Từ trường là một dạng vật chất tồn tại trong không gian mà biểu hiện cụ thể là sự xuất hiện của lực từ tác dụng lên một dòng điện hay một nam châm đặt tại đó 2.. Đường sức từ là những
Trang 1BÀI GIẢNG VẬT LÝ 11 LỰC TỪ, CẢM ỨNG TỪ
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
1 Phát biểu định nghĩa từ trường?
Từ trường là một dạng vật chất tồn tại trong không gian
mà biểu hiện cụ thể là sự xuất hiện của lực từ tác dụng lên một dòng điện hay một nam châm đặt tại đó
2 Phát biểu định nghĩa đường sức từ?
Đường sức từ là những đường vẽ ở trong không gian có
từ trường, sao cho tiếp tuyến tại mỗi điểm có hướng trùng với hướng của từ trường tại điểm đó
Trang 3ĐIỆN TRƯỜNG
- Để phát hiện điện trường ta dùng
điện tích thử
- Xung quanh điện tích có điện trường
- Biêu diễn hình học của điện trường
trong không gian bằng các đường sức
điện
TỪ TRƯỜNG
-Để phát hiện từ trường ta dùng nam châm thử
- Xung quanh dòng điện và nam châm
có từ trường
- Biểu diễn hình học của từ trường trong không gian bằng các đường sức
từ
3 So sánh bản chất của điện trường và từ trường ?
Trang 4Bài 20: LỰC TỪ CẢM ỨNG TỪ
1- Từ trường đều:
I- LỰC TỪ:
Là từ trường mà đặc tính của nó giống nhau tại mọi điểm; các đường sức từ là những đường thẳng song song, cách đều nhau
N
S 2- Xác định lực từ do từ trường đều tác dụng lên một đoạn dây dẫn có dòng điện:
* Thí nghiệm:
Hướng từ trường
θ
θ
T
F
x
I
- Lực F vuông góc M1M2 và vuông góc với đường sức từ
- Độ lớn F được xác định như thế nào?
S
N
I
Ta có: tanθ = F → F = mg tanθ
P
Trang 5Bài 20: LỰC TỪ CẢM ỨNG TỪ 1/ Từ trường đều:
I LỰC TỪ:
đặc tính của nó giống nhau tại mọi điểm; các đường sức từ là
2/ Xác định lực từ do từ trường đều tác dụng lên
một đoạn dây dẫn có dòng điện: F = mg tanθ
: Cho đường sức từ hướng
vào lòng bàn tay, dòng điện có chiều từ cổ tay
đến ngón giữa, ngón cái choãi ra chỉ chiều lực
từ F
F
Hướng từ trường
I
* Quy tắc bàn tay trái
Ví dụ 1: Cho các dây dẫn có dòng điện chạy qua,
đặt trong từ trường của nam châm chữ U như
hình vẽ Hãy xác định và biểu diễn lực từ tác
dụng lên các dây dẫn
I1
I2
I3
F1 F3
Nhận xét về
trường hợp
dòng điện
cùng phương
đường sức
Ví dụ 2: Xác định chiều dòng điện chạy trên
đường sức từ hướng vào phía sau bảng)
F
Trang 6Bài 20: LỰC TỪ CẢM ỨNG TỪ I- LỰC TỪ:
đặc tính của nó giống nhau tại mọi điểm; các đường sức từ là những đường thẳng song song, cách đều nhau
2- Xác định lực từ do từ trường đều tác dụng lên
một đoạn dây dẫn có dòng điện: F = mg tanθ
1- Từ trường đều:
II- CẢM ỨNG TỪ:
1- Định nghĩa: Tại mỗi điểm trong từ trường, thương số F/I ℓ được gọi là cảm ứng
từ (kí hiệu là B) tại điểm đang xét
Iℓ
2- Đơn vị : trong hệ SI: T ( tesla)
3- Vectơ cảm ứng từ B tại một điểm (Sgk)
X
B
M
N
I
Trang 7Bài 20: LỰC TỪ CẢM ỨNG TỪ I- LỰC TỪ:
đặc tính của nó giống nhau tại mọi điểm; các đường sức từ là những đường thẳng song song, cách đều nhau
2- Xác định lực từ do từ trường đều tác dụng lên
một đoạn dây dẫn có dòng điện: F = mg tanθ
1- Từ trường đều:
II- CẢM ỨNG TỪ:
1- Định nghĩa: Tại mỗi điểm trong từ trường, thương số F/I ℓ được gọi là cảm ứng
từ (kí hiệu là B) tại điểm đang xét
Iℓ
2- Đơn vị : trong hệ SI: T ( tesla)
3- Vectơ cảm ứng từ B tại một điểm (Sgk)
4- Biểu thức tổng quát của lực từ F theo B
Lực từ F có điểm đặt tại trung
góc với l và B, có chiều tuân theo
quy tắc bàn tay trái và có độ lớn:
F
I
M1
M2
Trang 81- Định nghĩa: Tại mỗi điểm trong từ trường, thương số F/I ℓ được gọi là cảm ứng
từ (kí hiệu là B) tại điểm đang xét
Iℓ
2- Đơn vị : trong hệ SI: T ( tesla)
F
B
I
4- Biểu thức tổng quát của lực từ F theo B
3- Vectơ cảm ứng từ B tại một điểm (Sgk)
M1
M2
X
B
M
N
Lực từ F có điểm đặt tại trung
góc với l và B, có chiều tuân theo
quy tắc bàn tay trái và có độ lớn:
Bởi l và B
Trang 9S
N
I