lIa Quang Dao * T rong thdi gian qua, m~c du phai doi m~tvoi nhiing dien bien bat thLfdngtren thi trLfdngtien te, dien... phan cua nhieu ng€m hang.. Thong qua d6 giup chuyen giao cong ng
Trang 1TS lIa Quang Dao *
T rong thdi gian qua, m~c du phai doi m~tvoi nhiing
dien bien bat thLfdngtren thi trLfdngtien te, dien
bienphuctaptrenthitrLfdngngo(,1i hoivakhongco
l<;Iithe so sanh trong c(,1nhtranh so voi cac ngan hang
thLfdngm(,1iNha nLfoc,chi nhanh ngan hang nLfocngoai,
nhLfngcac ngan hang thLfdngm(,1ic6 phan (NHTM CP)
da vLfdnlen manhme trong cac hoat d(mg,dong gop tich
cl,fcvao sl,fchuy~ndong khoi kinh te tLfnhan noi riengva
nen kinh te nLfocta noi chung.
Neu nhLfcac nam trLfocday, chLfdngtrinh Cdcau l(,1i
h$thongcactISchuctindungcISphanCJ nLfoctatap trung
vao vi$c thanh Iy, giai th~, ban l(,1i,sap nh~p cac NHTM
CP yeu kem,thi trong thdi gian qua, chi co 2 Vl,Jsap nh~p
tl,f nguY$ntrong nam 2003, can cac NHTM CP chuy~n
hLfongsang t~p trung nang cao nang Il,fCtai chinh, hi$n
d(,1ihoacongngh$,tangsuc m(,1nh c(,1nh tranh.
NhLfnhieu ngLfdida biet, cuoi th~p ky 90, ca nLfocco
toi 50 NHTM CP va 2 cong ty tai chinh c6 phan Trong
cacnam2000- 2002saum9tthdigianthl,fChi$nCdcau
l(,1iNHTMCP,da giam 13 ngan hang Trong nam 2003
giam 2 dau moi ngan hang.Ben dau nam 2004,trong
ca nLfocchi can 37 NHTM CPoMac du so ILf<;lng giam
rat lon, nhLfngnangIl,fCva chat ILf<;lng hO(,1t d9ng thl da
dLfdCcai thi$n dang k~.
TrLfochet noi ve von dieu 1$.Tinh den dau nam
2004,ve cd ban cac NHTMCP da tang du von dieu 1$
theo quydinhcuaChinhphuva NganhangNhanLfoc.
Nhieu NHTMCP tang cao va co so von dieu 1$d(,1trat
Ion Cuoi nam 2003 NHTM CP Sai Gon ThLfdngTin
tang von W 462 ty dong len 505 ty dong; trong do co
2 c6 dong nLfocngoai la IFC thu9CWB va Dragon'
Financial Holdings cua VLfdngquoc Anh, trCJthanh
NHTM CP co von dieu 1$Ion nhat CJnLfocta NHTM
CP Quoc te tang von W 75 ty dong len 175 ty dong.
NHTM CP Viet A moi sap nh~p W Cong ty cISphan
tai chinh Sai Gon va NHTM CP Ba N~ng.tang von tCt
75,7 ty dong len 115,4tydong NHTM CP Quan d9i
tang von W 229 ty dong len 280 ty dong NHTM CP
Nha Ha N9i von dieu 1$dat 120 ty dong Ngoai ra,
m9t 10(,1t NHTM CP khac cOngtang von dieu 1$cao
hdn so voi quy dinh.
