản phẩm của quá trình khái quát hóa, trừu tượng hóa caocủa tư duy Vì vậy, lý luận có thể hướng con người trong việc tìm tòi chân lý,nắm bắt những mối liên hệ khách quan, bản chất, phát hiện ra quy luật chi phối

sự vận động và phát triển của các sự vật, hiện tượng

Trừu tượng hóa và khái quát hóa là hai quá trình không thể tách rời nhau,luôn liên hệ chặt chẽ và xâm nhập, bổ sung lẫn nhau Nhờ đó, con người cóđược những tri thức về các mối liên hệ bản chất, tính quy luật trong sự vận động

và phát triển của sự vật Với đặc tính phản ánh cái chung, cái bản chất có tínhquy luật của các sự vật, hiện tượng, nên quy luật có tính chính xác, chặt chẽ,lôgíc và có độ tin cậy cao Mặc dù các khái niệm, phạm trù, nguyên lý…biểuđạt những khía cạnh, những yếu tố khác nhau nhưng chúng lại có quan hệ chặtchẽ với nhau, bổ sung, hỗ trợ, thúc đẩy nhau cùng phát triển Lý luận Mác-Lênin là một điển hình về tính thống nhất, chặt chẽ và lôgic Do đó, nó là khoahọc về những quy luật chung, phổ biến đang vận động trong thế giới tự nhiên,

xã hội và tư duy con người

Nhờ có tính trừu tượng hóa, khái quát hóa của lý luận mà tư duy conngười không ngừng tìm tòi, sáng tạo ra những cái mới, khoa học, đáp ứngnhững nhu cầu, đòi hỏi ngày càng cao của thực tiễn

Hai là, sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn

Đây là nguyên tắc cơ bản của lý luận khoa học nói chung và của chủnghĩa Mác - Lênin nói riêng Lý luận, xét đến cùng là thuộc về lĩnh vực hoạtđộng tinh thần của xã hội, còn thực tiễn thuộc về hoạt động vật chất Theo lýluận của chủ nghĩa Mác - Lênin thì vật chất quyết định ý thức, hoạt động vật

chất đóng vai trò quyết định đối với hoạt động tinh thần Tuy nhiên, lý luận

cũng đóng vai trò tác động trở lại đối với thực tiễn, đặc biệt trong cách mạng xã

hội chủ nghĩa Lý luận chính là kết quả nhận thức của con người, nó có vai trò

chỉ đạo, hướng dẫn thực tiễn, do đó nếu không có nhận thức đúng thì cũngkhông thể có hành động đúng Chính vì vậy, Đảng ta luôn nhấn mạnh đến vaitrò kim chỉ nam của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh trongthực tiễn cách mạng của đất nước

Lý luận và thực tiễn luôn có mối quan hệ biện chứng, là điều kiện, là tiền

đề cho sự tồn tại và phát triển của nhau Điều đó được Chủ tịch Hồ Chí Minhnhấn mạnh: “Thống nhất giữa lý luận và thực tiễn là một nguyên tắc căn bản củachủ nghĩa Mác - Lênin Thực tiễn không có lý luận hướng dẫn thì thành thực tiễn

mù quáng Lý luận mà không liên hệ với thực tiễn là lý luận suông" [30, 496]

Ngày nay, trong công cuộc đổi mới, trước thực trạng: “Một bộ phậnkhông nhỏ cán bộ đảng viên phai nhạt lý tưởng, giảm sút ý chí phấn đấu, viphạm nguyên tắc đảng, phê bình, tự phê bình yếu Tình thương yêu đồng chí bịgiảm sút Tình trạng suy thoái về phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống trongmột bộ phận cán bộ đảng viên rất đáng lo ngại…” [18, 67] Đảng càng phảiquan tâm nhiều hơn đến việc học tập, nâng cao trình độ lý luận chính trị cho cán

bộ đảng viên Bởi nó góp phần nâng cao trí tuệ cho Đảng, hơn lúc nào hết, đểlãnh đạo công cuộc đổi mới đất nước đi đến thắng lợi, Đảng phải có trí tuệ,không ngừng nâng cao năng lực tổ chức, từ việc phát hiện và nắm vững quyluật về sự vận động của đời sống xã hội cho đến việc hiểu biết về thế giới vàthời đại

Những thắng lợi to lớn của gần ba mươi năm đổi mới đất nước và từ bàihọc sự khủng hoảng của chủ nghĩa xã hội trên thế giới thời gian qua, cho thấy,khi chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước được xây dựngtrên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và sự vận dụng sáng tạo lý luận ấyphù hợp điều kiện của thực tiễn đất nước thì cách mạng sẽ giành được thắng lợi.Ngược lại, mọi sự rập khuôn, máy móc trái với những nguyên lý cơ bản của lýluận thì không tránh được hậu quả, đó là nền kinh tế trì trệ, đó là khủng hoảngkinh tế- xã hội… tất yếu sẽ làm nguy hại đến sự tồn vong của chế độ.

Ba là: Sự thống nhất giữa tính đảng và tính khoa học.

