Bài giảng bài lăng kính vật lý 11 (16)

Khi một chùm tia sáng phản xạ toàn phần tại mặt phân cách giữa hai môi trường thì A.. Khi có phản xạ toàn phần thì toàn bộ ánh sáng phản xạ trở lại môi trường ban đầu chứa chùm tia sá

Giáo viên: Trần Ngọc Hiệu

Năm học: 2008-2009

Khi một chùm tia sáng phản xạ toàn phần tại mặt phân cách giữa hai môi trường thì

A cường độ sáng của chùm khúc xạ bằng cường độ

sáng của chùm tới

B cường độ sáng của chùm phản xạ bằng cường độ sáng của chùm tới

C cường độ sáng của chùm khúc xạ bị triệt tiêu

D cả B và C đều đúng

Phát biểu nào sau đây là không đúng?

A Khi có phản xạ toàn phần thì toàn bộ ánh sáng phản

xạ trở lại môi trường ban đầu chứa chùm tia sáng tới

B Phản xạ toàn phần chỉ xảy ra khi ánh sáng đi từ môi

trường chiết quang sang môi trường kém chết quang hơn

C Phản xạ toàn phần xảy ra khi góc tới lớn hơn góc giới hạn phản xạ toàn phần igh

D Góc giới hạn phản xạ toàn phần được xác định bằng tỉ số giữa chiết suất của môi trường kém chiết quang với môi trường chiết quang hơn

*G ồm: Cạnh, đáy, 2 mặt bên, tiết diện thẳng của lăng kính l à tam giác.

Góc chiết quang A .Chiết suất n

Ta kh ảo sát lăng kính đặt trong không khí

ABC tiÕt diÖn th¼ng cña l¨ng kÝnh

A

C¹nh

Hãy định nghĩa về lăng

kính?

2 Các phần tử của

lăng kính:

A

n Mặt bên Mặt bên

Đáy

Tìm hiểu các phần tử của lăng kính ? (hình 28.2)

BÀI 28: LĂNG KÍNH

I.CẤU TẠO CỦA LĂNG

KÍNH:

1 Định nghĩa:

2 Các phần tử của

lăng kính:

II ĐƯỜNG TRUYỀN CỦA

TIA SÁNG QUA LĂNG KÍNH:

1.Tác dụng tán sắc

ánh sáng trắng:

Quan sát thí nghiệm

sau

Lăng kính cĩ tác dụng phân tích chùm ánh sáng trắng (ánh Sáng Mặt trời) truyền qua nĩ thành nhiều chùm sáng màu khác nhau Đĩ là sự tán sắc ánh sáng

Lăng kính

cĩ tác dụng Tán sắc ánh sáng trắng như thế nào ?

T hí nghiệm của Newton về sự tán sắc ánh sáng(1672):

1 Định nghĩa:

2 Các phần tử của

lăng kính:

II ĐƯỜNG TRUYỀN CỦA

TIA SÁNG QUA LĂNG KÍNH:

2 Đường truyền của

tia sáng qua lăng kính

1.Tác dụng tán sắc

ánh sáng trắng

QUAN SÁT THÍ NGHIỆM SAU:

i1

R

i2

J

r2

r1

D

A

S

I

n >1 H

2 Đường truyền của tia sáng qua lăng kính:

K

Từ thí nghiệm có nhận xét gì về tia ló JR khi truyền ra lăng kính

1 Định nghĩa:

2 Các phần tử của

lăng kính:

II ĐƯỜNG TRUYỀN CỦA

TIA SÁNG QUA LĂNG KÍNH:

2 Đường truyền của

tia sáng qua lăng kính

1.Tác dụng tán sắc

ánh sáng trắng

Từ thí nghiệm hình 28.4 SGSK Ta có kết luận:

*Khi có tia ló ra khỏi lăng kính thì tia ló bao giờ cũng lệch về phía đaý lăng kính

*Góc tạo bởi hướng của tia tới và hướng của tia

ló gọi là góc lệch D của tia sáng khi truyền qua lăng kính

S

I

i1

R

i2

J

r2

r1

D

A

n >1 H

K

C1: Tại sao khi ánh sáng truyền từ không khí vào lăng kính, luôn có sự khúc xạ và tia khúc xạ lệch gần pháp

tuyến hơn so với tia tới ?

