Bài giảng bài khúc xạ ánh sáng vật lý 11 (8)

Quan sát hình ảnh sau và nhận xét Ánh sáng truyền theo đường thẳng tại sao ta lại thấy hình ảnh chiếc đũa, chiếc thìa và những cành hoa bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi trường

Bài 26 KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ

ĐẾN DỰ TIẾT HỌC

MÔN VẬT LÝ LỚP 11A8

GV:Nguy ễn Thị Thanh Loan

TRƯỜNG THPT KỸ THUẬT LỆ THỦY

KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ

ĐẾN DỰ TIẾT HỌC

MÔN VẬT LÝ LỚP 11 CB Trường THPT Kỹ Thuật Lệ Thủy

GV: Lê Văn Tám

phẳng tới và ở bên kia pháp

tuyến so với tia tới

- Góc phản xạ i’ bằng góc

tới i

Quan sát hình ảnh sau và nhận xét

Ánh sáng truyền theo đường thẳng tại sao ta lại thấy hình ảnh chiếc đũa, chiếc thìa và những cành hoa bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi trường?

I SỰ KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

1 Hiện tượng khúc xạ ánh sáng:

Khúc xạ ánh sáng là hiện tượng lệch phương của các tia sáng khi truyền xiên góc qua mặt phân cách giữa hai môi trường trong suốt khác nhau

Bài 26: KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

(1) (2)

A’ A

Nếu ta chiếu một tia sáng SI

từ môi trường 1 vào môi trường 2 đến gặp mặt phân cách giữa hai môi trường trong suốt thì có hiện tượng

gì xảy ra?

* SI: Tia tới

Dụng cụ đo các góc i và r

 19,5

0,334 0,515 0,574

S

R

I

Tia pháp tuyến

Thước đo độ

Khối nhựa bán trụ trong suốt

I SỰ KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

1 Hiện tượng khúc xạ ánh sáng:

2 Định luật khúc xạ ánh sáng:

sini 0,866

1,508 1,5 sinr 0,574   

 Tia khúc xạ nằm trong mặt

phẳng tới (tạo bởi tia tới và pháp

tuyến) và ở bên kia pháp tuyến so

với tia tới

 Với hai môi trường trong suốt

nhất định, tỉ số giữa sin góc tới

(sini) và góc khúc xạ (sinr) luôn

II CHIẾT SUẤT CỦA MÔI TRƯỜNG

1 Chiết suất tỉ đối:

 Nếu n21 > 1 thì r < i :

 Nếu n21 < 1 thì r > i :

Môi trường (2) chiết quang hơn môi trường (1)

Môi trường (2) chiết quang kém môi trường (1)

Tia khúc xạ bị lệch lại gần pháp tuyến hơn

Tỉ số không đổi trong hiện tượng khúc xạ được gọi

là chiết suất tỉ đối n21 của môi trường (2), (chứa tia khúc xạ)

đối với môi trường (1) (chứa tia tới)

r

i

sin sin

Tia khúc xạ bị lệch xa pháp tuyến hơn

 Nếu i = 0 thì r = 0: Tia sáng chiếu vuông góc với mặt phân cách sẽ truyền thẳng

21

sin i

= n sin r

2 Chiết suất tuyệt đối

 Chiết suất tuyệt đối (thường gọi tắt là chiết suất) của một

môi trường là chiết suất tỉ đối của môi trường đó đối với chân

không

 Kết luận:

a Chiết suất của chân không bằng 1

n2 là chiết suất (tuyệt đối) của môi trường (2);

n1 là chiết suất ( tuyệt đối) của môi trường (1)

II CHIẾT SUẤT CỦA MÔI TRƯỜNG

2 21

1

n

c n =

n (3)

b Chiết suất của không khí 1 

d Công thức của định luật khúc xạ ánh sáng viết dưới dạng đối xứng:

r n

i

n1 sin  2 sin (4)

III TÍNH THUẬN NGHỊCH CỦA SỰ TRUYỀN ÁNH SÁNG

Nếu tia sáng truyền từ S tới R, giả sử theo đường truyền là SIJKR, thì khi truyền ngược lại theo tia RK, đường truyền là RKJIS

III TÍNH THUẬN NGHỊCH CỦA SỰ TRUYỀN ÁNH SÁNG

Thì tia sáng cũng truyền ngược lại theo đường RKJIS

III TÍNH THUẬN NGHỊCH CỦA SỰ TRUYỀN ÁNH SÁNG

Vậy: ánh sáng truyền đi theo đường nào thì cũng truyền ngược lại theo đường đó

Đây là tính thuận nghịch của sự truyền ánh sáng

1 2

Củng cố: Kiến thức cơ bản, trọng tâm:

Khúc xạ ánh sáng : Hiện tượng lệch phương của tia sáng khi truyền xiên góc qua mặt phân cách giữa hai môi trường trong suốt khác nhau

-Chiết suất tuyệt đối:

+ Chiết suất tỉ đối đối với chân không

i

n1sin  2 sin (4)

r

i n

Câu 1: Chiết suất tuyệt đối của một môi trường là chiết suất

tỉ đối của môi trường đó so với

b Chân không

a Không khí c Nước d Chính nó

Bài 2: Tia sáng truyền từ một chất trong suốt có chiết suất

n tới mặt phân cách với môi trường không khí Góc khúc xạ trong không khí là 600 Tia phản xạ ở mặt phân cách có

phương vuông góc với tia khúc xạ Tính chiết suất n

Bài 3: Tia sáng truyền từ nước và khúc xạ ra không khí

Tia khúc xạ và tia phản xạ ở mặt nước vuông góc với

nhau Nước có chiết suất là 4/3 Góc tới của tia sáng là

bao nhiêu

Củng cố:

Câu 2: Chiết suất tuyệt đối của một môi

0 30 0

60

CỦNG CỐ