Một số kinh nghiệm giảng dạy sinh thái học thông qua các sơ đồ

Cùng v i ba nhóm trên còn có loài ch ch t và loài "c tr ng.. Tháp sinh thái... - Di'n th nguyên sinh.

M C ÍCH C A TÀI:

rong xu th chung c a s phát tri n khoa h c, kinh t ngày nay là c n ph i có

nh ng cán b khoa h c k thu t chuyên ngành, nh ng con ng i n ng ng,

có tri th c và ph m ch t chu n b cho n n khoa h c, kinh t Vi t Nam c t cánh và h i

nh p cùng th gi i

áp ng yêu c u c a xã h i, ngành giáo d c Vi t Nam c ng ang chuy n mình

ào t o t t nh ng cán b khoa h c k thu t trong s n xu t Nông – Lâm – Ng nghi p ( ang là nh ng ngành chính, có l c l ng lao ng l n c a n c ta, là nh ng ngành góp

ph n r t quan tr ng trong n n kinh t hi n nay)

Sinh thái h c là l nh v c khoa h c hi n nay ang phát tri n nhanh, m nh và có nhi u ngành mà xã h i ang quan tâm nhi u nh : Công ngh môi tr ng, c i t o, b o v môi tr ng và phát tri n b n v ng

V i m c ích có t m chi n l c nh trên, nhi m v tr c m t c a m i giáo viên là:

- Giúp h c sinh hi u c nh ng ki n th c ph thông c a Sinh thái h c sau này

dù các em i h c ngành ngh nào thì c ng ph i hi u m i quan h h u c! gi a sinh v t

v i môi tr ng

- ào t o c nh ng h c sinh có kh n ng h c lên trong các tr ng H kh i B

- Thay m"t cho phong trào h c sinh gi#i c a T$nh, cùng tham gia trong các k% thi

h c sinh gi#i Qu c Gia

II LÝ DO CH N TÀI:

V n v môi tr ng, s ch xanh ng ph , ph xanh &i tr c, b o v v n gen quý hi m c a ng, Th c v t , ô mhi'm môi tr ng, c i bi n, b o v môi tr ng và phát tri n b n v ng… ang c các ban ngành trong c n c cùng th gi i quan tâm nh t

- N i dung tài c p n m i quan h gi a Sinh v t – Sinh v t; Sinh v t – Môi

tr ng; Sinh v t – Con ng i và môi tr ng…, là nh ng i t ng g n g i trong cu c

s ng c a h c sinh

- N i dung c a tài là nh ng ki n th c c! b n nh(m áp ng c m c ích giáo

d c ý th c b o v môi tr ng s ng cho các em

- Trong cu c s ng c a các em sau này, dù làm ngành ngh gì c ng c n có ki n th c c! b n v Sinh thái h c

- N i dung Sinh thái h c có nhi u ví d th c t d' hi u, nhi u tranh nh sinh ng

2 – Khó kh n: Khi th c hi n tài, tôi g"p ph i m t s khó kh n nh sau:

- N i dung ki n th c v Sinh thái h c là r ng, th i l ng là không nhi u, có nhi u khái ni m tr)u t ng khó hi u

- Trong phân ph i ch !ng trình Sinh thái h c c x p vào cu i c p h c, do ó s

l nh h i ki n th c ph n này i v i h c sinh là mang tính ch t v i vàng, ch a k p ào sâu, ch a c ôn luy n k càng

PH N B: N I DUNG C A TÀI

:

I- C TH VÀ MÔI TR NG:

$ % & ' ( )

1- Môi tr ng và các nhân t sinh thái:

a/ Môi tr ng s ng: là ph n không gian bao quanh sinh v t, mà * ó các y u t

c u t o nên môi tr ng có quan h tr c ti p ho"c gián ti p lên s sinh tr *ng và phát tri n c a sinh v t

- Môi tr ng g&m 2 y u t ó là:

+ Y u t vô sinh (là nh ng y u t không s ng)

+ Y u t h u sinh ( là nh ng y u t s ng hay các sinh v t )

