LỰA CHỌN nội DUNG và PHƯƠNG PHÁP ôn tập CHO học SINH GIỎI QUỐC GIA KHI GIẢNG dạy CHUYÊN đề QUAN hệ QUỐC tế GIỮA HAI CUỘC CHIẾN TRANH THẾ GIỚI ( 1919 1939)

Chuyên đề Quan hệ quốc tế giữa hai cuộc chiến tranh thế giới làmột nội dung quan trọng nhằm cung cấp cho học sinh những kiến thức cơbản về lịch sử quan hệ quốc tế nói chung và quan hệ qu

CHUYÊN ĐỀ:

LỰA CHỌN NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP ÔN TẬP CHO HỌC SINH GIỎI QUỐC GIA KHI GIẢNG DẠY CHUYÊN ĐỀ QUAN HỆ QUỐC TẾ GIỮA HAI CUỘC CHIẾN TRANH

THẾ GIỚI ( 1919-1939)

I QUAN HỆ QUỐC TẾ TRONG GIAI ĐOẠN (1919 – 1939)

1 Hệ thống hoà ước Vecxai – Oasinhtơn

2 Quan hệ quốc tế trong những năm 1919 – 1929.

3 Quan hệ quốc tế dẫn tới chiến tranh thế giới thứ hai 1929 – 1939.

3.1 Sự hình thành ba lò lửa chiến tranh thế giới và phe trục

3.2 Thái độ của Liên Xô, Anh, Pháp, Mĩ đối với phe phát xít.

3.3 Quốc tế cộng sản ra đời và Mặt trận nhân dân chống Phát xít.

PHẦN 2: PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ MỘT SỐ DẠNG CÂU HỎI ÔN TẬP QUAN HỆ QUỐC TẾ (1919 – 1939)

C PHẦN KẾT LUẬN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

A PHẦN MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Thực hiện đường lối Đổi mới của Đảng, quan hệ đối ngoại của nước tangày càng rộng mở theo phương châm đa phương hóa, đa dạng hóa trên tinhthần Việt Nam muốn là bạn là đối tác tin cậy của tất cả các nước trong cộngđồng quốc tế phấn đấu vì hòa bình, hợp tác và phát triển Để đạt được nhữngthành tựu ngày càng lớn trong tiến trình hội nhập quốc tế, việc hiểu biết vềlịch sử quan hệ quốc tế là điều vô cùng cần thiết Trong chương trình lịch sửTHPT, SGK cũng chỉ đề cập tới dưới dạng là trình bày các sự kiện lịch sửthế giới chứ chưa viết thành từng chuyên đề giảng dạy sâu, chưa xứng vớitầm quan trọng của vấn đề này

Trong những năm gần đây, vấn đề học và dạy môn Lịch sử tại cáctrường THPT chuyên trên cả nước ngày càng được chú trọng đầu tư dạy vàhọc do vậy nội dung Quan hệ quốc tế cũng được các thầy cô chú tâm nghiêncứu để giảng dạy cho các lớp chuyên Sử

Chuyên đề Quan hệ quốc tế giữa hai cuộc chiến tranh thế giới làmột nội dung quan trọng nhằm cung cấp cho học sinh những kiến thức cơbản về lịch sử quan hệ quốc tế nói chung và quan hệ quốc tế trong giai đoạn

từ năm 1919 đến năm 1939; về mối quan hệ giữa các quốc gia, những biếnđộng lớn trong quan hệ quốc tế giai đoạn đó từ đó dẫn tới chiến tranh thếgiới thứ hai như thế nào Nội dung chuyên đề đảm bảo chuẩn kiến chức vàchuẩn kiến thức kĩ năng của môn học, vừa đảm bảo những tri thức về lịch

sử, vừa gợi mở những suy nghĩ về hiện tại và tương lai; vừa mang tính líthuyết, vừa có ý nghĩa thực tiễn đối với sự hội nhập quốc tế của đất nước

