Chương trình quản lý thư viện sách trong trường học
Trang 1LỜI NÓI ĐẦU
Ngành công nghệ thông tin (CNTT) trong những năm gần đây đã có những bước pháttriển vượt bậc trên thế giới cũng như trong nước CNTT đã góp phần rất lớn cho sự pháttriển kinh tế của nước ta trong thời kì đổi mới Chính vì thế nhu cầu tin học hóa cácchương trình quản lý trong các lĩnh vực hiện đang rất lớn trong đó có trường đại học BacLiêu của chúng ta
Trong ứng dụng tin học trong công tác quản lý đã phát triển mạnh mẽ giúp cho công tácquản lý ngày càng trở lên hiệu quả hơn như nâng cao hiệu suất trong công việc, đưa ra cácbáo cáo, các số liệu thống kê một cách nhanh chóng chính xác và kịp thời Đồng thời nhờ
có việc ứng dụng tin học dẫ tiết kiệm được rất nhiều thời gian, công sức của con người,nólàm giảm nhẹ bộ máy quản lý vốn rất cồng kềnh từ trước tới nay Trong quá trình học tậpchúng em thấy hệ thống thư viện ngày càng gần gũi với học sinh sinh viên trong trường tưviệc mượn trả sách đến viện đọc sách trong thư viện cũng là cách học hết sức bổ ích
Với đề tài " Chương trình quản lý thư viện sách trong trường học" Chúng em đã xây
dựng một chương trình khảo sát hoàn chỉnh nhằm đáp ứng nhu cầu quản lý cũng như tìmkiếm cho người sử dụng
Sau đây sẽ là chương trình khảo sát của chúng em về mô hình hệ thống thư viện củaTrường Đại Học Chương trình đã được khảo sát thực trên, về mặt mô hình quản lý thưviện của nhà trường
MỤC LỤC
Trang 2Lời nói đầu 1
Mục lục 2
Chương I KHẢO SÁT NGHIỆP VỤ ĐỀ TÀI 3
Phần 1:Khảo sát hệ thống thư viện cũ 3
I.Cơ cấu tổ chức của thư viện cũ 3
II.Hạn chế của mô hình thư viện cũ 3
Phần 2:Những yêu cầu của hệ thống mới 4
I.Yêu cầu của hệ thống thư viên mới 4
II.Những quy định chung của hệ thống thư viện mới 4
Chương II: PHÂN TÍCH HỆ THỐNG 4
Phần 1:Hoạt động của trung tâm thư viện 4
Phần 2: Lập từ điển dữ liệu 6
Phân tích dữ liệu 6
Mô hình quan hệ thực thể 11
Mô hình dữ liệu ở mức vật lý 12
Chương III: THIẾT KẾ HỆ THỐNG 13
Phần 1: Phân tích chức năng 13
Nhóm chức năng chính của hệ thống 13
Phần 2 : Mô hình dòng dữ liệu : 14
Mô hình mức tổng quát 14
Mô hình mức chi tiết 15
Phần 2: Thiết kế giao diện 18
Chương IV: KẾT LUẬN 21
1.Đánh giá công việc đã thực hiện 21
2.Tài liệu tham khảo 22
3 Một số câu hỏi phỏng vấn cho các đối tượng trong thư viện 23
Chương I KHẢO SÁT NGHIỆP VỤ ĐỀ TÀI
Phần 1: Khảo sát hệ thống thư viện cũ
Trang 3I/Cơ cấu tổ chức của thư viện cũ
Phòng quản lý: điều hành mọi hoạt động của các phòng ban diều chỉnh định hướng cho
thư viện phát triển cũng như hoạt động tốt hơn
Tham gia công tác bạn đọc
Cập nhật cơ sở dữ liệu Mục lục liên hợp tạp chí
Tham gia công tác bổ sung và thanh lý tài liệu
3 Phòng in - sao
In ấn các ấn phẩm và tài liệu của cơ quan
Sao lưu, nhân tài liệu theo yêu cầu của các phòng chuyên môn
Quản lý số lượng đầu sách trong thư viện
II Hạn chế của mô hình thư viện cũ.
1.Số lượng đầu sách báo hạn chế
2.Nhân lực còn hạn chế thiếu kiến thức trong lĩnh vực thư viện
3.Không thu hút sinh viên trong trường cũng như ngoài trường do hệ thống quản lý cònlạc hậu:
+/quản lý theo kiểu hàng đợi ai đến trước sẽ được phục vụ trước dễ làm tắc nghẽn
số lượng sinh viên đến học tập
+/không có khả năng tìm kiếm nâng cao giúp sinh viên tìm đúng sách mình cần +/
Cần phải cải thiện lại hệ thống làm việc một cách khoa học hơn bằng cách tin học hóavào công tác "quản lý thư viện"
Phần 2: Những yêu cầu của hệ thống thư viện mới
I/ Yêu cầu của hệ thống quản lý thư viện mới.
