Bài giảng bài khúc xạ ánh sáng vật lý 11 (6)

TRẢ LỜI: Trong môi trường trong suốt và đồng tính , ánh sáng truyền đi theo đường thẳng.. HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG Đặt mắt nhìn dọc theo một chiếc đũa thẳng từ đầu trên hình 40.1a,

Hội thi úng dụng công nghệ thông tin vào dạy học

ÔN LẠI KIẾN THỨC CŨ

1/ Định luật truyền thẳng của ánh sáng được phát biểu thế nào ?

TRẢ LỜI: Trong môi trường trong suốt và đồng tính , ánh

sáng truyền đi theo đường thẳng

2/ Ta nhìn thấy một vật khi nào ?

TRẢ LỜI: Ta nhìn thấy một vật khi có ánh sáng truyền từ vật

đó vào mắt ta

- Hiện tượng khúc xạ là gì ?

- Thấu kính hội tụ là gì ? Thấu kính phân kỳ là gì ?

- Các bộ phận chính của mắt là những gì ?

-Tật cận thị là gì ? Khắc phục nó như thế nào ?

- Kính lúp dùng để làm gì ?

- Phân tích ánh sáng trắng thành các ánh sáng màu như thế nào? Trộn các ánh sáng màu với nhau sẽ được ánh sáng màu gì ?

- Tại sao các vật có màu sắc khác nhau ?

- Ánh sáng có những tác dụng gì, có những ứng dụng gì ?

Tuần: 23 Tiết : 46

§40 HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

Đặt mắt nhìn dọc theo

một chiếc đũa thẳng

từ đầu trên (hình

40.1a), ta không nhìn

thấy đầu dưới của

đũa Giữ nguyên vị trí

đặt mắt, đổ nước vào

bát (hình 40.1b), liệu

có nhìn thấy đầu dưới

của đũa hay không ?

I Hiện tượng khúc xạ ánh sáng

1 Quan sát

A

B

C

Thí nghiệm kiểm tra (Hình 40.3 SGK trang 110)

- Đổ nước vào bình

- Ghim đinh vào tấm nhựa tại

điểm A gần với đáy bình , tại

điểm B ngang mặt nước

- Đặt tấm nhựa vào bình

- Ghim đinh C ở vị trí tấm

nhựa trên không khí sao cho

khi đặt mắt nhìn thấy đinh C

che khuất cả hai đinh A và B

- Nhấc tấm nhựa ra khỏi

nước,dùng bút kẻ đường nối

vị trí ba đinh ghim

C

A

B

Khi mắt nhìn chỉ thấy B mà không thấy A vì lúc ấy ánh sáng từ A phát

ra bị B che khuất, không đến được mắt

Khi mắt chỉ thấy C mà không thấy

A và B, có nghĩa là ánh sáng từ A,

B phát ra đã bị C che khuất không đến được mắt

Khi bỏ B, C mắt lại thấy A có nghĩa

là ánh sáng từ A phát ra đã truyền qua nước và không khí đến mắt

Vậy đường nối vị trí A, B và C biểu diễn đường truyền của tia sáng từ

A đến mắt

C5: Chứng minh

rằng: Đường nối các

vị trí của ba đinh

ghim A, B, C là

đường truyền của tia

sáng từ đinh ghim A

tới mắt

C

A

B

C6: Nhận xét đường truyền của tia sáng, chỉ ra điểm tới, tia tới, tia khúc xạ, vẽ pháp tuyến tại điểm tới So sánh độ lớn góc khúc xạ và góc tới

- Đường truyền của tia sáng từ nước sang không khí bị gãy tại mặt phân cách giữa hai môi

trường

- B: điểm tới

- AB: tia tới

- BC: tia khúc xạ

i

r

- Góc khúc xạ lớn hơn góc tới (r > i )

C7 : Phân biệt hiện tượng khúc xạ và phản xạ ánh sáng

(Tìm từ thích hợp điền vào chỗ trống )

Hiện tượng phản xạ ánh

sáng

Hiện tượng khúc xạ ánh sáng

- Tia tới gặp mặt phân

cách giữa hai mơi trường

bị (1)…… trở lại mơi

trường cũ

- Gĩc phản xạ (3)…… gĩc

tới

- Tia tới gặp mặt phân cách giữa hai mơi trường trong suốt bị(2) ………… tại mặt phân cách và tiếp tục đi vào mơi trường trong suốt thứ hai

-Gĩc khúc xạ (4) ………… gĩc tới

bằng

khơng bằng

- Lúc đầu mắt không nhìn

thấy đầu đũa A Vì trong

không khí ánh sáng chỉ

truyền từ A đến mắt theo

đường thẳng nhưng bị

chắn bởi các điểm của

chiếc đũa nằm trên A

A

B

C

- Khi bát có nước, mắt nhìn thấy đầu đũa A, vì tia sáng từ A tới mặt nước bị khúc xạ và truyền tới mắt

A giải thích hiện tượng nêu ra ở đầu bài

1/ Hiện tượng khúc xạ ánh sáng là gì?

Hiện tượng tia sáng truyền từ môi trường trong suốt này sang môi trường trong suốt khác bị gãy khúc tại mặt phân cách hai môi trường gọi là hiện tượng khúc xạ ánh sáng r

Hướng dẫn học tập ở nhà

- Học thuộc bài

- Làm BT: 40.1, 40.2,

40.3 trong SBT

- Xem trước Bài 41 và trả lời các câu hỏi sau:

+ Khi tia sáng truyền từ không khí sang thủy tinh góc khúc xạ lớn hơn hay nhỏ hơn góc tới

+ Khi góc tới tăng (giảm), góc khúc xạ thay đổi như thế nào?