Hệ thống các câu hỏi liên quan mật thiết với kiến thức cơ bản, mang tínhthực tế cao và được trả lời một cách khoa học, logic

Mặt khác, chuyên đề này càng có ý nghĩa quan trọng hơn, quyếtđịnh đến chất lượng thi HSGQG môn Lịch sử: hàng năm nội dung liên quantới Quan hệ quốc tế được vận dụng nhiều trong các đề thi HSGQG như năm

2005, 2006, 2009, 2010, 2011, 2013

Tuy nhiên, trong sách giáo khoa Lịch sử lớp 11 (chương trình nângcao) các nhà nghiên cứu, biên soạn không đưa phần Quan hệ quốc tế từ năm

1919 – 1939 vào chương trình dạy thành một bài, một chương hoặc chuyên

đề cụ thể mà nội dung Quan hệ quốc tế nằm xen lẫn trong các mục nhỏ, cácbài, ở các chương Vì vậy, trong quá trình học ở lớp 11 học sinh chưa cókhái niệm mang tính hệ thống về lịch sử quan hệ quốc tế xuyên suốt, phạm

vi kiến thức rộng, nhiều sự kiện chồng chéo có liên quan mật thiết vớinhau Do đó, khi giảng dạy ở lớp chuyên Sử và bồi dưỡng HSG QG giáoviên chúng tôi vẫn phải tổng hợp kiến thức của chương trình nâng cao Xuất phát từ những ly do trên, tôi đã lựa chọn đề tài: “Lựa chọn nộidung và phương pháp ôn tập cho học sinh giỏi quốc gia khi giảng dạychuyên đề Quan hệ quốc tế giữa hai cuộc chiến tranh thế giới 1919-1939”

2 MỤC ĐÍCH CỦA ĐỀ TÀI

Chuyên đề giúp giáo viên và học sinh chuyên có kiến thức sâu sắc

và nhận thức đầy đủ hơn về các giai đoạn lịch sử Quan hệ quốc tế; biết tổnghợp, phân tích, đánh giá và liên hệ so sánh

Các nội dung trong đề tài này cung cấp cho học sinh một số thôngtin cập nhật về nội dung và phương pháp ôn tập, các giải pháp mang hiệuquả, tính thực tiễn, tính khả thi cao trong hoạt động giáo dục và đào tạo, cókhả năng áp dụng ở nhiều đối tượng, nhiều nơi đã được kiểm chứng quathực tiễn giảng dạy, ôn tập và bồi dưỡng HSGQG

Từ những mục đích trên, nội dung chuyên đề: “Lựa chọn nội dung vàphương pháp ôn tập cho học sinh giỏi quốc gia khi giảng dạy chuyên đềQuan hệ quốc tế giữa hai cuộc chiến tranh thế giới 1919-1939” tập trung vàocác chủ đề sau:

Phần 1: Nội dung Quan hệ quốc tế từ 1919 – 1939

Phần 2: Phương pháp giảng dạy và một số dạng câu hỏi ôn tập Quan hệ quốc

tế (1919 – 1939)

Mặc dù đã có nhiều cố gắng, song Quan hệ quốc tế 1939) là một vấn đề khó nên chuyên đề nhỏ này của tôi không thể tránh khỏi

(1919-những thiếu xót và cần bổ sung thêm Tôi rất mong nhận được (1919-những bổsung góp ý của các đồng nghiệp để đề tài được hoàn thiện hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

B PHẦN NỘI DUNG

I QUAN HỆ QUỐC TẾ TRONG GIAI ĐOẠN 1919 – 1939

1 Hệ thống hoà ước Vecxai – Oasinhtơn

Sau khi chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc, các nước thắng trận đãhọp hội nghị hoà bình ở Vécxai (ngoại ô thủ đô Pari của Pháp) để phân chialại thế giới và thiết lập một trật tự hoà bình, an ninh mới sau chiến tranh Hộinghị khai mạc ngày 18/1/1919 và kéo dài suốt năm sau Hội nghị được tiếnhành trong bối cảnh thế giới có nhiều biến chuyển to lớn

