Bài giảng bài sự phân tích ánh sáng trắng vật lý 9 (2)

KHI CHIẾU CHÙM SÁNG TRẮNG QUA CÁC TẤM LỌC MÀU TA THU ĐƯỢC KẾT QUẢ NHƯ THẾ NÀO?. - Chiếu một chùm ánh sáng mặt trời ánh sáng trắng qua một khe hẹp A đến gặp một lăng kính.. Kết luận: Kh

BÀI GIẢNG VẬT LÝ 9

Bài 53:

SỰ PHÂN TÍCH ÁNH SÁNG TRẮNG

1 KHI CHIẾU CHÙM SÁNG TRẮNG

QUA CÁC TẤM LỌC MÀU TA THU

ĐƯỢC KẾT QUẢ NHƯ THẾ NÀO?

2 NGƯỜI TA TẠO RA ÁNH SÁNG MÀU BẰNG NHỮNG CÁCH NÀO?

Tại sao cầu vồng xuất hiện ?

Tại sao cầu vồng có 7 màu ?

chàm

tím

1 Thí nghiệm 1: Hình 53.1

Bài 53: SỰ PHÂN TÍCH ÁNH SÁNG TRẮNG

I.Phân tích ánh sáng trắng bằng lăng kính

1 Thí nghiệm 1: Hình 53.1

- Chiếu một chùm ánh sáng mặt trời (ánh sáng trắng) qua

một khe hẹp A đến gặp một lăng kính Sau lăng kính đặt

một màn ảnh B để hứng chùm tia ló ra Ta thấy, trên màn B

có một dải sáng màu cầu vồng, trong đó tia đỏ bị lệch ít

2 Kết luận:

Khi chiếu một chùm ánh sáng mặt trời (ánh sáng trắng) khi qua lăng kính,

bị tách thành nhiều chùm sáng có màu sắc khác nhau, Dải màu biến thiên liên tục từ đỏ đến tím (đỏ, cam, vàng, lục,

Bài 53: SỰ PHÂN TÍCH ÁNH SÁNG TRẮNG

I.Phân tích ánh sáng trắng bằng lăng kính

1 Thí nghiệm 1

Khe hẹp A

Lăng kính

• Mục đích thí nghiệm: Thấy rõ sự ngăn cách giữa dải màu

đỏ và dải màu xanh

• Cách làm thí nghiệm: Chắn khe sáng bằng tấm lọc nửa trên màu đỏ, nửa dưới màu xanh

Trả lời C2:

- Khi chắn khe sáng bằng tấm lọc màu đỏ thì ta thấy vạch đỏ, bằng tấm lọc màu xanh có vạch xanh, hai vạch này không nằm cùng một chỗ

- Khi chắn khe sáng bằng tấm lọc nửa trên màu

đỏ, nửa dưới màu xanh thì thấy đồng thời cả

hai vạch xanh đỏ nằm lệch nhau (tách rời

nhau, truyền theo hai phương khác nhau)

C2: Hãy mô tả hình ảnh quan sát được trong thí nghiện a và b?

Bài 53: SỰ PHÂN TÍCH ÁNH SÁNG TRẮNG

Lăng kính

Khe hẹp A

Màn ảnh B

đỏ cam

vàng

lục lam

chàm

vị trí màu lục

+ Lăng kính đã nhuộm các màu khác nhau cho chùm sáng trắng

+ Trong chùm sáng trắng có chứa sẵn các chùm sáng màu Lăng kính chỉ có tác dụng tách các chùm sáng đó ra, cho mỗi chùm đi theo một phương vào mắt

Trả lời C3: Bản thân lăng kính là một khối chất không màu nên

nó không thể đóng vai trò như tấm lọc màu được

Nếu lăng kính có tác dụng nhuộm màu cho chùm tia sáng thì tại sao chỗ này chỉ nhuộm màu xanh, chỗ kia chỉ nhuộm màu đỏ? Trong khi đó các vùng mà tia sáng đi qua trong lăng kính có

tính chất hoàn toàn như nhau

Như vậy ý kiến đúng là:

C4: Tại sao nói thí nghiệm 1 là phân tích ánh sáng trắng?

• C4 : Trước lăng kính ta chỉ có một dải sáng trắng, sau lăng kính ta thu được nhiều dải sáng màu Như vậy lăng kính đã phân tích từ dải sáng trắng nói trên ra

nhiều dải sáng màu nên ta nói thí nghiệm 1 là thí

nghiệm phân tích ánh sáng trắng

Bài 53: SỰ PHÂN TÍCH ÁNH SÁNG TRẮNG

xạ ánh sáng trên đĩa CD

1 Thớ nghiệm 3: hình 53.2

*Mục đớch thớ nghiệm:

Tỡm hiểu việc phõn tớch ỏnh sỏng trắng bằng sự

phản xạ trờn mặt ghi của đĩa CD

*Cỏch quan sỏt:

Đặt mặt ghi của đĩa CD dưới ỏnh sỏng trắng

nghiờng đĩa đi, nghiờng đĩa lại theo cỏc phương khỏc

nhau để tỡm thấy cỏc dải màu

C5: Hãy mô tả hình ảnh quan sát được?

C5: Khi chiếu ánh sáng trắng vào mặt ghi của đĩa

CD và quan sát ánh sáng phản

xạ, ta thấy nhìn theo phương

này có ánh

sáng màu này, nhìn theo

phương khác có ánh sáng màu khác

C6: - ánh sáng chiếu đến đĩa CD là ánh sáng màu gì?

- ánh sáng từ đĩa CD đến mắt ta có những màu nào?

- Tại sao có thể nói thí nghiệm 3 cũng là thí nghiệm phân tích ánh sáng trắng?

C6: - ánh sáng chiếu đến đĩa CD là ánh sáng trắng

- Tuỳ theo phương nhìn ta có thể thấy ánh sáng từ đĩa

CD đến măt ta có màu này hay màu kia

- Trước khi đến đĩa CD, chùm sáng là chùm ánh sáng

trắng Sau khi phản xạ trên đĩa CD, ta thu được

nhiều chùm sáng màu khác nhau truyền theo các

phương khác nhau Vậy thí nghiệm với đĩa CD

cũng là thí nghiệm phân tích ánh sáng trắng

III Kết luận chung:

C7: Chiếu chùm sáng trắng qua tấm lọc màu đỏ ta được ánh sáng đỏ, ta có thể coi tấm lọc màu đỏ có tác dụng tách

• Kiến thức cần nhớ

* Trong chùm sáng trắng có chứa nhiều chùm sáng màu khác nhau

* Phân tích chùm sáng trắng tức là tìm cách tách chùm sáng trắng đó thành những chùm sáng màu khác nhau

* Có nhiều cách phân tích một chùm sáng trắng thành những chùm sáng màu khác nhau

+ Hiện tượng khúc xạ ánh sáng trắng qua lăng kính + Sự phản xạ ánh sáng trên mặt ghi của đĩa CD

+ Dùng các tấm lọc màu v.v…

Bài 53: SỰ PHÂN TÍCH ÁNH SÁNG TRẮNG

Về nhà :

1 Trả lời các câu hỏi và bài tập trang 61 SBT

2 Dùng vòi nước để thử tạo hiện tượng tán sắc ánh sáng

(cầu vồng)

3 Đọc phần có thể em chưa biết