Cũng như các môn học khác ở khối 1. Môn đạo đức cũng được thay sách với chương trình đặc trưng của bộ môn đạo đức bao gồm 14 chuẩn mực đạo đức xã hội và quyền trẻ em phù hợp với lứa tuổi học sinh trong các mối quan hệ của các em với gia đình, nhà trường, cộng đồng và môi trường tự nhiên. Là một giáo viên lâu năm. Năm học này tôi được phân công dạy môn đạo đức lớp 1. Tôi thấy cần khám phá được những phương pháp để chuyển tải những kiến thức đổi mới tới các được nhẹ nhàng sinh động lô gíc gây hứng thú trong tiết học để tiết học đạt hiệu quả cao.
Trang 1CỘNG HềA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập- Tự do – Hạnh phỳc
-Phờng , ngày 15 Tháng 09 năm 2011
BÁO CÁO SÁNG KIẾN
đức lớp 1
- Tên cá nhân thc hiện: Phan Thị Tuyết Thu
- Thời gian đã đợc triển khai thực hiện: Từ ngày: 15/ 09/ 2011 đến ngày 30/ 05/2012
I Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến:
Cũng như cỏc mụn học khỏc ở khối 1 Mụn đạo đức cũng được thay sỏch với chương trỡnh đặc trưng của bộ mụn đạo đức bao gồm 14 chuẩn mực đạo đức xó hội và quyền trẻ em phự hợp với lứa tuổi học sinh trong cỏc mối quan hệ của cỏc em với gia đỡnh, nhà trường, cộng đồng và mụi trường tự nhiờn
Là một giỏo viờn lõu năm Năm học này tụi được phõn cụng dạy mụn đạo đức lớp 1 Tụi thấy cần khỏm phỏ được những phương phỏp để chuyển tải những kiến thức đổi mới tới cỏc được nhẹ nhàng sinh động lụ gớc gõy hứng thỳ trong tiết học để tiết học đạt hiệu quả cao
II Phạm vi triển khai thực hiện:
- Phạm vi thực hiện ở lớp 4D
- Phổ biến rộng rài trong khối tham khảo
Trang 2III M« t¶ s¸ng kiÕn:
Dạy môn đạo đức lớp 1 sách mới Cần được tiếp cận theo hướng đi từ quyền đến trách nhiệm, bổn phận của học sinh Cách tiếp cận đó sẽ giúp cho việc dạy môn đạo đức trở lên nhẹ nhàng sinh động hơn Tránh được tính chất nặng nề áp đặt như trước đây
Dạy đạo đức phải là quá trình giáo viên tổ chức hướng dẫn học sinh hoạt động phát huy vốn kinh nghiệm tự khám phá và chiếm lĩnh tri thức mới, kỹ năng mới
Nhận thức của học sinh lớp 1 còn thiên về cảm tình trực tiếp và cụ thể,
vì vậy các nội dung giáo dục cần phải chuyển đến học sinh một chác nhẹ nhàng sinh động thông qua các hoạt động như : Đóng vai, động não, trò chơi, thảo luận, kể chuyện theo tranh đèn chiếu, vi đô Để lấy được tư liệu từ cuộc sống thực tế của học sinh điều đó sẽ giúp cho bài học thêm phong phú gần gũi sống động đối với các em
Các phương pháp và hình thức dạy môn đạo đức lớp 1 rất phong phú
đa dạng Mỗi phương pháp và hình thức dạy đều có mặt mạnh và hạn chế riêng, phù hợp với từng loại bài riêng, từng khâu riêng của tiết dạy Điều quan trọng là cần căn cứ vào nội dung tính chất của từng bài, căn cứ vào trình độ của học sinh, căn cứ vào điều kiện lớp mà lựa chọn sử dụng các phương pháp và hình thức dạy một cáhc hợp lý đúng mức và cũng cần phải gắn bó chặt chẽ với việc dạy các môn học khác, với các hoạt động giáo dục khác, trong và ngoài nhà trường Phải có sự kết hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và cộng đồng nhằm tạo ra một môi trường giáo dục khép kín, tạo
