Bài giảng bài công dân với các quyền tự do cơ bản GDCD 12

công an xã.

Bài 6 - CÔNG DÂN V I CÁC QUY N T DO Ớ Ề Ự

C B N Ơ Ả

I.Các quy n t do c b n c a công dân ề ự ơ ả ủ

1 Quy n b t kh xâm ph m thân th c a CD ề ấ ả ạ ể ủ

2 Quy n đ ề ượ c PL b o h v tính m ng, s c kh e, danh d và ả ộ ề ạ ứ ỏ ự nhân

c tp

ọ

1 Các quy n t do c b n c a công dân ề ự ơ ả ủ

* Th nào là quy n b t kh xâm ph m v thân th ế ề ấ ả ạ ề ể

c a ủ

công dân?

Đi u 71 Hi n pháp năm 1992 có quy ề ế

đ nh : Quy n b t kh xâm ph m v thân th ị ề ấ ả ạ ề ể

có nghĩa là không ai b b t, n u không có ị ắ ế

quy t đ nh c a Tòa án, quy t đ nh ho c phê ế ị ủ ế ị ặ chu n c a Vi n Ki m sát, tr tr ẩ ủ ệ ể ừ ườ ng h p ợ

ph m t i qu tang ạ ộ ả

công an xã Trong vi c này, ông A kh ng ệ ẳ đ nh ị anh X là ngư i l y c p D a vào l i khai báo ờ ấ ắ ự ờ

c a ông A, công an xã ủ đã ngay l p t c b t anh X ậ ứ ắ

và ép bu c anh ph i nh n là ộ ả ậ đã l y c p ấ ắ

Vi c làm c a công an xã là vi ph m quy n b t kh xâm ệ ủ ạ ề ấ ả

ph m v thân th c a công dân ạ ề ể ủ

T i sao vi c làm này c a công an xã là vi ph m quy n b t ạ ệ ủ ạ ề ấ

kh xâm ph m v thân th c a công dân? ả ạ ề ể ủ

Không m t ai dù b t c c ộ ở ấ ứ ươ ng v nào có quy n ị ề

t ý b t giam gi ng ự ắ ữ ườ i vì nh ng lí do không ữ chính đáng ho c do nghi ng không căn c ặ ờ ứ

T ti n b t và giam, gi ng ự ệ ắ ữ ườ i trái pháp lu t là ậ Xâm ph m đ n quy n b t kh xâm ph m v thân ạ ế ề ấ ả ạ ề

th c a công dân, là hành vi trái pháp lu t, ph i ể ủ ậ ả

x lý nghiêm minh theo pháp lu t ử ậ

­ V y có khi nào pháp lu t cho phép b t ậ ậ ắ ngư i không? ờ

Có 3 trư ng h p pháp lu t cho phép b t ng ờ ợ ậ ắ ư i ờ

Trư ng h p 1 ờ ợ : Vi n Ki m soát, Toà án trong ph m vi ệ ể ạ

th m quy n theo quy ẩ ề đ nh c a pháp lu t có quy n ra ị ủ ậ ề

l nh b t b can,b cáo ệ ắ ị ị đ t m giam, khi có c ể ạ ăn c ứ

ch ng t b can, b cáo s gây khó kh ứ ỏ ị ị ẽ ăn cho vi c ệ đi u ề tra, truy t , xét x ho c s ti p t c ph m t i ố ử ặ ẽ ế ụ ạ ộ

B t b can, b cáo ắ ị ị

B t ng ắ ườ i trong tr ườ ng h p kh n c p ợ ẩ ấ

Trư ng h p 3 ờ ợ : B t ng ắ ư i ờ đang ph m t i qu ạ ộ ả tang ho c ặ đang b truy nã ị

Ng ườ i đang th c hi n t i ph m ho c sau khi th c ự ệ ộ ạ ặ ự

hi n t i ph m thì b phát hi n ho c b đu i b t, ệ ộ ạ ị ệ ặ ị ổ ắ

ng ườ i đang b truy nã thì ai cũng có quy n b t và ị ề ắ

gi i ngay đ n c quan c ả ế ơ ơng an, vi n ki m sát ho c ệ ể ặ UBND n i g n nh t ơ ầ ấ