.DQi hoc Ngan hOng TP.Ho Chi Minh
NhieuNHTMCP da dLfara ke hO(,1ch tiep tl,JC tang von dieu 1$trong nam 2004 Eximbankdl,fkien tang von dieu
1$W 300 ty dong len 500 ty dong NHTM CP Sai Gon ThLfdngTin dl,fkien tang W 505 len 700 ty dong NHTM
CP Bong A dl,fkien tang W 253 ty dong len 300 - 350 ty
dong NHTM CP A Chau dl,fkien tang len 557 ty dong M9t so NHTM CP quy mo nho cOngco ke hO(,1ch tang
von: NHTMCP Gia B!nh dLfkien tang von W 25,9 ty dong
hi$n nay len 150 ty dong NHTM CP Sai Gon dLf kien
tang von dieu 1$W 150ty dong len 300 ty dong,trLfocmat
dl,f kien d<;ltI se tang len 200 ty dong Dl,fbao het nam
2004 khong can ngan hang nao co so von dieu 1$dLfoi
Vi$c tang cLfdngquy mo von dieu 1$ch~ng nhiing nang cao nang Il,fchO(,1t d9ng, ma can bao dam dLf<;lC ty 1$an toan von theo quy dinh quoc te lat6ng so von tl,fco tren t6ng tai san co phai d(,1tt6i thi~u 8%; dong thdi can cho thay uy tin trong va ngoai nLfoccua khoi ngan hang nay tang cao Nhieut6 chuc tai chinh quoc te, nha dau tLf mloc ngoai,Viet kieu CJcac nLtoc, da dau tl1von mua cIS
.,
t
~
Cac ngon himg tht/dng m(}i cd phiin dii co nhiing dong gop
tich clfc Mi viii n€n kinh te
Anh: Manh He
18
Tf.PCIIiNCANIIANC -86 7 NAM2004
Trang 2phan cua nhieu ng€m hang Thong
qua d6 giup chuyen giao cong ngh$
ngan hang hi$n dai, qUEmtri ngan
hang theo nang hlC quoc te, cOng
nhLf lam minh bach hem ho~t d(mg
cua cac NHTM CP nLfdc ta
Neu nhLf cac nam trLfac day v~n
con m(>tso NHTM CP bi Ngan hang
Nha nLfac d~t trong tinh tr~ng kiem
soat d~c bi$t, thi den dau nam 2004,
C<1bEmkhong con ngan hang nao va
chfnh cac ngan hang d6 kinh doanh
c6 lai on dinh
Dien hinh la NHTM CP cac doanh
nghiep ngoai quoc doanh, (VP Bank)
trong m(>t thdi gian dai Ngan hang
Nha mfac CLrmot To giam sat d~c
bi$t tuc tnlc lam viec tai VP Bank, thl
den het nam 2003, 19i nhu$n trLfac
thue va dl,f phong rui ro da d~t
42,814 ty dong, VLf9t 78,4% ke
hoach va gap 2,1 Ian 19i nhu$n cua
nam 2002 Tfnh den het ngay
31-12-2003, tong nguon van huy d(>ng cua
Ngan hang nay dat 2.212 ty dong;
trong d6 huy d(>ngtiet ki$m cua dan
cLf 1.032 ty dong DLf n<1cho yay
doanh nghi$p vLta va nhe, cho yay
tieu dungd~t 1.525 ty dong, tang
40% so vai cung ky nam trLfac So
dong khach hang la cac doanh
nghiep va dan cLf tim den quan h$
vai VP Bank
SLf dac biet thuhai la sLf co tai
NHTM cp A' chau - ACB,' xay r~
trung tuan thang 10 - 2003, bi khach
hang 0 ~t keo den rut tien trLfach~n
hang nghln ty dong trong it ngay.
Song vdi cac giai phap c6 hi$u qua,
den het nam 2003, ACB d~t 19i
nhu$n 185,5 ty dong, cao h<1n20,8 ty
dong so vai nam trLfdc Tong tai san
la 11.050 ty dong
TrLfdng h9P d~c bi$t thu ba la
NHTM CP Hang Hai trLfdc day cOng
b! Ngan hang Nha nLfac d~t trong
tlnh tr~ng kiem soatd~c bi$t, thl giCta
nam 2003 da dLf<1cbai be tinh tr~ng
nay va het nam 2003 da lai trLfdc
thue tren 31 ty dong, gap 1,5 Ian muc
lai cua nam trLfac TLf<1ngtl,f, NHTM
CP xuat nh$p khau - Eximbank trong
m(>t thdi gian dai atinh trang rat kh6
khan,nhLfngnam 2003 da lai 148ty
dong.
