Bài giảng ngữ văn lớp 6 tham khảo sông nước cà mau (1)

• Ông thường viết về thiên nhiên, cuộc sống, con người Nam Bộ • Tác phẩm chính: Cá bống mú, Hoa hướng dương, Ngọn tầm vông, Đất rừng phương Nam, Đường về Gia Hương… SGK Trích “Đất rừn

Trang 1

- Bài học đường đời đầu tiên của

Dế Mèn là gì ?

- Đoạn trích kể theo ngôi thứ mấy?

Chọn ngôi kể như thế có tác dụng

gì ?

- Bài học về thói kiêu căng, về lòng nhân ái: thói

kiêu căng có thể làm hại người khác, ở đời phải

biết yêu thương những người xung quanh, giúp

đỡ người yếu, người kém may mắn hơn mình.

- Truyện kể theo ngôi thứ nhất, có tác dụng kể những điều mình biết, mình suy nghĩ, ở đây kể được sự ân hận của Dế Mèn sau khi gây ra cái chết cho Dế Choắt.

KIỂM TRA BÀI CŨ :

Trang 3

Văn bản

Trang 4

I ĐỌC VÀ TÌM HIỂU CHUNG:

1 Tác giả:

Đoàn Giỏi

• Đoàn Giỏi sinh năm 1925, mất

năm1989, quê ở Châu Thành,Tiền Giang, viết văn từ thời chống Pháp.

• Ông thường viết về thiên nhiên,

cuộc sống, con người Nam Bộ

• Tác phẩm chính: Cá bống mú, Hoa

hướng dương, Ngọn tầm vông, Đất rừng phương Nam, Đường về Gia Hương…

(SGK)

(Trích “Đất rừng Phương Nam” Đoàn Giỏi)

Trang 5

2 Tác phẩm:

- “Sông nước Cà Mau” trích

từ chương XVIII của truyện “

Đất rừng phương Nam”.

1 Tác giả: (SGK)

Trang 6

3 Đọc và tìm hiểu chú thích

4 Bố cục:

- PhÇn 1: Từ đầu  “màu xanh đơn điệu”: Ấn tượng ban đầu về

Cà Mau

- PhÇn 2: Tiếp  “khói sóng ban mai”: Cảnh sông ngòi, kênh rạch

Cà Mau.

- PhÇn 3: Còn lại: Cảnh chợ Năm

Căn

3 phần

1 Tác giả: (SGK)

2 Tác phẩm:

- “Sông nước Cà Mau” trích

từ chương XVIII của truyện “

Đất rừng phương Nam”.

Trang 7

1 Ấn tượng ban đầu về toàn cảnh

sông nước Cà Mau:

Dấu hiệu nào của thiên nhiên gây cho con người nhiều ấn tượng khi đi qua vùng đất này?

- Sông ngòi, kênh rạch chi chít …

- Trời, nước, mây toàn một sắc xanh

- Sóng biển rì rào …

Em hình dung như thế nào về cảnh sông nước Cà Mau qua cảm nhận của

tác giả?

 Một thiên nhiên còn nguyên sơ,

đầy hấp dẫn và bí ẩn

II TÌM HIỂU VĂN BẢN

Trang 8

2 Cảnh sụng ngũi, kờnh rạch Cà

Mau:

Tỏc giả làm nổi rừ nột độc

đỏo nào của cảnh?

- Rạch Mái Giầm: hai bên bờ rạch toàn cây mái giầm.

- Kênh Bọ Mắt: ở đó tụ tập nhiều bọ mắt.

- Cà Mau: n ước đen.

Em cú nhận xột

gỡ về cỏch đặt tờn đú?

- Đặt tờn sụng, đất,… theo lối dõn

gian.

 Thiờn nhiờn hoang dó, phong phỳ

con người gần gũi với thiờn nhiờn

sụng nước Cà Mau:

 Một thiờn nhiờn cũn nguyờn sơ,

đầy hấp dẫn và bớ ẩn

I ĐỌC VÀ TèM HIỂU CHUNG:

(Trớch “Đất rừng Phương Nam” Đoàn Giỏi)

II TèM HIỂU VĂN BẢN

Trang 9

Cảnh dòng sông Năm Căn và rừng đước được miêu tả qua những chi tiết

nào?

Dòng sông Năm Căn:

• Nước ầm ầm đổ ra biển ngày

đêm như thác.

• Cá bơi hàng đàn đen trũi nhô

lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng

trắng.

Sông rộng hơn ngàn thước.

Rừng Đước:

• Dựng cao ngất như hai dãy

trường thành.

• Cây đước mọc dài theo bãi …

ngọn bằng tăm tắp , lớp này chồng lên lớp kia ôm lấy dòng sông, đắp từng bậc màu xanh lá

mạ ,màu xanh rêu, màu xanh chai lọ …loà nhoà ẩn hiện trong sương và khói sóng ban mai.

