De thl!C hi$n tot dieu nay can phai quan tri$t mQt tl1 tl1C1ngla co phan hoa ngan hang thl1ang m... Qua me;'>t so phan tfch CC1ban tren day, QLRR trong KDNT, cac NHTM can thl!C hi$n cac
Trang 1trong thai gian tnioc mat Nha mioc
van nemgiG'c6 phan chi phoi ThOng
qua vi$c c6 phan hoa, phat hanh
them c6 phieu de thu hut them von
va U'Utien ban c6 phan cho ngl10i
lac dQng De thl!C hi$n tot dieu nay
can phai quan tri$t mQt tl1 tl1C1ngla
co phan hoa ngan hang thl1ang m<;li
nha nl10c khong dl1c;Jcbien thanh tl1
nhan hoa ngan hang
ThO tll, sap xep I<;Iimo hinh t6
chUc cua cac ngan hang cho phu
hc;Jpvoi mo hinh c6 phan, giai quyet
tot van de lac dQng doi dl1 bang
each dao t<;lOl<;Iide sil dl,lng hoi:lc trc;J.
cap thoi vi$c theo dung qui d!nh .
ThO nam, can c6 nhiing ch[nh
sach U'Udai ve tai chfnh cho cac
ngan hang c6 phan hoa nhl1 cac
chfnh sach ve thue, 1$phf
ThO SEW,vi$c xac djnh gia tr!
ngan hang thl1ang m<;linha nl10c de
co phan hoa phai sat voi thi trl10ng
va dl1c;Jcthl!C hi$n thong qua cac ca
quan kiem toan dQc I~p c6 uy tin
nham giup cho cac nha dau tl1 yen tam trong vi$c tham gia dau tl1
ThO bay, Nha nl10c can xay
dl!ng mQt chl1ang trinh c6 phan hoa khoa h9C, hc;JpIy va de thl!C hi$n, c6 sl! phoi hc;Jpdong bQ va nhip nhang
cua cac ca quan quan Iy Nha nl10c
de giup cho vi$c c6 phan hoa cac ngan hang thl1angm<;li nha nl10c dien ra mQt cach nhanh ch6ng, thu~n ti$n
ThO tam, cho phep cac ngan
hang Ion, c6 uy tin cua nl10c ngoai
tham gia mua c6 phan CI mUc dQ
khong che de c6 the t~n dl,lng, h9C hoi them dl1c;Jcve trinh dQ quan Iy, kha nang tac nghi$p, trinh dQ qulm tr! rui ro cua mQt ngan hang hi$n d<;li,dong thai cOng g6p phan lam cho vi the cua cac ngan hang thl1ang m<;litrong nl10c dl1<;1Cnang len tren th! trl10ng quoc te
ThOchin, giai quyet tot van de tl1
tl1C1ngcho ngl10i lac dQng thong qua cac bi$n phap tuyen truyen, giao
dl,lc de dQng vien khuyen khfch
ngl10i lac dQng hieu va thay dl1c;Jclc;Ji
fch cua Nha nl1oc,cua ngan hang
va cua ban than trl1oc,trong va sau qua trinh c6 phan hoa.
Tren day la mQtso y kien ve van
de c6 phan hoa ngan hang thl1ang m<;linha nl10c CIVi$t Nam Toi cho rang, voi nhiing bl10cdi thfch hc;Jp
trong qua trinh c6 phan hoa, cac ngan hang thl1ang m<;li nha nl10c se
dl1c;Jc thl!C sl! chu dQng han trong chien1l1c;Jc phattrien kinh doanh cua
minh, phat huy tot sUc sangt<;lOcua
dQi ngO can bQ vien chUc ngan hang C6 phan hoa cOng se g6p phan lam tang kha nang huy dQng von va sil dl,lng von c6 hi$u qua, qua d6 giup cho cac ngan hang thl1ang m<;litrong nl10c nang cao
dl1c;Jctiem 11!6va kha nangc<;Inh
tranh cua minh,d6ng g6p vao sl! 6n d!nh cua nen tai chfnh quoc gia va sl! phat trien cua nen kinh te quoc dan trong qua trinh hQi nh~p quoc
te
E
"
T rong xu the mClcila, hQinh~pkinh te hi$n nay, hO<;ltdQng.