B t ng ắ ườ i ph m t i qu tang và b truy nã ạ ộ ả ị

- Ý nghĩa quy n b t kh xâm ph m v thân th c a ề ấ ả ạ ề ể ủ công dân

trái v i quy đ nh c a pháp lu t ớ ị ủ ậ

Đi u 71 Hi n pháp năm 1992 ề ế

“ Công dân có quy n b t kh ề ấ ả xâm ph m v thân th , đ ạ ề ể ượ c pháp lu t b o h v tính m ng, ậ ả ộ ề ạ

s c kho , danh d và nhân ứ ẻ ự

ph m …” ẩ

- Th nào là Quy n ế ề đư c pháp lu t b o h v ợ ậ ả ộ ề

tính m ng, s c kh e, danh d và nhân ph m c a ạ ứ ỏ ự ẩ ủ

công dân ?

Công dân có quy n ề đư c b o ợ ả đ m an tòan v tính m ng, ả ề ạ

s c kh e, ứ ỏ đư c b o v danh d và nhân ph m; không ai ợ ả ệ ự ẩ

đư c xâm ph m t i tính m ng, s c kh e, danh d và nhân ợ ạ ớ ạ ứ ỏ ự

ph m c a ng ẩ ủ ư i khác ờ

A và B là hàng xóm c a nhau M t hôm, ủ ộ đàn gà

c a A sang v ủ ư n nhà B b i tung m t lu ng rau ờ ớ ộ ố

c i, b c mình B ch i A và hai bên to ti ng v i ả ự ử ế ớ

nhau T c thì A ứ đã dùng g y ậ đánh vào chân B làm

B ph i vào b nh vi n ả ệ ệ đi u tr và ề ị đ l i th ể ạ ương

t t chân ậ ở

Trong trư ng h p này, A ờ ợ đã xâm ph m t i s c kho ạ ớ ứ ẻ

c a B, vi ph m quy n ủ ạ ề đư c PL b o h v tính ợ ả ộ ề

m ng, s c kho c a CD ạ ứ ẻ ủ

Th nh t ứ ấ : Không ai đư c xâm ph m t i tính ợ ạ ớ

m ng, s c kh e c a ng ạ ứ ỏ ủ ư i khác ờ .

đ c bi t nghiêm ặ ệ

c m nh ng hành vi ấ ữ hung hãn, côn đ , ồ đánh ngư i gây ờ thương tích, làm

t n h i cho s c ổ ạ ứ

kh e c a ng ỏ ủ ư i ờ khác.

Nghiêm c m m i hành vi xâm ph m ấ ọ ạ

đ n tính m ng c a ng ế ạ ủ ư i khác nh ờ ư gi t ế ngư i, ờ đe d a gi t ng ọ ế ư i, làm ch t ờ ế

ng ư i ờ

Th hai ứ : Không ai đ ượ c xâm ph m đ n danh ạ ế

d và nhân ph m c a ng ự ẩ ủ ườ i khác

Không b a đ t đi u x u, tung tin ,nói x u đ h ị ặ ề ấ ấ ể ạ

uy tín và gây thi t h i v danh d c a ng ệ ạ ề ự ủ ườ i khác

-Ý nghĩa :

+ Xác đ nh đ a v pháp lý c a công dân ị ị ị ủ

+ Đ cao nhân t con ng ề ố ườ i

Em hãy cho bi t quy n đ ế ề ượ c pháp lu t b o h v ậ ả ộ ề tính m ng, s c kho , danh d và nhân ph m có ý ạ ứ ẻ ự ẩ nghĩa gì ?

c Quy n b t kh xâm ph m v ch c a ề ấ ả ạ ề ỗ ở ủ

công dân

­ Th nào là quy n b t kh xâm ph m v ch ế ề ấ ả ạ ề ỗ ở

c a công dân ? ủ

Ch c a công dân đ ỗ ở ủ ượ c nhà n ướ c và m i ọ

ng ườ i tôn tr ng, không ai đ ọ ượ ự c t ý vào ch ỗ ở

c a ng ủ ườ i khác n u không đ ế ượ c ng ườ i đó đ ng ồ ý.

