+ Xét một khung dây kín có diện tích S => Một véc tơ có điểm gốc tại một điểm trong S có phương vuông góc với diện tích S , có chiều tuỳ chọn gọi là véc tơ pháp tuyến của khung dây kí
Trang 1BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ
MÔN VẬT LÝ 11
TỪ THÔNG CẢM ỨNG
ĐIỆN TỪ
Trang 2ĐẶT VẤN
ĐỀ :
Xung quanh “dòng điện” luôn có “từ trường”
Ngược lại, có “từ trường” có thể sinh
ra “dòng điện” không ?
ĐỂ TRẢ LỜI CÂU HỎI NÀY CHÚNG TA VÀO CHƯƠNG MỚI
CHƯƠNG VIII HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ
Trang 3+ Xét một khung dây kín
có diện tích S
=> Một véc tơ có điểm gốc tại một điểm trong S có phương vuông góc với diện tích S , có chiều tuỳ chọn gọi là véc tơ pháp tuyến của khung dây kí hiệu n
+ Đặt khung dây trong từ trường đều có cảm
ứng từ B
n
1 ) Khái niệm từ thông
a ) Khái niệm
TỪ THÔNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ
Trang 4α
n
B
=> Ta định nghĩa đại xác định
từ thông qua diện tích S
1 ) Khái niệm từ thông
a ) Khái niệm
TIẾT 83 : KHÁI NIỆM TỪ THÔNG
HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ
Nếu α < /2 thì Φ có giá trị dương
Nếu α > /2 thì Φ có giá trị âm
Nếu α = /2 thì Φ có giá trị bằng không
Từ biểu thức định nghĩa các em hãy cho biết từ
thông Φ Có khi nào âm
không ?
b ) Đơn vị từ thông
Đơn vị từ thông là vêbe , kí hiệu là Wb
Trang 5TIẾT 83 : KHÁI NIỆM TỪ THÔNG HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ
2 ) Thí nghiệm
a ) Thí nghiệm 1:
+ Cho nam châm chuyển động
lại gần , ra xa vòng dây
=> Trong khung dây kín có dòng điện
Tiến hành thí nghiệm 1a
+ Cho vòng dây chuyển động lại
gần , ra xa nam châm thí nghiệm 1b Tiến hành
=> Trong khung dây kín có dòng điện
Vậy từ “từ trường” có thể sinh ra
“dòng điện” không ?
Trang 6+ Cho khung dây quay trong từ
thí nghiệm 1c
=> Trong khung dây kín có dòng điện
TIẾT 83 : KHÁI NIỆM TỪ THÔNG HIỆN TƢỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ
2 ) Thí nghiệm
a ) Thí nghiệm 1:
Trang 7+ Vậy nhờ từ trường có thể tạo ra dòng điện
+ Hiện tượng đó gọi là hiện tượng cảm
ứng điện từ
+ Dòng điện chạy trong cuộn dây khi đó gọi
là dòng điện cảm ứng
KHI NÀO THÌ CÓ HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ ?
Trang 8Ngoài trường hợp trên có khi nào còn
có Hiện tượng cảm ứng điện từ nữa
không ?
Tiến hành
thí nghiệm 1a
Tiến hành thí nghiệm 1b
Tiến hành thí nghiệm 1c
Cho từ trường ( nam châm ) chuyển động
tương đối với cuộn dây
„ Vậy khi có sự chuyển động tương đối giữa
từ trường ( Nam châm ) và cuộn dây (mạch kín) thì có hiện tượng cảm ứng điện từ
Trang 9b ) Thí nghiệm 2 :
+ Đóng mở khoá K Tiến hành
thí nghiệm 2a
=> Có hiện tượng cảm ứng từ
+Dịch chuyển biến trở Tiến hành
thí nghiệm 2b
=> Có hiện tượng cảm ứng từ
Cả khi thay đổi từ trường trước
khung dây kín thì cũng có hiện
tượng cảm ứng điện từ !
TRONG THÍ NGHIỆM 2A VÀ 2B CHÚNG
TA THAY ĐỔI CÁI GÌ ? CHÚNG TA THAY ĐỔI TỪ TRƯỜNG TRƯỚC
KHUNG DÂY KÍN !
Trang 10NGOÀI HAI TRƯỜNG HỢPTRÊN
THÌ CÓ KHI NÀO VẪN CÓ
HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG TỪ
NỮA KHÔNG ?
Trang 11C ) Thí nghiệm 3 :
+ Bóp méo vòng dây Tiến hành
thí nghiệm 3
TRONG THÍ NGHIỆM NÀY TA
THAY ĐỔI CÁI GÌ ?
=> Có hiện tƣợng cảm ứng từ
TA THAY ĐỔI DIỆN TÍCH S CỦA
KHUNG DÂY ?
Cả khi thay đổi diện tích khung dây thì cũng có hiện
tƣợng cảm ứng điện từ
Trang 12NGUYÊN NHÂN GÂY RA HIỆN TƢỢNG CẢM
ỨNG ĐIỆN TỪ LÀ GÌ ?
Mô phỏng thí nghiệm
THAY ĐỔI B
THAY ĐỔI B Thay đổi diện
tích S khung
dây
Tiến hành
thí nghiệm 1a
Tiến hành thí nghiệm 1b
Tiến hành thí nghiệm 1c
Tiến hành
thí nghiệm 2a
Tiến hành thí nghiệm 2b
Tiến hành thí nghiệm 3
THAY ĐỔI α
Trang 13+ Dòng điện cảm ứng chỉ tồn tại trong khoảng thời gian mà số đường cảm ứng từ qua mạch kín thay đổi
Vậy nguyên nhân gây ra hiện tượng cảm ứng
điện từ là do từ thông qua mạch kín thanh đổi
3.Chiều của dòng điện cảm ứng Định luật
Len xơ.(tt)
Dòng điện cảm ứng trong một mạch điện
kín phải có chiều sao cho từ trường mà nó
sinh ra chống lại sự biến thiên của từ thông đã sinh ra nó
Trang 14DÒNG ĐIỆN TỪ TRƯỜNG
Hiện tượng cảm
ứng điện từ
Nguyên nhân của hiện tượng cảm ứng điện từ là
từ thông qua mạch kín thay đổi
Trang 15BÀI HỌC KẾT THÚC