- Có 4 lo i môi tr ng: + MT t + MT n c

+ MT không khí + MT sinh v t

b/ Nhân t sinh thái: là nh ng thành ph n c u t o nên môi tr ng, có tác ng tr c

ti p ho"c gián ti p lên i s ng ,sinh tr *ng và phát tri n c a sinh v t

- Các nhóm sinh thái bao g&m :

+ Nhân t vô sinh : ánh sáng , nhi t , n c, gió, m…

+ Nhân t h u sinh : các nhóm sinh v t và nhân t con ng i

2- Gi i h n sinh thái:

Gi i h n sinh thái là kho ng giá tr xác nh c a m t nhân t sinh thái mà trong kho ng ó sinh v t có th t&n t i và phát tri n n nh theo th i gian

Trong gi i h n sinh thái có m t kho ng mà sinh v t có th sinh tr *ng và phát tri n

t t nh t g i là kho ng thu n l i, kho ng còn l i g i là kho ng ch ng ch u

3- N i và Sinh thái:

N!i * là a i m c trú c a sinh v t hay là n!i th ng g"p c a các loài và có th

ch a nhi u sinh thái

+ sinh thái c a m t loài là m t “không gian sinh thái” mà * ó t t c các nhân t

sinh thái quy nh s t&n t i và phát tri n n nh lâu dài c a loài

4- Các nhân t vô sinh nh h ng n i s ng c a sinh v t:

Nhi t : nh h *ng tr c ti p n i s ng c a sinh v t ho"c nh h *ng gián

ti p thông qua s bi n i c a các y u t khác nh l ng m a, b ng tuy t, m,

n: s ngày c n hoàn thành 1 chu k% s ng

Trong cùng m t loài T và k không i nên:

T = (x1 – k).n1 = (x2 – k).n2 = (x3 – k).n3

Ánh sáng:

- S thích nghi c a th c v t:

Liên quan n c ng ánh sáng, th c v t c chia thành 3 nhóm

+ Nhóm cây a sáng: nhi u loài c#, b& , phi lao, lúa…

+ Nhóm cây a bóng: phong lan, g)ng, ri ng, lá l t…

+ Nhóm ch u bóng: g&m nh ng loài phát tri n c c n!i giàu sáng và c n!i ít sáng t o nên t ng th m xanh * áy r)ng

- S thích nghi c a ng v t

, ng v t chia làm 3 nhóm:

+ Nhóm a ho t ng ban ngày: th giác phát tri n và thân có màu s c s"c s (

nh n bi t &ng lo i, ngu/ tr ng, hay do n t…)

+ Nhóm a ho t ng ban êm: mang "c i m thích nghi : thân có màu t i, m t r t tinh hay tiêu gi m , xúc giác phát tri n…( l !n, cá bi n…)

+ Nhóm a ho t ng lúc chênh t i, chênh sáng (hoàng hôn nh mu i d!i ho"c bình minh nh nhi u loài chim)

v i môi tr ng s ng

T$ l gi i tính là t$ l gi a s cá th c và s cá th cái trong qu n th t$ l gi i tính thích h p m b o cho hi u qu sinh s n duy trì nòi gi ng

T$ l gi i tính là "c tr ng cho loài và có th b thay i tu% vào i u ki n môi

tr ng s ng

b C u trúc tu i:

Có th phân c u trúc tu i thành tu i sinh thái, tu i sinh lí và tu i qu n th C ng có

th chia qu n th thành nhóm có tu i còn non (tu i tr c sinh s n), nhóm tu i trung bình (tu i ang sinh s n) và nhóm già y u (tu i sau sinh s n)

Khi môi tr ng s ng tr* nên kh c nghi t các cá th non và già y u b ch t nhi u nên nhóm tu i trung bình chi m u th

M t cá th có nh h *ng t i m c s2 d ng ngu&n s ng trong môi tr ng, t i

- M i nhân t không gây nh h *ng lên i s ng thì:

a/ Bi n ng không theo chu k%

- X y ra do các nhân t ng1u nhiên: bão l t , cháy, ô nhi'm…

- Do không ki m soát c nên th ng nguy h i cho i s ng c a nhi u loài, nh t

là nh ng loài có vùng phân b h3p và kích th c qùân th nh#

b/ Bi n ng theo chu k%:

