1/ Cho biết cấu tạo của thấu kính phân kỳ?. Nêu đường truyền của hai tia sáng đặc biệt qua thấu kính phân kỳ... BÀI 45: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KỲ I/ ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA
Trang 1BÀI 45: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH
PHÂN KỲ TRƯỜNG : THPT ĐỐNG ĐA
MÔN: VẬT LÝ – LỚP 9
Trang 21/ Cho biết cấu tạo của thấu kính phân kỳ? Nêu đường truyền của hai tia sáng đặc biệt qua thấu kính phân kỳ 2/ Vẽ hai tia ló ứng với 2 tia tới SI, SO như hình vẽ
F
F’
S
I
I
O
<
I
KIỂM TRA BÀI CŨ
TUẦN: 25- TIẾT 49
PHẦN I CHUYÊN ĐỀ QUANG HỌC
Trang 3BÀI 45: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI
THẤU KÍNH PHÂN KỲ
I/ ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI
THẤU KÍNH PHÂN KỲ
- Đặt mắt về phía chùm tia ló
II/ CÁCH DỰNG ẢNH
C3 -Dựng ảnh B’ của B qua thấu kính
-Từ B’ dựng đường thẳng vuông góc với trục chính, cắt trục chính tại A’ A’B’ là ảnh của AB qua thấu kính
A
B
F
F I ’
I
O
<
I
K
M
B’
A’
- Ảnh ảo, cùng chiều, nhỏ hơn vật
B’ nằm trong đoạn F’I nên ảnh A’B’nằm trong khoảng tiêu cự của thấu kính
Trang 4BÀI 45: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI
THẤU KÍNH PHÂN KỲ
III/ ĐỘ LỚN CỦA ẢNH ẢO TẠO BỞI CÁC THẤU KÍNH
C5: Đặt vật AB trước một thấu kính có tiêu cự f = 12cm Vật AB cách thấu kính
một khoảng d = 8cm, A nằm trên trục chính Hãy dựng ảnh A’B’ của AB Dựa vào
hình vẽ để nêu nhận xét về độ lớn của ảnh so với vật trong hai trường hợp: a) Thấu kính là hội tụ
b) Thấu kính là phân kỳ
GIẢI
a)
F’
F A
B’
I
>
I
B
I
I
B
A’
A
B’
<
F
b)
NHẬN XÉT:
+ Đối với thấu kính hội tụ ảnh ảo lớn hơn vật + Đối với thấu kính phân kỳ ảnh ảo nhỏ hơn vật
Vật AB đặt trong khoảng tiêu cự :
Trang 5BÀI 45: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI
THẤU KÍNH PHÂN KỲ
F’
F A
B’
I
>
I
B
I
I
B
A’
A
B’
<
F
a) Giống nhau: Ảnh ảo cùng chiều với vât
b) Khác nhau: + Đối với thấu kính hội tụ thì ảnh lớn hơn vật và cách xa thấu kính hơn vật
+ Đối với thấu kính phân kỳ thì ảnh nhỏ hơn vật và ở gần thấu kính hơn vật
I Cách nhận biết
: Đưa thấu kính lại gần dịng chữ trên trang sách: +
Nếu nhìn qua thấu kính thấy ảnh của dịng chữ cùng chiều, lớn hơn vật thì đĩ là thấu kính
hội tụ + Nếu
nhìn qua thấu kính thấy ảnh của dịng chữ cùng chiều, nhỏ hơn vật thì đĩ là thấu kính
phân kỳ
IV / VẬN DỤNG
Trang 6BÀI 45: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI
THẤU KÍNH PHÂN KỲ
' '
' '
24 3 0,6 8
0,6 3 1,8
A B
F’
F A
B’
I
>
I
B
C7 a) Thấu kính hội tụ:
+ Khoảng cách từ ảnh đến thấu kính:
OA’ = 24cm + Độ lớn của ảnh
IV/ VẬN DỤNG
Trang 7BÀI 45: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI
THẤU KÍNH PHÂN KỲ
+ A’B’O ~ ABO
vì : chung, O '
1
Suy ra:
A B OA
AB OA (1)
A’B’F’ ~ OIF’
Vì: chung, '
Suy ra:
'
A B F A
OI F O
Vì OI = AB nên: A B' ' F A'' '
AB F O (2)
Từ (1) và (2) suy ra:
'
OA F A
OA F O F O' ' OA'
F O
=
12
OA OA
3 OA’ = 2( 12 – OA’ ) 3.OA’ = 24 – 2.OA’
5.OA’ = 24
OA’ = 24
4,8
+ Từ phương trình (1 ) ta có
4,8
0,36 8
C8 To hơn
- Vật sáng đặt ở mọi vị trí trước thấu kính phân kỳ luôn cho ảnh ảo, cùng chiều, nhỏ hơn vật và luôn nằm trong khoảng tiêu cự của thấu kính
- Vật đặt rất xa thấu kính, ảnh ảo của vật
có vị trí cách thấu kính một khoảng bằng tiêu cự
I
I
B
A’
A
B’
<
F
C7 b) Thấu kính phân kỳ:
I
Trang 8CỦNG CỐ: Bài 44 – 45.2 SBT
Hình 44 – 45.2 vẽ trục chính của một thấu kính, S là một điểm sáng, S’ là ảnh của S
a) Hãy cho biết S’ là ảnh thật hay ảnh ảo? Vì sao?
b) Thấu kính đã cho là hội tụ hay phân kỳ? Vì sao?
c) Bằng cách vẽ hãy xác định quang tâm O, tiêu điểm F, F’ của thấu kính đã cho
S
S’
I
I
Trang 9GIẢI
S
S’
I
I
a) S’ là ảnh ảo vì S, S’ nằm cùng một phía đối với trục chính
b) Thấu kính đã cho là thấu kính phân kỳ vì S’ ở gần trục chính hơn S
c) – Tia tới qua quang tâm, tia ló đi thẳng Nối SS’ cắt trục chính tại O, O là quang tâm của thấu kính, dựng thấu kính vuông góc với trục chính tại O
O
I
>
– Tia tới song song với trục chính, tia ló có đường kéo dài qua tiêu điểm F’ Vẽ tia tới
SI // với trục chính cắt thấu kính tại I, nối IS’ cắt trục chính tại F’, lấy F đối xứng với F’ qua O F, F’ là hai tiêu điểm của thấu kính
