Khi đi qua lăng kính, chùm ánh sáng Mặt Trời hoặc của bĩng đèn dây tĩc khơng những bị khúc xạ lệch về phía đáy lăng kính mà cịn bị tách ra thành nhiều chùm ánh sáng cĩ màu sắc khác nhau.
Trang 2Sau khi cơn mưa vừa tạnh, trên bầu trời đôi khi xuất hiện cầu vồng nhiều màu sắc Tại sao lại có hiện tượng như vậy?
Trang 3BUƠN MA THUỘT
Tháng 01 năm 2010
Tiết 41_Vật lý 12 (CT Chuẩn)
I – THÍ NGHIỆM VỀ SỰ
TÁN SẮC ÁNH SÁNG
CỦA NIU-TƠN
I - THÍ NGHIỆM VỀ SỰ TÁN SẮC ÁNH SÁNG CỦA NIU-TƠN (1672)
Chiếu một chùm ánh sáng Mặt Trời (hoặc ánh sáng của bĩng đèn dây tĩc)(hẹp)đến lăng kính
Khi đi qua lăng kính, chùm ánh sáng Mặt Trời (hoặc của bĩng đèn dây tĩc) khơng những bị khúc xạ lệch về phía đáy lăng kính mà cịn bị tách ra thành nhiều chùm ánh sáng cĩ màu sắc khác nhau
Hãy liệt kê các màu quan sát được của chùm tia lĩ trong thí nghiệm
Trang 4THPT LÊ DUẨN
BUƠN MA THUỘT
Tháng 01 năm 2010
Tiết 41_Vật lý 12 (CT Chuẩn)
Quan sát kĩ dải màu, ta phân biệt được bảy màu, lần lượt từ đỉnh xuống đáy lăng kính là:
đỏ, da cam, vàng, lục, lam, chàm, tím Ranh giới giữa các màu khơng rõ rệt, tức là màu nọ chuyển dần sang màu kia một cách liên tục.
Dải màu này gọi là quang phổ của ánh sáng
Mặt Trời, hay quang phổ của Mặt Trời Ánh sáng Mặt Trời là ánh sáng trắng
I – THÍ NGHIỆM VỀ SỰ
TÁN SẮC ÁNH SÁNG
CỦA NIU-TƠN
Trang 5BUƠN MA THUỘT
Tháng 01 năm 2010
Tiết 41_Vật lý 12 (CT Chuẩn)
Cho các chùm sáng đơn sắc đi qua lăng kính thì chùm tia lĩ lệch về phía đáy nhưng khơng bị đổi
Vậy, ánh sáng đơn sắc là ánh sáng cĩ một màu nhất định và khơng bị tán sắc khi truyền qua lăng kính
II - THÍ NGHIỆM VỚI ÁNH SÁNG ĐƠN SẮC CỦA NIU-TƠN
Cĩ phải thuỷ tinh đã làm thay đổi màu sắc của ánh sáng
khơng ?
I – THÍ NGHIỆM VỀ SỰ
TÁN SẮC ÁNH SÁNG
CỦA NIU-TƠN
II – THÍ NGHIỆM VỚI
ÁNH SÁNG ĐƠN SẮC
CỦA NIU-TƠN
Lăng kính 1
Khe hẹp F
Lăng kính 2
Màn E
B
C
Trang 6THPT LÊ DUẨN
BUƠN MA THUỘT
Tháng 01 năm 2010
Tiết 41_Vật lý 12 (CT Chuẩn)
Cĩ thể tạo được một chùm ánh sáng trắng bằng cách chồng chập các chùm sáng đơn sắc với nhau khơng ?
I – THÍ NGHIỆM VỀ SỰ
TÁN SẮC ÁNH SÁNG
CỦA NIU-TƠN
II – THÍ NGHIỆM VỚI
ÁNH SÁNG ĐƠN SẮC
CỦA NIU-TƠN
III - GIẢI THÍCH HIỆN TƢỢNG TÁN SẮC
III – GiẢI THÍCH HiỆN
TƢỢNG TÁN SẮC
Trang 7BUƠN MA THUỘT
Tháng 01 năm 2010
Tiết 41_Vật lý 12 (CT Chuẩn)
+ Ánh sáng trắng là hỗn hợp của nhiều ánh sáng đơn sắc cĩ màu biến thiên liên tục từ đỏ tới tím
+ Chiết suất của thuỷ tinh đối với các ánh sáng đơn sắc cĩ màu khác nhau thì khác nhau
I – THÍ NGHIỆM VỀ SỰ
TÁN SẮC ÁNH SÁNG
CỦA NIU-TƠN
II – THÍ NGHIỆM VỚI
ÁNH SÁNG ĐƠN SẮC
CỦA NIU-TƠN
III – GiẢI THÍCH HiỆN
TƢỢNG TÁN SẮC
Viết cơng thức tính gĩc lệch của lăng kính cĩ gĩc chiết quang bé ?
Gĩc lệch: D = (n - 1)A
Gĩc lệch của tia sáng khi qua lăng kính cĩ quan hệ với chiết suất của lăng kính như thế nào
?
Khi qua lăng kính chùm sáng nào bị lệch ít nhất, chùm sáng nào bị lệch nhiều nhất ?
Trang 8THPT LÊ DUẨN
BUƠN MA THUỘT
Tháng 01 năm 2010
Tiết 41_Vật lý 12 (CT Chuẩn)
P
Gĩc lệch của tia sáng khúc xạ qua lăng kính tăng theo chiết suất nên các chùm tia cĩ màu khác nhau trong chùm sáng tới bị lăng kính làm lệch những gĩc khác nhau do đĩ chùm sáng lĩ
bị xoè rộng thành nhiều chùm đơn sắc
Sự tán sắc ánh sáng: là sự phân tách một chùm
ánh sáng phức tạp thành các chùm sáng đơn sắc
I – THÍ NGHIỆM VỀ SỰ
TÁN SẮC ÁNH SÁNG
CỦA NIU-TƠN
II – THÍ NGHIỆM VỚI
ÁNH SÁNG ĐƠN SẮC
CỦA NIU-TƠN
III – GiẢI THÍCH HiỆN
TƢỢNG TÁN SẮC
Lăng kính
Khe hẹp F
Màn ảnh M
đỏ cam vàng
lục
lam
chàm
tím
Trang 9BUƠN MA THUỘT
Tháng 01 năm 2010
Tiết 41_Vật lý 12 (CT Chuẩn)
IV - ỨNG DỤNG
một số hiện tượng như: cầu vồng bảy
sắc, …
I – THÍ NGHIỆM VỀ SỰ
TÁN SẮC ÁNH SÁNG
CỦA NIU-TƠN
II – THÍ NGHIỆM VỚI
ÁNH SÁNG ĐƠN SẮC
CỦA NIU-TƠN
III – GiẢI THÍCH HiỆN
TƢỢNG TÁN SẮC
I V– ỨNG DỤNG
Trang 10THPT LÊ DUẨN
BUƠN MA THUỘT
Tháng 01 năm 2010
Tiết 41_Vật lý 12 (CT Chuẩn)
I – THÍ NGHIỆM VỀ SỰ
TÁN SẮC ÁNH SÁNG
CỦA NIU-TƠN
II – THÍ NGHIỆM VỚI
ÁNH SÁNG ĐƠN SẮC
CỦA NIU-TƠN
III – GiẢI THÍCH HiỆN
TƢỢNG TÁN SẮC
I V– ỨNG DỤNG