~nh doanh cua cac ngan
hangda vl1an ra trenph<;lm vi khu
vt!Cva toan the gioi Cac ngan hang
thuangm<;li(NHTM) hi$n nay dang
co xu the mClrQngnhieu nghi$p vl,l
trliong va cung voi sl! c<;lnh tranh
khocli$t trong ca che th! trl1ong, cac
NHTMdangmuon-nang dan 11tr9ng
Igi nhu~n trong cac nghi$p Vl,l moi
nay Cung voi hO<;ltdQng tin dl,lng
mang tfnh chat truyen thong, hO<;lt
di)ng kinh doanh ngo<;lit$ (KDNT)
t~i cac ngan hang da la mQt hO<;lt
trqng khong nho trong t6ng so lc;Ji
nhu~n chung cua ngan hang Cac
, NHTMIon da dau tl1 kha nhieu cho
I
T~ CIIfNcAN uANc - ro.3 NAM 2004
ThS T Ngqe StiR *
hO<;lt dQng nay Tuy nhien, cOng nhl1
cac hO<;lt dQng kinh doanh ngan hang khac, KDNT cOng chUa dl!ng
nhiing rui ro tiem tang c6 kha nang gay mat mat Ion neu cac ngan hang khong c6 cac bi$n phap phong ngua va qulm Iy hc;Jply.Vi$c nghien cUu qulm Iy rui ro tronghO<;ltdQng nay la mQt van de co y nghia thl,l'Cte rat Ion va la\Ian de dl1c;Jcnhiau ngan hang quan tam
KDNT - theo nghia rQng bao gom vi$cmua ban, gUi vay eac10<;li
ngo<;li t$ khac nhau nham dam bao can d6i cac nhu cau va ngo<;lit$ cho ngan hang va tim cach thu lc;Jinhu~n thong qua chenh I$ch va ti gia va lai suat giG'acac dong tian khac nhatl.
Theo nghia h~p dl1c;JC de c~p trong bai viet nay, tac gia chi xin dl1CJC
xem xet hO<;ltdQngKDNTdan thuan
la cachO<;lt dQngmua ban ngo<;li t$
cua cac NHTM khi tham gia tren th! trl10ng h6i doai trong va ngoai nl10c nham dam bao ve nhu cau ngo<;lit$ cua khach hang, thu loi qua chenh I$ch tl gia va kinh doanh cho ngan hang.
Ta hay xet khai ni$mve rui ro va rui ro trong KDNT.Trong thu~t ngG' tai chfnh, rui ro lien quan den kha nang mat mat tai chfnh cua cac
bat cU mQt giao dich tai chfnh va
cOng nhl1 ban than cac giao d!ch tai chfnh n6 candl1c;Jc quan Iyml?t cach
.Ngan hang thuong mQi co phon Quemd9i
31
Trang 2khoa hqc Rui ro trong hO<,'ltd(mg
KDNT gom phan chfnh la rui ro ve ti
gia - la nhG'ngt6n that gay ra do Slf
bien d('>ng ve ti gia Tuy v~y, m('>t
cach t6ng quat rui ro trong KDNT cd
ban bao gom:
- Rui ro hO<,'ltd('>ng(Operational
Risk): La cac rui ro gay ra bai cac
yeu to phi tai chfnh, no bao gom rui
ro h$ thong, rui ro gay ra bai yeu to
con ngu'ai, rui ro ngau nhien
- Rui ro thanh khoan (Liquidity
Risk): Rui ro nay xay ra khi ngan
hang khong th~ thlfC hi$n vi$c mua
ban cua minh do tfnh thanh khoan
kem cua th! tru'ang (thi tru'ang khong
ai mua, ban ho~c cac thanh vien
cua thi tru'ang deu co cung m('>tnhu
cau)
- Rui ro thanh t6an (Settlement
Risk): La kha nang xay ra mat mat
khi doi tac cua ngan hang vi m('>tIy
do nao do khOng chuy~n so tien
theo h<;1pdong mua ban t<,'lingay gia
tr! cua h<;1pdong .
