Bài giảng bài tia hồng ngoại, tia tử ngoại vật lý 12 (4)

Tia Hồng ngoại IR Tia tử ngoại UV Mục tiêu: +Nắm được các vùng bức xạ không nhìn thấy.. +Định nghĩa, nguồn phát, tính chất, ứng dụng của tia hồng ngọai và tia tử ngoại... b.Kết quả: Ng

Tia Hồng ngoại (IR)

Tia tử ngoại (UV)

Mục tiêu:

+Nắm được các vùng bức xạ không nhìn thấy

+Định nghĩa, nguồn phát, tính chất, ứng dụng của tia hồng ngọai và tia tử ngoại

VẬT LÝ 12

I Các bức xạ không nhìn thấy

b.Kết quả:

Ngoài miền ánh sáng nhìn thấy còn có những bức

xạ không nhìn thấy được nhưng có tác dụng nhiệt như bức xạ không nhìn thấy

) m 76

, 0 m

38 , 0

- Tia hồng ngoại (Infrared- IR)

- Tia tử ngoại (Ultra violet- UV)

1.Thí nghiệm phát hiện ra tia hồng ngoại và tia tử ngoại a.Cơ sở:

các loại bức xạ (ánh sáng) đều có tác dụng nhiệt=> dùng pin nhiệt điện

II Tia hồng ngoại

1 Định nghĩa

:Bức xạ có bước sóng dài hơn 0,76

μm đến vài milimet 2 Nguồn phát tia hồng ngoại

- Mọi vật, dù ở nhiệt độ thấp, đều phát ra tia hồng ngoại

- Cơ thể người (370C) phát ra tia hồng ngoại:

- Lò than, lò điện, đèn dây tóc

I Các bức xạ không nhìn thấy

II Tia hồng ngoại

1 Định nghĩa

2 Nguồn phát tia hồng ngoại

3 Tính chất

- tính chất nổi bật là tác dụng nhiệt: vật hấp thụ hồng

ngoại sẽ nóng lên

- có khả năng gây ra một số phản ứng hoá học, có thể tác dụng lên một số loại phim ảnh(phim chụp ban đêm)

- có thể biến điệu như sóng vô tuyến

- có thể gây ra hiện tượng quang điện ở một số bán dẫn

Máy sấy bằng tia hồng ngoại Đèn hồng ngoại

Ảnh chụp hồng ngoại Máy chụp ảnh hồng ngoại

Thiết bị có chức năng IR

Camera Hồng ngoại

Đài quan sát thiên văn hồng ngoại ISO

-Vệ tinh này sẽ mang một camera hồng ngoại đa phổ có thể thấy được các vật thể nhỏ có đường kính bằng 70 cm trên mặt đất

- Các ứng dụng bao gồm dự báo cháy và phân tích các ốc đảo nóng trong đô thị và tác hại của lũ lụt

Vệ tinh chụp ảnh Hồng ngoại

I Các bức xạ không nhìn thấy

II Tia hồng ngoại

1 Định nghĩa

2 Nguồn phát tia hồng ngoại

3 Tính chất

4 Ứng dụng

- Tia hồng ngoại dùng để sấy khô, sưởi ấm

- Sử dụng trong các bộ phận điều khiển từ xa

- Dùng tia hồng ngoại chụp ảnh trái Đất từ vệ tinh

- Nhiều ứng dụng đa dạng trong quân sự: tên lửa, camera, ống nhòm hồng ngoại

II Tia hồng ngoại

III Tia tử ngoại

:Bức xạ không nhìn thấy có bước

sóng ngắn hơn 0,38 micromet đến cỡ nanomet(ngắn

hơn bước sóng của ánh sáng tím) được gọi là tia tử

ngoại

2 Nguồn phát tia tử ngoại

- Những vật được nung nóng tới nhiệt độ cao(trên

20000C) đều phát tử ngoại: đèn hơi thuỷ ngân, hồ quang điện

1.Định nghĩa

I Các bức xạ không nhìn thấy

II Tia hồng ngoại

III Tia tử ngoại

2 Nguồn phát tia tử ngoại

1.Định nghĩa

3 Tính chất

- Tác dụng mạnh lên phim ảnh

- Kích thích sự phát quang của nhiều chất

- Có thể gây một số phản ứng quang hoá, quang hợp, phản ứng quang học

- Bị thuỷ tinh và nước hấp thụ rất mạnh, có thể truyền qua thạch anh

- Có một số tác dụng sinh lí: huỷ diệt tế bào da, làm da rám nắng, làm hại mắt, diệt khuẩn, nấm

- Có thể gấy ra hiện tượng quang điện

II Tia hồng ngoại

III Tia tử ngoại

2 Nguồn phát tia tử ngoại

1.Định nghĩa

3 Tính chất

4 Ứng dụng

- Dùng để khử trùng nước, thực phẩm, dụng cụ y

tế, chữa bệnh( còi xương), phát hiện vết nứt trên vật phẩm

Máy xử lý nước bằng tia tử ngọai

Kỹ thuật phát hiện tiền giả

- Chấm lượng tử (quantum dot) thực chất là tinh thể bán dẫn có đường kích một vài nanomet Cùng một chất nhưng những chấm lượng tử có kích thước khác nhau sẽ phát xạ ra các màu khác nhau dưới ánh sáng hồngngoại hoặc tử ngoại

- Lợi dụng tính chất này, nhiều nước trên thế giới đã sử dụng chấm lượng

tử để đánh dấu hàng hoá, chứng từ hoặc tiền giấy nhằm chống làm

giả, tiêm chấm lượng tử vào cơ thể động vật để quan sát, chụp ảnh các

cơ quan, tế bào Ngoài ra, chấm lượng tử còn có tiềm năng được sử dụng để dò ung thư, đưa thuốc tới tế bào ung thư

- Tia tử ngoại thay đổi theo từng giờ trong ngày, tùy theo tầng mây cản trở nhiều hay ít và tùy theo từng mùa nhưng thường có

cường độ mạnh nhất vào khoảng từ 10 giờ sáng đến 14 giờ

chiều

- Khi tia tử ngoại chiếu vào lớp da sẽ kích thích sự tổng hợp của vitamin D3 có sẵn trong cơ thể và chuyển hóa thành vitamin D

Vitamin D có tác dụng trợ giúp quá trình phát triển và cấu trúc tế bào cơ thể Vì vậy, một số nước ở phương Tây, do thiếu ánh

nắng mặt trời nên người ta phải dùng vitamin D trong một số thực phẩm tổng hợp để bổ sung thêm

- Vitamin D rất cần thiết cho cơ thể, nhất là đối với trẻ nhỏ Khi

thiếu vitamin D, trẻ bị còi xương, suy dinh dưỡng Vitamin D3

không chỉ có tác dụng điều chỉnh lượng phốt pho, canxi trong cơ thể cho phù hợp mà còn chống lại sự phát triển của các tế bào cá

biệt

BÀI TẬP CỦNG CỐ Bài 1: Tia hồng ngoại được phát ra

A

Chỉ bởi các

vật được

nung nóng

B

Chỉ bởi mọi vật có nhiệt

độ cao hơn môi trường

xung quanh

C

Chỉ bởi các vật có nhiệt độ

trên 0 o c

D

Bởi mọi vật

có nhiệt độ lớn hơn 0 K

K.chọn K.chọn K.chọn Đáp án đúng

BÀI HỌC KẾT THÚC XIN CÁM ƠN CÁC EM