Thứ nhất, thắng lợi của cuộc cách mạng tháng Mười Nga năm 1917

đã chọc thủng khâu yếu nhất trong sợi dây chuyền của chủ nghĩa đế quốc,

chiếm 1/6 diện tích trái đất “Chủ nghĩa tư bản không còn là 1 một hệ thống duy nhất trên thế giới nữa và một nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới đã xuất hiện Cuộc cách mạng tháng Mười đã ảnh hưởng sâu sắc đến cục diện toàn thế giới, thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của phong trào cách mạng thế giới và đe doạ sự tồn tại của chủ nghĩa tư bản Vấn đề được đặt ra đối với giới cầm quyền các nước tư bản là làm sao tiêu diệt được nước Nga

Xô viết để duy trì sự ổn định của chủ nghĩa tư bản” [1; 66]

Thứ hai, do hậu quả của cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất và ảnh

hưởng sâu sắc của cuộc cách mạng tháng Mười Nga, một cao trào cáchmạng đã bùng nổ và phát triển mạnh mẽ trong những năm 1918 – 1923 ởhầu hết các nước tư bản lẫn các nước thuộc địa, phụ thuộc Cũng vì thế mụctiêu của giới cầm quyền các nước tư bản khi tham gia hội nghị đều có 1điểm chung là tìm cách đàn áp và chống lại cao trào cách mạng thế giới

Thứ ba, chiến tranh đã tàn phá nghiêm trọng các nước tham chiến ở

châu Âu và làm thay đổi căn bản tương quan so sánh lực lượng giữa cácnước tư bản sau chiến tranh: ba nước đế quốc lớn Đức, Áo – Hung và Thổ

Nhĩ Kì bị bại trận và suy sụp tan rã; các nước thắng trận Anh, Pháp, Ytalia,Nhật Bản cũng bị suy yếu nghiêm trọng; riêng nước Mĩ vì tham gia chiếntranh muộn, thu về 24 tỉ đô la trong việc buôn bán vũ khí nên đã vươn lênhàng đầu về kinh tế, tài chính và cũng có 1 tiềm năng quân sự đáng kể, vìthế trong hội nghị Vécxai, Mĩ là nước có tiếng nói quan trọng nhất, là chủ nợcủa các nước châu Âu.

Tham dự hội nghị gồm đại biểu của 27 nước thắng trận nhưng thực sựnắm quyền quyết định hội nghị là 3 cường quốc Mĩ, Anh, Pháp Các cườngquốc thắng trận đều có những ý đồ và tham vọng hết sức khác nhau trongviệc phân chia, thiết lập một trật tự thế giới sau chiến tranh, do đó hội nghịVecxai đã diễn ra hết sức gay go quyết liệt Mĩ là nước thu nhiều lợi nhuậnnhất trong chiến tranh thế giới I và sau chiến tranh Mĩ trở nên phát triểnmạnh mẽ nhất, do vậy Mĩ muốn xác lập địa vị bá chủ thế giới bằng chươngtrình 14 điểm của tổng thống Mĩ Uynxơn gửi cho Hội nghị Vecxai, trước khiHội nghị Vécxai diễn ra Do vậy các bên tham chiến đã nhận đình chiến theochủ trương của Mĩ và chương trình 14 điểm của Uynxơn được coi là nguyêntắc để thảo luận tại hội nghị Vécxai Pháp lúc bấy giờ có lực lượng lục quânmạnh nhất châu Âu, muốn làm suy yếu lâu dài nước Đức để làm bá chủ châu

Âu lục địa Anh thì thi hành chính sách “cân bằng lực lượng” Lập trườngcủa Anh muốn làm suy yếu Đức về mặt hải quân, thủ tiêu hệ thống thuộc địacủa Đức, đồng thời duy trì 1 nước Đức tương đối mạnh ở trung tâm châu Âu

