Bài giảng bài sự nhiễm điện do cọ xát vật lý lớp 7 (10)

Đưa một đầu thước nhựa lại gần các vụn giấy viết, các vụn nilông hay một quả cầu bằng nhựa xốp nhỏ treo bằng sợi chỉ mảnh hình 17.1a; 17.1b.. Đưa một đầu thước nhựa lại gần các vụn giấy

Sấm sét

Thí nghiệm 1

1 Đưa một đầu thước nhựa lại gần các vụn giấy viết, các vụn nilông hay một quả cầu bằng nhựa xốp nhỏ treo bằng sợi chỉ mảnh (hình 17.1a; 17.1b) Hãy quan sát xem có hiện tượng gì xảy ra không?

Vụn giấy viết

Thí nghiệm 1

1 Đưa một đầu thước nhựa lại gần các vụn giấy viết, các vụn nilông hay một quả cầu bằng nhựa xốp nhỏ treo bằng sợi chỉ mảnh (hình 17.1a; 17.1b) Hãy quan sát xem có hiện tượng gì xảy ra không?

Quả cầu xốp nhẹ

Thí nghiệm 1

Sau đó dùng miếng vải khô cọ xát vào thước nhựa rồi lần lượt làm như trên

Có hiện tượng gì xảy ra với các mẫu giấy và quả cầu?

Vụn giấy viết

Miếng vải khô

Thí nghiệm 1

Sau đó dùng miếng vải khô cọ xát vào thước nhựa rồi lần lượt làm như trên

Có hiện tượng gì xảy ra với các mẫu giấy và quả cầu?

Thí nghiệm 1

2 Làm thí nghiệm tương tự, nhưng thay thước nhựa bằng một thanh thủy tinh được cọ xát bằng mảnh lụa, sau đó thay bằng một mảnh nilông hay phim nhựa được cọ xát bằng len

Ta thấy thanh thủy tinh hút các vụn giấy viết và quả cầu xốp

Thí nghiệm 1

3 Ghi kết quả quan sát được (hút hay đẩy) vào bảng dưới đây

Các vật Vật bị cọ xát Vụn giấy viết Vụn giấy nilông nhựa xốp Quả cầu

Thước nhựa

Thanh thủy tinh

Mảnh nilông

Mảnh phim nhựa

Nhiều vật sau khi bị cọ xát có khả năng hút các vật khác

Thí nghiệm 2

Thoạt đầu, chuẩn bị một mảnh phim nhựa chưa bị cọ xát, sao cho khi chạm bút thử điện vào mảnh tôn phẳng được bố trí như hình vẽ 17.2 thì đèn của bút thử điện không sáng

Sau đó dùng mảnh len cọ sát mảnh phim nhựa nhiều lần và quan sát kỹ đèn của bút thử điện khi chạm vào mảnh tôn

Đèn của bút thử điện sáng lên

Tiến hành thí nghiệm như trên nhưng thay mảnh phim nhựa bằng thước dẹt

Đèn của bút thử điện cũng sáng lên

Nhiều vật sau khi bị cọ xát có khả năng hút các vật khác

Kết luận:

Nhiều vật sau khi bị cọ xát có khả năng bóng đèn bút thử điện làm sáng

Các vật sau khi bị cọ xát có khả năng hút các vật khác hay làm sáng bóng đèn

bút thử điện được gọi là các vật nhiễm điện hay các vật mang điện

C1:

Giải thích tại sao vào những ngày thời

tiết khô ráo, đặc biệt là những ngày hanh

khô, khi chải đầu bằng lược nhựa, nhiều

sợi tóc bị lược nhựa hút kéo thẳng ra?

Khi chải đầu bằng lược nhựa, lược nhựa và tóc cọ xát vào nhau ,

cả lược nhựa và tóc đều bị nhiễm điện Do đó tóc bị lược nhựa hút kéo thẳng ra



Khi thổi trên mặt bàn, luồng gió thổi làm bụi bay đi Cánh quạt điện khi quay cọ xát mạnh với không khí và bị nhiễm điện , vì thế cánh quạt hút các hạt bụi có trong không khí ở gần nó Mép cánh quạt

chém vào không khí được cọ xát mạnh nhất nên nhiễm điện nhiều nhất nên hút bụi mạnh nhất và bụi bám ở mép cánh quạt nhiều nhất



C2:

Khi thổi vào mặt bàn , bụi bay đi Tại sao cánh quạt điện thổi gió mạnh, sau một thời gian lại có nhiều bụi bám vào cánh quạt, đặc biệt ở mép cánh quạt chém vào không khí?

C3:

Vào những ngày thời tiết khô ráo, lau chùi gương soi, kính cửa sổ hay màn hình ti vi băng khăn bông khô thì vẫn thấy có bụi vải bám vào chúng Giải thích tại sao

Khi lau chùi gương soi, kính cửa sổ hay màn hình ti vi băng khăn bông khô thì chúng bị cọ xát nhiều lần nên nhiễm điện và hút được bụi vải

II- Vận dụng

Sự cọ xát mạnh giữa những giọt nước trong luồng không khí bốc lên cao là một trong những nguyên nhân tạo thành các đám mây dông bị nhiễm điện Khi đó giữa các đám mây này hoặc giữa chúng với mặt đất xuất hiện tia lửa điện phát ánh chớp chói loà Do nhiệt

độ cao của tia lửa điện, không khí giãn nở đột ngột, phát ra tiếng nổ gọi là sấm (khi có tia lửa điện giữa hai đám mây) hoặc tiếng sét (khi

có tia lửa điện giữa đám mây và mặt đất)

Qua bài học hôm nay cần ghi nhớ điều gì?

 1/ Có thể làm nhiễm điện nhiều vật bằng cách cọ xát

có khả năng hút các vật khác

* Trong các phân xưởng dệt vải, người ta treo các tấm kim loại nhiễm điện

Tại sao lại như vậy? Trên các ô tô chở xăng, chất nổ, người ta phải treo một dây xích sắt và cho nó chạm xuống

mặt đường Tại sao ?

trong đời sống và kỹ

thuật?

chất nổ dễ bị cháy nên ta phải treo một dây xích sắt và cho nó chạm xuống mặt đường để truyền điện xuống đất

một ngày vui vẻ