ra bầu không khí đạo đức xung quanh trẻ để hình thành và phát triển tư tưởng tình cảm, hành vi và thói quen đạo đức cho các em
A Một số phương pháp dạy học môn đạo đức lớp 1 được tiến hành
Trang 3Như đã trình bày ở trên phương pháp dạy học môn đạo đức lớp 1 rất phong phú đa dạng Sau đây là một số phương pháp chủ yếu :
1 Phương pháp động não
Là một phương pháp giúp học sinh trong một thời gian này sinh được nhiều ý tưởng, nhiều giả định về một vấn đề
- Giáo viên cần nêu vấn đề được tìm hiểu trước lớp hoặc (nhóm nhỏ)
- Khích lệ học sinh phát biểu, đóng góp ý kiến càng nhiều càng tốt Bên cạnh đó các em cũng tìm được ra những ý cần tìm hiểu bằng những câu hỏi đặt ra để giữa các em được giao lưu làm sáng tỏ những ý liến chưa rõ ràng và thảo luận sâu từng ý Phương pháp còn có thể dùng để lý giải bất kỳ một vấn đề đạo đức Song đặc biệt phù hợp với các vấn đề học sinh có kinh nghiệm ứng xử Các ý kiến phát biểu nêu ngắn gọn, tất
cả ý kiến nêu ra đều được giáo viên hoan nghênh, chấp nhận mà không nên phê phán, hoặc nhận định đúng ai Giáo viên nhấn mạnh kết luận đó
là các kết quả của sự tham gia chung của tất cả các em
Ví dụ :
- Đi học đều và đúng giờ có lợi gì ?
- Việc giữ gìn sách vở, đồ dùng học tập là thể hiện rõ điều gì ?
- Điều gĩ sẽ có thể xảy ra, nếu chơi đùa dưới lòng đường ?
2 Phương pháp đóng vai
Trang 4Đóng vai là một phương pháp tổ chức cho học sinh thực hành một số cách ứng xử trong các tình huống giả định Gây hứng thú cho học sinh có thể thấy ngay tác động và hiệu quả lời nói hoặc việc làm của các vai diễn
Ví dụ :
1 Chào hỏi ông bà, cha mẹ, anh chị khi đi học về
2 Từ chối sau khi bạn rủ đi chơi đá bóng
3 Khuyên ngăn bạn không hái hoa, phá cây cối
+ Các nhóm được thảo luận chuẩn bị đóng vai : cử chỉ, lời nói
+ Chuẩn bị phục trang (đơn giản phù hợp vai)
+ Các nhóm lên thực hiện cách ứng xử của các vai diễn phù hợp (hay chưa phù hợp) cảm xúc của các vai diễn phù hợp với chủ đề của bài với trình
độ học sinh, các vai diễn trung thành đúng với nhân vật ở bài tập
Vậy tình huống phải để mở, không cho trước "kịch bản" lời thoại Nhưng người đóng vai phải hiểu rõ vai của mình trong bài tập để không lạc
đề
Nên khích lệ cả những học sinh nhút nhát cũng tham gia những vai đơn giản để tiết học thực sự đầy hứng thú
3 Phương pháp trò chơi
Trang 5Phương pháp trò chơi là phương pháp giúp học sinh phát hiện và chiếm lĩnh những nội dung học tập thông qua việc chơi một trò chơi trong tiết học
Ví dụ :
Trò chơi: "Vòng tròn giới thiệu tên", "Tặng hoa", "Ghép hoa", "Vòng tròn chào hỏi"
Trò chơi phải được tổ chức một cách hợp lý, đúng đắn thì mới mang lại hiệu quả cao Qua trò chơi trẻ không những phát triển về mặt trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ mà còn được hình thành nhiều phẩm chất và hành vi đạo đức Chính vì vậy, trò chơi được sử dụng trong tiết học như một phương pháp dạy quan trọng để giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh cụ thể là nội dung trò chơi minh hoạ một cách sinh động cho các mẫu hành vi đạo đức Nhờ vậy các mẫu hành vi này sẽ được biểu tượng rõ rệt ở học sinh Các em ghi nhớ dễ dàng và lâu bền Qua đó trò chơi học sinh còn được luyện tập những