- So sánh, điệp từ, tính từ

=> cảnh dòng sông Năm Căn và

rừng đước hiện lên thật rộng lớn,

hùng vĩ.

2 Cảnh sông ngòi, kênh rạch Cà

Mau:

- Đặt tên sông, đất,… theo lối dân

gian.

 Thiên nhiên hoang dã, phong phú

con người gần gũi với thiên nhiên

Trang 10

Câu hỏi thảo luận:

Trong câu: “thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh Bọ Mắt , đổ ra con sông Cửa Lớn, xuôi về Năm Căn” :

? Có những động từ nào chỉ hoạt động của con

thuyền?

? Thay đổi trình tự những động từ ấy có ảnh hưởng

gì đến nội dung diễn đạt không?

? Nhận xét sự chính xác , tinh tế trong cách dùng từ của tác giả ở câu này ?

•Đáp án :

- Các động từ ,cụm động từ: chèo thoát qua ,đổ ra , xuôi về.

- Không thay đổi được vì sẽ sai lạc nội dung

- Tác giả đã miêu tả chính xác hoạt động của con thuyền trong từng khung cảnh.

1 45 6 10

Trang 11

3 Cảnh chợ Năm Căn:

Chợ Năm Căn nằm sát bên bờ sông, ồn ào, đông vui, tấp nập Vẫn là cái quang cảnh quen thuộc của một xóm chợ vùng rừng cận biển thuộc tỉnh Bạc Liêu, với những túp lều lá thô sơ kiểu cổ xưa nằm bên cạnh những ngôi nhà gạch văn minh hai tầng, những đống gỗ cao như núi chất dựa bờ, những cột đáy, thuyền chài, thuyền lưới, thuyền buôn dập dềnh trên sóng… Nhưng Năm Căn còn

có cái bề thế của một trấn “anh chị rừng xanh” đứng kiêu hãnh phô phang sự trù phú của nó trên vùng đất cuối cùng của Tổ quốc Những bến vận

hà nhộn nhịp dọc dài theo sông; những lò than hầm gỗ đước sản xuất loại than củi nổi tiếng nhất của miền Nam; những ngôi nhà bè ban đêm ánh đèn măng- sông chiếu rực trên mặt nước như những khu phố nổi, và nơi đây người ta có thể cập thuyền lại, bước sang gọi một món xào, món nấu Trung Quốc hoặc một đĩa thịt rừng nướng ướp kiểu địa phương kèm theo vài cút rượu, ngoài ra còn có thể mua từ cây kim cuộn chỉ, những vật dụng cần thiết, một bộ quần áo may sẵn hay một món nữ trang đắt giá chẳng hạn, mà không cần phải bước ra khỏi thuyền.

2 Cảnh sông ngòi, kênh

rạch Cà Mau:

1 Ấn tượng ban đầu về toàn

cảnh sông nước Cà Mau:

Trang 13

- Khung cảnh rộng lớn, hàng hoá

phong phú

+ Chợ họp trên sông, mua mọi thứ

mà không cần ra khỏi thuyền

+ Đa dạng về màu sắc, trang

phục, tiếng nói

 Cảnh tượng chợ Năm Căn: đông

vui, tấp nập, trù phú và độc đáo.

2 Cảnh sông ngòi, kênh rạch Cà Mau:

Trang 14

III TỔNG KẾT:

Ghi nhớ: (SGK – Tr.23)

2 Cảnh sông ngòi, kênh

rạch Cà Mau:

1 Ấn tượng ban đầu về toàn

cảnh sông nước Cà Mau:

1 Nội dung:

- Thiên nhiên phong phú,

hoang sơ mà tươi đẹp

- Sinh hoạt độc đáo, hấp dẫn

2 Nghệ thuật:

- Miêu tả vừa bao quát vừa cụ

thể, sinh động

- Huy động nhiều giác quan và

điểm nhìn để quan sát

- So sánh, nhận xét chính xác.

Trang 16

Bài tập củng cố

1.Vị trí của người miêu tả trong đoạn trích là ở đâu?

A Trên con thuyền xuôi theo các kênh rạch

B Từ trên đường bộ bám theo các kênh rạch

C Từ trên cao nhìn bao quát toàn cảnh

D Ngồi một nơi và tưởng tượng ra

2 Ở vùng Cà Mau người ta gọi tên đất, tên sông theo cách nào?

A Theo những danh từ mĩ lệ

B Theo thói quen trong đời sống

C Theo cách của cha ông để lại

D Theo đặc điểm riêng biệt của đất, của sông

3 Vì sao gọi là rạch Mái Giầm?

A Trên sông có chiếc mái giầm

B Hai bên bờ rạch mọc toàn những cây mái giầm

C Hai bên bờ có những cây có thể làm mái giầm

D Có cái lán mang tên Mái Giầm

Trang 17

- Học thuộc bài, nhớ những chi

tiết miêu tả đặc sắc

- Chuẩn bị bài: “SO SÁNH”

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Định dạng
Số trang	18
Dung lượng	2,08 MB