để chống lại âm mưu làm bá chủ lục địa của Pháp Chính sách này của Anhđược Mĩ ủng hộ Nhật Bản muốn củng cố địa vị ở Trung Quốc, mở rộng thếlực của mình ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương Italia muốn mở rộnglãnh thổ của mình xuống vùng Địa Trung Hải và vùng Ban Căng … Tóm lạicác nước chiến thắng đều tuỳ theo lực lượng và yêu cầu của mình muốn tổchức lại thế giới sao cho phù hợp với quyền lợi của mình nhất, nhằm giành

lấy những lợi lộc béo bở nhất Lênin đã bình luận 1 cách châm biếm về hội

nghị Vecxai : “Chúng đã cãi cọ nhau từ 5 tháng nay, chúng không còn kìm chế được mình và bầy thú dữ đó cắn cấu nhau loạn xạ đến nỗi chỉ còn lại cái đuôi” [2; 303].

Sau 3 lần có nguy cơ tan vỡ vì tranh cãi bất đồng, cuối cùng cáccường quốc thắng trận đã cố gắng tìm cách thoả hiệp với nhau và các vănkiện của Hội nghị Vecxai trước sau đều được kí kết với những nội dungchính sau

*Hội quốc liên

Quy ước thành lập Hội quốc liên nêu rằng mục đích thành lập tổ chức này lànhằm: phát triển sự hợp tác, đảm bảo hoà bình và an ninh cho các dân tộc và

để thực hiện mục đích cao cả đó người ta đã đề ra 1 số nguyên tắc nhưkhông dùng chiến tranh trong quan hệ giữa các nước, quan hệ quốc tế phảirành mạch và dựa trên đạo lí, phải thi hành những cam kết quốc tế … Nhưvậy Hội quốc liên được thành lập trước hết nhằm giữ gìn trật tự của thế giới

tư bản chủ nghĩa do các đế quốc chiến thắng sắp xếp lại trong Hội nghịVecxai, là kết quả của sự dung hoà các mâu thuẫn trong phe đế quốc chủnghĩa về việc phân chia lại thế giới sau chiến tranh Tóm lại Hội Quốc liênchỉ tồn tại về mặt hình thức còn hiệu quả hoạt động của nó rất hạn chế

*Hoà ước Vec – xai với Đức.

Đức là nước lớn nhất trong phe Liên minh, thủ phạm chính gây ra chiếntranh thế giới lần 1 nên hoà ước kí kết với Đức có vai trò đặc biệt quantrọng Theo Hoà ước Vécxai về Đức, Hoà ước này xác định sự thất bại củaĐức trong chiến tranh thế giới thứ nhất, gồm các điều khoản chủ yếu về lãnhthổ, về đảm bảo an ninh và bồi thường chiến tranh Theo Hoà ước Vecxai,nước Đức mất 1/8 đất đai, gần 1/2 dân số, 1/3 mỏ sắt, gần 1/3 mỏ than, 2/5sản lượng gang, gần 1/3 sản lượng thép và gần 1/7 diện tích trồng trọt Đây

là những thiệt hại quá sức chịu đựng của nước Đức Lênin nói: “Nó đặt nước Đức vào cảnh nô lệ mà người ta chưa từng nghe thấy, chưa từng trông thấy”

*Những hoà ước khác:

Ngoài hoà ước Vecxai kí với Đức, những hoà ước khác cũng lần lượt được

kí kết với các nước Đồng minh của Đức trong 2 năm 1919 – 1920, đó là hoàước Xanh Giécmanh kí với Áo, hoà ước Nơiy kí với Bungari, Hoà ướcTrianông kí với Hunggari và hoà ước Xevrơ kí với Thổ Nhĩ Kì Nội dungchung của các hoà ước đó là các nước Đồng minh của Đức phải bồi thườngchiến phí, bị tước bỏ thuộc địa, và phải bồi thường 1 phần lãnh thổ hoặc chiacắt quốc gia

