C1: Hãy quan sát hình 20.1 hoặc các vật thật tương ứng và cho biết chúng gồm: Hình 20.1: Bóng đèn đui xoáy, bóng đèn đui cài và phích cắm điện với dây dẫn Quan sát hình vẽ, kết hợp với
Trang 1CHẤT DẪN ĐIỆN VÀ CHẤT CÁCH ĐIỆN - DÒNG ĐIỆN
TRONG KIM LOẠI
BÀI GIẢNG VẬT LÝ 7
Trang 2I/ chất dẫn điện và chất cách điện
+ Chất cách điện là chất không cho dòng điện đi qua
………
+ Chất dẫn điện là chất cho dòng điện đi qua
………
…………
Trang 3C1: Hãy quan sát hình 20.1 hoặc các vật thật tương ứng và cho biết chúng gồm:
Hình 20.1: Bóng đèn đui xoáy, bóng đèn đui cài
và phích cắm điện với dây dẫn
Quan sát hình vẽ, kết hợp với quan
sát các vật thật tương ứng hãy chỉ ra
những bộ phận nào là dẫn điện,
những bộ phận nào là cách điện?
I chất dẫn điện và chất cách điện
Trang 4I/ chất dẫn điện và chất cách điện
+ Chất cách điện là chất không cho dòng điện đi qua
+ Chất dẫn điện là chất cho dòng điện đi qua
Thí nghiệm
1, Dụng cụ:Pin, bóng đèn, dây nối,
mỏ kẹp, vật cần xác định tính dẫn
điện
2, Các bước tiến hành thí nghiệm
+ Bước 1.Lắp mạch điện theo hình 20.2
+Bước 2.Chập hai mỏ kẹp với nhau và
kiểm tra mạch để đảm bảo đèn sáng
+ Bước 3 Lần lượt kẹp hai mỏ kẹp vào
hai đầu của các vật cần xác định tính
Trang 6Vật dẫn điện Vật cách điện
Với từng trường hợp, quan sát bóng đèn và ghi kết quả vào bảng
Trang 71- M ột đoạn dây đồng 1-M ột thanh gỗ khô
2- M ột đoạn dây thép 2- M ột đoạn vỏ nhựa bọc dây dẫn điện
3- M ột đoạn ruột bút chì 3-M ột mảnh sứ
Trang 8I chất dẫn điện và chất cách điện
Ví dụ:
Ví dụ:
đồng, thép, nhôm,…
nhựa, thuỷ tinh, sứ,…
+ Chất dẫn điện là chất cho dòng điện đi qua
+ Chất cách điện là chất không cho dòng điện đi qua
C2: Hãy kể tên ba vật liệu thường dùng để làm vật dẫn điện, ba vật liệu thường dùng để làm vật cách điện
C3: Hãy nêu một số trường hợp chứng tỏ rằng không khí ở điều kiện bình thường là chất cách điện
Ví dụ: Trong mạch điện thắp sáng bóng đèn pin, khi công tắc ngắt, giữa hai chốt công tắc là không khí, đèn không sáng Vậy bình thường không khí là chất cách điện
Trang 9II Dòng điện trong kim loại :
1 Êlectron tự do trong kim loại:
C4: Hãy nhớ lại xem trong nguyên tử, hạt nào mang điện tích dương, hạt nào mang điện tích âm
a- Kim loại là chất dẫn điện
Trang 10+ + +
Trang 11II Dòng điện trong kim loại :
1 Êlectron tự do trong kim loại:
C4: Hãy nhớ lại xem trong nguyên tử, hạt nào mang điện
tích dương, hạt nào mang điện tích âm
a- Kim loại là chất dẫn điện
* Hạt nhân của nguyên tử mang điện tích dương, các êlectron mang
điện tích âm
Trang 12II Dòng điện trong kim loại :
1 Êlectron tự do trong kim loại:
a) Kim loại là chất dẫn điện
b) Các nhà khoa học đã phát hiện rằng trong kim loại có các êlectron thoát ra khỏi nguyên tử và chuyển động tự
do trong kim loại Chúng được gọi là êlectron tự do Phần còn lại của nguyên tử dao động xung quanh những vị trí cố định
Hình 20.3
Trang 15II Dòng điện trong kim loại :
1 Êlectron tự do trong kim loại:
êlectron tự do mang điện tích âm
Phần còn lại của nguyên tử mang điện tích dương
C5: Hãy nhận biết trong mô hình này:
Kí hiệu nào biểu diễn các êlectron tự do?