Nang d(>ngtrong cong ngh$ va
chien ILf9Ckhach hang a khu VI,fCHa
N(>i phai ke den NHTM CP Ky thLf<1ngVi$t Nam Ngan hang nay da
tang dLf<JCso van dieu 1$ W 117 ty
dong cuoi nam 2002 len 180 ty dong cuoi nam 2003, 19inhu$n trLfac thue
va sau khi trfch I$p day du quy dl,f phong rui ro, d~t 35 ty dong, gap gan
2 Ian nam 2002
T~i Tp Ho Chi Minh, n<1i luon luon c6 tinh trang n6ng doi vai khoi NHTM Cp, thi tfnh d~n het nam
2003, h$ thong NHTM va to chuc tfn dung tren dia ban TP Ho Chi Minh lai khoang 1.500tydong
Theo thong ke chLfa day du, het nam 2003, ca 15 NHTM CP tren dia ban Tp Ho Chi Minh deu kinh doanh c6 lai Trong d6 c6 nh6m gom 3 NHTM c6 lai cao Ben canh ACB, thi NHTM CP Sai Gon ThLf<1ngTin -Sacombank va NHTM CP Dong A cOng c6 lai tren 100 ty d6ng Cac ligan hang nay v~n duy tri dLf<1ctoc d(> tang trLfang cao ve 19i nhu$n, tlf 13% 30% moi nam Nh6m gom 4
-5 NHTM CP c6 quy mo nho bi 10 trong nam 2002 thi nam 2003 da c6 lai kha va dang kh~c phl,Jccac khoan n<Jton dQng, n<Jlien quan den cac Vl,J
an W cac nam trLfac con de I~i Vai 19i nhu$n d~t kha, co Wc tra cho co dong cOng d muc hap d~n, c(>ngvai
cac yeu to khac, nen uy tin cua cac NHTM CP ngay cang tang len, vi$c phat hanh co phieu mai tang van dieu 1$c6 nhieu thu$n 1<1i
TrLfac nam 2002, co Wc cua ACB
khoang 12 - 13%/nam, nam 2002 la 30% va nam 2003 la 25%; gia ban co phieu tang len 2,6 - 2,7 Ian Trong nam 2004, ACB dl,f kien phat hanh them 50 ty dong co phieu, nhLfng khong ban ra ben ngoai
NHTM CP Vi$t A dau nam 2004 ban 20 ty dong co phieu ra ben ngoai, vai gia bang 1,5 Ian gia ban dau Nam 2003, Ngan hang nay tra
co Wc 15% va dl,f bao se duy tri ty 1$
nay trong cac nam tdi, dl,f kien ban them 50 ty dong co phieu vao nam
2005 Gia,co phieu cua Sacombank dang giao d!ch tren th! trLfdng tl,f do
vai gia dao d(mg W 1,35 Ian - 1,5 Ian m$nh gia ban dau Co Wc cua~HTM
CP Dong A trong h<1n10 nam lien
luon d muc 24%/nam Cach day 2
nam phat hanh co phieu ra ben ngoai vai menh gia bang 1,2 Ian menhgia ban dau.GiCtanam2004 NHTM CP Quan D(>icOng se phflt hanh them 50 ty dong co phieu, co
Wc nam 2003 la 15%.
V$y t~i sao cac NHTM CP I~i c6 i
tiem II,fCho~t d(>ngngay cang vCtng manh va lai cang cao? D6 chinh la vi$c thl,fChi$n chLf<1ngtrlnh c<1cau I~i
di vao chieu sau
Neu nhLf trLfac day, cac NHTM
CP di vao loi mon truyen thong cua cac NHTM Vi$t Nam d6 la t$p trung qua Ian ho~t d(>ng cua mlnh vao tfn dl,Jng,vai rui ro Ian trong cho yay, b! khach hang Ilfa dao, lien quan den cac vl,Jan kinh te Idn Thi thdi gian qua, chuyen hLfang m~nh me trong vi$c da d~ng hoa ho~t dQng va phat trien d!ch vl,J ng€m hang ban Ie Do
d6, C<1cau thu nhap W dich Vl,Jtrong
tong thu nh$p ngay cang cao Chi rieng nh6m 3 NHTM CP n6i tren a
thanh pho Ho Chf Minh; trong d6 ty 1$
thu nh$p W d!ch vu chiem khoang 30
- 40% 19i nhu$n Tang van dieu 1$, nang cao chat ILf9ng san pham d!ch Vl,J,chat ILf9ng tfn dl,Jng,da d~ng hoa dich vl,Jngan hang ban Ie hi$n d~i, dLfara nhieu san pham mdi cho cac doi tLf9ng khach hang la doanh nghi$p va ca nhan.