Chúng ta thấy rằng những hoà ước mà các nước thắng trận buộc các

nước bại trận kí kết đều mang tính chất nô dịch Lênin đã bình luận: “Đấy là một thứ hoà ước kì quái, một thứ hoà ước ăn cướp, nó đẩy hàng chục triệu con người, trong đó có những người văn minh nhất, rơi vào tình cảnh bị nô dịch Đấy không phải là 1 hoà ước, đấy là những điều kiện mà bọn ăn cướp tay cầm dao, buộc một nạn nhân không có gì tự vệ phải chấp nhận….” [3;

396]

Hội nghị Vecxai kết thúc, hệ thống hoà ước Vecxai được kí kết nhưng

cả 2 phe chiến thắng lẫn chiến bại đều không thoả mãn, đặc biệt là Mĩ Mĩkhông công nhận sự phân chia thế giới mới được quy định trong hệ thốnghoà ước Vecxai và Mĩ muốn mở 1 hội nghị riêng rẽ để quy định lại các điềukhoản theo hướng có lợi cho mình Tháng 11/1921, Mĩ mời 8 nước là Anh,Pháp, Italia, Bỉ, Hà Lan, Bồ Đào Nha, Nhật Bản, Trung Quốc họp hội nghị ởOasinhtơn Những nghị quyết quan trọng nhất của hội nghị Oasinhtơn đượcthể hiện trong 3 bản hiệp ước quan trọng nhất

Thứ nhất, hiệp ước 4 nước kí ngày 3/12/1921 gồm Mĩ, Anh, Nhật, Pháp với tên gọi: “Hiệp ước cùng đảm bảo không xâm phạm đến các đảo thuộc địa ở Thái Bình Dương”

Thứ hai, Hiệp ước 9 nước, kí ngày 6/2/1922 công nhận nguyên tắc

“hoàn chỉnh về lãnh thổ và tôn trọng chủ quyền của Trung Quốc”, đồng thời

cũng nêu nguyên tắc mở rộng cửa Trung Quốc cho các nước tư bản vàobuôn bán trên cơ sở bình đẳng

Thứ ba, cũng trong ngày 6/2/1922, 5 cường quốc tư bản chủ nghĩa là

Mĩ, Anh, Nhật, Pháp, Ytalia kí với nhau bản hiệp ước gọi là “Hiệp ước hạn chế vũ trang và hải quân” nhằm quy định tỉ lệ hải quân cho mỗi nước Theo

đó, Mĩ và Anh có tỉ lệ hải quân ngang nhau, tiếp đó là Nhật rồi Pháp vàItalia

Hội nghị Oasinhtơn hoàn toàn có lợi cho Mĩ Trước áp lực của Mĩ,Nhật phải từ bỏ 1 phần ưu thế khá lớn đã giành được trong chiến tranh thếgiới thứ nhất ở Trung Quốc Anh phải nhượng bộ Mĩ, nhận quyền bình đẳng

về hải quân và huỷ bỏ Liên minh Anh Nhật ( nhằm chống lại Mĩ) Như thế

Mĩ nắm được thị trường viễn Đông và Trung Quốc, nâng cao địa vị hải quâncủa mình lên hàng đầu thế giới trước sự lùi bước tạm thời của các đế quốckhác nhất là Nhật

Như vậy trong những năm 1919 – 1922, trên cơ sở của hiệp ướcVecxai và hoà ước Oasinhtơn, đã hình thành nên một trật tự thế giới mớitheo những điều khoản của hệ thống hoà ước Vecxai – Oasinhtơn Tuynhiên, hệ thống hoà ước này không những không xoá bỏ được những mâuthuẫn giữa các nước tư bản trước khi chiến tranh thế giới thứ nhất nổ ra màcòn làm nảy sinh thêm những mâu thuẫn bất đồng mới Đó là mâu thuẫngiữa các nước thoả mãn với các nước không thoả mãn với hệ thống hoà ướcnày Các nước thắng trận trước hết là Anh, Pháp, Mĩ, Ytalia, Nhật Bản giành