BÀI 28: LĂNG KÍNH

I.CẤU TẠO CỦA LĂNG

KÍNH:

1 Định nghĩa:

2 Các phần tử của

lăng kính:

II ĐƯỜNG TRUYỀN CỦA

TIA SÁNG QUA LĂNG KÍNH:

2 Đường truyền của

tia sáng qua lăng kính

1.Tác dụng tán sắc

ánh sáng trắng

S

I

i1

R

i2

J

r2

r1

D

A

n >1 H

K

III CÁC CÔNG THỨC

CỦA LĂNG KÍNH

Trường hợp góc lớn:

1 2

1 2

sini n sinr sini n sinr

A r r

D i i A





 

  

Trêng hîp i & A< 10 0





Tóm tắt:

Lăng kính, tdt là tam giác

đều ABC

0 1



TÝnh c¸c gãc r1,r2,i2

Tại I luôn có tia khúc xạ nên ta có:

0

1

0 1

sini n sinr

sin 45 1 sinr

r 30



 

2

A r r r A r

r 60 30 30

    

Từ:

Tại J có tia khúc xạ Do tính thuận nghịch về chiều truyền tia sáng nên góc khúc xạ i 2 = 30 0 .Hình vẽ như bên

gh

0

sini

2 2

S

I

i1

R

i2

J

r2

r1

D

A

n >1 H

K

BÀI 28: LĂNG KÍNH

I.CẤU TẠO CỦA LĂNG

KÍNH:

1 Định nghĩa:

2 Các phần tử của

lăng kính:

II ĐƯỜNG TRUYỀN CỦA

TIA SÁNG QUA LĂNG KÍNH:

2 Đường truyền của

tia sáng qua lăng kính

1.Tác dụng tán sắc

ánh sáng trắng

III CÁC CÔNG THỨC

CỦA LĂNG KÍNH

IV CÔNG DỤNG CỦA

LĂNG KÍNH:

Lăng kính có nhiều ứng dụng trong khoa học

và kỹ thuật.Cụ thể là

1 Máy quang phổ

2 Lăng kính phản xạ toàn phần ( dùng trong ống nhòm, máy ảnh…}

Lăng kÝnh phản xạ toàn phần là lăng kÝnh thuỷ tinh cã tiết diện

thẳng là một tam gi¸c vu«ng c©n

Lăng kính phản xạ toàn phần được sử dụng để tạo ảnh thuận chiều trong ống nhòm, máy ảnh…

C3: Hãy giải thích sự phản xạ toàn phần ở hai mặt bên của lăng kính như

hình sau:

H1

H2

Giải thích: H1

Lăng kính phản xạ toàn phần làm bằng thuỷ tinh có chiết suất 1,5 nên góc giới hạn phản xạ toàn phần được tính như sau:

0

H.1: Chùm tia sáng // đi vào lăng kính vuông góc với mặt bên AB

nên đi thẳng gặp mặt đáy BC với góc tới tia

sáng bị phản xạ toàn phần một lần tại BC rồi đi vuông góc với mặt

bên AC ra ngoài

0

gh

i  45  i 

H2: Là một bài tập về nhà

Bài 1: Có ba trường hợp truyền tia sáng qua lăng kính như hình sau:

Trường hợp nào, lăng kính KHÔNG làm lệch tia ló về phía đáy?

A Trường hợp 1

B Trường hợp 2 và 3

C Trường hợp 1, 2 và 3

D Không có trường hợp nào

Bài 2: Cho tia sáng truyền tới lăng kính như hình sau:

Tia ló truyền đi sát theo mặt BC Góc lệch của tia sáng tạo bởi lăng kính là:

A 00

B 900

C 450

D 22,50

H.2: Chùm tia tới song song đi vào lăng kính vuông góc mặt đáy BC nên đi thẳng tới gặp mặt bên AB với góc tới

tia sáng bị phản xạ toàn phần lần 1 rồi tới gặp mặt bên AC với góc tới

tia sáng bị phản xạ toàn phần lần 2 rồi đi vuông góc với mặt đáy BC ra ngoài

0

gh

i  45  i 

0

gh

i  45  i 

Bài học đến đây đã kết thúc

Thân ái chào quí thầy cô