Dieu de dang nhin thay la m(>tso NHTM CP dang c~nh tranh "ngang ngLra"vai cac NHTM khac ve day m~nh dich Vl,Jkieu hoi NHTM CP
Dong A Lfactfnh trong nam 2003,
d~t tong doanh so chi tra kieu hoi d~t
550 tri$u USD, tiep tl,JCdung dau toan nganh Ngan hang va chiem khoang1/3 th! phan nay tren di~ ban
TP Ho Chi Minh, khoang 20% thi phan trong toan quoc NHTMCP Sai Gon ThLf<1ng Tin, Lfactfnh doanh so
chi tra kieu hoi cOng d~t gan 500 tri$u USD.
Nhieu NHTM CP ma ra dich Vl,J
mai: thanh toan mua ban nha qua ngan hang va tLfvan mua ban dia oc, chuyen tien trong nLfacva quoc te, thanh toan xuat nh$p khau, huy d(mg van va cho yay van bang Yang,
T~ CI11NcANI1ANC667 NAM2004 19
Trang 3dich vl,l ngan quy; cac nghi$p vu kinh
doanh chung khoan; d,?i Iy bao hiem
va lien doanh bao hiem
Cong ngh$ ngan hang hi$n d,?i
dlIdC nhieu NHTM CP dat mua cua
cac hang noi tieng tren the gioi
NHTM CP Hang Hai va NHTM CP
Xuat nh$p khau Vi$t Nam
-Eximbank hoan thanh giai do,?n I cua
tieu dlI an hi$n d,?i h6a thanh toan do
WB tai tr<;I Khoang 10 NHTM co
phan lien ket mang ILioithe voi Ngan
hang Ngoai thlIdng Vi$t Nam, tra
thanh thanh vien phl,l phat hanh va
thanh toan the quoc te Master Card,
dong thC1iket noi su dl,lng chung
mang ATM Mot so ngan hang da
thlIc hi$n giao dich me?tcua nhlI cac
ngan hang nlIoc ngoai Toan be?cac
chi nhanh cua ACB deu dlIgc noi
m,?ng tn,fc tuyen va giao dich me?t
cua
Ke tlt dau thang 3-2004, NHTM
CP Dong A trb thanh NHTMdau tien
b nlIoc ta bat dau dlIa h$ thong may
rut tien tlI dong ATM VaGhO'?tdong,
cho phep kMch hang glti tien thong
qua nhling may nay Trong quy
1/2004, NHTM CP Dong A lap difit 30
may ATM: trong d6 c6 10 may cho
phep khach hang gui tien VaG ngan
hang thong qua nhling may nay Day
la lo,?imay ATM hi$n d,?i Ian dau tien
du'gc trien khai bnLioc ta Trang khi
d6, hi$n nay Vietcombank moi dang c6 ke ho,?ch trien khai vai chl,lc may ATM loai nay trong nam 2004, nhLing hi$n d,?i hdn loai may dang trien khai cua NHTM CP Dong A d6 la vi$c dem tien phat hi$n tien gia dlIgc thl,l'Chi$n tlI dong, khach hang dlIdC ghi c6 tai khoanluon, khongcan phai c6 Camera giam sat va phai qua kiem dem trl,l'c tiep bang con ngLiC1i sau d6 moi dlIgc ghi c6 VaGtai khoan nhLilo,?i may cua NHTM CP Dong A
Hi$n nay, NHTM CP Dong A c6 tren
12.000 khach hang sudl,lng the cua minh Dl,I'kien S8 d'?t100.000 khach
su dl,lng the cua NHTM CP Dong A VaGcuoi nam nay Cac lo,?imay ATM cua NHTM CP Dong AVaGlo,?i kha hi$n d,?icho phep su dl,lng chung the cua cac NHTM khac
Nhieu NHTM CP khac cung m,?nh dan dau tLi trang bi may ATM,
mific du may ATM c6 nhieu lo,?i khac
nhau, gia tlt 5.000 USD cho den
28.000 USD, d6 la chlIa ke chi phi lap difit, bao hanh, v$n chuyen tien, bao v$, thiet ke chLidng trinh phan mem, chi phi ton kem, von dau tlI Ion Do d6, cac NHTM CP da tinh toan ky ILiang khi dau tlI von cho hi$n d,?i hoa cong ngh$ va phat trien dich Vl,l ngatl hang ban Ie trong dan clI
Khong ngU'ng nang cao trinh de?