Trong xã hội có giai cấp, lý luận bao giờ cũng do một giai cấp nhất địnhtrong xã hội xây dựng nên xuất phát từ nhu cầu và lợi ích của giai cấp đó Lýluận chính trị của Đảng Cộng Sản Việt Nam hiện nay là xuất phát từ nhu cầu vàhoàn toàn phù hợp với lợi ích của các tầng lớp nhân dân lao động, cho nên, lýluận đó luôn đảm bảo sự thống nhất chặt chẽ giữa tính đảng và tính khoa học

Trên nền tảng của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, lýluận chính trị của Đảng ta hiện nay có vai trò to lớn trong việc tìm tòi, sáng tạo,xây dựng các luận cứ khoa học cho việc đề ra và tổ chức thực hiện thắng lợinhững mục tiêu, đường lối chính trị của Đảng Lý luận đó là sự tổng hợp nhữngtinh hoa trí tuệ của dân tộc và của thời đại, là sự khái quát những thành tựukhoa học tiên tiến nhất của nhân loại, đồng thời, nó còn là sự đúc kết kinhnghiệm từ lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc, từ sựtổng kết phong trào cách mạng của thế giới Đây chính là một điển hình về sựvận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác- Lênin, về sự thống nhất giữa tính đảng vàtính khoa học, giữa tính khoa học và tính cách mạng

Trong lý luận chính trị không có sự tách rời giữa tính đảng và tính khoahọc, mà là sự thống nhất chặt chẽ, là điều kiện, là tiền đề thúc đẩy nhau cùngphát triển Trong đó tính đảng càng cao thì tính khoa học càng sâu sắc Khẳngđịnh tính thống nhất đó, Ph.Ăngghen viết: “Khoa học càng được tiến hành một

cách dũng cảm và kiên quyết thì nó càng phù hợp với lợi ích và nguyện vọngcủa giai cấp công nhân” [12, 451] Vì vậy, tại Đại hội lần thứ VIII, Đảng ta khẳngđịnh: “Phát triển và kết hợp chặt chẽ các ngành khoa học xã hội và nhân văn, khoahọc tự nhiện và công nghệ làm chỗ dựa khoa học cho việc triển khai thực hiệnCương lĩnh, Hiến pháp, xác định phương hướng, bước đi của công nghiệp hóa,hiện đại hóa, xây dựng pháp luật, các chính sách, kế hoạch và chương trình kinh tế

- xã hội” [16, 104]

Sự thống nhất chặt chẽ giữa tính đảng và tính khoa học trong lý luậnchính trị tạo nên đặc trưng cơ bản, vừa cách mạng, vừa khoa học Lý luận chínhtrị có nhiệm vụ quan trọng là định hướng cho con người trong việc cải biến tựnhiên và cải tạo xã hội Tính khoa học là cơ sở, là tiền đề còn tính đảng là địnhhướng cách mạng để xóa bỏ cái cũ, xây dựng cái mới phù hợp với quy luậtchung của sự phát triển

Tính đảng đòi hỏi việc nghiên cứu lý luận chính trị phải xuất phát từtình hình, đặc điểm cụ thể của đất nước, từ thực tiễn chính trị của mỗi nước, củathế giới, đưa ra những dự báo khoa học về sự phát triển của tình hình Trên cơ

sở đó đề ra được những giải pháp khoa học đúng đắn để giải quyết, kịp thời bổsung những vấn đề mới cho chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước ngàycàng hoàn thiện, sát với thực tiễn cuộc sống Ngày nay, trước yêu cầu và nhiệm

vụ mới, Đảng phải luôn đổi mới và tự chỉnh đốn, trước hết phải không ngừngnâng cao trình độ trí tuệ, tính tiên phong về lý luận bởi: “Chỉ Đảng nào đượcmột lý luận tiền phong hướng dẫn thì mới có khả năng làm tròn vai trò chiến sỹtiên phong” [30,495]

Ngoài những đặc trưng cơ bản, đó là tính trừu tượng và tính khái quát,tính thống nhất giữa lý luận và thực tiễn, tính thống nhất giữa tính đảng và tínhkhoa học, lý luận chính trị còn có một số đặc trưng khác như: tính chính xác vàlôgíc, tính hệ thống và tính kế thừa…

Với ý nghĩa là lý luận tiền phong, lý luận chính trị giúp Đảng Cộng SảnViệt Nam làm tròn vai trò lãnh đạo cách mạng, xây dựng và phát triển đất nướctheo định hướng xã hội chủ nghĩa Nhất là trong giai đoạn hiện nay, Đảng càngphải không ngừng phát triển lý luận chính trị Lý luận chính trị đó phải thể hiệnđược trí tuệ của Đảng, của dân tộc và của thời đại, phải hội tụ đầy đủ các đặctrưng Đó chính là lý luận chính trị Mácxít, được xây dựng trên cơ sở của chủnghĩa Mác- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, được trải nghiệm và khẳng địnhtrong thực tiễn cách mạng nước ta Lý luận đó đã, đang và sẽ được những đảngviên cộng sản Việt Nam bổ sung, phát triển bằng những luận cứ khoa học mới