Ch trong tr ỉ ườ ng h p đ ợ ượ c pháp lu t cho phép thì ậ

m i đ ớ ượ c khám xét ch c a m t ng ỗ ở ủ ộ ườ i Vi c khám ệ xét cũng không đ ượ c tuỳ ti n mà ph i tuân theo đúng ệ ả trình t , th t c do pháp lu t qui đ nh ự ủ ụ ậ ị

- N i dung quy n b t kh xâm ph m v ch ộ ề ấ ả ạ ề ỗ ở

c a công dân ủ

Ông A m t m t chi c qu t đi n Do nghi ng con ông B ấ ộ ế ạ ệ ờ

l y tr m nên ông A yêu c u ông B cho vào nhà khám xét ấ ộ ầ Ông B không đ ng ý nh ng ông A cùng con trai c t ti n ồ ư ứ ự ệ xong vào nhà đ khám ể

Theo em, hành vi c a b con ông A có vi ph m quy n ủ ố ạ ề

b t kh xâm ph m v ch c a công dân hay không ? ấ ả ạ ề ỗ ở ủ

Gi i thích vì sao ả

V nguyên t c, không ai đ ề ắ ượ ự ệ c t ti n vào ch ỗ

c a ng i khác

Nh v y pháp lu t có cho phép khám xét ch c a ư ậ ậ ỗ ở ủ công dân không ?

Tr ườ ng h p 1 ợ Khi có căn c kh ng đ nh ch c a ứ ẳ ị ỗ ở ủ

ng ườ i đó có công c , ph ụ ươ ng ti n đ th c ti n t i ệ ể ự ệ ộ

ph m ho c có đ v t, tài li u liên quan đ n v án ạ ặ ồ ậ ệ ế ụ

Tr ườ ng h p 2 ợ Khám ch c a m t ng ỗ ở ủ ộ ườ i nào đó

đ ượ c ti n hành khi c n b t ng ế ầ ắ ườ i đang b truy nã ị

ho c ng ặ ườ i ph m t i qu tang l n tránh ạ ộ ả ẫ

Theo em quy n b t kh xâm ph m v ch c a ề ấ ả ạ ề ỗ ở ủ công dân có ý nghĩa gì ?

-Ý nghĩa :

+ B o đ m cho công dân có cu c s ng t do ả ả ộ ố ự

+ Tránh m i hành vi tuỳ ti n, l m d ng quy n ọ ệ ạ ụ ề

h n c a cán b , công ch c nhà n ạ ủ ộ ứ ướ c

d Quy n đ ề ượ c b o đ m an toàn và bí m t ả ả ậ

th tín, đi n tho i, đi n tín ư ệ ạ ệ

Th nào là quy n đ ế ề ượ c b o đ m an toàn và bí m t th tín, ả ả ậ ư

đi n tho i, đi n tín ? ệ ạ ệ

Th tín, đi n tho i, đi n tín c a cá nhân đ ư ệ ạ ệ ủ ượ c b o đ m ả ả

­ Chúng ta có đ ượ ự ệ c t ti n bóc m ,thu gi ,tiêu hu th , đi n tín c a ở ữ ỷ ư ệ ủ

ng ườ i khác không ? T i sao ? ạ

­ Đ i v i quy n này pháp lu t qui đ nh nh v y có ý nghĩa gì ? ố ớ ề ậ ị ư ậ

B o đ m đ i s ng riêng t c a m i cá nhân trong XH không b ả ả ờ ố ư ủ ỗ ị xâm ph m ạ

