Bài giảng bài sóng điện từ vật lý 12 (3)

O 2 2 E 1 E Hình 1 Sự hình thành sóng điện từ biến thiên Sóng điện từ là điện từ trường lan truyền trong không gian I.SÓNG ĐiỆN TỪ... Đặc điểm của sóng điện từ -Tốc độ lan truyền củ

Bài 22

Phát minh ra lý thuyết Sóng

Điện Từ

Phát minh bằng thực nghiệm Sóng ĐiệnTừ

1 Sóng điện từ là gì?

O

2

2

E

1

E

Hình 1 Sự hình thành sóng điện từ

biến thiên

Sóng điện từ là điện từ trường lan truyền trong không gian

I.SÓNG ĐiỆN TỪ

2 Đặc điểm của sóng điện từ

-Tốc độ lan truyền của sóng điện từ trong chân không bằng tốc

độ ánh sáng (3.10 8 m/s)

<Trong chân không bước sóng của sóng điện từ:  c T.

c là tốc độ ánh sáng, T là chu kì sóng điện từ; Với  1

f

T

f là tần số của dao động điện từ

O

Hình 2 Sự lan truyền của sóng điện từ

z

y

x Phương truyền sóng

Bước sóng

B

E

E

E

B

B

- Sóng điện từ là sóng ngang (trong quá trình truyền sóng vectơ cường độ điện trường luôn vuông góc với vectơ cảm ứng từ và

cả hai vectơ này luôn vuông góc với phương truyền sóng) Cả hai vectơ đều biến thiên tuần hoàn theo không gian và thời gian

và luôn cùng pha

- Sóng điện từ có thể truyền qua cả chân không (Sự khác biệt

giữa sóng điện từ và sóng cơ)

Quá trình lan truyền sóng điện từ

3 Tính chất của sóng điện từ

- Trong quá trình lan truyền sóng điện từ mang theo năng lượng

- Tuân theo các quy luật truyền thẳng, phản xạ, khúc xạ

3 Tính chất của sóng điện từ

3 Tính chất của sóng điện từ

- Tuân theo các quy luật

giao thoa, nhiễu xạ

-Sóng dài

3 Tính chất của sóng điện từ

:1km 10km f( : 30kHz 300kHz)

:100 1000 ( : 0,3m f MHz 3MHz)

:10 100 ( : 3 m f MHz 30 MHz )

6

Những sóng điện từ có bước sóng từ vài mét đến

vài kilomet được dùng trong thông tin liên lạc

Gọi là sóng vô tuyến

-Sóng cực ngắn:

-Sóng ngắn

-Sóng trung

II.SỰ TRUYỀN SÓNG VÔ TUYẾN TRONG KHÍ QUYỂN

1.Các vùng sóng ngắn ít bị hấp thụ

-Khí quyển hấp thụ mạnh các sóng dài, sóng trung Nên không được truyền đi xa, khoảng cách tối thiểu

là vài km-vài chục km

-Trong một số vùng tương đối hẹp, các sóng có bước sóng ngắn hầu như không bị không khí hấp thụ

(vd: 16,19,25,31,41,49,60,70,90,120m)

II.SỰ TRUYỀN SÓNG VÔ TUYẾN TRONG KHÍ QUYỂN

2.Sự phản xạ của sóng ngắn trên tần điện li

*Tần điện li là lớp khí quyển (80km-800km)

,trong đó các phân tử khí đã bị ion hóa rất mạnh dưới tác dụng của tia tử ngoại

*Sóng cực ngắn không bị tầng điện li phản xạ mà đi xuyên qua, ra không giang vũ trụ:dùng trong điều khiển bằng vô tuyến truyền hình, liên lạc vệ tinh và rađa

-Sóng ngắn vô tuyến phản xạ rất tốt trên tầng điện li,trên Mặt đất và nước biển (vì có f lớn) Chính vì thế sóng ngắn được truyền đi rất xa (vài chục nghìn km)

CỦNG CỐ

Sóng điện từ là quá trình lan truyền điện từ trường trong không gian theo thời gian

Đặc điểm của sóng điện từ:

Tốc độ lan truyền trong chân không bằng tốc độ ánh sáng

Là sóng ngang

Có thể truyền qua cả chân không

Tính chất của sóng điện từ:

Trong quá trình lan truyền mang theo năng lượng

Tuân theo các quy luật truyền thẳng, phản xạ, khúc xạ

Tuân theo các quy luật giao thoa, nhiễu xạ

Ứng dụng của sóng điện từ:

Nghiên cứu thiên hà, điều khiển tàu

vũ trụ

Truyền thanh, truyền hình

Chữa bệnh, đun nấu (lò vi sóng)

BÀI TẬP

1.Hãy chọn câu trả lời đúng

Nhiều lúc trong nhà không dùng được điện thoại vì không

Có sóng Nhà đó chắn chắn phải là:

2.Sóng điện từ có tần số 12MHz thuộc loại sóng nào dưới dây?

BÀI TẬP

1.Trong các hình vẽ sau, hình nào biểu diễn đúng ba

vector B,E,v của sóng điện từ

E

v

B

Hình 1

B

v

E

Hình 2

v

E

B

Hình 3

v

E

B

Hình 4

BÀI TẬP 3.Tính tần số của các sóng có bước sóng 25m,31m, 41m, 90m,

120m Biết tốc độ truyền sóng điện từ là 3.108m/s

Bài 23

-Làm các bài tập trong SBT VL 12 trang 33,34 -Đọc trước bài 23