để không ngừng hoàn thiện

1.1.4 Đảng bộ khối các cơ quan

Đảng bộ khối các cơ quan huyện là cấp ủy cấp trên trực tiếp của cácĐảng bộ, chi bộ các cơ quan trong huyện, đặt dưới sự lãnh đạo của Ban chấphành huyện, có chức năng lãnh đạo các tổ chức cơ sở Đảng trong các cơ quanĐảng thuộc khối các cơ quan huyện phát huy vai trò hạt nhân chính trị lãnh đạocán bộ, đảng viên và công nhân viên trong cơ quan đơn vị hoàn thành tốt nhiệm

vụ được giao, xây dựng đảng bộ trong sạch, vững mạnh gắn với xây dựng cơquan đoàn thể ở các cơ quan, đơn vị trong khối vững mạnh

Đảng bộ khối các cơ quan huyện có nhiệm vụ lãnh đạo các tổ chức cơ sởĐảng và đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức chấp hành chủ trương, đườnglối của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước, hoàn thành tốt nhiệm vụchính trị của cơ quan, đơn vị trong khối, tham gia với lãnh đạo các cơ sở, ban,ngành, mặt trận tổ quốc, đoàn thể các đơn vị thuộc đảng bộ huyện, tham mưu

đề xuất với tỉnh ủy, hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân tỉnh những vấn đề theochức năng, thẩm quyền để bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ chính trị cho các cơquan, đơn vị trong Đảng bộ Trong công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, Đảng

bộ khối các cơ quan huyện có nhiệm vụ cử quần chúng ưu tú đi học các lớp bồidưỡng lý luận chính trị cho Đảng viên mới nhằm nâng cao trình độ lý luậnchính trị, chuyên môn nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, lãnh đạo công tác

xây dựng tổ chức cơ sở đảng và đảng viên, lãnh đạo công tác cán bộ, lãnh đạo

và thực hiện công tác kiểm tra giám sát

Ngoài ra Đảng bộ khối các cơ quan có nhiệm vụ lãnh đạo các đoàn thểhoạt động đúng chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhànước, điều lệ của các đoàn thể, tích cực tham gia công tác xây dựng Đảng, đẩymạnh các phong trào thi đua, thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ được giao, lãnhđạo công tác bảo vệ chính trị nội bộ, lãnh đạo công tác dân vận chính quyền vàthực hiện dân chủ cơ sở trong các cơ quan, đơn vị thuộc Đảng bộ huyện

1.2 Bồi dưỡng lý luận chính trị cho Đảng viên mới

1.2.1 Đội ngũ Đảng viên mới

Điều lệ Đảng do Đại hội lần thứ XI của Đảng Cộng sản Việt Nam banhành đã chỉ rõ, Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp côngnhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc ViệtNam; đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, của nhân dân laođộng và của dân tộc

Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam là chiến sĩ cách mạng trong đội tiênphong của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và dân tộc Việt Nam, suốt đờiphấn đấu cho mục đích, lý tưởng của Đảng, đặt lợi ích của Tổ quốc, của giaicấp công nhân và nhân dân lao động lên trên lợi ích cá nhân; chấp hành nghiêmchỉnh Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, các nghị quyết của Đảng và pháp luậtcủa Nhà nước; có lao động, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao; có đạo đức vàlối sống lành mạnh; gắn bó mật thiết với nhân dân; phục tùng tổ chức, kỷ luậtcủa Đảng, giữ gìn đoàn kết thống nhất trong Đảng

Từ khi thành lập Đảng Cộng Sản Việt Nam đến nay, sự nỗ lực của nhữngđảng viên đã thu hút, lôi cuốn quần chúng vì các đảng viên luôn nêu cao tinhthần gương mẫu và sự xả thân và là tấm gương sáng về lối sống, tác phong giản

dị, gần gũi và rất tốt với nhân dân, đặt lợi ích của quốc gia, dân tộc lên trên lợiích cá nhân và gia đình họ Trong tiến trình phát triển của lịch sử Việt Nam, đã

có hàng vạn đảng viên xung phong sẵn sàng hi sinh cho Tổ quốc và cho đồngbào Đảng Cộng sản Việt Nam chỉ tồn tại và cầm quyền lãnh đạo thông quatừng vai trò của mỗi đảng viên, nếu không có các thế hệ đảng viên tận tụy trungthành với Đảng, sẵn sàng hy sinh để thực hiện nhiệm vụ và không có những thế

hệ đảng viên giữ gìn được phẩm chất, đạo đức, lối sống tốt đẹp, luôn gươngmẫu thì Đảng Cộng sản Việt Nam không thể lớn mạnh, không thể có đủ uy tín

để lãnh đạo đất nước

Cùng với sự phát triển của lịch sử đất nước, đối với công tác phát triểnĐảng, việc lựa chọn, kết nạp những quần chúng ưu tú vào Đảng là nội dungquan trọng, hành động cụ thể, góp phần xây dựng, phát triển Đảng ngày cànglớn mạnh Sự lựa chọn những quần chúng ưu tú và có lý tưởng cách mạng trong

đó những người công nhân và người lao động là tiền đề tạo niềm tin của nhândân vào sự lãnh đạo của Đảng