kỹ năng, những thao tác hành vi đạo đức được thể hiện hành vi một cách đúng đắn tự nhiên Qua trò chơi học sinh có cơ hội để thể hiện những chuẩn mực hành vi Chính nhờ sự thể hiện này sẽ hình thành được ở học sinh niềm tin về những chuẩn mực hành vi đã học Tạo ra động cơ bên trong cho những hành vi ứng xử trong cuộc sống Qua trò chơi học sinh sẽ được rèn luyện khả năng biết lựa chọn cho mình cách ứng xử đúng đắn phù hợp trong mọi tình huống hình thành năng lực quan sát, được rèn luyện kỹ năng nhận xét, biết đánh giá hành vi của người khác bằng trò chơi Việc luyện tập được tiến hành một cách nhẹ nhàng, phải đảm bảo an toàn trong giờ khi chơi
4 Phương pháp thảo luận
Trang 6Thảo luận là phương pháp giúp phát triển óc tư duy phân tích cho học sinh để các em tham gia một cách chủ động tích cực vào quá trình học tập, tạo điều kiện cho các em có nhiều ý kiến hay để giải quyết một tình huống đạo đức nào đó
Ví dụ :
- Hùng sơ ý làm rơi hộp bút của bạn xuống đất Theo em, Hùng cần làm
gì ? vì sao ?
- Em sẽ làm gì ? nếu bạn rủ em hái hoa ở công viên ? vì sao ?
+ Giáo viên chia nhóm vừa phải để các em tập trung vào thảo luận Tránh để nhóm quá đông sẽ phân tán vì nói chuyện, tiết học đạt hiệu quả không cao
+ Cần giao việc cụ thể rõ ràng để học sinh thảo luận
Có gợi ý để học sinh nắm được ý chính thảo luận sát thực nội dung bài
và trong khi học sinh trình bày giáo viên cần có lời động viên khích lệ
"tuyên dương" để các em hứng thú và mạnh dạn trình bày ý nguyện với hành
vi ứng xử hay nhất đúng nhất
5 Phương pháp kể chuyện
Phương pháp kể chuyện rất phù hợp với học sinh lớp 1 Thu hút học sinh chú ý vào tiết học hăng say Vì ở lứa tuổi các em rất thích nghe kể chuyện Phương pháp này còn giúp cho bài học đạo đức đến với trẻ một cách tự nhiên, nhẹ nhàng, sống động
Ví dụ :
Trang 7Truyện "Lời dặn của mẹ" bài gia đình em
"Hai chị em" Bài lễ phép nhường nhịn em nhỏ
"Đồ dùng để ở đâu" Bìa giữ gìn sách
+ Ngôn ngữ trong truyện diễn đạt bằng những câu không quá dài và khó
- Tránh diễn đạt khô khan mà nên sử dụng những lời nói quen thuộc hằng ngày sao cho câu chuyện dí dỏm, gây cảm xúc mạnh, dễ hiểu, trong sáng, giàu hình ảnh
Vừa làm điệu bộ, sử dụng tranh minh hoạ chiếu viđô, đèn chiếu hoặc tranh phóng to để thu hút sự chú ý của các em vào bài học, gây hứng thú trong học tập Để từ đó các em ham thích học môn đạo đức và mọi chuẩn mực đạo đức học được nó thấm sâu vào tiềm thức của các em, các em vận dụng ứng xử mọi tình huống được kịp thời và đúng nhất
IV KÕt qu¶, hiÖu qu¶ mang l¹i:
Nhờ vận dụng các phương pháp giảng dạy như đã trình bày ở trên, tôi
đã gây được hứng thú cho học sinh trong các giờ đạo đức thu hút được học sinh vào hoạt động học tập 100% học sinh tham gia một cách tích cực qua giờ đạo đức học sinh đã nắm bắt được những tri thức sơ đẳng, những cần thiết về các chuẩn mực đạo đức xã hội chủ nghĩa một cách tương đối có hệ thống Học sinh tự xây dựng được bài học chứ không còn bị áp đặt như trước nữa
