Bài giảng bài thấu kính hội tụ vật lý 9 (9)

I - ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ 1 – THÍ NGHIỆM Chùm tia sáng song song chuyền qua thấu kính hội tụ khi ló ra đều hội tụ tại một điểm 2 – Hình dạng của thấu kính hội tụ TIẾT 46 - BÀI

Trang 2

? HÃY NÊU KẾT LUẬN HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG KHI TIA SÁNG TRUYỀN TỪ KHÔNG KHÍ SANG CÁC MÔI TRƯỜNG TRONG SUỐT KHÁC ?

Kết luận chung :

* Khi ánh sáng truyền từ không khí sang các môi trường trong suốt rắn ,

lỏng khác nhau thì Góc khúc xạ góc tới

* Góc tới tăng(giảm) góc khúc xạ

* Khi góc tới bằng 00 thì góc khúc xạ , tia sáng

khúc xạ

nhỏ hơn

Cũng tăng (giảm) Cũng bằng 00 Không bị

Trang 3

Các em có biết , những vật như thế nào được gọi là Thấu Kính ?

Thấu kính có tác dụng gì ?

Những vật đang trong tay các em là một trong

những loại thấu kính

- Bài hôm nay ta sẽ tìm hiểu về Thấu kính hội tụ

Trang 4

I - ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ

1 – THÍ NGHIỆM

? Các nhóm học tập hãy bố trí thí nghiệm như

hình 42.2 SGK

Chiếu một chùm sáng tới song song theo phương vuông góc với mặt một

thấu kính hội tụ

C1: Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính có đặc điểm gì mà người ta gọi nó là thấu kính hội tụ?

* Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính đều hội

tụ tại một điểm

C2: Hãy chỉ ra tia tới, tia ló trong thí nghiệm

A

B

C

D

Tia sáng đi tới thấu kính gọi

là tia tới, tia khúc xạ ra khỏi thấu kính gọi là tia ló

•Tia tới: Tia AB

• Tia khúc xạ: Tia BC

Trang 5

Chùm tia sáng song song chuyền qua thấu

kính hội tụ khi ló ra đều hội tụ tại một điểm

2 – Hình dạng của thấu kính hội tụ

TIẾT 46 - BÀI 42: THẤU KÍNH HỘI TỤ

Ký hiệu thấu kính hội tụ

* Phần rìa mỏng hơn

phần giữa

* Tiết diện của một số thấu kính hội

tụ bị cắt theo một mặt phẳng vuông góc với mặt thấu kính

C3: Tìm hiểu, so sánh

độ dày phần rìa so với phần giữa của thấu kính hội tụ

Trang 6

?

2 – Hình dạng của thấu kính hội tụ

II – TRỤC CHÍNH , QUANG TÂM , TIÊU

ĐIỂM , TIÊU CỰ CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ

1 – TRỤC CHÍNH

C4: Quan sát lại thí nghiệm và cho biết, trong ba tia sáng tới thấu kính, tia nào qua thấu kính truyền thẳng không bị đổi hướng? Tìm cách kiểm tra điều này

•Trong ba tia s¸ng tới thÊu

kÝnh tia ë gi÷a qua thÊu kÝnh

truyền thẳng không bÞ đổi

hướng

• KiÓm tra b»ng c¸ch: Dïng

thíc th¼ng ()

• Tia này trùng với một đường

thẳng được gọi là trục chính

của thấu kính

• Kiểm tra bằng cách: Dùng

thước thẳng

()

Trang 7

?

2 – Quang Tâm

O

- Trục chính của thấu kính hội tụ đi qua một điểm O trong thấu kính mà mọi tia sỏng tới điểm này đều truyền thẳng, khụng đổi hướng Điểm O gọi là quang tõm của thấu kớnh

2 – Hình dạng của thấu kính hội tụ

II – TRỤC CHÍNH , QUANG TÂM , TIÊU

ĐIỂM , TIÊU CỰ CỦA THẤU KÍNH HỘI

TỤ

1 – TRỤC CHÍNH

TRONG CỎC TIA TỚI VUỤNG GÚC VỚI

MẶT THẤU KỚNH HỘI TỤ, CÚ MỘT TIA

LÚ TRUYỀN THẲNG KHỤNG ĐỔI

HƯỚNG TIA NÀY TRỰNG VỚI MỘT

ĐƯỜNG THẲNG ĐƯỢC GỌI LÀ TRỤC

Trang 8

?