- Chu k% ngày êm, chu k% tu n tr ng và ho t ng c a thu4 tri u, chu k% mùa, chu k% n m

5- C ch i$u ch%nh s l #ng cá th c a qu n th :

Nh ng y u t ph thu c m t tham gia ki m soát s l ng c a qu n th g&m:

* S c nh tranh trong n i b loài

* S c nh tranh gi a các loài trong qu n xã sinh v t

* Con m&i - V t d , v t ch - ký sinh và b nh t t

Các qu n xã th ng khác nhau v s l ng loài trong sinh c nh mà chúng c trú S

a d ng v loài ph thu c vào các nhân t vô sinh, s c nh tranh gi a các loài…

Trong m t sinh c nh xác nh, khi s loài t ng lên, chúng ph i chia s0 nhau ngu&n

s ng, do ó s l ng cá th c a m i loài ph i gi m i

- S l ng c a các nhóm loài

Trong qu n xã th ng g&m ba nhóm loài: loài u th , loài th y u, loài ng1u nhiên,

m i nhóm loài có m t vai trò nh t nh Cùng v i ba nhóm trên còn có loài ch ch t và loài "c tr ng

- Ho t ng ch c n ng c a các nhóm loài

Theo ch c n ng, qu n xã g&m sinh v t t d ng, sinh v t d d ng và nhóm sinh v t phân gi i

c S phân b c a các loài trong không gian

áp ng cho các nhu c u s ng khác nhau mà các loài sinh v t ã có ki u phân b khác nhau trong không gian S phân t ng theo chi u th5ng ng ho"c phân b theo

Trong quan h h p tác c hai loài s ng d a vào nhau, u có l i nh ng không b t

bu c, không g n bó ch"t ch- nh quan h c ng sinh

Chu i th c n th hi n m i quan h v dinh d ng gi a các loài trong qu n xã, trong

ó loài này s2 d ng loài kia làm th c n, n phiên mình nó l i làm th c n cho m t loài khác hình thành nên m t chu i th c n

Ví d : C# Sâu Ngoé s c Chu t &ng R n h mang i bàng

b L i th c n

L i th c n là t p h p các chu i th c n, trong ó có vài m t xích s2 d ng nhi u

lo i th c n khác nhau và là th c n cho nhi u loài khác tr* thành i m n i các chu i

th c n c a l i th c n

c Tháp sinh thái

Có ba d ng tháp chính là tháp n ng l ng, tháp s l ng và tháp sinh kh i trong ó ch$ có tháp n ng l ng là có d ng chu n, Ngh a là n ng l ng c a v t làm m&i bao gi

c ng l n, cung c p n d th)a nuôi sinh v t tiêu th mình

5- Di(n th sinh thái:

Do s c nh tranh gi a các loài trong qu n xã

S phát tri n c a loài u th n m c làm bi n i môi tr ng s ng theo h ng

b t l i cho mình, nh ng t o i u ki n thu n l i cho loài u th khác có s c c nh tranh cao thay th

c Các d ng di n th

- Di'n th nguyên sinh

Di'n th nguyên sinh b t u t) m t môi tr ng tr ng tr!n ch a có m t qu n th sinh v t nào Các qu n th tiên phong phát tri n tr c T !ng ng v i s thay i c a các nhân t môi tr ng, các qu n th thay th phát tri n k ti p theo h ng hoàn thi n

d n, cu i cùng hình thành nên m t qu n xã n nh

- Di'n th th sinh

Di'n th th sinh là ki u di'n th x y ra * môi tr ng mà tr c ây ã t)ng t&n t i

m t qu n xã, nh ng ã b hu4 di t m t ph n hay hoàn toàn

IV- H) SINH THÁI:

1- Khái ni m:

H sinh thái là t p h p qu n xã sinh v t v i môi tr ng vô sinh c a nó Trong h sinh thái các sinh v t t !ng tác v i nhau và t !ng tác v i môi tr ng hình thành nên chu trình sinh a hoá và s bi n i n ng l ng