- Rui ro doi tac (Counterparty
Risk): La kha nang mat mat xay ra
khi tru'ac ngay gia tri cua h<;jpdong,
doi tac cua ngan hang tra nen mat
kha nang thanh toan
- Rui ro th! tru'ang: La rui ro chfnh
gay ra mat mat trong hO<,'ltd('>ng
KDNT Khi" ti gia, lai suat tren thi
tru'ang thay d6i lam cho cac NHTM
mat mat khi hq dang giG' m('>ttr<,'lng
thai ngo<,'lit$ (TTNT) nao do
Quan Iy rui ro (QLRR) la m('>t
qua trinh chap nh~n rui ro da du'<;jc
tfnh toan tru'ac vai ml,!c dfch h<,'lnche
cac mat mat tai chfnh va tang cu'ang
l<;jinhu~n cho ngan hang, no ngu'<;1c
l<,'Iivai vi$c tron tranh rui ro Wc la
khong lam gi khi rui ro xay ra
Vi$c QLRR trong KDNT xuat
phat tU' cac Iy do sau: (1) Bao v$
ngan hang khoi nhG'ng mat mat,
thi$t h<,'likhong dlf tfl1h du'<;jctrong
KDNT; (2) Chuan b! cho nhG'ngthay
d6i bat l<;1icho ngan hang trong
KDNT; (3) Giam bat Slf nh<,'lyeam
doi vai nhG'ng thay d6i co h<,'licua
moi tru'ang; (4) Tang cu'ang l<;jithe
c<,'lnhtranh; (5) Dieu tiet rui ro gia ea
32
va n~m lay Cd h('>i,kinhdoanh
QLRR trong KDNT bao gom cac n('>i dung nhu' nh~n d<,'lng va do Iu'ang rui ro, cac nguyen t~c Cd ban cua vi$c QLRR, h<,'ltang QLRR, vi$c d~t cac h<,'lnmUc trong KDNT
Hi~n nay,cac cong Cl,I QLRR trang KDNTla cac nghi~p Vl,IcJang cJtJ(Jc thl/c hi~n tren thi trtJang ngo?i hoi Vi~t Nam, bao g6m:
- Nghi$p vI,! mua ban giao ngay (Spot Transaction): La giao dich
mua ban m('>tIu'<;jngngo<,'lit$ nay lay m('>tIO<,'lingo<,'lit$ khac vai m('>tty gia
xac d!nh, ngay gia tri la ?ngay lam vi$c tiep theo Nghi$p vI,! nay rat ph6 bien tren th! tru'ang t<,'li\7i$t Nam
da va dang du'<;1Ccac NHTM thlfc hi$n rat nhieu
ngay ho~c tnJaC 1 ngay xac d!nh
trong tu'dng lai, ngu'ai mua quyen chqn phai tra m('>tso tien cho ngu'di ban vi quyen nay H<;1pdong qUY~\1
chqn ngo<,'lit$ la m('>tcong cl,Jdam bao ti gia thlfC Sif cho cac nha kinh doanh xuat nh~p khau, cac nha dau tu', ngoai ra no con la cong cl,! quan
Iy rui ro cua cac ngan hang co lien quan tai cac giao d!ch ngo<,'lit$
M('>tnhan to khac cOng co lien quan tai vi$c quan Iy rui ro trong
KDNT la cac nhanto tac cJ(JngWi rui
ra trang KDNT Cac nhan tonay bao gom:
Tha nhat, ti gia va cac yeu to
anh hu'ang tai ti gia Cac yeu to tac d('>ngtai ti gia l<,'Iibao gom: (1) Can can thanh toan quoc te; (2) Laisuat, (3) Cac chfnh sach cua Chfnh phu;
- Nghi$p vI,! mua ban ky h<,'ln (4) Sif phat tri~n chfnh tri cua m('>t (Forward Outright): La giao dich quoc gia; (5) Sif dau cd tren th! trong do hai ben cam ket S8 mua tru'ang; (6) Tfnh nh<,'lycam cua th! ban vai nhau m('>tIu'<;jngngo<,'lit$ tru'ang.