Học sinh biết phân biệt được cái thiện với cái ác, cái tốt với cái xấu, cái đúng với cái sai Học sinh có những xúc cảm đạo đức tích cực Yêu cái thiện, cái đúng, cái tốt Ghét cái ác, cái xấu xa, cái sai, không đồng tình Và
Trang 8đấu tranh với cỏc biểu hiện sai trỏi, xấu xa Học sinh cú những kỹ năng hành
vi đơn giản Thực hiện cỏc hành vi phự hợp với cỏc chuẩn mực đạo đức
V Đánh giá về phạm vi ảnh hởng của sáng kiến:
Qua những phần trỡnh bày ở trờn, ta cú thể thấy : giờ lờn lớp mụn đạo đức ở bậc tiểu học cú tầm quan trọng đặc biệt trong việc làm cho học sinh hiểu biết cỏc chuẩn mực đạo đức qua cỏc mẫu hành vi đạo đức để từ đú cỏc
em ứng xử đỳng đắn với gia đỡnh, cộng đồng Vỡ vậy cụng tỏc giỏo dục đạo đức cho học sinh đú là cỏi căn bản, cỏi gốc cho sự phỏt triển nhõn cỏch
Do đú việc nõng chất lượng hiệu quả giờ dạy đạo đức cho học sinh ở bậc tiểu học, nhất là lớp 1 là vụ cựng quan trọng Bắt buộc người thầy phải gõy được hứng thỳ trong giờ dạy đạo đức để hiệu quả giờ học đạt hiệu quả cao
Muốn vậy, người giỏo viờn phải đầu tư suy nghĩ đổi mới phương phỏp giảng dạy và kết hợp cỏc phương phỏp giảng dạy hơpk lý với nội dung, tớnh chất của bài, giỏo viờn phải thiết kế cỏc hoạt động đan xen nhau hợp lý và tổ chức, điều khiển học sinh tiến hành hoạt động nhịp nhàng sinh động để thụng qua đú là phỏt hiện chiếm lĩnh nội dung Giờ học đạt hiệu quả cao và hứng thỳ
VI Kiến nghị , đề xuất:
Dạy mụn đạo đức lớp 1 cần được tiếp cận theo hướng đi từ quyền đến trỏch nhiệm, bổn phận của học sinh là nguồn cung cấp vốn từ, lối diễn đạt bồi dỡng t duy văn học cho học sinh Muốn vậy:
* Đối với học sinh: Các em cần quan tâm, xác định đợc tầm quan
trọng của môn này Các em cần đợc động viên, khích lệ kịp thời, đúng lúc của mọi ngời để kích thích các em có nhiều cố gắng vơn lên trong học tập,
đó chính là gia đình – nhà trờng xã hội
* Đối với giáo viên: Không ngừng học hỏi tìm tòi tích luỹ kinh
nghiệm từ đồng nghiệp, từ thông tin, sách vở và từ chính học sinh
Trang 9+ Nắm chắc nội dung chơng trình, ý đồ của sách giáo khoa, dạy sát
đối tợng học sinh, lựa chọn phơng pháp hình thức tổ chức phù hợp với mỗi dạng bài
+ Cần xác định không phải dạy bài khó, bài nâng cao thì học sinh mới giỏi
+ Đặc biệt phải tâm huyết với nghề, luôn đặt học sinh là trung tâm, có trách nhiệm với việc học của học sinh và bài dạy của mình Động viên gần gũi giúp đỡ học sinh
* Đối với nhà tr ờng và các cấp quản lý: Nhà trờng cần tạo điều kiện
cơ sở vật chất để giáo viên và học sinh có thể học tập nâng cao kiến thức
+ Tạo điều kiện để giáo viên nâng cao tay nghề qua việc cung cấp các loại sách tham khảo, trang thiết bị phục vụ bộ môn
+ Động viên khuyến khích kịp thời những giáo viên, học sinh đạt nhiều thành tích cao trong giảng dạy và học tập
+ Quan tâm xây dựng và bồi dỡng đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên môn nghiệp vụ
Rất mong sự góp ý của các đồng nghiệp để chúng ta có hơng giải
quyết tiếp theo cho việc nâng cao chất lợng dạy và học phân môn “Luyện từ
và câu” nói riêng và phân môn Tiếng Việt nói chung, góp phần giáo dục học
sinh trở thành con ngời phát triển toàn diện
Xin chân thành cảm ơn!
