Bài giảng nhập môn lập trình hàm, cấu trúc trần phước tuấn

Th t khai báo không quan tr ng... Heap Data segment Stack.

Tr n Ph c Tu n

tranphuoctuan.khoatoan.dhsp@gmail.com http://baigiang.tranphuoctuan.com

M t s nguyên t c Cách khai báo và g i th c hi n Prototype c a hàm

Truy n tham s cho hàm

Bi n toàn c c, bi n c c b , bi n static, bi n thanh ghi,

… Cách th c C th c hi n các l i g i hàm – stack.

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 3

Các hàm trong NNLT C u ngang c p v i nhau:

Hàm không c khai báo l ng nhau.

Th t khai báo không quan tr ng.

Hàm có th nh n và x lý nhi u tham s ho c không có tham s nào

Hàm có th tr v m t giá tr ho c không.

Bi n khai báo trong hàm F ch có giá tr trong F, không s

d ng c bi n này trong các hàm khác c.

double Power(double x, int n)

{

double result;

for(result = 1; n; n ) result *= x;

return result;

}

{

double result;

for(result = 1; n; n ) result *= x;

return result;

}

nh n vào 2 tham s khi c g i

ki u c a giá tr tr

giá tr c tr qua l nh return

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 5

#include <stdio.h>

double Power(double, int);

int main()

{

double m = Power(2, 3);

printf(“3.5 ^ 4 = %lf”, Power(3.5, 4));

return 0;

}

#include <stdio.h>

double Power(double, int);

int main()

{

double m = Power(2, 3);

printf(“3.5 ^ 4 = %lf”, Power(3.5, 4));

return 0;

}

Ch th cho ch ng trình bi t prototype c a hàm Power

3.5 và 4: 2 tham s th c s

#include <stdio.h>

int main()

{

int m = Power(2, 3);

printf(“3.5 ^ 4 = %lf”, Power(4));

return 1.0;

}

#include <stdio.h>

int main()

{

int m = Power(2, 3);

printf(“3.5 ^ 4 = %lf”, Power(4));

return 1.0;

}

Compiler không hi u c hàm Power

giá tr tr không kh p ki u

hàm Power thi u tham s

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 7

Prototypes

Dòng khai báo

double Power(double, int);

c hi u là khai báo prototype c a hàm Power

c dùng khi ch ng trình s d ng m t hàm tr c khi khai báo.

Khai báo prototype thông báo cho trình biên d ch bi t ki u

c a giá tr tr v và mô t chi ti t v các tham s c a hàm.

Các hàm th vi n chu n c khai báo prototype trong các

t p tin header (stdio.h, conio.h, …).

Các hàm do l p trình viên t xây d ng ph i t khai báo prototype.

ki u tr tên hàm(danh sách tham s hình th c) {

//khai báo các bi n c a hàm //các l nh th c thi

return giá tr tr ; //hàm void không có giá tr tr }

ki u tr tên hàm( danh sách tham s hình th c )

{

//khai báo các bi n c a hàm //các l nh th c thi

return giá tr tr ; //hàm void không có giá tr tr }

header c a hàm

thân (body) hàm

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 9

float g=6.5;

void main() {

int i = 5, j, k = 2;

float f = 2.8F ;

d = 3.7;

} void F(int v) {

double d, e = 0.0, f;

i++; g ;

f = 0.0;

}

float g=6.5;

void main() {

int i = 5, j, k = 2;

float f = 2.8F ;

d = 3.7;

} void F(int v) {

double d, e = 0.0, f;

i++; g ;

f = 0.0;

}

Bi n toàn n c c c:

Không thu c kh i

nào, có tác d ng

trong toàn ch ng

trình k t khi khai

báo

Bi n c c b : khai

báo trong m t kh i,

ch có tác d ng

trong kh i này

compiler không

ch p nh n “d”, “i”

“f” c a hàm F, không

ph i c a main

C h tr 2 cách truy n tham s :

Truy n tham s b i giá tr (truy n giá tr - call by value)

Truy n tham s b i a ch (truy n a ch - call

by address)

M r ng v i C++

Truy n tham chi u (call by reference)

