Bài giảng nhập môn lập trình con trỏ, chuỗi trần phước tuấn

tranphuoctuan.khoatoan.dhsp@gmail.com http://baigiang.tranphuoctuan.com

Khai báo Các toán t “ & ”, “ * ”, “=”, “+”

Nh c l i v truy n tham s a ch Con tr và m ng

C p phát vùng nh ng

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 3

Con tr là ki u d li u l u tr a ch c a các vùng

d li u trong b nh máy tính

Ki u con tr cho phép:

Truy n tham s ki u a ch

Bi u di n các ki u, c u trúc d li u ng

u tr d li u trong vùng nh heap Con tr ã c s d ng trong hàm scanf

Ki u con tr ph i c nh ngh a trên m t ki u c s ã

c nh ngh a tr c ó.

//PINT là ki u con tr - a ch vùng nh ki u int

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 5

long int *p;

e and f are double */

long int *p;

e and f are double */

0x91A2 0x1132

Con tr - Toán t “ & ”

“ & ”: toán t l y a ch c a 1 bi n

a ch c a t t c các bi n trong ch ng trình u ã

c ch nh t khi khai báo char g = 'z';

{

char c = 'a';

char *p;

p = &c;

p = &g;

return 0;

}

char g = 'z';

{

char c = 'a';

char *p;

p = &c;

p = &g;

return 0;

}

'a' 0x1132

'z' 0x91A2

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 7

“ * ”: toán t truy xu t giá tr c a vùng nh c qu n lý

b i con tr

#include <stdio.h>

char g = 'z';

{

char c = 'a';

char *p;

p = &c;

printf("%c\n", *p);

p = &g;

printf("%c\n", *p);

return 0;

}

#include <stdio.h>

char g = 'z';

{

char c = 'a';

char *p;

p = &c;

printf("%c\n", *p);

p = &g;

printf("%c\n", *p);

return 0;

}

a z

a z

xu t giá tr do p ang

qu n lý

0x91A2

0x1132

'a' 0x1132

'z' 0x91A2

#include <stdio.h>

{

int var = 5;

change(&var);

printf("main: var = %i\n", var);

return 0;

}

void change(int *v) {

(*v) *= 100;

printf("change: *v = %i\n", (*v));

}

#include <stdio.h>

{

int var = 5;

change(&var);

printf("main: var = %i\n", var);

return 0;

}

void change(int *v) {

(*v) *= 100;

printf("change: *v = %i\n", (*v));

}

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 9

Giá tr c bi t ch r ng con tr không qu n lý vùng nào Giá tr này th ng c dùng ch m t con tr không h p l

#include <stdio.h>

int main() {

int i = 13;

if (p == NULL)

else

return 0;

}

#include <stdio.h>

int main() {

int i = 13;

if (p == NULL)

else

return 0;

}

0x15A0

0x15A4 0x15A0

Có s khác bi t r t quan tr ng khi th c hi n các phép gán:

int* p = &i;

*p = *q;

int* p = &i;

*p = *q;

p = q;

p = q;

và:

10

10 0x15A0

0x15A4

0x15A4

14 0x15A4

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 11

{

int i = 10, j = 14, k;

int *p = &i;

int *q = &j;

*p += 1;

p = &k;

*p = *q;

p = q;

*p = *q;

return 0;

}

{

int i = 10, j = 14, k;

int *p = &i;

int *q = &j;

*p += 1;

p = &k;

*p = *q;

p = q;

*p = *q;

return 0;

}

i 0x2100

j 0x2104

k 0x1208

p 0x120B

q 0x1210

Bi n ki u m ng là a ch t nh c a m t vùng nh , c xác

nh khi khai báo, không thay i trong su t chu k s ng.

Bi n con tr là a ch ng c a m t vùng nh , c xác

nh qua phép gán a ch khi ch ng trình th c thi.

#include <stdio.h>

int main() {

int a[10] = {1, 3, 4, 2, 0};

int *p;

p = a; //a = p: sai

printf(“0x%04X %i 0x%04X %i\n“, );

a, a[0], p, *p);

return 0;

}

#include <stdio.h>

int main() {

int a[10] = {1, 3, 4, 2, 0};

int *p;

printf(“0x%04X %i 0x%04X %i\n“, );

a, a[0], p, *p);

return 0;

}

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 13

3

0x15A0

#include <stdio.h>

int main()

{

short a[10] = {1, 3, 5, 2, 0};

printf(“0x%04X %i 0x%04X %i\n“, );

a, a[0], p, *p);

p ++;

printf(“0x%04X %i 0x%04X %i\n“, );

a, a[0], p, *p);