Trang 4Những tính năng mới của mô hình.
-Mô hình đã khắc phục được những khuyết điểm của mô hình ban đầu đó là:
Quản lý hệ thống hoàn toàn dựa trên máy tính từ quy trình lập thẻ thư viện đến quátrình cho mượn sách báo rồi thống kê lượng sinh viên, sách trong thư viện quản lýnhân viên một cách rất có hệ thống nên mọi công việc không bị chồng chất lênnhau
Tạo điều kiện cho nghiên cứu các đề tài khoa học của sinh viên cũng như cán bộgiảng viên trong trường một cách thuận lợi ở chỗ tài liệu được tìm thấy một cáchnhanh chóng và có khoa học
Nhân viên làm việc trong thư viên có một trình độ kiến thức về hệ thống do đó việcthống kê công việc rất hợp lý Việc quản lý các đầu sách được chặt tránh được mấtmát cho thư viên
II/ Những quy định chung của hệ thống thư viện mới
+ Mọi sinh viên trong trường cũng như cán bộ giảng viên đến trung tâm thư viện đều phảixuất trình thẻ thư viện trước khi vào thư viện
+ Không gây rối phá hoại tài sản của thư viện Học tập nghiêm túc có khoa học, tuân thủ
sự quản lý của nhân viên thư viên thư viện
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH HỆ THỐNG
Phần 1:Hoạt động của trung tâm thư viện.
Sinh viên muốn mượn sách của thư viện thì trước tiên phải đăng kí làm thẻ thư viện Quản lý sinh viên:nhập thông tin sinh viên tới làm thẻ bao gồm
Trang 5đúng thì yêu cầu của sinh viên đó được chấp nhận và thực hiện theo đúng quy định của thưviện Sách mà sinh viên yêu cầu sẽ được kiểm tra xem đã có ai mượn hay chưa và sốlượng còn bao nhiêu Nếu sách đó chưa có ai mượn và còn trong thư viện thì thông tin vềmượn sách sẽ được lưu trên phiếu mượn.thông tin về phiếu mượn bao gồm:
+ Số phiếu
+ Ngày mượn
+ Mã thẻ thư viện của sinh viên đến mượn
+ Các thông tin chi tiết về sách mượn như là:
+ mã sách
+ Số lượng
+ Số ngày được mượn
Khi sinh viên trả sách thì nhân viên thư viện kiểm tra tình trạng sách trả và ghi nhậnviệc trả sách của sinh viên Nếu sinh viên mượn sách muộn so với ngày quy định thì họ sẽ
bị đánh giá vào ý thức chấp hành điều lệ của nhà trường và có thể bị hạ bậc hạnh kiểm.Mỗi thẻ thư viện có thể mượn được nhiều sách trong thư viện(mỗi thẻ thư viện sẽ có nhiềuphiếu mượn)mỗi phiếu mượn chỉ được ghi một mã thẻ thư viện và được mượn nhiều sách,mỗi đầu sách sẽ được mượn nhiều lần Mỗi phiếu mượn do một nhân viên thư viện lập vàmột nhân viên sẽ lập được nhiều phiếu mượn
Quản lý nhân viên trong thư viện như sau: thêm mới nhân viên vào danh sách khi cónhân viên mới được tuyển, sửa đổi thông tin khi có những biến đổi xảy ra và xóa bỏ nhânviên khi hết hợp đồng hoặc bị xa thải Các thông tin về nhân viên bao gồm:
+Mã nhân viên
+Tên nhân viên
+Điện thoại liên hệ
+Ngày sinh
+Địa chỉ
Cuối mỗi ngày nhân viên kiểm tra toàn bộ sách mượn để phát hiện các sinh viên mượnquá hạn Nếu sinh viên mượn quá hạn dưới 3 ngày thì bị nhắc nhở trả sách bằng phiếunhắc nhở gồm các thông tin:
+Họ tên sinh viên vi phạm
+Mã thẻ
+Ngày lập
+Thông tin về sách(mã sách, tên sách ,tác giả, nhà sản xuất)
