Bài giảng bài hiện tượng khúc xạ ánh sáng vật lý 9 (7)

Tia sáng truyền từ không khí sang nước tức là truyền từ môi trường trong suốt này sang môi trường trong suốt khác thì bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi trường.. Khi tia sáng

Năm học: 2012 - 2013 GV: HUỲNH MINH VƯƠNG

Tiết 44 -

Ghi bài

Giáo viên – HUỲNH MINH VƯƠNG

Xe thăm dò,

tự vận hành chạy bằng năng lƣợng Mặt Trời đang di chuyển trên Mặt Trăng

Quang Học

Quang Học

Quang Học

ÔN LẠI KIẾN THỨC LỚP 7

Phát biểu định

luật truyền thẳng

của ánh sáng

 Trong môi trường trong suốt và

đồng tính, ánh sáng truyền đi theo đường thẳng

Phát biểu định

luật phản xạ

ánh sáng

 Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng chứa tia tới và pháp tuyến của gương ở điểm tới Góc phản xạ bằng góc tới

 Ta nhìn thấy một vật khi có ánh sáng truyền từ vật đó vào mắt ta

Ta nhìn thấy một

vật khi nào ?

Trong

ly không

có nước

Đũa thẳng

Đũa gãy khúc

Đũa thẳng

Quan sát,

nhận xét

hình dạng

chiếc đũa:

Tại sao quan sát đũa, bút chì, ống hút,… trong trường hợp này chúng bị gãy khúc ?

 đường gãy khúc

I HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

1 Quan sát

Quan sát hình bên và nêu nhận xét

về đường truyền của tia sáng là

Nước

Tia sáng truyền từ không khí

sang nước (tức là truyền từ môi

trường trong suốt này sang môi

trường trong suốt khác) thì bị gãy

khúc tại mặt phân cách giữa hai

môi trường Hiện tượng đó gọi là

Nước

- Đường NN’ vuông góc với mặt phân cách

là pháp tuyến tại điểm tới

- Mặt phẳng chứa tia tới SI vàø pháp tuyến NN’ là mặt

Chiếu tia sáng là là trên mặt tấm nhựa tới mặt phân cách PQ tại điểm tới I

4 Thí nghiệm

* Dụng cụ thí nghiệm gồm có: Ổn áp,

đèn lazer, dây nối, một bảng tôn đen, hộp nhựa

chứa nước trong, tấm nhựa chia độ, một giá thí

i

r

C1 Hãy cho biết tia khúc xạ có

C2 Hãy đề xuất phương án thí

nghiệm để kiểm tra những

K’

i

r

Khi tia sáng truyền từ không khí sang nước thì :

- Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới

- Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới

5 Kết luận

Không khí

Nước

Không khí

Khi tia sáng truyền từ không khí sang nước thì :

- Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới

- Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới

1,2,3,4

5 Kết luận

Không khí

Nước

xuất một phương án thí nghiệm để kiểm tra dự đoán đó

1 Dự đoán

Khi tia sáng truyền từ không khí sang nước thì :

- Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới

I HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

II SỰ KHÚC XẠ CỦA TIA SÁNG KHI TRUYỀN

TỪ NƯỚC SANG KHÔNG KHÍ

1 Dự đoán

 Dùng tia sáng chiếu từ nước sang không khí

2 Thí nghiệm kiểm tra

* Dụng cụ thí nghiệm gồm có:

Ổn áp, đèn lazer, dây nối, một bảng tôn đen, hộp

nhựa chứa nước trong, tấm nhựa chia độ, một ghế

I HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

II SỰ KHÚC XẠ CỦA TIA SÁNG KHI TRUYỀN

TỪ NƯỚC SANG KHÔNG KHÍ

1 Dự đoán

2 Thí nghiệm kiểm tra

C5 Chứng minh rằng: Đường nối các vị trí A, B, C là

đường truyền của tia sáng đi từ A tới mắt

Khi đặt mắt ở vị trí C thì thấy được ánh sáng từ A

ở trong nước truyền đến mặt phân cách giữa nước và

không khí rồi tới mắt

 Vậy, đường nối các vị trí A, B, C là đường truyền của

tia sáng đi từ A tới mắt

A

B

C

C6 Nhận xét đường

truyền của tia sáng, chỉ

ra điểm tới, tia tới, tia

Tia tới

AB

Tia khúc xạ

BC Pháp tuyến NN’

Góc tới i

Góc khúc xạ r

lớn hơn

bị gãy khúc và tiếp tục truyền vào môi trường trong suốt thứ hai

I HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

II SỰ KHÚC XẠ CỦA TIA SÁNG KHI TRUYỀN TỪ NƯỚC SANG KHÔNG KHÍ

C8 Tại sao quan sát đũa, bút chì, ống hút,…

trong trường hợp này chúng bị gãy khúc ? III VẬN DỤNG I HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG II SỰ KHÚC XẠ CỦA TIA SÁNG KHI TRUYỀN TỪ NƯỚC SANG KHÔNG KHÍ CTECB BVMT C8 Vì tia sáng ở

dầu dưới của đũa, bút chì,

ống hút,… ngập chìm

trong nước truyền tới mặt

phân cách giữa nước và không khí bị khúc xạ nên

quan sát thấy chúng bị gãy khúc

Củng cố

3 góc khúc xạ nhỏ

hơn góc tới

- Về nhà học bài Làm các bài tập 40-41.2 đến

40-41.8 trang 83, 84 SBT

- Xem trước

+ Đặc điểm của thấu kính hội tụ ? + Tìm hiểu các khái niệm: Trục chính, quang

tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính hội tụ

Nếu ai không biết hiện tượng khúc xạ ánh sáng, họ thường ước lượng nhầm độ sâu của nước Các em nhỏ lưu ý khi tập bơi, vì qua

mắt của chúng ta đáy kênh, hồ ao, sông ngòi, suối, bể chứa nước, … hình như cạn hơn gần

1/3 độ sâu thực của nó Nếu tin vào độ sâu

nhìn thấy đó có thể các em sẽ gặp nguy hiểm

Củng cố