Bài giảng bài từ thông cảm ứng điện từ vật lý 11 (3)

-Trong từ trường nơi có cảm ứng từ lớn hơn thì vẽ các đường cảm ứng từ dày hơn; -Trong từ trường đều phải vẽ các đường cảm ứng từ song song và cách đều nhau... Hiện tượng cảm ứng điện từ

1

VẬT LÝ 11 BÀI 23

TỪ THÔNG

CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ

Kiểm tra bài cũ Câu hỏi:

* Đường cảm ứng từ là gì ?

* Nêu quy tắc vẽ các đường cảm ứng từ ?

3

* Đường cảm ứng từ là những đường mà tiếp tuyến với nó ở mỗi điểm trùng với phương của véc tơ cảm ứng từ, chiều của nó trùng với chiều của véc tơ cảm ứng

từ tại điểm đó

*Quy tắc vẽ các đường cảm ứng từ:

-Các đường cảm ứng từ không cắt nhau

-Trong từ trường nơi có cảm ứng từ lớn hơn thì vẽ các đường cảm ứng từ dày hơn;

-Trong từ trường đều phải vẽ các đường cảm ứng từ song song và cách đều nhau

? Dòng điện sinh ra từ trường; Ngược lại từ

trường có sinh ra dòng điện được không? Nếu có thì hiện tượng đó được gọi là hiện tượng gì?

Đặt vấn đề:

5

Nội dung:

1 Khái niệm từ thông

2 Hiện tượng cảm ứng điện từ

3 Chiều của dòng điện cảm ứng

Định luật Lenxơ

Hiện tượng cảm ứng điện từ

1 Khái niệm từ thông

B

n



Trị số tuyệt đối của từ thông  qua diện

tích S đặt vuông góc với đường cảm ứng từ

bằng số đường cảm ứng từ qua diện tích đó

Ý NGHIÃ CỦA TỪ THÔNG:

11

wb (Vêbe) là một đơn vị từ thông qua một đơn vị diện tích S = 1 đặt vuông góc với các đường cảm ứng từ của từ trường có véc tơ cảm ứng từ B = 1T

làm thế nào tạo ra được dòng điện

a) Thí nghiệm

* Thí nghiệm 1:

2 Hiện tượng cảm ứng điện từ

Nam châm đứng yên so với vòng dây Nam châm chuyển động so với vòng dây

KL1: Dòng điện chỉ xuất hiện khi có sự dịch chuyển

Còn có cách nào khác

để tạo ra dòng điện không?

* Thí nghiệm 3:

KL3: Kết luận 2 sai

Hãy tìm xem có nguyên nhân nào chung giữa ba thí nghiệm đã tiến hành ở trên? Hãy rút ra kết luận?

15

* Kết luận:

- Dòng điện chỉ xuất hiện khi từ thông  qua diện tích S giới hạn bởi vòng dây dẫn thay đổi theo thời gian

- Các hiện tượng mô tả như các thí nghiệm trên được gọi là

hiện tượng cảm ứng điện từ Dòng điện xuất hiện trong

vòng dây dẫn được gọi là dòng điện cảm ứng

b) Hiện tượng cảm ứng điện từ

Định luật cảm ứng điện từ

- Hiện tượng cảm ứng điện từ là hiện tượng xuất hiện

dòng điện cảm ứng trong mạch kín khi có sự biến thiên

từ thông qua diện tích giới hạn bởi mạch đó

- Định luật cảm ứng điện từ : Khi có sự biến thiên từ

thông qua diện tích giới hạn bởi một mạch điện kín thì

trong mạch xuất hiện dòng điện cảm ứng

Chiều của dòng điện cảm ứng được xác định như thế nào?

19

* Định luật Lenxơ:

Dòng điện cảm ứng trong một mạch điện kín phải

có chiều sao cho từ trường mà nó sinh ra chống lại sự biến thiên của từ thông qua mạch

Cách khác:

Dòng điện cảm ứng phải có chiều sao cho từ trường do nó sinh ra chống lại nguyên nhân sinh ra nó

Hãy đóng, ngắt khoá K của mạch điện (hình vẽ) Hỏi hiện tượng gì sẽ xảy ra ? Giải thích?

Củng cố

K

Câu hỏi1:

21

Ngắt khoá K

K K

Đóng khoá K

Câu hỏi 2: Thanh AB được gắn cố định trên trục O,

ở hai đầu có đặt hai vòng dây dẫn, một vòng kín và một vòng hở (bỏ qua ma sát) Lần lượt để hai vòng dây gần đầu một cuộn dây như hình vẽ Hiện tượng

gì sẽ xảy ra nếu đóng khoá K

K

23

K

.

K.

25

K

.

K.

27

Bài tập về nhà:

Trong thí nghiệm 1, nếu cho vòng dây

và nam châm chuyển động với cùng

vận tốc thì kim điện kế có lệch không?

Giải thích?