nhat d!nh t<,'li m('>tthai di~m xac d!nh Tha hai van de lai suat, lai suat
trong t~dng.lai vai m('>t ty gia da co anh h~bng gian tiep tai rui ro du'<;jcx~c ~!nh?ng.~y~hl glao ~!ch trong KDNT,khima lai suat thay d6i du'<;1c ky ket :Y ~Ia ky h<,'ln thu'dng lam cho ty gia thay d6i gay ra rui ro d~<;1C du'~r~ vdl ~y h~~ 1,.2,;, 6,.12 ve ty gia Cac yeu to anh hu'angtai thang ke tli ngay gla tq cua glao lai suat bao gom: (1) Chfnh sach dich giao.ngay cua Chfnh phu; (2) Cac chi so cua
- Giao d!ch hoan d6i (Swap): La nen kinhte nhu'can can thu'dngm<,'li, m('>tthoa thu~n h<;jpdong trong do ti 1$ that nghi$p, cac chi so nhLf
co hai giao dich, m('>tla giao dich GDP, GNP, mUc d('> dau tu' nu'ac trao d6i ngo<,'li t$ vai gia giao ngay, ngoai ; (3) L<,'Im phat; (4) Nhan to ngay gia tri giao ngay (2 ngay lam ty gia ngu'<;1c l<,'Ii cOngtac d('>ngtai lai vi$c tiep theo), giao d!ch thU hai la suat; (5) Slfthay d6i lai suat cua cac giao d!ch dao ngu'<;jccung vai c~p thi tru'angtien t$ khac va xu hu'ang tien t$ trong m('>tngay xac dinh lai suat toan cau, cac dong tien co trong tu'dng lai vai ty gia da du'<;jc xu hu'ang 00 VaGcac dong tien co xac dinh tru'ac Giao dich Swap la lai suat cao nham hu'angthu nh~p m('>tI0<,'1 i giao dich tren thi tru'ang cao; (6) Sif 6n dinh ve chfnhtrioNeu ngo<,'lit$ lien ngan hang trong do mot quac gia co m('>tnen chfnhtr! rat cung vai m('>tkhach hang, m('>tdong 6n' dinh thi lai suat dong tien cua tien du'<;jc mua va ban dong thai vai quoc'gia nay co xu hu'angthap, vi$c thai h<,'ln thanh toan khac nhau dau tu'vao dong tien cua cac quoc , - Giao dich.' quyen chon gia nay S8co rat ft rui root
(Currency Option): La m('>tSlf thoa Tha ba, co m('>tso nhan to khac
thu~n bang h9P dong trong do t<,'lO cOng co tac d('>ng tai rui ro trong cho ngu'ai mua m('>tquyen (nhu'ng KDNT nhu': (1) LO<,'litien t$ kinh khong phai la nghia VI,!) d~ mua doanh, m('>tso dong tien co Slf bien (Call Option), ho~c ban (Put Option) d('>ngve ti.gia rat Ian trong khi m('>t m('>tso 1u'9ng xac d!nh m('>tdong so dong tien khac l<,'Iico sif bien ngo~i t$ vai m('>tty gia xac d!n~~i d('>ngft hdn; (2) Thai gian ma TTNT,
' T~ cIIi NCAAIIANc - s6 3 NAN20P4
1
Trang 3neu me;'>tngan hang de md me;'>t
TTNT cang dai thi sl! bien de;'>ng ve ti
gia cang Ian; (3) Doi tac kinh doanh.
NhCi'ngdoi tac la nhCi'ng.ngan hang
Ian co uy tfn thi rui ro khi kinh doanh
voi h9 sa nho he1nnhieu Ian khi kinh
doanh voi nhCi'ngngan hang it ten
tu6i.
