Bài giảng bài ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ vật lý 9 (10)

Phùng Văn Thiên Bài 43: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH HỘI TỤ... Bài 43: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH HỘI TỤ... C1: Ảnh của vật hiện trên màn là ảnh thật hay ảo?. Trả lời: Ảnh

TRƯỜNG TRUNG HỌC PT

ÚC CHÂU

MÔN VẬT LÝ LỚP 9

GV Phùng Văn Thiên

Bài 43: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI

THẤU KÍNH HỘI TỤ

Bài 43: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU

KÍNH HỘI TỤ

I ĐẶC ĐIỂM ẢNH TẠO BỞI THẤU KÍNH HỘI TỤ

1 Thí nghiệm:

a Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự

C1: Ảnh của vật hiện trên màn là ảnh thật hay ảo? Hãy cho biết tính chất của ảnh

Trả lời: Ảnh hiện trên màn là ảnh thật, nguợc chiều với vật

- Khi d > 2f : Ảnh nhỏ hơn vật

- Khi 2f > d > f : Ảnh lớn hơn vật

b Đặt vật trong khoảng tiêu cự

C2 Khi vật nằm trong khoảng tiêu cự của kính thì có thu được ảnh trên màn không? Hãy quan sát ảnh qua thấu kính và cho biết tính chất, vị trí ảnh

Trả lời: Lúc này không thu đuợc ảnh trên màn

Ta quan sát ảnh qua thấu kính thì thấy ảnh cùng chiều với vật và lớn hơn vật, đó là ảnh ảo

Bảng ghi kết quả:

Khoảng cách từ vật

đến thấu kính(d) so

với tiêu cự (f)

Thật hay ảo

Cùng chiều hay ngược chiều so với vật

Lớn hơn hay nhỏ hơn vật

Chú ý

Vật đặt

ngoài

khoảng

tiêu cự

(d > f)

Vật ở rất xa thấu kính

d > 2f

f < d < 2f

Vật đặt trong

khoảng tiêu

cự (d < f) d < f

ngược chiều ngược chiều ngược chiều

nhỏ nhỏ lớn lớn

cùng chiều

ảnh ảo

ảnh thật ảnh thật ảnh thật

d’ = f

II Cách dựng ảnh:

1 Dựng ảnh của một điểm sáng (ngoài trục

chính d > f)

C4: Hãy dựng ảnh S’ của điểm sáng S trên hình 43.3

S

S’

F

F’

2 Dựng ảnh của một vật sáng AB qua thấu kính hội tụ (AB  trục chính; A  trục chính), f = 12 cm

* Đặc điểm ảnh:

+ Ảnh thật

+ Ngược chiều

+ Nhỏ hơn vật

* Đặc điểm ảnh:

+ Ảnh ảo + Cùng chiều + Lớn hơn vật

C5: Dựng ảnh A’B’ của AB và nhận xét đặc điểm ảnh trong 2 trường hợp sau:

a) d = 36cm b) d = 8cm

A

B

A’

B’

B

A

A’

B’

F

C6: Tính khoảng cách từ ảnh đến thấu kính và chiều cao của ảnh trong hai truòng hợp ở C5 Cho biết vật AB cao h = 1 cm

Tóm tắt:

AB = h = 1cm

OA = d = ó:36cm

OF=OF’= f = 12cm

A’B’ = h’= ? cm

) 2 ( ' '

' '

' A F

OF B

A

OI 

 Mà OI = AB ( t/c HCN)

và A’F’ = A’O - OF’

) 1 (

' '

'

O A

AO B

A

12 '

12 '

36 '

'

' '

'

) 2 (

&

) 1 (











O A O

A F

A

OF B

A AO

Bài giải

Từ

A’

B’

F

F’

0

B

A

Xét 2 tg đồng dạng OAB và OA’B’, ta có:

Xét 2 tg đồng dạng F’OI và F’A’B’, ta có:

 A’O = 18cm, A’B’ = h’ = 0,5cm

C7: Trả lời câu hỏi nêu ra ở phần mở bài

* Nêu cách dựng ảnh A’B’ của AB qua thấu kính hội tụ? (A nằm trên trục chính, AB vuông góc với trục chính)

• Dựng ảnh B’ của B

• Từ B’ dựng A’B’  với trục chính

Trả lời: Khi từ từ dịch chuyển thấu kính ra xa thấu

kính ta thấy ảnh các dòng chữ càng lớn dần Vì vật

càng ra xa thấu kính thì ảnh ảo của vật càng xa và

càng lớn

Củng cố