Tại lớp huấn luyện Đảng viên mới, Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Vì sao chúng tavào Đảng? Phải chăng để thăng quan, phát tài? Không phải! Trước đây khiĐảng còn hoạt động bí mật, các đồng chí chúng ta vào Đảng, chỉ một lòng một

dạ làm cách mạng Bọn đế quốc, phong kiến bắt bớ, cầm tù, xử tử rất nhiều cán

bộ, đảng viên của Đảng, nhưng các đồng chí chúng ta vẫn hăng hái hoạt động

Có những đồng chí như Trần Phú, Nguyễn Văn Cừ, Lê Hồng Phong, NguyễnThị Minh Khai, Hoàng Văn Thụ và rất nhiều đồng chí khác đã anh dũng hy sinhcho Đảng, cho cách mạng Chúng ta vào Đảng là để hết lòng hết sức phục vụgiai cấp, phục vụ nhân dân, làm tròn nhiệm vụ của người đảng viên Muốnxứng đáng với danh hiệu người đảng viên, các cô các chú phải không ngừng rènluyện tư tưởng vô sản và giữ vũng lập trường vô sản, cố gắng học hỏi để nângcao trình độ hiểu biết của mình” [33,91]

“Đảng Lao động Việt Nam sẽ gồm những công nhân, nông dân và lao

động trí óc yêu nước nhất, hăng hái nhất, cách mệnh nhất Nó sẽ gồm những người kiên quyết phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân, phụng sự lao động,

những người chí công vô tư, làm gương mẫu trong công cuộc kháng chiến, kiến

quốc” [28,188]

Bên cạnh đó, Người còn nói: “Mỗi cán bộ, đảng viên phải đặt lợi ích của

cách mạng, của Đảng, của nhân dân lên trên hết, trước hết Phải kiên quyết quét sạch chủ nghĩa cá nhân, nâng cao đạo đức cách mạng, bồi dưỡng tư tưởng tập

thể, tinh thần đoàn kết, tính tổ chức và tính kỷ luật Phải đi sâu đi sát thực tế,gần gũi quần chúng, thật sự tôn trọng và phát huy quyền làm chủ tập thể củanhân dân Phải cố gắng học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ hiểu biết để làmtốt mọi nhiệm vụ” [33,439]

Người cũng dặn: “Khi phát triển Đảng, cần chọn lọc rất cẩn thận, phảixem trọng chất lượng quyết không làm một cách ồ ạt, không nên tham nhiều

Khi kết nạp mỗi Đảng viên mới, cần phải dựa vào sáu tiêu chuẩn củangười đảng viên

Sáu tiêu chuẩn ấy là:

1- Suốt đời kiên quyết phấn đấu cho chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản.2- Rèn luyện tư tưởng vô sản, sửa chữa tư tưởng sai lầm Kiên quyết đứnghẳn trên lập trường giai cấp công nhân, không đứng chân trong, chân ngoài

3- Đặt lợi ích của Đảng lên trên hết, trước hết Biết đem lợi ích của cánhân phục tùng lợi ích chung của cách mạng

4- Tuyệt đối chấp hành nghị quyết và kỷ luật của Đảng

5- Liên hệ chặt chẽ với quần chúng

6- Luôn cố gắng học tập; thật thà tự phê bình và thành khẩn phê bìnhđồng chí mình Đó là mấy tiêu chuẩn rất cần thiết để xứng đáng là người đảngviên” [31, 571]

Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam quy định hệ thống tổ chức của Đảngđược lập tương ứng với hệ thống tổ chức hành chính của Nhà nước Tổ chức cơ

sở Đảng được lập tại đơn vị cơ sở hành chính, sự nghiệp, kinh tế hoặc công tác,đặt dưới sự lãnh đạo của cấp uỷ huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh,

đảng viên sinh hoạt trong các tổ chức cơ sở Đảng Hiện nay, cả nước ta có hơn58.000 tổ chức cơ sở Đảng với gần 4 triệu đảng viên.

Tại mục 2, Điều 1 Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI quy định:

“Công dân Việt Nam từ mười tám tuổi trở lên; thừa nhận và tự nguyện: thựchiện Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, tiêu chuẩn và nhiệm vụ đảng viên,họat động trong một tổ chức cơ sở Đảng; qua thực tiễn chứng tỏ là người ưu tú,được nhân dân tín nhiệm, đều có thể được xét để kết nạp vào Đảng” [22, 5]

Mục 1 và 2, Điều 5, Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI quy định:

“Người được kết nạp vào Đảng phải trải qua thời kỳ dự bị mười hai tháng, tính

từ ngày chi bộ tổ chức kết nạp Trong thời kỳ dự bị, chi bộ tiếp tục giáo dục, rènluyện và phân công đảng viên chính thức giúp đảng viên đó tiến bộ Khi hếtthời kỳ dự bị, chi bộ xét công nhận đảng viên chính thức” [22, 7]

Như vậy, dưới góc độ của tổ chức đảng, chúng ta có thể hiểu nhữngđảng viên vừa mới kết nạp, thậm chí vừa chuyển chính thức đều là những đảngviên mới - đảng viên trẻ, có tuổi đảng còn ít

Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Những đảng viên cũ ngày nay trước kia

là đảng viên mới Những đảng viên mới ngày nay, sau này sẽ là đảng viên cũ.Đảng ta luôn luôn phát triển, phải có đảng viên cũ, cũng phải có đảng viên mới

Có như vậy Đảng mới ngày càng mạnh, mới làm tròn nhiệm vụ to lớn và vẻvang của mình” [30, 318]

