120 cr Naan nang Xé6t trén phuang dién la mat loai hinh dịch vụ: “Ngân hàng là loại hình tổ chức tài chính cưng cấp một danh mục các dịch vụ tải chính đa dạng nhất - đặc biệt là tín
Trang 1Số 4 Tháng 2/2009
BAUS VAMIRO WA oreo
gan hang là một trong
những tổ chức tài chính
quan trọng nhất của nến
kinh tế Các ngân hàng mạnh, nền kinh
tế sẽ mạnh và ngược lại các ngân hàng
yếu, nền kinh tế sẽ yếu Thậm chí nếu
các ngân hàng đổ vỡ nền kinh tế sẽ lâm
vào khủng hoảng và sụp đổ Các nhà
kinh tế trong kinh tế học đã coi “ngân
hàng là doanh nghiệp đặc biệt”, như là
“hệ thần kinh của nần kinh tế”
120 cr Naan nang
Xé6t trén phuang dién la mat loai hinh
dịch vụ: “Ngân hàng là loại hình tổ chức tài chính cưng cấp một danh mục các
dịch vụ tải chính đa dạng nhất - đặc biệt
là tín dụng, tiết kiệm và dịch vụ thanh toán - và thực hiện nhiều chức năng tải
chính nhất so với bất kỳ một tổ chức kinh
doanh nào trong nền kinh tế.”
Với chức năng ba chức năng cơ ban gồm trung gian tài chính, trung gian thanh toán và tạo phương tiện thanh
ThS, PHAM MINH TU *
toán, ngân hàng thương mại (NHTM) đã
thể hiện được rõ nét vai trò quan trọng trong nền kinh tế Đó là:
Cung ứng vốn cho nền kinh tế: Từ
chức năng làm trung gian tín dụng, thông qua nghiệp vụ huy động vốn, ngân hàng đã tập hợp những khoản vốn
nhàn rỗi tạm thời của các tổ chức, cá
nhân và thực hiện cung ứng vốn cho nền kinh tế, góp phần vào lưu thông
* Ngỏn hàng Nông nghiệp và Phớt triển
Nông thôn Việt Nam
Trang 2hàng hoá tiền tệ cũng như đấy mạnh
tiêu dùng cá nhân Từ đó huy động được
sức mạnh tổng hợp của toàn bộ nền
kinh tế vào quá trình sản xuất và lưu
thông hàng hoá Có thể nói, đó là “chất
dầu bôi trơn” cho bộ máy kinh tế hoạt
động
Bên cạnh đó, các NHTM cũng thúc
đẩy sự luân chuyển vốn trong nền kinh
tế Thông qua chức năng thanh toán,
ngân hàng thực hiện dịch vụ thanh toán
cho toàn bộ nền kinh tế, thúc đấy luân
chuyển hàng hoá và vốn trong xã hội
Đồng thời giám sát toàn bộ nền kinh tế,
góp phần tạo ra môi trường cạnh tranh
lành mạnh, tạo sự ổn định trong đởi sống
kinh tế - xã hội Với nguồn vốn huy động,
bên cạnh cung ứng vốn cho nền kinh tế,
NHTM thực hiện mở rộng đầu tư trong
và ngoài nước, tạo điều kiện tốt nhất giúp
các doanh nghiệp kinh doanh có hiệu
quả bằng các dịch vụ cần thiết như: tư
vấn đầu từ, thuê mua tài chính; bảo lãnh,
kiểm tra số dư trên tài khoản giao dịch
thường xuyên,
Với vai trò tạo tiền do tham gia vào
quá trình cung ứng tiền tệ, ngân hàng
còn là công cụ để thực hiện chính sách
tiền lệ của ngân hàng trung ương
(NHTW) Để thực hiện các chính sách
đó, NHTW phải sử dụng công cụ điều tiết
đảm bảo thực hiện được các chính sách
kinh fế vĩ mô, đặc biệt là mục tiêu ổn định
tiền tệ Phần lớn các công cụ đó chỉ thực
hiện có hiệu quả khi có các NHTM và
cáo trung gian tài chính tham gia đây đủ
theo quy định của NHTW (về lệ dự trữ
bắt buộc, tham gia thị trưởng mở
Với những ý nghĩa to lớn trong nền
kinh tế thị trường: Góp phần giảm chỉ phí
lưu thông; nâng cao hiệu quả sử dụng
vốn; thúc đấy nền kinh tế tăng trưởng,
đặc biệt là tăng cường mối giao lưu kinh
tế quốc tế thì sự ra đời và tồn tại của
CC E==——-==—===—====sz==
NHTM là một xu hướng tất yếu và khách quan
Quản trị chiến lược có vai trò hết sức
