Bài giảng bài khúc xạ ánh sáng vật lý 11 (5)

Khi ánh sáng chiếu từ môi trường trong suốt này sang môi trường trong suốt khác Khi hiện tương khúc xạ xảy ra thì tia sáng có hiện tượng gì?. Tia sáng bị gãy khúc đột ngột đổi hướng ở m

BÀI 26 KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

-Đặt mắt nhìn dọc theo một chiếc đũa thẳng

từ đầu trên (H 40.1a) ta không nhìn thấy đầu

dưới của đũa

Hình.40.1 b)

-Giữ nguyên vị trí đặt mắt,đổ nước vào bát

(H.40.1b), liệu có nhìn thấy đầu đuôi của đũa

hay không?

M

Các em chú ý quan sát H.4.2 (SGK) đồng thời xem

trên màn hình và nêu nhận xét về đường truyền của tia sáng:

 Thế nào gọi là hiện tượng khúc ánh

sáng ?

Khi nào thì có hiện tượng khúc xạ?

Khi ánh sáng chiếu từ môi trường trong suốt này sang môi trường trong suốt khác

Khi hiện tương khúc xạ xảy ra thì tia sáng có hiện tượng gì?

Tia sáng bị gãy khúc (đột ngột đổi hướng) ở mặt phân cách hai môi trường trong suốt

2. Kết luận: Tia sáng truyền từ không khí sang nước( tức là truyền từ môi trường trong suốt này sang môi trường trong suốt khác) thì bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi trường Hiện tượng đó gọi là hiện tượng khúc xạ ánh sáng

I- Hiên tượng khúc xạ ánh sáng

 C1Hãy cho biết:

 Tia khúc xạ có nằm trong mặt phăíng tới không?

 Góc tới và góc khúc xạ, góc nào lớn hơn?

Khi tia sáng truyền từ không khí sang nước sẽ như thế nào ?

II- Sự khúc xạ của tia sáng khi

truyền từ nước sang không khí

C4 Kết luận trên còn đúng trong trường hợp tia sáng truyền từ nước sang không khí hay

không? Đề xuất một phương án thí nghiệm để kiểm tra dự đoán đó

1

Hãy chọn 1 trong 2 phương án TN sau:

Chiếu tia sáng từ nước sang không khí bằng

cách đặt nguồn sáng ở đáy bình nước

2 Để đáy bình lệch ra khỏi mặt bàn đặt nguồn

sáng ở ngoài bình, chiếu một tia sáng qua đáy bình vào nước rồi sang không khí

Các nhóm tiến hành TN để kiểm tra

II- Sự khúc xạ của tia sáng khi truyền từ nước sang không khí

1 TN kiểm tra

Chứng minh rằng: Đường nối các vị trí

của 3 đinh ghim A, B, C là đường truyền của từ đinh ghim A tới mắt

C5

C6 Nhận xét đường truyền của tia sáng,

chỉ ra điểm tới, tia tới,vẽ pháp tuyến tại

điểm tới, so sánh độ lớn góc khúc xạ và

góc tới

II- Sự khúc xạ của tia sáng khi

truyền từ nước sang không khí

• Khi tia sáng truyền từ nước sang không khí thì:

•  Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới

•  Góc khúc xạ lớn hơn góc tới

II- Sự khúc xạ của tia sáng khi

truyền từ nước sang không khí

1 Kết luận

• Hiện tượng tia sáng truyền từ môi trường trong

suốt này sang môi trường trong suốt khác bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi trường, được gọi là hiện tượng khúc xạ ánh sáng

• Khi tia sáng truyền từ không khí sang nước, góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới

• Khi tia sáng truyền từ nước sang không khí, góc khúc xạ lớn hơn góc tới

Ghi nhớ

- Tia tới gặp mặt phân cách

giữa hai môi trường trong

suốt bị hắt trở lại môi trường

trong suốt cũ

- Tia tới gặp mặt phân cách giữa hai môi trường trong suốt bị gãy khúc tại mặt phân cách và tiếp tục đi vào môi trường trong suốt thứ hai

- Góc phản xạ bằng góc tới - Góc khúc xạ không bằng góc

tới

C7

Giải thích hiện tượng nêu ra ở phần mở bài

Tia chọn là : tia IB vì khi ánh

sáng tuyền từ không khí vào nước

góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới

Nước Không khí

Tia nào sau đây là tia khúc xạ?

Vì sao?

 Tia nào sau đây là tia khúc

xạ? Vì sao?

Mặt phân cách

S N’

Tia chọn là : tia IC vì khi ánh

sáng tuyền từ nước sang không khí

góc khúc xạ lớn hơn góc tới

Nước Không khí

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

• Học thuộc phần ghi nhớ trong SGK

• Xem lại các câu vận dụng đã làm trên lớp

• Làm các bài tập ở sách BT: 40-41.1 vă câc băi tập sau:

trông thấy hình như thìa bị gãy tại mặt

nước Giải thích vì sao?

2 Chiếu một tia sáng đi từ không khí vào nước So sánh góc khúc xạ với góc tới

trong trường hợp góc tới lớn hơn 00và

góc tới bằng 00

3 Một viên sỏi nằm ở đáy chậu tại điểm

A, nhưng người nhìn vào chậu nước thì

thấy viên sỏi ở B gần mặt thoáng hơn

Hãy vẽ tia sáng từ viên sỏi đến mắt người

Kính chúc thầy cô sức khỏe và thành đạt

Chúc các em chăm ngoan học giỏi