Vào cuối tuần của tháng thư viện tạo các báo cáo thống kê số lượng sách mượn trongtháng và báo cáo về sách đang được yêu thích, số lượng sinh viên đến mượn
Quản lý sách của thư viện: thường xuyên nhập các đầu sách dựa trên việc chọn sách
mà các nhà cung cấp gửi tới Khi sách quá cũ hoặc không còn giá trị sử dụng thì thanh lý,sửa đổi thông tin sách khi cần thiết Thông tin về sách bao gồm:
Trang 6MÔ HÌNH QUAN HỆ:
SinhVien( MaSV, TenSV, NgaySinh, GioiTinh, MaThe, DiaChiSV, DienThoai, MaDT)TheThuVien( MaThe, TenSV, DiaChiSV, NgaySinh, NgayTao, NgayHetHan )
DoiTuong( MaDT, TenDT )
NhanVien( MaNV, TenNV, DiaChiNV, DienThoai)
Sach( MaSach, TenSach, TheLoai, TinhTrang, SoLuong, NamXB, MaNXB, MaTG)
NhaXuatBan( MaNXB, TenNXB, DiaChiNXB, SoDienThoai )
TacGia( MaTG, TenTG, DonViCongTac, DiaChiTG, SoDienThoai )
PhieuNhacTra( MaPN, TenSV, NgayLap, MaNV, DonGiaPhat, MaSach, MaThe )
PhieuMuon( MaPM, MaThe, MaSach, NgayMuon)
SachMuon( MaPM, MaSach, TinhTrang, SoLuongSachM, SoNgayMuon)
Phân tích dữ liệu thực thể :
Dữ liệu thực thể Sinh viên
STT Tên TT Kiểu DL Primary key Foreign key Null/notnull Ghi chú
1 MaSV Char(10) * Null Mã sinh viên
2 TenSV Nvarchar(50) Not null Tên sinh viên
3 NgaySinh Date/time Not null Ngày sinh sv
4 Giới tính Bit Not null Giới tính sv
5 DiaChiSV Nvarchar(50) Not null Địa chỉ sv
6 DienThoaiSV Varchar(15) Not null Điện thoại sv
Dữ liệu thực thể Sách
STT Tên TT Kiểu DL Primary key Foreign key Null/notnull Ghi chú
2 TenSach Nvarchar(50) Not null Tên sách
3 MaTG Nvarchar(10) * Not null Mã tác giả
4 TenTG Nvarchar(50) Not null Tên tác giả
5 MaNXB Nvarchar(10) * Not null Mã NXB
6 NamXB Date/time Not null Nămxuất bản
Trang 71 MaPM char(10) * Null MãP Mượn
3 SoLuongSachM Int Not null SL mượn
4 NgayMuon Date/time Not null Ngày mượn
Dữ liệu nhân viên
STT Tên TT Kiểu DL Primary key Foreign key Null/notnull Ghi chú
1 MaNV char(10) * Null Mã nhân viên
2 TenNV Nvarchar(50) Not null Tênnhân viên
3 DiaChiNV Nvarchar(25) Not null Địa chỉ NV
4 DienThoai Varchar(25) Not null Điện thoại 5
Dữ liệu thực thể Thẻ Thư viện
STT Tên TT Kiểu DL Primary key Foreign key Null/notnull Ghi chú
2 TenSV Nvarchar(50) Not null Tênsinhviên
3 DiaChiSV Nvarchar(25) Not null Địa chỉ SV
4 NgayTao Date/time Not null Ngày làm thẻ
5 NgayHetHan Date/time Not null Ngày hết hạn
Dữ liệu thực thể Đối Tượng
STT Tên TT Kiểu DL Primary key Foreign key Null/notnull Ghi chú
1 MaDT char(10) * Null Mã đối tượng
2 TenDT Nvarchar(50) Not null Tên sinh viên
Dữ liệu thực thể Nhà Xuất Bản
STT Tên TT Kiểu DL Primary key Foreign key Null/notnull Ghi chú
2 TenNXB Nvarchar(50) Not null Tênsinh viên
3 DiaChiNXB Nvarchar(25) Not null Địa chỉ SV
4 DienThoai varchar(15) Not null Sốđiện thoại
Dữ liệu thực thể Tác Giả
STT Tên TT Kiểu DL Primary
key
Foreign key Null/notnull Ghi chú
1 MaTG char(10) * Null Mã tác giả
2 TenTG Nvarchar(50) Not null Tên tác giả
3 DiaChiTG Nvarchar(25) Not null Địa chỉ TG
4 DonViCongTac Nvarchar(25) Not null Đơn vị CT
5 DienThoai Nvarchar(15) Not null Sốđiệnthoại