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 11

Hàm s x lý trên b n sao c a tham s Hàm không th thay i giá tr c a tham s c.

c dùng trong các tr ng h p c n chuy n d li u vào bên trong hàm x lý, tính toán

Các ví d trên u dùng ki u truy n tham s b i giá tr

Ví d hàm có s n c a C truy n giá tr : float sqrt(float);

double pow(double, double);

#include <stdio.h>

void change(int v);

int main() {

int var = 5;

change(var);

printf("main: var = %i\n", var);

return 0;

}

void change(int v) {

v *= 100;

printf("change: v = %i\n", v);

}

#include <stdio.h>

void change(int v);

int main() {

int var = 5;

change(var);

printf("main: var = %i\n", var);

return 0;

}

void change(int v) {

v *= 100;

printf("change: v = %i\n", v);

}

change: v = 500 main: var = 5

change: v = 500 main: var = 5

hàm change không thay i giá tr a “var”

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 13

Hàm s x lý trên chính tham s nh vào a ch

c a chúng Hàm có th thay i giá tr c a tham s

c dùng trong các tr ng h p c n chuy n d li u

là k t qu x lý c bên trong hàm ra “ngoài” cho các hàm khác s d ng.

Ví d hàm có s n c a C truy n a ch :

int scanf(const char *format, adr1, adr2, …);

function

#include <stdio.h>

void change(int *v);

int main() {

int var = 5;

change(&var);

printf("main: var = %i\n", var);

return 0;

}

void change(int *v) {

(*v) *= 100;

printf("change: *v = %i\n", (*v));

}

#include <stdio.h>

void change(int *v);

int main() {

int var = 5;

change(&var);

printf("main: var = %i\n", var);

return 0;

}

void change(int *v) {

(*v) *= 100;

printf("change: *v = %i\n", (*v));

}

change: *v = 500 main: var = 500

change: *v = 500 main: var = 500

a s int, khai

vào hàm change

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 15

Hàm s x lý trên b n sao tham s và c p nh t l i b n chính ngay tr c khi hàm k t th úc.

Hàm có th thay i giá tr c a tham s

c dùng trong các tr ng h p c n chuy n d li u là

k t qu x lý c bên trong hàm ra “ngoài” cho các hàm khác s d ng.

Ch áp d ng c v i các trình biên d ch C++

#include <stdio.h>

void change(int &v);

int main() {

int var = 5;

change(var);

printf("main: var = %i\n", var);

return 0;

}

void change(int &v) {

v *= 100;

printf("change: v = %i\n", v);

}

#include <stdio.h>

void change(int &v);

int main() {

int var = 5;

change(var);

printf("main: var = %i\n", var);

return 0;

}

void change(int &v) {

v *= 100;

printf("change: v = %i\n", v);

}

change: v = 500 main: var = 500

change: v = 500 main: var = 500

v: tham s tham chi u, khai báo

i d u &

truy n “var” vào hàm change

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 17

#include <stdio.h>

void function(int a, int *b, int &c);

int main()

{

int x = 3, y = 4, z = 5;

function(x, &y, z);

printf("%i %i %i\n", x, y, z);

return 0;

}

void function(int a, int *b, int &c)

{

a *= 2;

(*b) += a;

c = a + (*b);

printf("%i %i %i\n", a, *b, c);

}

#include <stdio.h>

void function(int a, int *b, int &c);

int main()

{

int x = 3, y = 4, z = 5;

function(x, &y, z);

printf("%i %i %i\n", x, y, z);

return 0;

}

void function(int a, int *b, int &c)

{

a *= 2;

(*b) += a;

c = a + (*b);

printf("%i %i %i\n", a, *b, c);

}

6 10 16

3 10 16

6 10 16

3 10 16

main

function

a b c

Ph ng th c trao i d li u

C dùng 1 stack u tr các bi n c c b và các chuy n các tham s cho hàm v i m i l n g i hàm th c hi n

Hàm g i (O) c t các tham s vào stack.

G i th c hi n hàm c g i (F).