quan trọng đối với bất kỳ doanh nghiệp
nào NHTM cũng là một doanh nghiệp,
do vậy, quản trị chiến lược NHTM cũng tuân theo những bước và nội dung cơ bản của quản trị doanh nghiệp Tuy nhiên, NHTM là một doanh nghiệp đặc
biệt, có những đặc điểm và đặc trưng
riêng nên quản trị NHTM có những nét
đặc thù Những đặc thù và đặc điểm
trong hoạt động của NHTM quyết định tính đặc thù và khác biệt trong quản tị NHTM
Thứ nhất, hoạt động NHTM có tính nhạy cảm rất cao Ngân hàng là nơi
công chúng - đặc biệt là các cá nhân và
hộ gia đình gửi một khối lượng lớn tiền
nhàn rỗi dưới dạng tiền gửi không kỳ hạn với thời gian tương đối ngắn và tính
thanh khoản cao Việc thất thoát các khoản tiền này trong trường hợp ngân hàng phá sẵn sẽ trổ thành thảm hoạ cho phần đông công chúng và kéo theo đó
là những tác động sâu rộng đến-đời sống kinh tế - xã hội
Hơn nữa, sự tồn tại, phát triển và sức
khỏe của các NHTM quyết định sự tồn tại, phát triển và sức khỏe của nền kinh
tế Trong lịch sử đã chứng kiến nhiều cuộc khủng khoảng của các nền kinh tế
lớn mà nguyên nhân ban đầu là sự đổ
vỡ và khủng khoảng trong ngành tài
chính - ngân hàng Đó là cuộc khủng
hoảng tải chính, tiền tệ châu A nam
1997 và đặc biệt là cuộc khủng hoảng ngân hàng Mỹ năm 2008 đến nay chưa
thể khắc phục Một khi khủng hoảng xảy
ra, mức độ ảnh hưởng nghiêm trọng của
nó không côn giới hạn trong một quốc gia mà lan rộng ra cả khu vực và toàn
bộ nền kinh tế thế giới Chỉ với sự trục
trac, mat long tin đối với một ngân hàng,
(1) Peter S.Rose - Quản trị ngân hàng thương mại
tác động của nó có thể ảnh hướng trực tiếp và sấn sàng lan rộng gây khủng hoảng, đổ vỡ cho toàn hệ thống ngân
hàng, xa hơn nữa là toàn bộ nền kinh tế Thứ hai, hoạt động NHTM là phong
vũ biểu phản ánh sức khoẻ của nền kinh
tế Đặc điểm này xuất phát từ chức năng
“tạo tiền", sự thay đổi trong khối lượng
tiền tệ do các NHTM tạo ra có liên quan chặt chẽ tới tình hình kinh tế, đặc biệt là
tốc độ tăng trưởng, tạo công ăn việc làm,
tình trạng lạm phát Cũng từ chức năng
"tạo tiền", phản ứng day chuyển hay con gọi "phản ứng đôminô” là một đặc lrưng rất khác biệt trong hoạt động của NHTM Mỗi NHTM là một mắt xích liên hoàn trong quá trình tạo tiền của toàn hệ thống Do vậy, sự trục trặc hoặc mất uy
tín của một NHTM nhỏ có thể kéo theo
sự sụp đổ của cả hệ thống
Thứ ba, với vai trò trung gian tài chính và trung gian thanh toán cho nền
kinh tế, hoạt động NHTM rất đa dạng và
có liên quan trực tiếp tới nhiều loại đối tượng khách hàng Khách hàng của NHTM có thể là chính phủ, các tổ chức chính trị - xã hội, các cá nhân hoặc bất
cứ đối tượng nào có nhu cầu sử dụng
các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng Do
vậy, ngoài việc xác định nhụ cầu, NHTM còn phải nghiên cứu cả những yếu tố khác như truyền thống, văn hoá, phong tục, thói quen, hành vi của từng loại đối tượng khách hàng Nói cách khác,
NHTM cần nghiên cứu và thích nghỉ với
nhiều mặt trong đời sống xã hội Với những đặc trưng và tính nhạy cắm cao của hoạt động ngân hàng, mỗi ngân hàng đều phải có định hướng và chiến lược hoạt động rõ ràng và quản trị chiến lược các ngân hàng thương mại cũng phải có những nét riêng và đặc thù
so với các loại hình khác.a
Tạp chí Ngân vane