được nhiều quyền lợi về kinh tế và xác lập sự áp đặt nô dịch với các nướcbại trận Các nước bại trận đặc biệt là Đức do bị thiệt hại và nô dịch quánặng nề trở nên bất mãn với hệ thống hoà ước này và nuôi dưỡng âm mưuphục thù, xoá bỏ hoà ước Ngay trong các nước thắng trận cũng xuất hiệnnhững mâu thuẫn giữa các nước với nhau do bất đồng về quyền lợi NhậtBản và Ytalia, tuy là nước thắng trận nhưng cảm thấy không thoả mãn vớinhững gì giành được sau khi chiến tranh kết thúc như lời hứa hẹn của Anh,Pháp, Mĩ Nhật Bản thì bị thu hẹp quyền lợi ở Trung Quốc, châu Á TháiBình Dương; còn Ytalia không thực hiện được tham vọng kiểm soát vùngĐịa Trung Hải và khu vực Ban Căng, khôi phục được 1 đế quốc La Mã nhưtrước kia Do vậy Nhật Bản và Ytalia muốn xoá bỏ hoà ước này và nuôidưỡng âm mưu phát động chiến tranh chia lại thế giới.

Mặc dù mâu thuẫn gay gắt với nhau, nhưng tất cả các nước đế quốcđều thống nhất trong việc tiêu diệt nước Nga Xô Viết (từ 1922 là Liên Xô),

vì cho rằng Liên Xô là 1 mối hiểm hoạ, đe doạ đến sự tồn vong của chủnghĩa đế quốc Mặc dù không phải là một nội dung của hoà ước Vecxai-Oasintơn nhưng vấn đề Liên Xô cũng là 1 yếu tố quan trọng chi phối đếnquan hệ quốc tế trong những năm giữa hai cuộc chiến tranh thế giới (1919 –1939)

Tóm lại, hệ thống hoà ước Vecxai-Oasinhtơn, không đảm bảo hoàbình cho các dân tộc và thế giới, mà trái lại làm sâu sắc thêm những mâuthuẫn của chủ nghĩa đế quốc Nguyên soái Phốc, nguyên tổng tư lệnh quân

đội Đồng minh ở châu Âu đã nói: “Đây không phải là hoà bình Đây là một cuộc hưu chiến trong 20 năm” Những mâu thuẫn của chủ nghĩa đế quốc sau

chiến tranh thế giới I vẫn đang cháy âm ỉ và chỉ trở cơ hội là bùng cháy

2 Quan hệ quốc tế trong những năm 1919 – 1929.

Trong mười năm đầu sau chiến tranh thế giới thứ nhất, chủ nghĩa tưbản phát triển qua hai thời kì:

Thời kì thứ nhất (1919 – 1923): Là thời kì khủng hoảng về kinh tế, bất

ổn về chính trị Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, do hậu quả của chiến tranhtất cả các nước tư bản dù là thắng trận hay bại trận ( trừ Mĩ) đều lâm vàotình trạng khó khăn về kinh tế, và bất ổn về chính trị do phong trào côngnhân trong nước và phong trào giải phóng dân tộc ở các thuộc địa dâng cao.Chính quyền các nước tư bản đều rất lao đao, tốn nhiều công sức để đối phóvới tình trạng trên, tình thế cách mạng đã xuất hiện ở nhiều nước tư bản(Anh, Pháp), ở Đức đã thiết lập được nền cộng hoà Vai-ma Tuy nhiên cuốicùng chính quyền các nước tư bản cũng giải quyết được khủng hoảng vềkinh tế, đàn áp phong trào cách mạng để đưa đất nước phát triển ổn địnhtrong giai đoạn sau