Dữ liệu thực thể Phiếu nhắc trả
STT Tên TT Kiểu DL Primary key Foreign key Null/notnull Ghi chú
Trang 82 TenSV Nvarchar(50) Not null Tên sinh viên
3 NgayLap Date/time Not null Ngày lập
4 DonGiaPhat Int Not null Đơn giá
5 MaNV char(10) * Null Mã nhân viên
6 MaSach Char(10) * Null Mã sách
7 MaThe Nvarchar(10) * Null Mã thẻ
Dữ liệu thực thể Phiếu mượn
STT Tên TT Kiểu DL Primary key Foreign key Null/notnull Ghi chú
1 MaPM char(10) * Null Mã P Mượn
2 MaSach char(10) * Null Mã sách
3 Mathe char(10) * Null Mã thể
4 NgayMuon Date/time Not null Ngày mượn
Thiết kế cơ sở dữ liệu từ tài liệu xuất:
+Các thuộc tính của csdl:
Số phiếu ,ngày nhập ,mã thẻ độc giả ,tên độc giả ,địa chỉ độc giả ,mã sách ,tên sách ,têntác giả ,tên nhà xuất bản ,đơn giá phạt
+ Bổ sung thêm thuộc tính định danh:
Mã độc giả ,mã tác giả ,mã nhà xuất bản
+ Nhóm thuộc tính lặp:
Mã sách ,tên sách ,mã tác giả ,mã nhà xuất bản ,tên nhà xuất bản ,đơn giá phạt
+ các phụ thuộc hàm:
Mã sách ->tên sách ,mã tác giả , mã nhà xuất bản ,
Mã tác giả ->tên tác giả ,
Mã nhà xuất bản ->tên nhà xuất bản ,
Mã độc giả ->tên độc giả ,địa chỉ độc giả ,điện thoại ,
Mã thẻ độc giả ->mã độc giả ,
Số phiếu ->mã thẻ ,mã sách ,ngày nhập ,
(số phiếu ,mã sách) -> đơn giá phạt
=>khóa của quan hệ là: Số phiếu
+ Tách về 3NF
Trang 9MaSachTenSachMaTGTenTGMaNXBTenNXB
SoPhieuDonPhieuPhatMaSach
MaSVTenSVDiaChiSVDienThoaiSV
MaTheTVMaSV
SoPhieuNgayLapMaTheSV
MaTGTenTG
MaNXBTenNXB
MaSachTenSachMaSVMaNXB
SoPhieuDonPhieuPhatMaSach
Độc giả
Thẻ độc giảPhiếu nhắc trả
Tác giảNhà xuất bảnSách
Sách phạt
Trang 10MÔ HÌNH LIÊN KẾT THỰC THỂ:
Trang 11Mô hình dữ liệu ở mức vật lý :
III.Thiết kế hệ thống :
Trang 12Phần 1: PHÂN TÍCH CHỨC NĂNG
NHÓM CÁC CHỨC NĂNG CHÍNH CỦA HỆ THỐNG :
1.Nhóm chức năng quản lý đầu sách
Xem danh mục các đầu sách hiện có
Thêm, sửa, xóa thông tin đầu sách
Cập nhật thông tin đầu sách
2.Nhóm chức năng quản lý thông tin sinh viên :
Xem danh sách sinh viên
Thêm, sửa, xóa thông tin sinh viên
Cập nhật thông tin sinh viên
3.Nhóm chức năng quản lý thông tin mượn – trả sách
Xem thông tin mượn – trả sách hiện thời
Thêm, sửa, xóa thông tin mượn – trả sách
Cập nhật thông tin sách đến hạn trả
5 Báo cáo, thống kê
Quản lý hoạt động của thư viện sách
QLsách
QLnhân viên
QLmượn trả
Báo cáothống kê
Thêm NV
Sửa NV
Xóa NV
Thêm sách
Sửa sách
Xóa sách
Thanh lý
Ktra thẻ thư viện
Ktra sách quá hạn
Ktra tình trạng sách trả
Lập phiếu mượn
Ghi nhận trả sách
Lập phiếu nhắc nhở
QLsinh viên
Nhập TTSV
Tạo thẻ
thư viện
Tk số lượng sách
Bk sách yêu thích
Tk SV Cập nhật
sinh viên
Trang 13Phần 2 :Mô hình dữ liệu dòng :
Mô hình mức khung cảnh:
Mô hình mức tổng quát:
Hoạt động của trung tâm thư viện
Trang 14Mô hình mức chi tiết:
Trang 15Sinh viên
Lập phiếu mượn
Thông báo từ chối mượn
Kiểm tra sách yêu cầu
Trang 164/Chức năng quản lý sinh viên
Kiểm tra sách trả
Sinh viên
Quản lý sinh viên
Trang 17Lập thẻ đọc giả :
Man hình nhập sách mới :
Trang 18Thư tục mượn sách :
Thủ tục trả sách :