(*p) ++;

printf(“0x%04X %i 0x%04X %i\n“, );

a, a[0], p, *p);

return 0;

}

#include <stdio.h>

int main()

{

short a[10] = {1, 3, 5, 2, 0};

printf(“0x%04X %i 0x%04X %i\n“, );

a, a[0], p, *p);

p ++;

printf(“0x%04X %i 0x%04X %i\n“, );

a, a[0], p, *p);

(*p) ++;

printf(“0x%04X %i 0x%04X %i\n“, );

a, a[0], p, *p);

return 0;

}

1

5 2 0 a

…

0x15A0

p

0x16B2

#include <stdio.h>

int main()

{

int a[10] = {2, 3, 5, 1, 4, 7, 0};

int *p = a;

printf(“%i %i\n“, a[0], *p);

p ++;

printf(“%i %i\n“, *p, p[2]);

printf(“%i %i\n“, p[1], *p);

p -= 2;

printf(“%i %i\n”, p[3], p[1]);

return 0;

}

#include <stdio.h>

int main()

{

int a[10] = {2, 3, 5, 1, 4, 7, 0};

int *p = a;

printf(“%i %i\n“, a[0], *p);

p ++;

printf(“%i %i\n“, *p, p[2]);

printf(“%i %i\n“, p[1], *p);

p -= 2;

printf(“%i %i\n”, p[3], p[1]);

return 0;

}

2 2

3 1

1 9

1 3

2 2

3 1

1 9

1 3

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 15

#include <stdio.h>

{

int *p = new int[10];

p[0] = 1;

p[3] = -7;

delete []p;

return 0;

}

#include <stdio.h>

{

int *p = new int[10];

p[0] = 1;

p[3] = -7;

delete []p;

return 0;

}

Có th ch nh vùng m i cho 1 con tr qu n lý b ng các

l nh hàm malloc, calloc ho c toán t new c a C++

Vùng nh do l p trình viên ch nh ph i c gi i phóng

b ng l nh free (malloc, calloc) ho c toán t delete (new)

Khai báo Các toán t “ & ”, “ * ”, “=”, “+”

Nh c l i v truy n tham s a ch Con tr và m ng

C p phát vùng nh ng

Chu i ký t - String

M t s qui t c

Nh p / xu t Con tr và chu i ký t

M t s hàm th vi n

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 19

Chu i ký t là m ng m t chi u có m i thành ph n là m t

s nguyên c k t thúc b i s 0.

Ký t k t thúc (0) cu i chu i ký t th ng c g i là

ký t null (không gi ng con tr NULL) Có th ghi là 0

ho c ‘\0’ (không ph i ch o).

c khai báo và truy n tham s nh m ng m t chi u.

char s[100];

unsigned char s1[1000];

char first_name[5] = { 'J', 'o', 'h', 'n', '\0' }; char last_name[6] = "Minor";

char other[] = "Tony Blurt";

char characters[7] = "No null";

char first_name[5] = { 'J', 'o', 'h', 'n', '\0' }; char last_name[6] = "Minor";

char other[] = "Tony Blurt";

char characters[7] = "No null";

first_name

last_name

other characters

0 'n' 'h' 'o' 'J'

0 'r' 'o' 'n' 'i' 'M'

'y'

‘n’

'o' 'T'

'u' 'n' 32 'o' 'N'

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 21

Có th nh p / xu t chu i ký t s b ng cách nh p t ng ký

t c a s

Ho c s d ng các hàm scanf và printf v i ký t nh

d ng “%s”

Nh p chu i có kho ng tr ng dùng hàm gets

printf("Nhap mot chuoi ky tu %s: ");

gets(name);

char name[100];

printf("Nhap mot chuoi ky tu %s: ");

gets(name);

printf("%s\n", other);

char other[] = "Tony Blurt";

printf("%s\n", other);

#include <stdio.h>

{

char other[] = "Tony Blurt";

printf("%s\n", other);

other[4] = '\0';

printf("%s\n", other);

return 0;

}

#include <stdio.h>

{

char other[] = "Tony Blurt";

printf("%s\n", other);

other[4] = '\0';

printf("%s\n", other);

return 0;

}

Tony Blurt Tony

Tony Blurt Tony

other

"Blurt" s không

c in ra

'y'

‘n’

'o' 'T'

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 23

L y dài chu i

i toàn b các ký t c a chu i thành IN HOA

strupr(s);

i toàn b các ký t c a chu i thành in th ng

strlwr(s);

So sánh chu i: so sánh theo th t t i n

Phân bi t IN HOA – in th ng:

int strcmp(const char *s1, const char *s2);

Không phân bi t IN HOA – in th ng:

int stricmp(const char *s1, const char *s2);