Trong những năm qua, đội ngũ đảng viên của nước ta đã không ngừngphát triển cả về số lượng và chất lượng Từ Đại hội Đảng lần thứ nhất (3/1935),

cả nước có 600 đảng viên, đến nay, số lượng đảng viên là gần 4 triệu Cơ cấuđội ngũ đảng viên từng bước được chuyển biến theo hướng tích cực, bảo đảm

sự lãnh đạo toàn diện của Đảng; tỷ lệ đảng viên ở lứa tuổi thanh niên, đảng viên

nữ, đảng viên là người dân tộc thiểu số, đảng viên trong các tôn giáo đều tănglên qua các năm; tuổi đời bình quân của đội ngũ đảng viên trong toàn Đảng có

xu hướng giảm Chất lượng đội ngũ đảng viên đã góp phần quan trọng vào kết

quả thực hiện đường lối đổi mới đất nước do Đảng khởi xướng và lãnh đạotrong gần ba mươi năm qua.

1.2.2 Vai trò của bồi dưỡng lý luận chính trị cho Đảng viên mới

Chúng ta có thể hiểu bồi dưỡng lý luận chính trị cho Đảng viên mới theoquan điểm của Hồ Chí Minh là quá trình giáo dục, bồi dưỡng những tri thức lýluận chính trị, cốt lõi là lý luận Mác-Lênin, đường lối, chính sách của Đảng,nhằm nâng cao trình độ nhận thức, giác ngộ cách mạng, xây dựng thế giới quan

và phương pháp luận khoa học, bồi dưỡng những phẩm chất chính trị, đạo đức

và năng lực của người cán bộ cách mạng

Thời gian qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đội ngũ cán bộ, đảng viên đã

có những bước trưởng thành vượt bậc về nhiều mặt Những thành tựu nổi bậtcủa gần ba mươi năm công cuộc đổi mới gắn liền với tính tiên phong, gươngmẫu của đội ngũ cán bộ, đảng viên trên các lĩnh vực của đời sống xã hội, lànhững hạt nhân gương mẫu trong việc thực hiện đường lối, chính sách của Đảng

và Nhà nước Đội ngũ cán bộ, đảng viên đã thể hiện rõ ý thức vươn lên tronghọc tập, rèn luyện để nâng cao trình độ học vấn, năng lực tư duy lý luận, trình độchuyên môn nghiệp vụ nhằm nâng cao hiệu quả công tác, hoàn thành tốt nhiệm

vụ được giao Bên cạnh những đóng góp to lớn đó, trong đội ngũ đảng viên vẫn

có một số mặt hạn chế Tình trạng tham nhũng suy thoái về tư tưởng đạo đức,chính trị, lối sống ở một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên là rất nghiêmtrọng Tình trạng lãng phí quan liêu còn phổ biến Kiến thức về chính trị, kinh

tế, xã hội và năng lực hoạt động thực tiễn của một bộ phận cán bộ, đảng viên sovới yêu cầu của sự nghiệp đổi mới còn nhiều hạn chế Một bộ phận đảng viên,

kể cả cán bộ lãnh đạo còn thiếu tinh thần tận tụy, dám nghĩ, dám làm, dám chịutrách nhiệm, dám hy sinh, dám chịu đựng gian khổ Chính vì thế, trong thời giantới, để có được đội ngũ cán bộ đảng viên có đáp ứng được nhiệm vụ mới trong

thời đại mới, công tác bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ đảng viên mớicóvai trò, ý nghĩa quan trọng mang tầm chiến lược.

Thứ nhất, bồi dưỡng lý luận chính trị cho đảng viên, nhất là đảng viên

mới để nâng cao vốn lý luận của mỗi cán bộ, từ đó nâng cao trình độ lý luận củaĐảng để bản thân mỗi cán bộ hoàn thành tốt hơn công việc của mình và như thếtoàn Đảng sẽ hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ của Đảng

Hai là, theo Hồ Chí Minh, Đảng ta có nhiều ưu điểm nhưng còn có nhiều

nhược điểm mà “một trong những nhược điểm lớn là trình độ lý luận còn thấpkém” và “vì trình độ lý luận thấp kém cho nên đứng trước nhiệm vụ cách mạngngày càng mới và phức tạp, trong việc lãnh đạo, Đảng ta không khỏi lúng túng,không tránh khỏi sai lầm, khuyết điểm” [30, 492] Do vậy bồi dưỡng lý luậnchính trị cho đảng viên, nhất là thế hệ đảng viên mới là nhu cầu thiết yếu củathực tế đòi hỏi

Ba là, bên cạnh các thế lực thù địch ráo riết thực hiện “Diễn biến hòa

bình”, “bạo loạn lật đổ”, cũng như trước yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng và pháttriển Tổ quốc, đẩy mạnh CNH - HĐH đất nước theo định hướng xã hội chủnghĩa càng đi vào chiều sâu và triển khai trên diện rộng thì càng đòi hỏi phảiphát huy vai trò của đội ngũ đảng viên - bộ phận tiên tiến của xã hội trong việcnắm bắt thời cơ, vượt qua thử thách để giải quyết thành công những nhiệm vụmới mẻ do thực tiễn đặt ra Điều đó đòi hỏi Đảng ta phải tự nâng cao mình lênnữa, mà muốn tự nâng cao mình thì phải tổ chức học tập lý luận trong toànĐảng, trước hết là trong cán bộ cốt cán của Đảng và đội ngũ Đảng viên mới, làđội ngũ có trình độ nhận thức lý luận chính trị còn non kém