Kí hiệu nào biểu diễn phần còn lại của nguyên tử Chúng mang điện tích gì? Vì sao?
Trang 16II/ DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
b, Êlectrôn tự do trong kim loại là các êlectrôn thoát ra khỏi nguyên tử, chúng chuyển động tự do trong kim loại
1, Êlectrôn tự do trong kim loại
a, Kim loại là chất dẫn điện
Trang 17II Dòng điện trong kim loại :
1 Êlectron tự do trong kim loại:
2 Dòng điện trong kim loại :
Hình vẽ dây dẫn kim loại nối bóng đèn với 2 cực của pin và 1 số electron tự do trong dây dẫn đó
Trang 18II Dòng điện trong kim loại :
1 Êlectron tự do trong kim loại:
2 Dòng điện trong kim loại :
C6: Hãy cho biết các êlectron tự do bị cực nào của pin đẩy, bị cực nào của pin hút
Hãy vẽ thêm mũi tên cho mỗi êlectron tự do này để chỉ chiều dịch chuyển của chúng
Trang 19Êlectron tự do mang điện tích âm bị cực âm của pin đẩy,
bị cực dương của pin hút
Trang 20Hình 20.4
Trang 22II/ DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
b, Êlectrôn tự do trong kim loại là các êlectrôn thoát ra khỏi
nguyên tử, chúng chuyển động tự do trong kim loại
2, Dòng điện trong kim loại
1, Êlectrôn tự do trong kim loại
a, Các kim loại là chất dẫn điện
Dòng điện trong kim loại là dòng các êlectrôn tự do dịch chuyển có hướng
Kết luận
Các ……… trong kim loại………… .tạo
thành dòng điện chạy qua nó
êlectrôn tự do dịch chuyển có hướng
Trang 23III/ VẬN DỤNG
C7 Vật nào dưới đây là vật dẫn điện? A.Một thanh gỗ khô
B.Một đoạn ruột bút chì
C.Một đoạn dây nhựa
D.Một thanh thuỷ tinh
Trang 24III/ VẬN DỤNG
C8 Trong các dụng cụ và thiết bị điện thường dùng, vật liệu cách điện được sử dụng nhiều nhất là:
A Sứ C Nhựa
B Thuỷ tinh D Cao su
C9 Trong vật nào dưới đây không có các êlectrôn
tự do?
A.Một đoạn dây thép B.Một đoạn dây đồng
C Một đoạn dây nhựa D Một đoạn dây nhôm
Trang 25êlectrôn tự do
Điền các cụm từ thích hợp vào các chỗ trống sau :
cho không cho
a Chất dẫn điện là chất ……….dòng điện đi qua
b Chất cách điện là chất……… dòng điện
đi qua
c Dòng điện trong kim loại là dòng các
……… dịch chuyển có hướng
Trang 26CHẤT DẪN ĐIỆN -Bạc, đồng , vàng , nhôm , sắt, -Thuỷ ngân, than chì,
-Các dung dung dịch a xít, kiềm , nước bình thường
Trang 27HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
-Học thuộc phần “ghi nhớ” và đọc phần “có thể em chưa
biết” trong SGK
-Làm các bài tập từ 20.1 đến 20.4 SBT
-Tìm thêm ví dụ về vật dẫn điện, vật cách điện trong thực
tế, có thể làm thí nghiệm để kiểm tra nhưng chỉ được sử dụng nguồn điện là pin
-Nghiên cứu trước bài “Sơ đồ mạch điện, chiều dòng điện”