F nh n l y các tham s t stack

F t o các bi n c c b ng v i các tham s trên stack Khi k t thúc, F c p nh t giá tr các tham s (ref) và tr i u khi n cho O

O nh n l y các giá tr m i c a tham s c ng nh giá tr tr v

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 19

#include <stdio.h>

double power(int, int);

int main(void)

{

int x = 2;

double d;

d = power(x, 5);

printf("%lf\n", d);

return 0;

}

double power(int n, int p)

{

double result = n;

while( p > 0)

result *= n;

return result;

}

#include <stdio.h>

double power(int, int);

int main(void)

{

int x = 2;

double d;

d = power(x, 5);

printf("%lf\n", d);

return 0;

}

double power(int n, int p)

{

double result = n;

while( p > 0)

result *= n;

return result;

}

main: x 2

main: d

?

power: p 5

power: n 2

power: result 32.0

Ph ng th c trao i d li u

32.0

thúc.

Heap

Data segment Stack

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 21

Khai báo và g i th c hi n hàm Khai báo prototypes

T m tác d ng c a bi n Truy n tham s cho hàm

V n t ch c d li u trong ch ng trình

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 23

Khái ni m Khai báo Truy xu t các thành ph n

C u trúc & m ng Con tr n c u trúc

C u trúc là ki u d li u g m m t nhóm các thành ph n có ki u không gi ng nhau, m i thành ph n c xác nh b ng m t tên riêng

bi t.

Ki u c a m i thành ph n trong c u trúclà m t

ki u ã c nh ngh a tr c, k c m ng và các c u trúc khác.

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 25

M t ki u c u trúc c nh ngh a v i t khóa struct

{

};

typedef struct TBook {

char title[80]; char author[80]; float price;

char isbn[20]; };

typedef struct TBook {

char title[80]; char author[80]; float price;

char isbn[20];

};

typedef struct TDate {

char day;

char month;

int year;

};

typedef struct TDate

{

char day;

char month;

int year;

};

typedef struct TStudent

{

char ID[10];

char firstname[10];

char lastname[20];

TDate dob;

float marks[10];

};

typedef struct TStudent

{

char ID[10];

char firstname[10];

char lastname[20];

TDate dob;

float marks[10];

};

//khai báo các bi n

TStudent list[100];

//khai báo các bi n

TBook book;

TStudent list[100];

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 27

Các thành ph n c a m t bi n ki u c u trúc c truy xu t thông qua tên bi n, d u "." và tên thành ph n.

void Print(TStudent m) {

printf("Name : %s %s\n",

m.firstname, m.lastname);

printf("Student ID : %s\n", m.ID);

printf("Date of birth : %hi/%hi/%i",

m.dob.day, m.dob.month, m.dob.year); printf("Marks : ");

for (int i=0; i<10; i++)

printf("%.2f ", m.marks[i]);

}

void Print(TStudent m) {

printf("Name : %s %s\n",

m.firstname, m.lastname);

printf("Student ID : %s\n", m.ID);

printf("Date of birth : %hi/%hi/%i",

m.dob.day, m.dob.month, m.dob.year);

printf("Marks : ");

for (int i=0; i<10; i++)

printf("%.2f ", m.marks[i]);

}

void ReadInfo(TStudent &m)

{

printf("Type student ID: ");

scanf("%s", m.ID);

printf("Type first name: ");

gets(m.firstname);

printf("Type last name: ");

gets(m.lastname);

printf("Date of birth (d m y): ");

scanf("%hi %hi %i", &(m.dob.day),

&(m.dob.month), &(m.dob.year));

printf("Marks (10 floats): ");

for (int i=0; i<10; i++)

scanf("%f", &(m.marks[i]));

}

void ReadInfo(TStudent &m)

{

printf("Type student ID: ");

scanf("%s", m.ID);

printf("Type first name: ");

gets(m.firstname);

printf("Type last name: ");

gets(m.lastname);

printf("Date of birth (d m y): ");

scanf("%hi %hi %i", &(m.dob.day),

&(m.dob.month), &(m.dob.year));

printf("Marks (10 floats): ");

for (int i=0; i<10; i++)

scanf("%f", &(m.marks[i]));

}