Bài giảng bài ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kỳ vật lý 9 (2)

Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì: Quan sát ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì * Thí nghiệm: Bố trí thí nghiệm như hình 45.1 C1: Hãy nêu cách làm thí nghiệm để ch

BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ Môn: Vật lý lớp 9 Bài: Ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì

NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC THẦY GIÁO,

CÔ GIÁO VỀ THĂM LỚP DỰ GiỜ

3 Từ 1 điểm sáng S trước thấu kính phân kì, hãy vẽ,vẽ hai tia sáng

đặc biệt đi qua thấu kính?

1 Cách nhận biết một thấu kính phân kì ?

2 Đường truyền của hai tia sáng đặc biệt qua thấu kính phân kì:

chùm tia ló phân kì

của tia tới

I

0

S

Đáp án

S’

Bạn Đông bị cận thị nặng Nếu bỏ kính ra, ta nhìn thấy mắt bạn to hơn hay nhỏ hơn khi nhìn mắt bạn lúc đang đeo kính ?

4

I Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì:

Quan sát ảnh của một vật tạo bởi

thấu kính phân kì

* Thí nghiệm:

Bố trí thí nghiệm như hình 45.1

C1: Hãy nêu cách làm thí nghiệm để

chứng tỏ rằng không thể hứng được

ảnh của vật trên màn với mọi vị trí của

vật

Đặt vật ở một vị trí bất kì trước

TKPK.Màn hứng ở sát TK, dịch

chuyển màn ra xa,vào gần TK đều

không thấy ảnh trên màn.Với mọi vị

trí của vật ta đều được kết quả như

trên

I Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ:

* Thí nghiệm:

6

C2: Làm thế nào để quan sát

được ảnh của vật tạo bởi thấu

kính phân kì ?

Ảnh đó là ảnh thật hay ảnh ảo ?

Cùng chiều hay ngược chiều với

vật ?

Đặt mắt trên đường truyền của chùm tia ló.Đó là ảnh ảo cùng chiều với vật

I Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ:

giao ®iÓm cña chïm tia lã kÐo dµi

¶nh cña ®iÓm A

II Cách dựng ảnh:

7

C3 : Dựa vào kiến thức đã học ở bài trước; hãy nêu cách dựng ảnh của vật AB qua thấu kính phân kì ; biết AB vuông góc với trục chính,

A nằm trên trục chính

C4 : Vật AB vuông góc với trục chính của TKPK A nằm trên trục chính OA = 24cm ; f = OF = OF’ = 12cm

* Dựng ảnh A’B’ của AB

0

B

A

I

B’

A’

R

I Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ:

II Cách dựng ảnh:

C4 : Vật AB vuông góc với trục chính của TKPK A nằm trên trục chính OA = 24cm ; f = OF = OF’ = 12cm

* Dựng ảnh A’B’ của AB

•Dựa vào hình vẽ, lập luận ảnh này luôn nằm trong khoảng OF

0

B

A

I

B’

A’

K

BI là không đổi , cho tia ló IK kéo dài luôn đi qua tiêu điểm F

vậy A’B’ luôn ở trong khoảng tiêu cự OF

C5 : f = OF = OF’ = 12cm; OA = 8cm

III Độ lớn của ảnh ảo tạo bởi các thấu kính:

* Ảnh ảo tạo bởi

thấu kính hội tụ:

* Ảnh ảo tạo bởi

thấu kính phân kì:

B B’

A’

B

B’

A’

 Ảnh ảo, cùng chiều

và lớn hơn vật

 Ảnh ảo, cùng chiều

và nhỏ hơn vật

IV Vận dụng:

C6 : Hãy cho biết ảnh ảo của một vật tạo bởi TKHT và TKPK có đặc điểm gì giống nhau, khác nhau Từ đó hãy nêu cách nhận biết nhanh chóng một TK là hội tụ hay phân kì

Giống nhau: Ảnh ảo cùng chiều với vật

Khác nhau: -TKHT: ảnh ảo lớn hơn vật và cách xa thấu kính hơn vật

-TKPK: ảnh ảo nhỏ hơn vật và gần thấu kính hơn vật

Cách nhận biết: Đưa vật gần thấu kính thấy ảnh cùng chiều nhỏ hơn vật đó là thấu kính phân kì Ảnh cùng chiều lớn hơn vật đó là thấu kính hội tụ

IV Vận dụng:

C7 : Vận dụng kiến thức hình học, tính khoảng cách từ ảnh đến thấu kính và chiều cao của ảnh trong hai trường hợp ở C5 khi vật có chiều cao h = 6mm

AB = 6mm = 0,6cm

OA = d = 8cm

OF=OF’= f = 12cm

A’B’ = ? cm

OA’ =?

'

Mà OI = AB

0, 6 8

    (1)

OF

  (2)

8 12 (1);(2)

' ' 12



OA’ = 24cm , A’B’ = 1,8cm

' '

OAB OA B

 

' ' ' '

OIF A B F

 

8( OA ' 12) 12 OA '

8 OA ' 96 12 OA '

Từ

 

F

B’

A’

AB = 6mm = 0,6cm

OA = d = 8cm

OF=OF’= f = 12cm

A’B’ = ? cm

OA’ =?

'

0, 6 8

    (1)

' ' 12

OF

  (2)

8 12 (1);(2)

' 12 '



' '

OAB OA B

 

' ' ' '

OIF A B F

 

8(12 OA ') 12 OA '

96 8 OA ' 12 OA '

  

Từ

IV Vận dụng:

C8 : Trả lời câu hỏi phần mở bài: Bạn Đông bị cận thị nặng Nếu bỏ kính ra, ta nhìn thấy mắt bạn to hơn hay nhỏ hơn khi nhìn mắt bạn lúc đang đeo kính ?

Bạn Đông bị cận thị nặng Nếu bạn bỏ kính ra, ta nhìn thấy mắt bạn

to hơn khi nhìn mắt bạn lúc đang đeo kính, vì kính của bạn là thấu kính phân kì Khi ta nhìn mắt bạn qua thấu kính phân kì, ta đã nhìn thấy ảnh ảo của mắt, nhỏ hơn mắt khi không đeo kính

1) Thấu kính phân kì là thấu kính

có

thấu kính

2) Chùm sáng song song tới thấu

kính phân kì cho

vật

3) Một vật đặt ở mọi vị trí trước

trước thấu kính phân kì luôn cho c) phần giữa mỏng hơn phần rìa

4) Ảnh của vật tạo bởi thấu kính

phân kì luôn

d) chùm tia ló phân kì, nếu kéo dài các tia ló thì chúng đều đi

Học thuộc ghi nhớ của bài

Làm các bài tập 44-45.2 đến 44-45.4 SBT trang 52; 53 SBT

Chuẩn bị bài mới “ luyÖn tËp”

Lưu ý : xem thấu kính phân kỳ khác thấu kính hội tụ ở những điểm nào?

16