Qua me;'>t so phan tfch CC1ban
tren day, QLRR trong KDNT, cac
NHTM can thl!C hi$n cac giai phap
nhLfsau:
Cac giai phap tong the'.'
- Nang cao trang thiet b! ky thu~t
KDNT hi$n dC;!i,thiet I~p cac phan
mem QLRR Trang thiet bi ky thu~t
la me;'>t cong cl,j rat quan tr9ng tc;!o
cho ngLfoiquan Iy co day du cac
thong tin chinh xac ve rui ro trong
hoC;!tde;'>ngcua minh Trong KDNT
cac ngan hang nLfocngoai da dung
cac phan mem quan Iy KDNT nhLf
KONDOR (Reuters), Bloomberg ;
ngoai ra cac h$ thong chuyen dl,jng
khac cong gop phan vao vi$c QLRR
nhLfh$ thong mai gioi yet gia di$n tLt
EBS (Eletronics Brokerage
System), h$ thong MIDAS - Phan
mem chuyen dl,jng cho be;'>ph~n
Back Office.
- Tang cLtong dao tc;!odQi ngo
can be;'> KDNT va co chinh sach dai
nge;'> hc;Jp Iy.
Vi$c dao tc;!ocan be;'> KDNTco
chuyen mon sau sa gop phan Ian
vao vi$c thanh bC;!itrong KDNT Vi$c
dao tc;!ocan be;'>KDNT can dap ung
dLfc;JCyeu cau ve trinh de;'>nghi$p vl,j
kinh doanh cao, vi$c nghien cuu thi
trLfong ch~t cha, doi hoi tfnh nang
de;'>ng nhC;!ybem, co kha nang phan
tfch danh gia xu hLfong bien de;'>ng
cua thi trLfongtrong nLfoccong nhLf
quoc te.
KDNT tren thi trLfongquoc te la
me;'>t cong vi$c cang th~ng, doi hoi
suc lam vi$c cao, ben bi Vi$c kiem
ra lc;Ji' nhu~n cho ngan hang khi cac
doi tac tren th! trLfong quoc te la
nhCi'ngngLfoico chuyen man rat cao
la me;'>t cang vi$c khOnghe dC1ngian.
Cac NHTMcan co chinh sach khen
thLfdng doi voi cac can be;'>kinh
doanh gioi, muc thLfdng can dLfc;JC
qui dinh gan lien voi muc lc;Jinhu~n
dC;!t dLfc;Jctrong tUng ky nham khuyen khich cac can be;'>KDNT phat huy het kha nang cua minh va tinh than trach nhi$m trong cong vi$c kinh doanh.
QLRR can chu y
hc;JpIy doi voi tUng ngan hang va cac giao d!ch vien (GDV) Vi$c nay nham quan Iy cac rui ro co the xay
ra trong hoC;!tde;'>ngkinh doanh HC;!n
kinh nghi$m cua tLtngGDV, muc de;'>
rui ro ma ngan hang phai doi m~t, van chu Sd hCi'ucua ngan hang va.
cac phan U'ng cua th! trLfong HC;!n
muc doivoi cac GDV bao gem: (1)
HC;!nmuc giao dich trong ngay (Intraday Limit); (2) HC;!nmuc trC;!ng
thai qua dem (Overnight Limit),hC;!n
muc nay luan nho hC1nhC;!nmuc
trong ngay de phong tranh sl! mat mat do vi$c dong trC;!ngthai kho
hC1n;(3) Ngoai ra co mQt hC;!nmuc rat quan tr9ng, do la hC;!nmuc 16 (Stop-loss limit), hC;!nmuc nay dam
bao rang cac GDV dong trC;!ngthai
cua minh voi me;'>tmuc 16 khong VLfc;Jt
qua me;'>t muc nao do, con hC1nla
ch!u nhCi'ngt6n that @ .chinh n~ng
Me;'>t khi cac hC;!nmuc da dLfc;JC.
d~t ra thi cac GDV can phai tuan thu nghiem tuc cac qui d!nh nay
Hai la: Qui dinh cac thu tl,jC ne;'>i
bQ ve KDNT Cac thu tl,jCne;'>ibe;'>nay
doi voi cac ngan hang nLfocngoai deu dLfc;JC tuan thu rat nghiem ng~t.