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 25

#include <stdio.h>

int main()

{

int cmp = strcmp(s1, s2);

if (cmp < 0)

printf("%s < %s", s1, s2);

else

if (cmp == 0)

printf("%s = %s", s1, s2);

else

printf("%s > %s", s1, s2);

return 0;

}

#include <stdio.h>

int main()

{

int cmp = strcmp(s1, s2);

if (cmp < 0)

printf("%s < %s", s1, s2);

else

if (cmp == 0)

printf("%s = %s", s1, s2);

else

printf("%s > %s", s1, s2);

return 0;

}

Minor < Tony

Gán n i dung chu i:

o Chép toàn b chu i source sang chu i dest:

int strcpy(char *dest, const char *src);

o Chép t i a n ký t t source sang dest:

int strncpy(char *dest,

const char *src, int n);

T o chu i m i t chu i ã có:

char *strdup(const char *src);

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 27

#include <stdio.h>

int main()

{

char s[] = "Tony Blurt";

char s2[100], *s3;

strcpy(s2, s);

printf("%s\n", s2);

strncpy(s2 + 2, "12345", 3);

printf("%s\n", s2);

s3 = strdup(s + 5);

printf("%s\n", s3);

free(s3);

return 0;

}

#include <stdio.h>

int main()

{

char s[] = "Tony Blurt";

char s2[100], *s3;

strcpy(s2, s);

printf("%s\n", s2);

strncpy(s2 + 2, "12345", 3);

printf("%s\n", s2);

s3 = strdup(s + 5);

printf("%s\n", s3);

free(s3);

return 0;

}

Tony Blurt To123Blurt Blurt

Tony Blurt To123Blurt Blurt

N i chu i:

char *strcat(char *dest,

const char *src);

Tách chu i:

char *strtok(char *s,

const char *sep);

Tr v a ch c a o n u tiên Mu n tách o n k ti p tham s th nh t s là NULL

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 29

#include <stdio.h>

#define SEPARATOR "., "

int main()

{

char s[]= "Thu strtok: 9,123.45";

char *p;

p = strtok(s, SEPARATOR);

printf("%s\n", p);

p = strtok(NULL, SEPARATOR);

} return 0;

}

#include <stdio.h>

#define SEPARATOR "., "

int main()

{

char s[]= "Thu strtok: 9,123.45";

char *p;

p = strtok(s, SEPARATOR);

printf("%s\n", p);

p = strtok(NULL, SEPARATOR);

} return 0;

}

Thu strtok: 9

123 45

Thu strtok: 9

123 45

Tìm m t ký t trên chu i:

char *strchr(const char *s, int c);

Tìm m t o n ký t trên chu i:

char *strstr(const char *s1,

const char *s2);

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 31

#include <stdio.h>

int main() {

char s[]= "Thu tim kiem chuoi";

char *p;

p = strchr(s, 'm');

printf("%s\n", p);

p = strstr(s, "em");

printf("%s\n", p);

return 0;

}

#include <stdio.h>

int main() {

char s[]= "Thu tim kiem chuoi";

char *p;

p = strchr(s, 'm');

printf("%s\n", p);

p = strstr(s, "em");

printf("%s\n", p);

return 0;

}

m kiem chuoi

em chuoi

m kiem chuoi

em chuoi

#include <stdio.h>

void StrIns(char *s, char *sub)

{

int len = strlen(sub);

memmove(s + len, s, strlen(s)+1);

strncpy(s, sub, len);

}

int main()

{

char s[]= "Thu chen";

StrIns(s + 8, "45"); printf("%s\n", p);

return 0;

#include <stdio.h>

void StrIns(char *s, char *sub)

{

int len = strlen(sub);

memmove(s + len, s, strlen(s)+1);

strncpy(s, sub, len);

}

int main()

{

char s[]= "Thu chen";

StrIns(s + 8, "45"); printf("%s\n", p);

return 0;

}

123 Thu chen

123 Thu 45chen

123 Thu chen

123 Thu 45chen

NH P MÔN L P TRÌNH 12/23/2009 33

#include <stdio.h>

void StrDel(char *s, int n)

{

memmove(s, s + n, strlen(s+n)+1);

}

int main()

{

char s[]= "Thu xoa 12345";

return 0;

}

#include <stdio.h>

void StrDel(char *s, int n)

{

memmove(s, s + n, strlen(s+n)+1);

}

int main()

{

char s[]= "Thu xoa 12345";

return 0;

}

xoa 12345 xoa 45

xoa 12345 xoa 45

Khai báo

Nh p / xu t Con tr và chu i ký t

M t s hàm th vi n Chèn / lo i b m t o n con