Bài giảng bài sự phân tích ánh sáng trắng vật lý 9 (5)

PHÂN TÍCH MỘT CHÙM SÁNG TRẮNG BẰNG LĂNG KÍNH C1 Hãy mô tả mầu sắc của dải nhiều màu nói trên.. PHÂN TÍCH MỘT CHÙM SÁNG TRẮNG BẰNG LĂNG KÍNH C3 Em hóy dựa vào cỏc kết quả quan sỏt được ở

BÀI 53 :

Giáo viên: Nguyễn Văn Thường

TL Câu 1: Trong bốn nguồn sáng thì nguồn không phát ra ánh sáng trắng là

Câu 1: Trong bốn nguồn sáng sau

đây nguồn nào không phát ra ánh

Kiểm tra bài cũ:

Câu 2: Hãy ghép các mỗi phần a, b, c, d với một phần thích hợp 1,

2, 3, 4 để được câu có nội dung đúng

a Bút laze khi hoạt động bình thường thì phát ra ánh

1 Hãy nêu tên các nguồng phát ra ánh sánh trắng?

2 Hãy cho biết màu của chùm sáng mà ta thu được sau tấm lọc màu trong các thí nghiệm biểu diễn bằng các hình vẽ sau:

Nguồn sỏng trắng

Nguồn sỏng trắng

Nguồn sỏng trắng

1 Nguồng phỏt ra ỏnh sỏnh trắng:

Bóng đèn pin, bóng đèn ống thông dụng, mặt trời, một ngôi sao…

2 Chựm sỏng mà ta thu được sau cỏc tấm lọc màu theo thứ tự là:

Để tỡm hiểu vấn đề này chúng ta nghiên cứu tiếp bài hôm nay

BÀI 53 :

Quan sát một khe sáng qua một

trong suốt có dạng như hình bên

Ba đường gờ song song với nhau

gọi là 3 cạnh của lăng kính

Cách làm thí nghiệm: Đặt lăng

kính sao cho các cạnh của nó

song song với một khe sáng

I PHÂN TÍCH MỘT CHÙM SÁNG TRẮNG BẰNG LĂNG KÍNH

C1 Hãy mô tả mầu sắc của

dải nhiều màu nói trên

SỰ PHÂN TÍCH ÁNH SÁNG TRẮNG

1 Thí nghiệm 1

TLC1 Dải màu có nhiều

mầu nằm sát nhau ở bờ này

là mầu đỏ, rồi đến màu da

cam, vàng, lục, lam, chàm,

tím

Mắt quan sát AS đi qua khe hẹp này

nửa trên mầu đỏ, nửa dưới

màu xanh Dự đoán hiện

tượng xảy ra Tiến hành

quan sát

xanh ta thấy có vạch xanh;

hai vạch này không cùng

nằm một chỗ

Tia sáng trắng

Chùm xanh Chùm đỏ

2 Thí nghiệm 2

Chúng ta quan sát mặt cắt của hình mô phỏng

Ta lưu chùm sáng đỏ để so sánh và nhận xét

I PHÂN TÍCH MỘT CHÙM SÁNG TRẮNG BẰNG LĂNG KÍNH

C3 Em hóy dựa vào cỏc kết quả

quan sỏt được ở trờn để nhận định

đỳng sai ở hai ý kiến sau:

đợc

Nếu lăng kính có tác dụng nhuốm màu cho chùm tia sáng thì tại sao chỗ này chỉ nhuốm mầu xanh, chỗ kia chỉ nhuốm màu đỏ? Trong khi đó các vùng mà tia sáng đi qua trong lăng kính có tính chất hoàn toàn giống nhau Vậy chỉ có ý kiến thứ hai đúng

Đ

ta thu đợc nhiều dải màu Nh vậy lăng kính đã phân tích từ dải trắng nói trên ra nhiều dải sáng màu, nên ta nói TN1 là TN phân tích AS trắng

3 Kết luận

Khi chiếu một chựm sỏng trắng hẹp đi qua một lăng kớnh thỡ ta sẽ thu được nhiều chựm sỏng mầu khỏc nhau nằm sỏt cạnh nhau, tạo thành một dải mầu như cầu vồng Mầu của dải này biến thiờn liờn tục từ đỏ đến tớm Lăng kớnh cú tỏc dụng tỏch riờng cỏc chựm sỏng mầu

cú sẵn trong chựm sỏng trắng cho mỗi chựm đi theo một phương khỏc nhau

Khi chiếu AS trắng vào mặt ghi của một đĩa

CD và quan sát AS phản xạ, ta thấy nhìn theo phương này có AS màu này, theo phương khác có

AS màu khác

+ Tuỳ theo phơng nhìn ta có thể thấy AS từ

đĩa CD đến mắt ta có màu này hay mầu kia

+ Trớc khi đến đĩa CD, chùm sáng là chùm sáng trắng Sau khi phản xạ trên đĩa CD, ta thu đợc nhiều chùm sáng màu khác nhau truyền theo phơng khác nhau Vậy TN 3 cũng

là TN phân tích AS trắng

Chiếu chùm AS trắng qua tấm lọc màu đỏ ta

đợc AS đỏ Ta có thể coi tấm lọc màu đỏ có tác dụng tách khỏi chùm sáng đỏ ra khỏi chùm sáng trắng Nếu thay tấm lọc màu đỏ bằng tấm lọc màu xanh thì ta lại đợc AS xanh Cứ nh thế thay tấm lọc màu khác, ta sẽ biết chùm sáng trắng có những AS nào

Đây cũng là một cách phân tích

AS trắng

ngang Bố trí sao cho vạch đen

nằm song song với đường giao

nhau của mặt gương và mặt nước

Hãy nhìn ảnh của vạch đen qua

gương trong nước Mô tả và giải

thích hiện tượng quan sát được

ngang Bố trí sao cho vạch đen

nằm song song với đường giao

nhau của mặt gương và mặt nước

Hãy nhìn ảnh của vạch đen qua

gương trong nước Mô tả và giải

thích hiện tượng quan sát được

Phần nước nằm giữa mặt nước và

mặt gương tạo thành lăng kính

nước

Gương

I PHÂN TÍCH MỘT CHÙM SÁNG TRẮNG BẰNG LĂNG KÍNH

SỰ PHÂN TÍCH ÁNH SÁNG TRẮNG

II PHÂN TÍCH MỘT CHÙM SÁNG TRẮNG BẰNG SỰ PHẢN XẠ TRÊN ĐĨA CD III KẾT LUẬN CHUNG

IV VẬN DỤNG Phần nước nằm giữa mặt nước và mặt

gương tạo thành lăng kính nước

TLC8:

Xét dải sáng hẹp phát ra từ vạch đen

trên trán, chiếu xuống mặt nước

Dải này khúc xạ vào nước, phản xạ trên

gương, trở lại mặt nước, lại khúc xạ ra

ngoài không khí và đi vào mắt người

quan sát

Dải này coi như đi qua lăng kính nước,

nên nó bị phân tích thành nhiều dải sáng

màu sắc như màu cầu vồng

Do đó khi nhìn vào phần gương trong

nước ta sẽ không thấy vạch đen mà thấy

một dải nhiều màu

G H I N H Ớ

* Có thể phân tích một chùm sáng trắng thành những chùm sáng m à u khác nhau bằng cách cho chùm AS trắng đi qua một lăng kính hoặc phản

xạ trên mặt ghi của một đĩa CD

* Trong chùm sáng trắng có chứa nhiều chùm sáng m à u khác màu

DẶ N D Ò

• Học kỹ bài làm tiếp C9

• Làm bài tập 53-54.1 sbt