Ne;'>i dung cua no bao gem cac qui d!nh ve vi$c phan tach nhi$m Vl,jro
rang giCi'a be;'> ph~n giao d!l i I
(Dealing Room) va bQ ph~n Back Office, cac qui dinh ve giO giac giao dich, ve cac chi d~n thanh toan, vi$c xac minh va kiem toan nQi bQ - vi$c -'"
xac minh nay trong h$ thong QLRR
cua cac ngan hang hi$n dC;!itora rat
hCi'uhi$u trong cong tac QLRR, no bao gem cac cong vi$c nhLfkiem tra lC;!ixem cac thong tin dung da dLfc;JC ghi chep vao h$ thong ke toan chLfa, dinh gia lC;!icac TTN.T me;'>tcach de;'>c
I~p so voi Phong KDNT,kiem~~.i~
dam bao rang m9i trC;!ngthai ~
con nam trong gioi hC;!ncho phep
Ba la: Sil' dl,jng me;'>tso cang cl,j
-cac nghi$p vl,j KDNT de QLRR Vi$c phong ngCta rui ro (Hedging) co the dung cac nghi$p vl,j s~n co tren thi trLfong Vi dl,j nhLf phong ngCta rui ro cua giao dich ky hC;!nbang me;'>tgiao
dich Swap, dung giao dich quyen ch9n de hC;!nche rui roo Hi$n nay cac nghi$p vl,j KDNT dadLfc;Jccac NHTMap dl,jng rat linh hoC;!t voi ml,jc dich phOng ngCta rui ro cho ngan hang.
Bon la: Quan Iy TTNT co hi$u
qua de hC;!nche rui ro ti gia Vi$c xem xet cac TTNT cua ngan hang can phai dLfc;JC thl!c hi$n it nhat 1 lan/ngay de phong ngCta cac bien
de;'>ngcua ti gia
Nam la: Tang cLfong kha nang
dl! doan ti gia va da dC;!nghoa cac 10'ilingo'ili t$ trong kinh doanh De dl! doan dung sl! bien de;'>ngcua ti gia yeu cau cac GDV phai nam
vCi'ng hai phLfC1ngphap phan tfch la
phan tfch ky thu~t (Technical Analysis) va phan tfch tin (Fundamental Analysis), ngoai ra vi$c phan tfch cac dong tien vao ra tren th! trLfong(Cashflows) cong la mQt yeu to quan tr9ng tac dQng tai sl! th,ay d6i cpa ti gia.
, Stw let Ngoaicac bi$n phap
QLRR ma cae NHTM can phaidC;!t
dLfc;JC,rat can sl! tac de;'>ng h6 trq tU
phia Ngan hang Nha nLfaCtrong
vi$c phc'lt trien thi trLfong ngoC;!i.J$ lienng?n h~ng, hO,an thi$n 9rinh sach quanIy lTNT, ",tc;!odieu kt$nde hoan thi$n v~ mo re;'>l1gcap nghi~p'
vu KDNT, hinh than~'ca6,c6ng ty rr;6i'giai ngo'~i hoi, hLJ'6~gi;thrtr.Lfong' ngoC;!ihoi Vi$t Nam hoa r:\h?p\!ofth,e
giaj;o "," ';ii; -:".'}'-'"' '
HO'iltde;'>ngKDNT.neHdLrgc quap
Iy me;'>tcach~hoar.9c' sa manfjl~t I.~i nhu~ri, lan, dong., gopvao"t<Sng lc;Ji nhu~n chungct"ioyacNHTM Hy v9ng rang trori'91xuhLfangjh9rph~p! cac NHTM Vi$t Nam\se,co~mQt bLfOCtien moi tron.g hoat~dong
KDNT, gop phan dLfa:hb'iltde;'>rig~.ay
thanh me;'>ttrong nhCi'ng hO'ilt de;'>ng quan tr9ng mang I'ili lc;Jinhu~n chung cho nganh Ngan hang