e Quy n t do ngôn lu n ề ự ậ

Em hi u th nào là quy n t do ngôn lu n ? ể ế ề ự ậ

Công dân có quy n t do phát bi u ý ki n, bày ề ự ể ế

t quan đi m c a mình v các v n đ chính ỏ ể ủ ề ấ ề

tr ,kinh t , văn hoá, xã h i c a đ t n ị ế ộ ủ ấ ướ c

Quy n t do ngôn lu n c a công dân đ ề ự ậ ủ ượ c th c hi n ự ệ

quan đi m c a mình v ch tr ể ủ ề ủ ườ ng,chính sách và pháp

lu t c a nhà n ậ ủ ướ c …

Ba là : Đóng góp ý ki n, ki n ngh v i đ i bi u Qu c ế ế ị ớ ạ ể ố

h i và h i đ ng nhân dân trong d p đ i bi u ti p xúc ộ ộ ồ ị ạ ể ế

v i c tri c s ớ ử ở ơ ở

Quy n t do ngôn lu n c a công dân theo em có ề ự ậ ủ

ý nghĩa gì ?

Là c s đ công dân ch đ ng ơ ở ể ủ ộ tham gia tích

c c vào các ho t đ ng c a nhà n ự ạ ộ ủ ướ c và xã

h i ộ

2 Trách nhi m c a Nhà n ệ ủ ướ c và công dân trong vi c ệ

b o đ m và th c hi n các quy n t do c b n c a ả ả ự ệ ề ự ơ ả ủ công dân

- Xây d ng h th ng pháp lu t, t ch c b máy ự ệ ố ậ ổ ứ ộ

h ướ ng d n, ki m tra, giám sát vi c th c hi n , x ẫ ể ệ ự ệ ử

lý nghiêm minh vi c xâm ph m các quy n t do c ệ ạ ề ự ơ

b n c a công dân ả ủ

- Phê phán, đ u tranh, t cáo nh ng vi c làm trái ấ ố ữ ệ pháp lu t, vi ph m quy n t do c b n c a công ậ ạ ề ự ơ ả ủ dân

- Tham gia giúp đ các cán b nhà n ỡ ộ ướ c thi hành quy n b t ng ề ắ ườ i, khám xét trong tr ườ ng h p pháp ợ

lu t cho phép ậ

lu t, tôn tr ng quy n t do c b n c a ng ậ ọ ề ự ơ ả ủ ườ i khác

Câu h i – Bài t p ỏ ậ

Câu 4 Hãy cho bi t h c sinh trung h c ph thông có ế ọ ọ ổ

th s d ng quy n t do ngôn lu n nh th nào ? ể ử ụ ề ự ậ ư ế

Câu 3 Th nào là quy n đ ế ề ượ c pháp lu t b o h ậ ả ộ

v tính m ng, s c kho , danh d và nhân ph m ề ạ ứ ẻ ự ẩ

c a công dân ? Nêu thí d ủ ụ

L p 12A v a x y ra chuy n : S vi c xu t phát t ớ ừ ả ệ ự ệ ấ ừ

vi c ganh ghét nhau mà D đã tung tin x u v M , nói M ệ ấ ề

có tình ý v i T , su t ngày theo đu i T nh ng b T t ớ ố ổ ư ị ừ

ch i ố

D còn tung tin v i m i ng ớ ọ ườ ằ i r ng M là ng ườ i có tính” lãng m ng “ , không lo h c hành, su t ngày ch ạ ọ ố ỉ ngh đ n chuy n yêu đ ỉ ế ệ ươ ng.

nhanh r ngo ch vào trong h m Lát sau hai c nh sát giao ẽ ặ ẻ ả thông lái xe ch y đ n ch A và B đang đ ng Không nhìn th y ạ ế ổ ứ ấ

ng ườ i thanh niên lái xe theo l i nào, hai c nh sát giao thông ố ả

h i : Các em có th y m t thanh niên lái xe Weva đ ch y theo ỏ ấ ộ ỏ ạ

l i nào không ? ố

Bi t ch c ch n ng ế ắ ắ ườ i thanh niên ch y vào h m lúc nãy là ạ ẻ

ng ườ i đang b hai c nh sát giao thông truy đu i, B đ nh ch ị ả ổ ị ỉ cho 2 chú , nh ng A ra hi u không nên nói v y là ng ư ệ ậ ườ i thanh niên lái xe Weva đ đã thoát ỏ