quan tr! dieu hanh va quan trj rui ro h$ thong dLigc cac NHTM CP d~t quyet tam Ion va thl,l'Chi$n c6 hi$u qua Voi giai phap nang cao chat 11Igng nguon nhan Il,I'C,cac NHTM
CP da thl,l'Chi$n thi tuyen dl,lng nhan Il,I'Cmoi thl,l'Chi$n khach quan va tien dan toi thong 1$cac ngan hang quae
te Dong' thC1icu can bo di dao tao 0 nlIoc ngoai, trien khai cac bi$n phap hliu hi$u tiet kiem chi phi va dau tLi thich dang cho doi moi cong ngh$, cho tiep thi, h,?n che rui ro dlIgc trien khai trong toan be? h$ thong m6i NHTM CPo Chu de?ngxu Iy c6 hi$u qua hdn cac khoan ng d6ng bang Nhieu khoan ng d<;>ngda dLigc xu Iy I
bang quy dl! phong rui ra dLia ra ngo,?ibang, nay thu hoi dlIgc tang thu nh$p cho ngan hang Ben c,?nh d6, h,?nche nhling khoan ng xau moi phat sinh.
Trong chien 11Idc thi phan,voi cae blIoc di vling chac c,?nh tranh co hi$u qua voi khoi NHTM Nha nlIOC,
cac NHTM CP tich cl,l'c mb re?ng
m,?ng ILioi t,?i cac khu Vl,l'cthi trlIC1ng dang len, cac khu do thi moi, cac khu cong nghiep t$p trung
Tong hgp cac bLioc di trang tien trinh Cd cau I,?i n6i tren' d6 la cac nguyen nhan quan trc?nglam cho Igi nhu$n cua cac NHTM CP tang cao, nang Il,I'Ctai chinh vling m,?nh hdn
VAl TRO CUA NGAN HANG
H i$n nay, tren the gioi m6i
ngay c6 hang chve ngan
ngLioi mua ban hang h6a
(HH) va dich vv (DV) tren m~ng
Internet So ILiQngngLioi mua, ban
HHva DV tren m~ngngay cangtang
len mQtcach dang ke Theo bao cao
NiEMsen/NetRatings cho biet: rieng
doanh thu ban Ie HH tren m~ng t~i
My nam 2000 la 27,3 ty USD, tang
khoang 90% so voi nam 1999 DII
TS liming Ng.,e 'Ii~n * Nguy~n Die lIu'ng *
doan con so nay c6 the len toi 109,4
ty USD VaGnam 2005 Hau het vi$c thanh toan HH va DV tren m~ng deu thong qua h$ thong ngan hang
Viiinet VB thu'o'ngm~i di.n to'
ThtJdng m~i di$n tu (Electronic Commerce hay E-Commerce) la sll trao d6i, mua ban hangh6a va dich
'"
vv qua m~ng Internet ho$c m~ng vi tfnh ThtJdng m~i di$n tu (TMEH) tuan thu nhung qui tac Cd ban cua
thtJdng m~i truyen thong, We la
ngtJoiban va ngtJoimuag$p nhaude trao d6i, mua ban HH Tuy nhien hanh vi mua ban kh6ng dtJQcthllc
hi$n Cicac cua hang, chQ cOng nhtJ
bang thtJ hay di$n tho~i ma ngtJoi mua va ngtJoi ban giao dieh kinh
.Ngan hOng Nang nghi$p va Phat trien nang than Viet Nom
20
T~ CHi NGANHANG - 60 7 NAM2004