2 Các thành ph n c*u trúc c a h sinh thái

M t h sinh thái g&m các y u t sau:

b Các h sinh thái t nhiên

Các h sinh thái t nhiên c hình thành b(ng các qui lu t t nhiên R t a d ng: t)

m t gi t n c l y t) ao, n m t cánh r)ng c c l n, hoang m c hay i d !ng

H sinh thái nhân t o là h sinh thái do chính con ng i t o ra T) h sinh thái c c

bé nh trong ng nghi m, m t b cá, m t p n c, m t cánh &ng hay m t ô th

4 Các chu trình sinh – &a – hoá trong h sinh thái:

b Bi n i n ng l ng trong h sinh thái:

Các b c x quang h p khi i vào h sinh thái thí ph n l n n ng l ng b th t thoát, ch$ m t ph n r t nh# c th c v t h p thu và chuy n thành hoá n ng tích tr trong các

h p ch t h u c! tích tr trong các mô

N ng l ng di chuy n trong h sinh thái theo chu i th c n Cu i cùng t t c xác bã

c a sinh v t b phân gi i thành các ch t vô c! và gi i phóng n ng l ng ra môi tr ng *

d ng nhi t Qua m i b c th c n, n ng l ng b tiêu hao m t ph n, do không s2 d ng

c, không tiêu hoá c, và thoát ra môi tr ng * d ng nhi t

Nh v y, n ng l ng i theo dòng và ch$ c sinh v t s2 d ng m t l n qua chu i

th c n

Hi u su t sinh thái có th c bi u di'n b(ng bi u th c t ng quát d i ây:

Hi u su t sinh thái là t$ l t !ng i % gi a n ng l ng tích t trong m t b c dinh

d ng nào ó v i m t b c phía tr c b t kì, c tính theo công th c

eff là hi u su t sinh thái (%)

Ci là b c dinh d ng

Ci+1 là b c dinh d ng th i+1 sau b c Ci

Do m t nhi u n ng l ng hao h t, nên chu i th c n không th dài, th ng t) 6-7

b c i v i h sinh thái d i n c, 4-5 b c i v i h sinh thái trên c n

b S n l ng sinh v t:

S n l ng sinh v t s c p

S n l ng sinh v t s! c p thô: là t ng s n l ng c sinh ra trong quá trình quang

h p

T p h p t t c các qu n xã sinh v t và môi tr ng vô sinh trên trái t t o thành m t

h sinh thái l n nh t g i là sinh quy n

Sinh quy n là !n v t ch c l n nh t c a th gi i s ng bao g&m nhi u khu sinh h c

"c tr ng cho t)ng vùng khí h u, a lí khác nhau

2 Các khu sinh h,c chính trên trái *t:

Các h sinh thái l n "c tr ng cho i u ki n th nh ng khí h u c a m t vùng nh t

nh g i là m t khu sinh h c

b Các khu sinh h c trên c n:

&ng rêu, r)ng lá kim, r)ng lá r ng r ng theo mùa và r)ng h n t p ôn i, r)ng m nhi t i, sa m c

b Các khu sinh h c d i n c:

Có th chia thành khu sinh h c n c ng t và khu sinh h c n c m"n

============

P N = P G – R

Ví d : Hình 44.2 trang 196 Sách giáo khoa 12

V i chu trình này các em không bi t phân tích t) âu tr c? phân tích theo chi u nào và c n nêu nh ng v n gì? H c sinh còn nhi u v ng m c

Khi gi ng d y ph n sinh thái h c, yêu c u giáo viên ph i truy n th t$ m$ các khái

ni m, cho th t nhi u ví d th c t v m i quan h gi a sinh v t – môi tr ng, gi a sinh

v t – sinh v t và gi a môi tr ng – sinh v t … các em có t m nhìn t ng quát h!n

Giáo viên xây d ng nh ng s! &, bi u & hay & th t) !n gi n n ph c t p phù

h p v i t)ng n i dung, d a theo ó yêu c u h c sinh t xây d ng c m t s s! & !n

gi n giúp các em hi u bài và kh c sâu ki n th c

Ki m tra c ng là m t trong nh ng khâu r t quan tr ng tìm hi u xem các em có thu c bài không? Có hi u bài không? Có v n d ng c trong các bài t p hay không?