Của thủ trưởng đơn vị Người bỏo cỏo
Phan Thị Tuyết Thu
Trang 10
Trong dân gian có câu “Ăn vóc, học hay”, ý nói con người ta lớn lên về cơ thể và phát triển về sức khỏe nhờ được nuôi dưỡng, nhờ được ăn uống và hít thở khí trời; còn sự hiểu biết, sự phát triển trí tuệ và phong phú tâm hồn của con người là do việc học, do cuộc sống đem lại Trẻ em lớn lên về cơ thể, tăng cường thể lực, đó là sự biến đổi mà ta có thể nhìn thấy, có thể cảm nhận thấy, có thể cân đo được Còn
sự phát triển tâm lí của các em là một quá trình biến đổi những gì đó mà ta khó có thể lượng hóa được.Trẻ em lớn lên về cơ thể nhờ được nuôi dưỡng.Cũng như vậy, trẻ em muốn phát triển về tâm lí, trí tuệ thì phải tự mình hoạt động Thông qua hoạt động của bản thân, trẻ em lĩnh hội vốn kinh nghiệm của các thế hệ đi trước để lại, nhờ vậy mà tâm lí ngày càng phát triển, tâm hồn ngày càng phong phú, cách cư xử trong cuộc sống ngày càng “người lớn” hơn.
Trẻ đến trường là một bước ngoặt trong cuộc sống và trong sự phát triển tâm lí của các em Lần đầu tiên đến trường trẻ còn bỡ ngỡ, rụt rè chưa dám tự mình quyết định cách ứng xử Chỉ sợ những việc mình làm sẽ là sai, sẽ không được thầy yêu bạn mến Để giúp các em có tính mạnh dạn trong cách nghĩ, cách làm thì môn đạo đức là môn học đáp ứng các yêu cầu đó.
Ở lứa tuổi tiểu học, phần lớn các em ở độ tuổi 6- 11 tuổi, các em bắt đầu có ý thức tự hình thành các hành vi đạo đức cũng như là hình thành nhân cách cho mình Đặc biệt là ở giai đoạn này, các em đang
có xu hướng bộc lộ một cách rõ rệt “cái tôi “ của mình Vì vậy, việc giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh tiểu học là một việc làm rất quan trọng, nhất là các em mới bước vào lớp 1.Qua nhiều năm làm công tác chủ nhiệm tôi nhận thấy các em ngày càng xuống cấp về đạo đức, tác phong khi đến trường Làm cách nào để các em ngoan hơn, ngày càng chăm học hơn đó là điều mà tôi luôn suy nghĩ Chính vì vậy, tôi quyết định thử nghiệm rèn kỹ năng, hành vi đạo đức cho học sinh trong năm học 2009- 2010 và bước đầu có kết quả đáng mừng Năm học 2010- 2011 tôi đem áp dụng ngay từ đầu năm học, học sinh lớp tôi được ban giám hiệu nhà trường khen mỗi khi dự giờ, thăm lớp Tôi rất phấn khởi và mạnh dạn trình