Trang 19Màn hình thêm tác giả:
Danh mục nhà xuất bản :
Trang 20CHƯƠNG IV: KẾT LUẬN
1/Đánh giá công việc đã thực hiện trong giai đoạn thực hiện
2/Tài liệu tham khảo
1 Phân tích và thiết kế hệ thống thông tin - NXB Đại học sư phạm -Thạc BìnhCường(chủ biên) ,Nguyễn Thị Tĩnh
2 Giáo trình phân tích thiết kế hệ thống thông tin quản lý -Nguyễn Quang Thông
3 Phân tích hệ thống thông tin bằng UML- Nguyễn Long Chinh
4 Tìm trên http://www.google.com.vn
3/ Phụ lục
Một số mẫu báo cáo có liên quan :
Bộ công thương
Trường đại học Bạc Liêu
Trung tâm thư viện
Trang 21Đơn vị : nhà sách nguyễn văn cừ
Theo hợp đồng số : 1234/KT
stt Mã sách Tên sách Đơn vị đơn giá Số lượng Thành
tiền
Ngày nhập
1 A0001 Giáo trình tin
học cơ sở
phần mềm
Tổng cộng: Người giao : người kiểm tra: thủ kho: thủ thư Bộ công thương Trường đại học Bạc Liêu Trung tâm thư viện Báo cáo đầu sách trong kho tính đến ngày
stt Mã sách Tên sách Đơn vị đơn giá Số lượng Ghi chú
1 A0001 Giáo trình tin
học cơ sở
tin học
Một số câu hỏi phỏng vấn cho các đối tượng trong thư viện:
Hỏi thủ thư về quản lý bạn đọc:
1 khi tra cứu trên mục lục trực tuyến có tài liệu mình quan tâm và tài liệu chưa có ai mượn nhưng tôi không tìm thấy trên giá sách vậy tôi phải làm sao?
2.Nếu tôi có một số đề nghị đóng góp cho thư viện thì tôi sẽ liên hệ với ai?Hay qua hộp thư nào?Cách thức ra sao?
3.Tôi đang theo một đề tài nghiên cứu cần sự hỗ trợ hướng dẫn thông tin tra cứu tham khảo ,tôi có thể đến yêu cầu tìm tài liệu tại thư viên được không?
4.khi mượn sách về nhà tôi có thể mượn bao nhiêu cuốn?Và giữ đọc trong bao lâu?
5.Nếu một sinh viên mượn sách về nhà thì hình thức quản lý của thư viện đối với những đối tượng này như thế nào?
6.Đối với sinh viên mượn quá hạn thì hình thức xử lý của thư viện như thế nào?
7.Quản lý số lượng bạn đọc thư viện quản lý dưới hình thức nào?
8.Đối với hệ thống cũ bạn cảm thấy thiếu điều gì?Nên cần bổ sung?
Những câu hỏi đối với phòng quản lý học sinh sinh viên:
9.Muốn làm thẻ thư viện cần mang theo giấy tờ gì?thời gian cấp thẻ bao lâu?Công dụng của thẻ thư viện?
Trang 2210.Khi mất thẻ thư viện tôi phải làm gì?
11.Tôi có thể cho người khác mượn thẻ của tôi được không?
12.Thẻ thư viện được sủ dụng trong bao lâu thì hết hạn?
13.Tôi có thể mượn thẻ sinh viên để mượn sách được không?
Đối với người sử dụng phần mềm:
14.Có thể cho tôi biết hàng tháng bạn phải lập bản báo cáo thống kê chi tiết như thế nào nếu
sử dụng báo cáo bằng tay?
15.Có thể đưa ra một số mẫu báo cáo chi tiết được không?
Đối với độc giả (học sinh ,sinh viên ,cán bộ giáo viên):
16.Anh(chị) muốn thư viện có những nhiệm vụ gì và dịch vụ gì dành cho độc giả ?
17 bạn muốn mượn sách và tìm kiếm sách dưới hình thức nào ?
18 bạn cho biết đối với hệ thống đang dùng hiện tại co bất tiện gì đối với bạn khi sử dụng ?Đối với phòng quản lý (ban giam đốc trung tâm thư viện):
19 Anh (chị) cho biết hệ thống quản lý thư viện cần những tính năng gì ?
20 xây dựng phần mềm quản lý thư viện đưa vào những quy định nào ?