Bài giảng bài tính chất và cấu tạo của hạt nhân vật lý 12 (5)

Mô hình hành tinh nguyên tử của rơ-dơ-pho • ở tâm nguyên tử có một hạt nhân mang điện tích dương • Xung quanh hạt nhân có các êlectron chuyển động trên những quỹ đạo tròn hoặc êlíp • Khố

TÍNH CHẤT VÀ CẤU TẠO

Mô hình hành tinh nguyên tử của rơ-dơ-pho

• ở tâm nguyên tử có một hạt nhân mang điện tích dương

• Xung quanh hạt nhân có các êlectron chuyển động trên những quỹ đạo tròn hoặc êlíp

• Khối lượng nguyên tử hầu như tập trung ở hạt nhân

• Độ lớn của điện tích dương của hạt nhân

bằng tổng độ lớn của các điện tích âm của

các êlectron Nguyên tử ở trạng thái trung hoà

về điện

Bài 35 TÍNH CHẤT VÀ CẤU TẠO HẠT NHÂN

II Khối lượng hạt nhân

I Cấu tạo hạt nhân

1 Mô hình nguyên tử rơ-đơ-pho

2 Cấu tạo hạt nhân

3 Kí hiệu hạt nhân

1 Đơn vị khối lượng hạt nhân

2 Khối lượng và năng lượng

4 Đồng vị

Bài tập trắc nghiệm

Kích thước hạt nhân rất nhỏ (10-14m), nhỏ

1 Theo mô hình của Rơ-dơ-pho

Hạt nhân tích điện dương +Ze (Z là số thứ tự trong bảng tuần hoàn)

2 Cấu tạo hạt nhân

điện tích (+e) khối lượng 1,67262.10 -27 Kg không mang điện khối lượng 1,67493.10 -27 Kg

(Z nguyên tử số)

(A số khối)

- Hạt nhân được tạo thành bởi các nuclôn

+ Prôtôn (p) + Nơtrôn (n)

- Số prôtôn trong hạt nhân bằng Z

- Tổng số nuclôn trong hạt nhân kí hiệu A

- Số nơtrôn trong hạt nhân là A – Z

3 Kí hiệu hạt nhân



 e n

p 01 01

1

- Hạt nhân của nguyên tố được kí hiệu:

- Kí hiệu này vẫn được dùng cho các hạt sơ cấp:

X

A

Z

Tổng số Nuclôn

trong một hat nhân

gọi là số khối

Số prôtôn hay

nguyên tử số

Kí hiệu hoá học của nguyên tố

VD:

4 Đồng vị

- Các hạt nhân đồng vị là những hạt nhân có cùng số Z, khác nhau số A

b Hiđrô nặng còn gọi là đơtêri (0,015%) 2H

a Hiđrô thường chiếm 99,99% hiđrô thiên nhiên 1H

1

c Hiđrô siêu nặng , còn gọi là triti không bền, thời gian sống khoảng 10 năm

H

3

C

12 6

C

13

6

Cacbon có nhiều đồng vị có hai đồng vị bền :

Cacbon tự nhiên chiếm khoảng 98,89%

chiếm khoảng 1,11%

II Khối lượng hạt nhân

1 Đơn vị khối lượng hạt nhân

12

1

C

12 6

- Đơn vị u có giá trị bằng khối lượng

VD : khối lượng tính ra u

êlectron

5,48.10-4

Prôtôn 1,00727

Nơtrôn 1,00866

Hêli (2

4,0015 Đơn vị khối lượng nguyên tử kí hiệu : u

2 Khối lượng và năng lượng hạt nhân

- Theo Anh-xtanh, năng lượng E và khối lượng m tương ứng của cùng một vật luôn luôn tồn tại đồng thời và tỉ lệ với nhau, hệ số tỉ lệ là c2

E = mc2

c : vận tốc ánh sáng trong chân không

(c=3.108m/s)

E = u.c2 = 931,5MeV

MeV/c2 được coi là 1 đơn vị khối lượng hạt nhân

0 2 2

1

m m

v c





Trong đó m0: khối lượng nghỉ và

m là khối lượng động

- Chú ý quan trọng:

+ Một vật có khối lượng m0 khi ở trạng thái nghỉ thì khi chuyển động với vận tốc v, khối lượng sẽ tăng lên thành m với

+ Năng lượng toàn phần: 2 0 2

2 2

1

m c

E mc

v c

 



• Động năng của vật : E – E0 = (m-m0)c2

Bài tập trắc nghiệm

Câu 1 : Hạt nhân nguyên tử chì có 82 prôtôn và

125 nơtron Hạt nhân này có kí hiệu :

Pb

125 82

A B 12582Pb

Pb

82 207

C D 20782 Pb

Câu 2 : Trong hạt nhân nhôm Có bao nhiêu số nuclôn & nơtron :

Al

27 13

A 13 & 27 B 27 & 13

C 27 & 14 D 40 & 14

Câu 3 : trong các câu sau câu nào đúng ?

Câu nào sai ?

A Điện tích hạt nhân tỉ lệ với số prôton

B Các hạt nhân đồng vị có cùng số prôtôn

C Các hạt nhân đồng vị có cùng số nuclôn

D Kích thước hạt nhân tỉ lệ với số nuclôn

E Hạt nhân có khối lượng 1 u thì sẽ có năng

lượng tương ứng 931,5MeV

Đ

Đ

Đ

S

S