Vì v y xem các em ã hi u bài ch a, chúng ta nên ki m tra d i 2 hình th c:

- Ki m tra t lu n

- Ki m tra tr c nghi m

D a trên c! s* nh ng ki n th c c a sinh thái h c, d a vào m c hi u bi t c a h c sinh

v n i dung sinh thái h c, s suy lu n logic c a toán h c, s am hi u v th c t c a các

em, tài c chia làm 3 ph n c! b n ó là:

- T) n i dung ki n th c xây d ng thành s! &

- T) các s! &, phân tích hi u c n i dung ki n th c

- Hoàn thi n n i dung ki n th c b(ng s! & câm

1- Các d ng ki n th2c c b n:

bài cho bi t n i dung và các i u ki n c n thi t 7 t) ó xây d ng thành s! &

V i d ng này thì giáo viên yêu c u h c sinh ph i hi u m t s khái ni m, tính

+ Bi u di'n s! &, & th , bi u & theo yêu c u c a bài

a) th v các nhân t vô sinh và gi i h n sinh thái:

- Trong thiên nhiên sinh v t sinh tr *ng và phát tri n ph thu c vào m t s y u t

c a môi tr ng

- Do v y khi v- s! & d ng này, chú ý m t s i m sau:

* Tr c tung là s sinh tr *ng và phát tri n c a sinh v t c th

* Tr c hoành là m t trong nh ng nhân t nh h *ng n s sinh tr *ng và phát tri n c a sinh v t ó nh : Nhi t , ánh sáng, m…

* ng cong c a & th th hi n kho ng gi i h n mà sinh v t có th t&n t i và phát tri n, trong ó:

+ Có kho ng thu n l i th hi n s sinh tr *ng, sinh s n là t i u

+ T) kho ng thu n l i càng ti n v gi i h n d i và gi i h n trên là kho ng mà sinh v t có th ch ng ch u c, t&n t i nh ng sinh tr *ng và sinh s n gi m sút

V i nh ng ki n th c chung * trên ta xây d ng c s! & t ng quát mô t gi i h n sinh thái c a sinh v t

D a vào s! & t ng quát ó, các em có th v- c b t k% s! & c th nào c a các nhân t vô sinh nh m, nhi t , ánh sáng… tác ng n loài sinh v t c th

- V i d ng này chúng ta xây d ng thành bi u & c t n(m ngang

- Tuy nhiên, không ph i luôn luôn tháp sinh thái có hình tam giác v i áy r ng Do

v y khi xây d ng bi u & ph i chú ý d ki n v- cho chính xác

10 6x = 2,5.104 kcal

S n l ng th c t c a sinh v t s n xu t:

100

10 10 5 ,

2 4x = 2,5.103 kcal

S n l ng sinh v t tiêu th b c I ch$ 1% c a sinh v t s n xu t = 25% kcal

S n l ng sinh v t tiêu th b c II s2 d ng 10% s n l ng toàn ph n c a sinh

v t tiêu th b c I b(ng 2,5 kcal

b/ V- hình tháp n ng l ng

* L u ý:

- V i ví d này, chúng ta ph i tính toán r i m i dây x ng bi u

- Chú ý m i quan h gi a các b c dinh d ng sinh v t s n xu t sinh v t tiêu th

b c I sinh v t tiêu th b c II

2/ Th c v t 7 th# 7 cú 7 vi sinh v t

3/ Th c v t 7 chu t 7 cú 7 vi sinh v t

4/ Th c v t 7 sâu h i th c v t 7 ch nhái 7 r n 7 vi sinh v t

5/ Th c v t 7 sâu h i th c v t 7 ch nhái 7 r n 7 cú 7 vi sinh v t

b)- L i th c n:

c)- M t xích chung nh t là cú:

L u ý:

Khi t o các chu i th c n thì v! u “ m"i tên” h ng v phía sinh v t tiêu th

V i ví d trên ta th y t t c sinh v t u b# vi sinh v t phân gi i nên s! nh m khi

@ D <& '( LA#U(^ e=> < 7 ;6 %;7W 5 %6

& th bi u di'n s t ng tr *ng kích th c c a qu n th trong i u ki n môi

Qu n th ch$ có th t c s l ng t i a, cân b(ng v i s c ch u ng c a môi

tr ng

Khi ngu&n s ng gi m, t c t2 vong t ng lên và cu i cùng s l ng cá th trong

qu n th * tr ng thái n nh, cân b(ng v i s c ch a c a môi tr ng

T c sinh s n và t c t2 vong x p x$ nhau

ng cong có d ng ch S

Ví d : Thú n th c v t, thú n th t, th c v t b c cao…

b) Bi u tháp sinh thái:

- D a vào hình d ng c a các bi u & phân tích và k t lu n theo yêu c u c a bài

- Bi u & c a bài th ng bi u th v %,s l ng, kh i l ng ho"c n ng l ng …

@ *

10% 30% 35%

45% 44% 45% 45% 26% 20%

Gi i:

- Tháp dân s c a Châu Phi là các n c ang phát tri n, tháp dân s là m t tam giác cân, áy r ng, do nhóm tu i tr c sinh s n chi m t4 l cao nh t, l c l ng b sung cho nhóm ang sinh s n

- Tháp dân s c a Liên Bang Nga là các n c ang n nh v dân s , c u trúc tu i không thay i, m c sinh và m c nh p c cân b(ng v i m c t2 vong và m c xu t c

- Tháp dân s c a Châu Âu là các n c ang suy gi m, có áy tháp thu h3p, nhóm

tu i tr c sinh s n gi m so v i nhóm ang sinh s n, dân s c a các n c ó b co l i

- Tháp n ng l ng luôn có d ng chu n, ngh a là n ng l ng con m&i bao gi c ng

n d th)a nuôi con v t tiêu th mình

- Hai tháp còn l i ôi khi b bi n d ng nh :

+ Tháp s l ng gi a v t ch và v t ký sinh: v t ch có s l ng ít, v t ký sinh ông nên áy tháp nh# còn $nh l i l n

+ Trong các qu n xã sinh v t n i trong n c, sinh kh i c a vi khu n , t o phù du r t

th p, trong khi sinh kh i c a v t tiêu th l i l n, tháp tr* nên m t cân i

c) Chu trình sinh a hoá:

- D ng này ph c t p và khó h!n vì chu trình i theo ng vòng nên h c sinh không bi t ph i phân tích b t u t) âu

- M i lo i v t ch t nh : C, N2, H2O, P…di chuy n trong chu trình có nh ng s n

ph m và quá trình bi n i s n ph m là khác nhau, vì v y khi phân tích nên chú ý

* Các d u m i tên

* V trí các m c, i m

* M i quan h gi a các y u t trong h sinh thái

Dù cho chu trình H2O, cacbon, nit! hay chu trình photpho… u c phân tích chung là:

- Chu trình v t ch t trong t nhiên có 4 ph n chính:

Ph n v t ch t i t) môi tr ng ngoài vào qu n xã (quang h p)

Ph n trao i v t ch t trong qu n xã qua các b c dinh d ng (các m t xích c a chu i và l i th c n)

Ph n v t ch t tr* l i môi tr ng t nhiên (hô h p * sinh v t, ch t th i…)

Gi i:

Mô t chu trình Cacbon: Chu trình Cacbon g&m có 4 ph n chính

1- Cacbon i t) môi tr ng vô c! vào qu n xã d i d ng cacbon iôxít, c th c

v t h p th và thông qua quang h p ã t ng h p nên các ch t h u c! có Cacbon

2- Cacbon trao i trong qu n xã thông qua các chu i th c n và l i th c n 3- Cacbon tr* l i môi tr ng vô c! qua quá trình hô h p * th c v t, ng v t và s phân gi i các ch t h u c! thành ch t vô c! * trong t c a vi sinh v t ã th i ra

m t l ng l n khí cacbonic vào b u khí quy n

4- Có m t ph n cacbon l ng ng trong môi tr ng t, n c hình thành nên nhiên

li u hoá th ch nh than á, d u l2a…

V i d ng này th ng dùng ki m tra ki n th c c a h c sinh

ây là m t d ng khó, yêu c u h c sinh ph i v n d ng t ng h p nh ng ki n th c ã

h c, kh n ng t duy logic xác nh c m t) cho phù h p v i yêu c u c a bài

Trình bày d ng này h c sinh c n n m các b c nh sau:

- u tiên c n có t m nhìn t ng th v s! & câm

- D a vào nh ng d ki n trong s! &, các d u m i tên, m i quan h gi a các ô

* 5 là sinh v t phân gi i

- Sinh v t s n xu t nh n n ng l ng ánh sáng m"t tr i t o ch t h u c! và n ng

l ng c chuy n qua các b c dinh d ng nên (1) ph i là ánh sáng m"t tr i

K t qu :

1- N ng l ng ánh sáng m"t tr i 2- Sinh v t s n xu t

3- Sinh v t tiêu th b c 1 3- Sinh v t tiêu th b c 2

3- Sinh v t phân gi i

i n các c m t) thích h p vào s! & d i ây v quá trình di'n th th sinh d1n n s hình thành m t qu n xã khác

Gi i:

1- R)ng lim nguyên sinh 2- R)ng th a cây g nh# a sáng

3- Cây g nh# và cây b i 4- Cây b i nh# và c# chi m u th 5- Tr ng c#

Hoàn thi n chu trình n c trên toàn c u theo s! & sau:

Các ch#m b ng

Dòng b m"t

Gi i: 1- Mây 2- Tuy t r!i 3- M a 4- B c h!i 5- B ng tan 6- i d !ng 7- N c ng m !7W 2 !7W 4 Núi l9a =

J

Q

C#&% ) &^(

C#&% (

2/ Gi thi t máy i u hoà nh êt c a phòng không gi c * nhi t c c thu n

250C n a, k t qu n* c a tr ng t(m còn nh * b ng trên n a không ? Nó s- nh th nào

n u nhi t th p h!n hay cao h!n?

3/ V- s! & tác ng c a m lên s phát tri n c a tr ng t(m S! & trên minh ho cho quy lu t sinh thái c! b n nào?

S! & mô t sinh thái c a 4 loài A, B, C, D Hãy phân tích sinh thái c a 4 loài trên và t) ó rút ra k t lu n gì?

Quan sát & th thúc cá h&i 0 tr ng b(ng ánh sáng nhân t o

a/ Hãy gi i thích & th d i và ch ng minh nh h *ng c a ánh sáng n i s ng

ng v t nh th nào?

b/ L y m t ví d khác minh ho ánh sáng nh h *ng rõ r t t i sinh tr *ng và phát d c c a ng v t

R& ;

R& J

R& Q

D

Khi nghiên c u các y u t nh h *ng n s c sinh s n c a qu n th , ng i ta v- c 3 d ng & th minh ho d i ây:

M t

& th v các y u t nh h *ng n s c sinh s n c a qu n th a/ Ba d ng & th trên minh ho nh h *ng các y u t nào lên s c sinh s n c a QT b/ S nh h *ng ó c th hi n nh th nào?

Trong i u ki n môi tr ng thu n l i, th c n d&i dào, ít k0 thù S l ng

cá th trong qu n th t ng cao Sau m t th i gian, ngu&n th c n thi u h t n!i s ng ch t ch i, d1n t i c nh tranh làm cho m c t2 vong t ng, sinh s n

gi m… S l ng cá th c a qu n th gi m xu ng V- s! & i u ch$nh s l ng cá th c a qu n th tr* l i m c cân b(ng

Trong m t kh o sát nh# ng i ta phát hi n trên m t cây m p ang ra hoa có

t i 250 con b xít bám vào hút nh a cây, &ng th i l i th y 32 con nh n gi ng t! b t b xít làm m&i và 7 con tò vò ang s n nh n

a/ Hãy v- xích th c n c a qu n xã

b/ Hãy xây d ng tháp sinh thái theo s l ng c a các loài trong qu n xã Có nh n xét gì v tháp này?

c/ Hãy ch$ ra m i quan h trong qu n xã

D a vào s! & d i ây hãy mô t chu trình Cacbon trong t nhiên?