2 – Quang Tâm

- Trục chính của thấu kính hội tụ đi qua

quang tâm (o) của thấu kính

I - ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ

II – TRỤC CHÍNH , QUANG TÂM , TIÊU ĐIỂM

, TIÊU CỰ CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ

1 – TRỤC CHÍNH

LÀ ĐƯỜNG THẲNG HƯỚNG VUÔNG

GÓC VỚI MẶT THẤU KÍNH TẠI ĐIỂM

GIỮA CỦA THẤU KÍNH

O

Hãy tìm hiểu các tia sáng truyền qua quang tâm của thấu kính hội tụ

- Mọi tia sáng truyền qua Quang tâm của

thấu kính hội tụ khi ló ra tiếp tục truyền

thẳng

Trang 9

?

2 – Quang Tâm

1 – TRỤC CHÍNH

O

C5: Quan sát lại thí nghiệm và cho biết điểm hội tụ F của chùm tia ló nằm trên đường thẳng chứa tia tới nào? Hãy biểu diễn chùm tia tới và chùm tia ló trong TN này trên hình 42.4

thẳng

- Các tia tới song song với trục chính khi ló ra đều

đi qua tiêu điểm Mỗi Thấu kính đều có 2 tiêu

điểm F và F'

- Các tia tới truyền qua tiêu điểm khi ló ra đều song song với

trục chính

Tia tới đi qua tiêu điểm của thấu kính hội tụ khi ló ra thì sao

?

Trang 10

?

2 – Quang Tâm

1 – TRỤC CHÍNH

O

thẳng

- Các tia tới song song với trục chính khi ló ra đều

đi qua tiêu điểm Mỗi Thấu kính đều có 2 tiêu

điểm F và F'

- Các tia tới truyền qua tiêu điểm khi ló ra đều song song với

trục chính

4 - Tiêu cự :

Khoảng cách từ quang tâm đến mối tiêu điểm gọi là Tiêu cự của thấu

kính

Trên hình vẽ hãy chỉ

ra Tiêu cự của thấu

kính

Ký hiệu tiêu cự : f f = OF = OF'

Trang 11

Điền từ, cụm từ thích hợp vào chỗ trống

-Một chùm tia tới song song với trục chính của thấu kính hội tụ cho

Hội tụ Tại của Thấu kính

-Đường truyền của 3 tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ :

+ Tia tới đi qua Quang tâm thì tia ló Theo

phương tia tới

+ Tia tới song song với trục chính thì tia ló

+ Tia tới qua tiêu điểm thì tia ló với trục chính

Chùm tia ló Tiêu điểm

Tiếp tục truyền thẳng

Qua tiêu điểm Song song

Ghi nhớ

Trang 12

- Đường truyền của 3 tia

sáng đặc biệt qua thấu

kính hội tụ

+ Tia tới đến Quang tâm

thì tia ló tiếp tục truyền

thẳng Theo phương tia

tới + Tia

tới song song với trục

chính thì tia ló truyền

qua tiêu điểm

+ Tia tới qua tiêu điểm

thì tia ló song song với

trục chính

Vận dụng : Vẽ tia ló trong các trường hợp sau

O

b)

S

O

c)

S S'

Trang 13

III Vận dụng

Cõu 2 : Thấu kớnh hội tụ là thấu kớnh cú :

A Phần rỡa mỏng hơn phần giữa

B Phần rỡa dày hơn phần giữa

C Chựm tia tới song song với trục chính chựm

tia lú hội tụ

D A và C đỳng

Chọn câu trả lời đúng

Trang 14

Hướng dẫn học bài

• Học phần ghi nhớ _ sách giáo khoa _ trang 115

• Làm bài tập số 42 – 43.3 trang 50 _ sách bài tập

Trang 15

Hướng dẫn bài 42-43.3(SBT-Tr50)

 Trên hình 42-43.3 có vẽ trục chính  , quang tâm O, hai tiêu điểm

F, F’ của một thấu kính, hai tia ló 1, 2 cho ảnh S’ của điểm sáng S

a)Vì sao em biết thấu kính đã cho là hội tụ?

b)Bằng cách vẽ, hãy xác định điểm sáng S

F

F’

O

S’

(1) (2)

a) Vì tia ló (1) và (2) hội tụ tại một điểm ( Tại

S’)->Thấu kính đã cho là thấu kính hội tụ

b)- Tia ló (1) đi qua tiêu điểm F’ -> Tia tới là tia đi song song với trục chính

- Tia ló (2) là tia đi song song với trục chính-> Tia tới là tia đi qua tiêu điểm của thấu kính

=> giao điểm của hai tia tới trên chính là điểm sáng S cần xác định

HD:

Định dạng
Số trang	15
Dung lượng	861,41 KB