Bốn là, mỗi đảng viên, nhất là Đảng viên mới phải tự cải tạo mình, đấu

tranh chống thói hư tật xấu, đấu tranh tự khắc phục chủ nghĩa cá nhân, rènluyện chủ nghĩa tập thể, gắn bó chặt chẽ với quần chúng, phát huy đầy đủ tínhsáng tạo của quần chúng thì phải học lý luận để nâng cao trình độ lý luận chungcủa Đảng, đó là một đòi hỏi bức thiết của Đảng ta

Lớp bồi dưỡng lý luận chính trị cho Đảng viên mới giúp mỗi Đảng viênmới giữ vững quan điểm, lập trường chính trị, củng cố niềm tin vào Đảng đồngthời hiểu rõ vai trò, trách nhiệm của đảng viên trong thực hiện nhiệm vụ của cơquan, đơn vị, địa phương, xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh,

từ đó không ngừng phấn đấu và rèn luyện để chính thức là đảng viên ĐảngCộng Sản Việt Nam

1.2.3 Mục đích bồi dưỡng lý luận chính trị cho Đảng viên mới

Công tác bồi dưỡng lý luận chính trị là một bộ phận của công tác tưtưởng, có vai trò rất quan trọng đối với sự nghiệp cách mạng của đất nước.C.Mác đã chỉ rõ: “Vũ khí của sự phê phán cố nhiên không thể thay thế được sựphê phán của vũ khí, lực lượng vật chất chỉ có thể bị đánh đổ bằng lực lượngvật chất; nhưng lý luận cũng sẽ trở thành lực lượng vật chất một khi nó xâmnhập vào quần chúng” [10,580]

Thực tiễn cách mạng thế giới và Việt Nam đã chứng minh, giai cấp côngnhân và nhân dân lao động muốn thoát khỏi ách áp bức và bóc lột của chủ nghĩa

tư bản, chủ nghĩa thực dân thì không thể tiến hành cách mạng một cách tự phát

mà phải đặt dưới sự lãnh đạo của một Đảng tiên phong được vũ trang bằng chủnghĩa Mác - Lênin Chính đảng vô sản là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩaMác - Lênin với phong trào công nhân, hoặc có nơi, như ở nước ta, còn có sựkết hợp với phong trào yêu nước Sự truyền bá rộng rãi chủ nghĩa Mác - Lêninvào phong trào công nhân nước ta làm cho giai cấp công nhân hiểu rõ được vaitrò và sứ mệnh lịch sử của mình và phong trào công nhân chuyển từ đấu tranh

tự phát lên tự giác Các lực lượng cách mạng chỉ có thể hoạt động tự giác khi họhiểu được quy luật phát triển của xã hội và có đường lối chiến lược và phươngpháp cách mạng đúng đắn hướng dẫn Chủ nghĩa Mác - Lênin chính là cơ sở đểcác Đảng Cộng sản đề ra đường lối, chính sách của mình

Theo Hồ Chí Minh, công tác giáo dục lý luận chính trị là một bộ phậnquan trọng trong công tác tư tưởng của Đảng; là hoạt động có chủ đích củaĐảng Cộng sản nhằm xác lập thế giới quan khoa học trên cơ sở hệ tư tưởng, lậptrường của giai cấp công nhân, đó là chủ nghĩa Mác - Lênin, là điều kiện tiênquyết đảm bảo cho Đảng vững mạnh Nên Đảng phải thường xuyên đẩy mạnhcông tác giáo dục lý luận chính trị để Đảng ta có thể hoàn thành tốt hơn nhiệm

vụ cách mạng của mình Đó vừa là yêu cầu cấp bách, vừa là việc làm thườngxuyên của Đảng, nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục lý luận chính trịcho cán bộ, đảng viên Từ đó, Người chỉ rõ mục đích ý nghĩa của việc học tập

c Học để tin tưởng:

Tin tưởng vào đoàn thể

Tin tưởng vào nhân dân

Tin tưởng vào tương lai của dân tộc

Tin tưởng vào tương lai cách mạng

Có tin tưởng thì lúc ra thực hành mới vững chắc, hăng hái, lúc gặp khókhăn mới kiên quyết, hy sinh

d Học để hành: Học với hành phải đi đôi” [28,50]

Công tác bồi dưỡng lý luận chính trị do Đảng ta tiến hành là quá trình tổchức, giáo dục, truyền bá một cách cơ bản, có hệ thống chủ nghĩa Mác- Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, pháp luật của Nhànước trong Đảng và trong nhân dân nhằm từng bước xây dựng thế giới quan,phương pháp luận khoa học, nhân sinh quan cộng sản, tạo nên bản lĩnh chính trịvững vàng, niềm tin vũng chắc vào mục tiêu, lý tưởng xã hội chủ nghĩa

Đối với Đảng viên mới, mục đích của bồi dưỡng lý luận chính trị là:

- Xây dựng thế giới quan khoa học, phương pháp luận đúng đắn, nhânsinh quan của chủ nghĩa Cộng Sản cho Đảng viên mới, giúp họ nắm vững hơncác quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, nâng caotrình độ chính trị, nhiệt tình cách mạng, tinh thần tự giác cách mạng Từ đó cóxây dựng bản lĩnh và lập trường chính trị đúng đắn, kiên định đi theo conđường cách mạng mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn

- Giúp Đảng viên mới hiểu được những kiến thức cơ bản của đường lốicách mạng Việt Nam, về nhiệm vụ của người đảng viên Trên cơ sở đó, mỗiĐảng viên mới xây dựng kế hoạch phấn đấu, rèn luyện để trở thành đảng viênchính thức, xứng đáng danh hiệu đảng viên Đảng Cộng Sản Việt Nam

Chương trình bồi dưỡng lý luận chính trị cho Đảng viên mới nhằm giúpcác Đảng viên mới nắm được những kiến thức cơ bản, cốt lõi về chủ nghĩaMác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; những vấn đề cơ bản của đường lối cáchmạng Việt Nam; nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sởđảng; nhiệm vụ của người đảng viên Trên cơ sở đó, từng Đảng viên mới xâydựng kế hoạch phấn đấu, rèn luyện để trở thành đảng viên chính thức, xứngđáng danh hiệu đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam

Đó cũng là mục đích của công tác bồi dưỡng lý luận chính trị đối vớiĐảng viên mới nhằm tạo nên lực lượng đảng viên tin tưởng tuyệt đối vào đườnglối đổi mới của Đảng; kiên quyết đấu tranh chống những quan điểm sai trái củacác thế lực thù địch; đồng thời họ phải là những người đi đầu trong sự nghiệpđổi mới, được nhân dân tin yêu và lãnh đạo nhân dân thực hiện sáng tạo đườnglối đổi mới của Đảng

1.2.4 Yêu cầu của việc bồi dưỡng lý luận chính trị cho Đảng viên mới

Để công tác bồi dưỡng lý luận chính trị cho Đảng viên mới đạt hiệu cao,trong quá trình bồi dưỡng cần những yêu cầu sau:

Thứ nhất: Công tác bồi dưỡng lý luận chính trị cho phải đóng vai trò định

hướng cho hoạt động của đảng viên mới, tạo sự thống nhất về chính trị, tưtưởng trong Đảng, sự đồng thuận trong cán bộ đảng viên và nhân dân về mụctiêu, con đường phát triển của đất nước, của dân tộc Đó là độc lập dân tộc gắnliền chủ nghĩa xã hội, là dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh

Thứ hai: Công tác bồi dưỡng lý luận chính trị phải giúp cho Đảng viên

mới có cơ sở lý luận để kiên định trong cuộc đấu tranh tư tưởng của Đảngchống lại các quan điểm sai trái, cơ hội, phản động, bảo vệ chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trường, đường lối chính sách của Đảng vàNhà nước; làm thất bại chiến lược diễn biến hòa bình của các thế lực thù địch

Thứ ba: Bồi dưỡng lý luận chính trị để củng cố lòng tin của Đảng viên

mới vào sự lãnh đạo của Đảng, vào con đường cách mạng và lý tưởng màĐảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa chọn; xác định niềm tin khoa học vào chủnghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương, chính sáchcủa Đảng, Nhà nước

Thứ tư: Bồi dưỡng lý luận chính trị phải là nhân tố tác động đến công

cuộc đổi mới, chỉnh đốn Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấucủa Đảng, đấu tranh chống tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, phẩm chấtđạo đức lối sống, bệnh cơ hội, giáo điều, bảo thủ, chủ nghĩa cá nhân và tệ quanliêu tham nhũng, lãng phí trong một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên vàcác tệ nạn tiêu cực khác trong xã hội hiện nay

Công tác bồi dưỡng lý luận chính trị có thể hiểu theo nghĩa là công táctruyền bá những tri thức lý luận chính trị, những thông tin cần thiết về công tácxây dựng Đảng của giai cấp; cụ thể chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh, các quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam và

Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; định hướng phát triển các lĩnhvực khoa học, giáo dục, công nghệ, kinh tế, các thành tựu khoa học xã hội nhânvăn, các thông tin chính sách xã hội và văn hóa.

Công tác bồi dưỡng lý luận chính trị cho Đảng viên mới không phải làviệc làm trừu tượng, không phải truyền đạt một cách chung chung mà là côngviệc xuất phát từ thực tiễn đấu tranh giai cấp mang tính chiến đấu, tính tưtưởng, tính khoa học, tính giáo dục; nhằm thực hiện nhiệm vụ chính trị trongtừng giai đoạn cách mạng cụ thể, nhất định Vì vậy, công tác bồi dưỡng lý luậnchính trị phải được trình bày một cách khoa học, tâm lý, nghệ thuật, rõ ràng, dễhiểu, dễ nhớ, dễ thuyết phục, dễ phổ biến

1.2.5 Nội dung bồi dưỡng lý luận chính trị cho Đảng viên mới

Theo Quy định số 54-QĐ/TW ngày 12/5/1999 của Bộ Chính trị về chế độhọc tập lý luận chính trị trong Đảng, tại mục 1, Điều 2 đã quy định Đảng viêntrong thời gian dự bị phải học xong chương trình bồi dưỡng lý luận chính trịdành cho Đảng viên mới