Thời kì (1924-1929): Là thời kì các nước tư bản bước vào thời kì ổn

định về chính trị và đạt mức tăng trưởng cao về kinh tế Tuy nhiên sự pháttriển kinh tế diễn ra không đồng đều giữa các nước tư bản

3 Quan hệ quốc tế dẫn tới chiến tranh thế giới thứ hai 1929 – 1939.

Cuộc đại khủng hoảng kinh tế thế giới (1929-1933) bùng nổ đã chấmdứt thời kì ổn định của chủ nghĩa tư bản cùng với ảo tưởng về 1 kỉ nguyênhoà bình của thế giới Cuộc khủng hoảng bắt đầu từ nước Mĩ đã nhanhchóng tràn sang châu Âu, bao trùm toàn bộ thế giới tư bản chủ nghĩa, để lạinhững hậu quả nghiêm trọng về kinh tế, chính trị, xã hội, đặt chủ nghĩa tưbản trước ngưỡng cửa của sự suy vong nếu không có những điều chỉnh hợp

lí Những mâu thuẫn của chủ nghĩa tư bản vốn đã tồn tại trước đó nay trởnên cực kì gay gắt

Trong bối cảnh đó đã hình thành những xu hướng khác biệt nhautrong việc tìm kiếm con đường phát triển để giải quyết hậu quả của cuộc

khủng hoảng giữa các nước TBCN Các nước không có, hoặc có ít thuộc địagặp nhiều khó khăn về vốn, nguyên liệu và thị trường đã đi theo con đườngphát xít hoá chế độ chính trị, thiết lập nền chuyên chính khủng bố công khainhằm cứu vãn tình trạng khủng hoảng nghiêm trọng của mình TheoĐimitrôp nhà lãnh đạo phong trào cộng sản và phong trào công nhân

Bungari và Quốc tế cộng sản thì chủ nghĩa phát xít là “nền chuyên chính khủng bố công khai của những phần tử phản động nhất, sô vanh nhất, đế quốc chủ nghĩa nhất của tư bản tài chính” Nó thay thế chế độ dân chủ tư

sản đại nghị bằng nền thống trị độc tài tàn bạo nhất của các tập đoàn đại tưsản Nó hoàn toàn không phải là sự vùng dậy của giai cấp tiểu tư sản như cácđảng này tuyên truyền hòng lôi kéo đông đảo thanh niên, học sinh, sinh viêntham gia bị biến thành lực lượng xung kích của chúng Do vậy chủ nghĩaphát xít không chỉ mâu thuẫn với chủ nghĩa xã hội mà đối lập với tất cả cáclực lượng đấu tranh cho hoà bình và dân chủ, chống chiến tranh đế quốc Banước Đức, Ý, Nhật điển hình cho xu hướng này Trong những năm 1929 -

1936, giới cầm quyền các nước nói trên đã từng bước phá vỡ những điềukhoản chủ yếu của hệ thống Vecxai-Oasinhtơn và tích cực chuẩn bị cuộcchiến tranh để phân chia lại thế giới Trong khi đó các nước Mĩ, Anh, Pháptìm cách thoát ra khỏi khủng hoảng bằng những cải cách kinh tế, xã hội, duytrì nền dân chủ tư sản đại nghị, đồng thời chủ trương duy trì nguyên trạng hệthống Vecxai – Oasinhtơn Quan hệ giữa các cường quốc tư bản trong thậpniên 30 chuyển biến ngày càng phức tạp Sự hình thành 2 khối đế quốc đốilập: một bên là khối phát xít Đức, Ý, Nhật với một bên là khối các nước tưbản dân chủ Mĩ, Anh, Pháp và cuộc chạy đua vũ trang giữa hai khối đã phá

vỡ hệ thống thoả hiệp Vecxai-Oasinhtơn, dẫn tới sự hình thành các lò lửachiến tranh, báo hiệu nguy cơ bùng nổ một cuộc chiến tranh thế giới mới

3.1 Sự hình thành ba lò lửa chiến tranh thế giới và phe trục