Nội dung chương trình bồi dưỡng lý luận chính trị cho Đảng viên mới

theo cuốn Tài liệu học tập lý luận chính trị dành cho Đảng viên mới (sửa chữa

bổ sung theo văn kiện Đại hội XI của Đảng) do Ban Tuyên giáo Trung ương

biên soạn, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật, năm 2011, gồm 9 bài:

Bài 1: Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh - nền tảng tưởng,kim chỉ nam cho hành động cách mạng của Đảng ta

Bài 2: Chủ nghĩa xã hội và phương hướng đi lên chủ nghĩa xã hội Việt Nam.Bài 3: Phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa và sức mạnh đại đoàn kết toàndân tộc

Bài 4: Xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩacủa nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân

Bài 5: Đường lối và chiến lược phát triển kinh tế - xã hội

Bài 6: Phát triển giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, xây dựngnền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Bài 7: Tăng cường quốc phòng, anh ninh, triển khai các hoạt động đốingoại; chủ động và tích cực hội nhâp quốc tế

Bài 8: Tổ chức cơ sở Đảng và công tác xây dựng Đảng ở cơ sở

Bài 9: Không ngừng phấn đấu và rèn luyện để xứng đáng với danh hiệungười đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam

Đây là những bài học nhằm trang bị cho Đảng viên mới nền tảng tưtưởng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; mục tiêu, lýtưởng của Đảng và dân tộc; các vấn đề để xây dựng Đảng vững mạnh và pháttriển đất nước: xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đường lối,chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, phát triển giáo dục đào tạo, khoa học côngnghệ, văn hóa, quốc phòng an ninh, quan hệ đối ngoại và hội nhập kinh tế quốc

tế, xây dựng tổ chức cơ sở Đảng

Ngoài 9 bài quy định thống nhất chung, tuỳ theo điều kiện, đặc điểm củađịa phương, đơn vị, có thể báo cáo thêm các chuyên đề:

- Tình hình và nhiệm vụ của địa phương, cơ sở

- Tình hình thời sự, những chủ trương, chính sách mới

- Các báo cáo điển hình về những đảng viên mới phấn đấu tốt…

Quá trình học tập, có thể tổ chức cho học viên đi thăm và nghe báo cáocủa một số tổ chức cơ sở Đảng điển hình có thành tích trong việc bồi dưỡng kếtnạp, giáo dục, rèn luyện đảng viên

Qua những bài học này nhằm giúp Đảng viên mới xác định vị trí, vai trò,trách nhiệm của người đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam; thực hiện tốt tiêuchuẩn của người đảng viên, đó là lập trường giai cấp, bản lĩnh chính trị, nângcao nhận thức, kiến thức, năng lực toàn diện thực hiện công cuộc đổi mới, phẩmchất đạo đức lối sống, phong cách, có ý thức tổ chức kỷ luật, giữ gìn sự đoànkết thống nhất trong Đảng trên cơ sở thực hiện đúng các nguyên tắc của Đảng,

nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ, thường xuyên tự phê bình và phê bình, cóquan hệ mật thiết với quần chúng, kết hợp chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩaquốc tế của giai cấp công nhân Từ đó không ngừng phấn đấu, rèn luyện đểxứng đáng với danh hiệu người đảng viên Đảng cộng sản Việt Nam

Đảng viên mới được trang bị lý luận chính trị để củng cố, nâng cao niềmtin vào mục tiêu, lý tưởng cộng sản chủ nghĩa, vào sự nghiệp cách mạng củaĐảng Qua học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ lý luận chính trị, đảng viênphải có thế giới quan, phương pháp luận khoa học của chủ nghĩa Mác- Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh và có khả năng vận dụng, chuyển hoá chủ trương, đườnglối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước thành hiện thực trực tiếp ở cơquan, đơn vị Bởi vì, tư duy lý luận không có mục đích tự thân mà hướng vàothực tiễn để hiện thực hoá mình Tư duy luôn hoạt động theo hướng chuyểnthành hành động, tìm biện pháp để làm cho sự sáng tạo ý thức thành sự sáng tạotrong thực tiễn Do đó, đòi hỏi người đảng viên phải có niềm tin vào sự nghiệpđổi mới của Đảng, có lập trường kiên định với mục tiêu độc lập dân tộc và chủnghĩa xã hội

Trước những luận điệu xuyên tạc, phản động của các thế lực thù địch, họbiết giữ lập trường, bảo vệ sự thật, bảo vệ chân lý, tuyệt đối trung thành với lýtưởng của Đảng, của dân tộc, vững vàng trước mọi biến cố của thời đại Đồngthời, người đảng viên phải tuyên truyền, giáo dục lý luận chính trị, nâng cao ýthức, lòng tự hào dân tộc, phát huy truyền thống yêu nước, giữ gìn những giá trịnhân văn của dân tộc, kiên quyết đấu tranh chống “tự diễn biến”, tự chuyển hoá”trong chính đội ngũ cán bộ, đảng viên, chống âm mưu “Diễn biến hoà bình”, bạoloạn lật đổ dưới các chiêu bài “dân chủ”, “nhân quyền”, “dân tộc”, “tôn giáo”nhằm xoá bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta của các thế lực thù địch

Không ngừng học tập để nâng cao trình độ lí luận chính trị, nâng cao sựhiểu biết, nâng cao nhận thức, khả năng vận dụng chủ nghĩa Mác- Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách